HỊCH TƯỚNG SĨ (2 Tiết)

Đọc hiểu văn bản 1 Nờu gương trung thần nghĩa sĩ 2 Nỗi lũng của chủ tướng: Đau xút, lo lắng khụn nguụi trước cảnh nước mất nhà tan, hổ thẹn khi tướng giặc đi lại nghờnh ngang.. Đọc h

Trang 1

I Tỡm hiểu chung

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

 Trần Quốc Tuấn t ớc H ng Đạo V ơng, con của An Sinh V

ơng Trần Liễu

 Ông là ng ời yêu n ớc, th ơng dân, khoan hoà, độ l ợng, công

minh liêm chính.

 Có tài cao, trí dũng, văn võ song toàn: có chiến l ợc, chiến

thuật điều binh khiển t ớng, có lời di chúc khuyên vua

 Ông đã có nhiều chiến tích lẫy lừng trong 3 cuộc kháng

chiến chống Mông - Nguyên

+ Lần thứ nhất: năm 1257 ông trực tiếp cầm quân trấn

giữ biên thuỳ phía Bắc

+ Hai lần sau: Năm 1285 và năm 1287, ông làm Tiết chế

Thống lĩnh các đạo quân , cả hai lần đều thắng lợi vẻ vang.

 Đời Trần Anh Tông, ông về trí sĩ ở Vạn Kiếp ( H ng Đạo,

Chí Linh, Hải D ơng) rồi mất ở đấy Nhân dân tôn thờ ông là

Đức thánh Trần, lập đền thờ ở nhiều nơi trên đất n ớc

Trang 2

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

 Thể loại: Hịch là thể văn nghị luận thời x a:

- Do vua chúa, t ớng lĩnh hoặc thủ lĩnh một phong trào

dùng để cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh

chống thù trong, giặc ngoài.

- Kích động tình cảm, tinh thần ng ời nghe, có tính

chiến đấu cao

-Th ờng đ ợc viết theo thể văn biền ngẫu, có hai vế

song hành đối xứng, khi đọc nghe âm vang

 Thời gian ra đời:

Trang 3

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

* Giống nhau:

 Cùng là một loại văn ban bố công khai, thể văn nghị

luận, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, th ờng đ ợc viết

bằng văn xuôi, văn vần hoặc văn biền ngẫu

* Khác nhau:

 Thể văn chiếu : nhà vua dùng để ban bố mệnh lệnh

cho thần dân biết và tuân thủ.

 Thể văn hịch : do vua, chúa, t ớng lĩnh hoặc thủ lĩnh

một phong trào dùng để cổ vũ, thuyết phục, kêu gọi đấu

tranh chống thù trong giặc ngoài.

Thảo luận

nhóm

Câu hỏi thảo luận

So sánh những

đặc điểm giống và khác nhau cơ bản giữa thể văn hịch và thể văn chiếu?

Trang 4

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

Thông th ờng bài hịch kêu gọi đánh giặc có bốn phần

chính :

 Phần mở đầu có tính chất nêu vấn đề

 Phần thứ hai th ờng nêu truyền thống vẻ vang trong sử

sách để gây lòng tin t ởng.

 Phần thứ ba th ờng nhận định tình hình để gây lòng

căm thù giặc, phân tích phải trái để làm rõ đúng sai

 Phần kết thúc th ờng đề ra chủ ch ơng cụ thể và kêu gọi

đấu tranh

Hóy tỡm bố cục của văn bản?

Trang 5

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

 Phần 1:Từ đầu đến “l u tiếng tốt”:Nêu g ơng trung thần nghĩa sĩ.

 Phần 2: Tiếp đó đến “cũng vui lòng”: Tội ác của kẻ thù và thái độ của

tác giả

 Phần 3: Từ “Các ng ơi” đến “không muốn vui vẻ phỏng có đ ợc

không?”: Phân tích phải trái làm rõ đúng sai Phần này có thể chia làm

hai ý nhỏ :

 Từ “Các ng ơi” đến “muốn vui vẻ phỏng có đ ợc không?”: Nêu mối ân

tình giữa chủ và t ớng, phê phán những biểu hiện sai trong hàng ngũ t ớng

sĩ

 Từ “Nay ta bảo ”đến “không muốn vui vẻ phỏng có đ ợc

không?”:Khẳng định những hành động đúng nên làm để t ớng sĩ thấy rõ

điều hay lẽ phải

 Phần 4: Còn lại : Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến

đấu

Thảo luận

nhóm

Câu hỏi thảo

luận

? Dựa vào

đặc điểm chính của thể hịch, em hãy cho biết văn bản “Hịch t ớng sĩ” có thể chia làm mấy phần? Nêu nội dung từng phần?

Trang 6

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

II Đọc hiểu văn bản

1) Nêu gương trung thần nghĩa sĩ

Liệt kê các trung thần nghĩa sĩ của xưa và nay.

