Tiết 85.Sự giàu đẹp của tiếng việt

Trả Lời:Để làm sáng tỏ chân lí trên,Bác Hồ đã dùng những dẫn chứng lấy trong lịch sử dân tộc và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta.. - Ông là nhà văn, nhà nghi

Giáo viên: Lê Thị Hồng Hà

Câu hỏỏi:

Chuỏ tiịch Hồồ Chí Minh làm sáng tỏỏ

chân lí:”Dân ta có mồịt lòng nồồng nàn yêu nướớc.Đó là mồịt truyêồn

thồớng quí báu cuỏa ta”,bằồng nhưững dâữn chướng lâớy ớỏ đâu và nhưững dâữn chướng đó như thêớ nàỏ?

Trả Lời:

Để làm sáng tỏ chân lí trên,Bác Hồ đã dùng những dẫn chứng lấy trong lịch sử dân tộc và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta Các dẫn chứng đó cụ

thể,phong phú,giàu sức thuyết phục

Đặng Thai Mai

I Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả :

- Đặng Thai Mai (1902 - 1984), quê ở

Thanh Xuân, Thanh Chương, Nghệ An

- Ông là nhà văn, nhà nghiên cứu văn học

nổi tiếng, nhà hoạt động xã hội có uy tín

- Ông được phong tặng giải thưởng

Hồ Chí Minh về Văn hoá- Nghệ thuật

năm 1996

2 Tác phẩm:

"Sự giàu đẹp của Tiếng Việt" trích trong phần đầu

của bài nghiên cứu Tiếng Việt, một biểu hiện hùng

hồn sức sống của dân tộc" in năm 1967, được bổ

sung và đưa vào tuyển tập Đặng Thai Mai, tập II

Đặng Thai Mai

a Hệ thống nguyên âm, phụ âm khá phong phú

- 11 nguyên âm: a, ă, â, o, ô, ơ, u, ư, i (y), ê, e.

- 3 cặp nguyên âm đôi: iê, uô, ươ.

- Phụ âm: b, c (k, q), l, n, m, r, s, x, t, v, p, h, th,

kh, ph, ch, tr, ng (h),…

b Giàu thanh điệu:

- 2 thanh bằng là dấu huyền và không dấu(thanh

ngang)

- 4 thanh trắc: dấu sắc, dấu hỏi,dấu ngã, dấu

nặng.

Đặng Thai Mai

 Diều bay,diều lá tre bay lưng trời…Sáo tre, sáo trúc vang lưng trời… Trời cao lồng lộng, đồng ruộng mênh mông, hãy lắng nghe tiếng hát giữa trời cao của trúc, của tre.

( Thép mới)

 Một mặt người bằng mười mặt của.

Người sống đống vàng.

(Tục ngữ)

 Em ơi! Ba Lan mùa tuyết tan

Đường bạch dương sương trắng nắng tràn.

( Tố Hữu)

 Đường vô xứ nghệ quanh quanh,

Non xanh nước biếc như tranh hoạ đồ.

( Ca dao)

 Long lanh đáy nước in trời,

Thành xây khói biếc non phơi ánh vàng.

(Nguyễn Du)

Đặng Thai Mai

• Về cấu tạo từ.

Từ đơn, từ phức( từ ghép, từ láy, từ tượng hình, từ tượng thanh).

- Từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập.

- Từ láy toàn bộ, từ láy bộ phận( láy âm, láy vần).

• Linh hoạt trong cách dùng từ đặt câu.

Có nhiều loại câu: câu chia theo mục đích nói (câu trần thuật, câu nghi vấn, câu nghi vấn, câu cảm thán), câu chia theo cấu tạo chủ vị( câu đơn, câu phức…).

• Về sự phát triển của từ ngữ

Từ ngữ mới xuất hiện ngày càng nhiều:ma-ket-tinh, in-tơ-nét,com-pu-tơ, đối tác, hội thảo, cầu truyền hình, sở hữu trí tuệ, thương hiệu…

• Hình thức diễn đạt : nói, kể , hát, ru, ngâm…rất

phong phú

 - “ Phải giữ lấy tiếng nói của dân tộc mình và đừng bao giờ quên lãng nó, bởi vì khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ

vẫn giữ được tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khoá chốn lao tù…” ( An-phông-xơ Đô-đê-Buổi học cuối cùng)

 “ Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và quý báu của dân tộc…” ( Hồ Chí Minh)

Đặc sắc của Tiếng Việt

Tiếng Việt giàu

Số lượng âm, dấu thanh, từ vựng, cú pháp phong phú

Tạo chất nhạc-thơ hoạ

Tiếng Việt đẹp

Sức sống hùng hồn của dân tộc Việt Nam

Tiếng Việt hay

Hài hoà về

âm hưởng,

thanh điệu

Bền vững, giàu khả năng sáng tạo

Tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu

Đủ khả năng diễn đạt tư tưởng, tình cảm

Thoả mãn yêu cầu đời sống văn hoá nước

nhà Gắn bó với nhau

B I T P 1 À Ậ

S u tầm, ghi lại những ý kiến nói về sự giàu đẹp, phong phú của tiếng việt và nhiệm vụ giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt (tham kh o) ả

A Phạm Văn Đồng :“Hai nguồn của cái giàu và cái đẹp của tiếng Việt là ở chỗ nó là tiếng nói của quần chúng nhân

dân, đầy tình cảm, hình ảnh, màu sắc và âm điệu, hồn

nhiên ng nghĩnh và đầy ý nghĩa, đồng thời nó là ngôn ngữ ộ của văn học, văn nghệ Chính cái giàu đẹp đó đã làm lên cái chất, giá trị, bản sắc, tinh hoa của tiếng Việt, kết quả

của một quá trình và biết bao công sức dồi mài “

(Tạp chí văn học, số 3, 1966)

B Bác Hồ: “Tiếng nói là một thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng ta phải gìn giữ nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp.“

(Nâng cao hơn nữa chất l ợng báo chí, báo Nhân dân, ngày 9.9.1962.)

có nội dung và cách viết khác nhau nh vây

b Hai văn bản đó mâu thuẫn hay bổ sung cho nhau

Vì sao?

3 Soạn văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”

những ph ơng diện nào từ đó mà có thể thấy đ ợc hai văn bản đó mâu thuẫn với nhau hay bổ sung cho nhau.

1 Học thuộc nội dung và nghệ thuật của văn bản

Cám ơn Quý Thầy cô cùng các

em học sinh