 Cã ng êi lµ t íng nh : Do Vu, V ¬ng C«ng Kiªn, Cèt

§·i Ngét Lang, XÝch Tu T

 Cã ng êi lµ gia thÇn nh : Dù Nh îng, KÝnh §øc.

 Cã ng êi lµm quan nhá coi gi÷ ao c¸: nh Th©n

Kho¸i.

Hưng Đạo Vương đã nêu gương người xưa như thế nào? Dẫn chứng minh hoạ?

Trang 7

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

1) Nờu gương trung thần nghĩa sĩ

2) Nỗi lũng của chủ tướng:

Đau xút, lo lắng khụn nguụi trước cảnh nước mất nhà tan, hổ thẹn khi tướng giặc đi lại

nghờnh ngang .

Huống chi ta cùng các ng ơi sinh phảI thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan.

Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đ ờng, uốn l ỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân

dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà

đòi ngọc lụa, để thoả lòng tham không cùng, giả hiệu

Vân Nam V ơng mà thu bạc vàng, để vét của kho có

hạn.

Em cho biết nỗi lũng của chủ tướng trong lỳc đất nước lõm nguy? Dẫn chứng minh hoạ?

Trang 8

1) Đọc:

2) Tỏc giả:

3) Tỏc phẩm

2) Nỗi lũng của chủ tướng:

Đau xút, lo lăng khụn nguụi trước cảnh nước mất nhà tan, hổ thẹn khi tướng giặc đi lại

nghờnh ngang .

Thật khác nào nh đem thịt mà nuôi hổ đói , sao cho khỏi tai vạ về sau!

Ta th ờng tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối , ruột đau nh cắt n ớc mắt đầm đìa.

Chỉ căm tức ch a xả thịt lột da, nuốt gan uống máu

quân thù

Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng.

Em cho biết nỗi lũng của chủ tướng trong lỳc đất nước lõm nguy? Dẫn chứng minh hoạ?

Trang 9

I Tìm hiểu chung

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

2) Nỗi lòng của vị chủ tướng

3) Thái độ của Trần Quốc Tuấn đối với tướng sĩ

a. Mối quan hệ giữa chủ soái và tướng sĩ

 Không có mặc thì ta cho áo, không có cơm thì ta cho n.ă

 Quan nh th× ta th ng ch c, l ¬ng Ýt th× ta cÊp bæng.ỏ ă ứ

… lóc x«ng pha trận mạc thì cùng nhau sống chết, lúc nhàn hạ thì

cùng nhau vui cười

 Câu văn biền ngẫu, hai vế đối xứng song hành nhau

Cách đối đãi hậu hĩnh chu đáo, có thuỷ chung tình nghĩa

Quan hệ chủ tướng, quan hệ cùng cảnh ngộ

 Để khích lệ tinh thần trung quân ái quốc và lòng ân nghĩa, thuỷ

chung của chủ và tướng

Hãy cho biết thái độ của chủ tướng đối với tướng sĩ?

Trang 10

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

3) Thái độ của Trần Quốc Tuấn đối với tướng sĩ

 Không có mặc thì ta cho áo, không có cơm thì ta cho n.ă

 Quan nh th× ta th ng ch c, l ¬ng Ýt th× ta cÊp bæng.ỏ ă ứ

… lóc x«ng pha trận mạc thì cùng nhau sống chết, lúc nhàn hạ thì

cùng nhau vui cười

 Câu văn biền ngẫu, hai vế đối xứng song hành nhau

Cách đối đãi hậu hĩnh chu đáo, có thuỷ chung tình nghĩa

Quan hệ chủ tướng, quan hệ cùng cảnh ngộ

 Để khích lệ tinh thần trung quân ái quốc và lòng ân nghĩa, thuỷ

chung của chủ và tướng

Hãy cho biết thái độ của chủ tướng đối với tướng sĩ?

Trang 11

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

3) Thái độ của Trần Quốc Tuấn đối với các tướng sĩ

b. Sự phê phán của chủ soái với những sai lầm của tướng sĩ

 Thái dộ:

 Hành động:

Chọi gà, đánh bạc, vui thú ruộng vườn, quyến luyến vợ con, thích

rượu ngon, mê tiếng hát

 Lặp tăng cấp, điệp từ, điệp ngữ Giọng điệu xỉ mắng, chì chiết

sâu cay

=> Phê phán thái độ bàng quan, vô trách nhiệm, ham chơi hưởng

lạc, chỉ lo vun vén cho hạnh phúc cá nhân, khi vận mệnh đất nước

đang ngàn cân treo sợi tóc

Hãy cho biết hành động của chủ

tướng đối với tướng sĩ?

Trang 12

 Thái dộ:

 Hành động:

 Hậu quả:

 Cựa gà trống không đâm thủng áo giáp giặc

 Mẹo cờ bạc không dùng làm mưu lược nhà binh

 Tiền của không mua được đầu giặc

 Tiếng hát hay không làm cho giặc điếc tai

 Điệp từ , liệt kê Giọng điệu mỉa mai châm biếm

 Truy kích tư tưởng ham chơi hưởng lạc đến cùng, chỉ rõ cái vô lý và

cực kì nguy hiểm của những hành động sai trái

Hậu quả của những cuộc mê chơi của tướng sĩ?

Trang 13

2) Nỗi lũng của vị chủ tướng

3) Thỏi độ của Trần Quốc Tuấn đối với cỏc tướng sĩ

a. Mối quan hệ giữa chủ soỏi và tướng sĩ

b. Sự phờ phỏn của chủ soỏi với những sai lầm của tướng sĩ

 Thỏi dộ:

 Hành động:

 Hậu quả:

 Ta cựng cỏc ngươi sẽ bị bắt, đau xót đến chừng nào

 Chẳng những thái ấp khụng cũn, mà bổng lộc các ng ơi cũng mất

 Chẳng những gia quyến của ta bị tan, mà vợ con cỏc ngươi cũng khốn

 Chẳng những xó tắc tổ tụng ta bị giầy xộo, mà phần mộ cha mẹ cỏc

ngươi cũng bị quật lờn…

 Hậu quả thờ thảm nhục nhó, đau đớn về nhiều mặt

 Khớch lệ lũng tự trọng, liờm sỉ của cỏc tướng sĩ

Hậu quả của những cuộc mờ chơi của tướng sĩ?

Trang 14

c Nêu nhiệm vụ cấp bách

• Nhiêm vụ:

- Đặt mồi lửa vào dưới đống củi

- Kiềng canh nóng thổi rau nguội

-Người người giỏi như…Bàng Mông, Hậu Nghệ

 Sử dụng điển tích, điển cố

=> Nêu cao tinh thần cảnh giác, biết lo xa, rèn luyện quân sĩ

* Viễn cảnh:

-Chẳng những thái ấp của ta vững bền, mà

bổng lộc các ngươi cũng đời đời hưởng thụ

-… Chẳng những danh hiệu của ta không bị mai

một, mà tên họ các ngươi cũng được sử sách

lưu thơm

Kết cấu lặp lại , tăng tiến

Một loạt từ khẳng định

Câu hỏi tu từ

Được tất cả chung và riêng

Đó là viễn cảnh huy hoàn, vẻ vang

Trang 15

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

4) Kêu gọi tướng sĩ:

 Chuyên tập “ Binh thư yếu lược “ là đạo thần chủ

 Khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch

thù

=> Thái độ dứt khoát, cương quyết, rõ ràng đối với tướng sĩ

=> Quyết tâm chiến đấu và chiến thắng kẻ thù xâm lược

Lời kêu gọi của chủ tướng?

Trang 16

1) Đọc:

2) Tác giả:

3) Tác phẩm

4) Kêu gọi tướng sĩ:

 Chuyên tập “ Binh thư yếu lược “ là đạo thần chủ

 Khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta, tức là kẻ nghịch

thù

=> Thái độ dứt khoát, cương quyết, rõ ràng đối với tướng sĩ

=> Quyết tâm chiến đấu và chiến thắng kẻ thù xâm lược

Lời kêu gọi của chủ tướng?

Trang 17

III Tổng kết

1.Nghệ thuật: Dòng nào nói đúng nét nghệ thuật đặc sắc của văn bản “ Hịch tướng sĩ”?

A Các hình thức nghệ thuật phong phú: lặp tăng tiến, điệp cấu trúc câu, hình ảnh phóng đại, câu hỏi tu từ…

B Lời văn giàu cảm xúc.

C Lập luận chặt chẽ, kết hợp giữa lý và tình.

D Cả A,B và C.

2 Nội dung:

 “ Hịch tướng sĩ” đã phản ánh tinh thần yêu nước, căm thù giặc và ý chí

quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược của nhân dân ta.

 Trần Quốc Tuấn không chỉ là một chủ soái giàu lòng yêu nước mà còn là

một nhà hùng biện.

Trang 18

Týợng Trần Quốc Tuấn

tại Thành phố Vũng Tàu

Đền thờ Trần Quốc Tuấn tại Yên Hưng, Hà Nam

Trang 19

 Khích lệ lòng căm thù giặc, nỗi nhục

mất nước

 Khích lệ lòng trung quân ái quốc và lòng

ân nghĩa thủy chung của người cùng

cảnh ngộ

 Khích lệ ý chí lập công danh, xả thân

vì nườc

 Khích lệ lòng tự trọng, liêm sỉ ở mỗi người

khi nhận rõ cái sai, thấy rõ điều đúng

Khích lệ lòng yêu nước, bất Khuất, quyết chiến, quyết thắng kẻ thù

xâm lược.

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	264 KB