sinh lý mạch ở người

Độ sai biệt áp suất càng lớn Lưu lượng càng lớn Kháng lực càng lớn Lưu lượng máu càng nhỏ... Độ nhớt máu  Số lượng tế bào máu  Lượng protein của huyết tương  Hình dạng tế bào máu...

SINH LÝ HỆ MẠCH

Trình bày:

PGS NGUYỄN THỊ ĐOÀN HƯƠNG

Tim và hệ mạch

HỆ THỐNG MẠCH

 Động mạch

 Mao mạch

 Tĩnh mạch

CẤU TRÚC THÀNH MẠCH

CÁC LỚP THÀNH MẠCH

Độ sai biệt áp suất càng lớn Lưu lượng càng lớn

Kháng lực càng lớn Lưu lượng máu càng nhỏ

r=1 , Q= 1mL/sec r= 2 , Q= 16mL/sec

r= 4 , Q = 256mL/sec

Q tỷ lệ với r4

ĐỊNH LUẬT POISEUILLE

Lưu lượng qua mạch (Q)

 Tỷ lệ với P vào và P ra khỏi mạch

 Tỷ lệ nghịch với chiều dài mạch (l)

 Tỷ lệ thuận với r4

 Tỷ lệ nghịch với độ nhớt máu (u)

(Pv – Pr ) IIr4

Q=

8ul

Độ nhớt máu

 Số lượng tế bào máu

 Lượng protein của huyết tương

 Hình dạng tế bào máu

P(áp suất)

Q =

R (kháng lực) Kháng lực mạch :

8ul

R =

IIr4

 Nếu độ sai biệt P = 1 mmHg, lưu

lượng = 1 mL/sec, thì kháng lực

mạch = 1 PRU (peripheral

Hiệu quả của

co mạch trên vận tốc dòng máu

Dòng chảy lớp Dòng chảy xoáy

MẠCH GHÉP NỐI TIẾP

MẠCH GHÉP SONG SONG

Q1

Q2 Q3

R1

R2 R3

Rt = R1 + R2 + R3

Q = Q1 + Q2 + Q3

1 1 1 1

Lòng mạch

bị hẹp do

mảng xơ vữa

SINH LÝ ĐỘNG MẠCH

 Chứa 11% tổng thể tích máu của hệ mạch

đến mô

ĐẶC TÍNH

 Đàn hồi

 Co thắt được

Tính

đàn hồi

Tính đàn hồi thay đổi theo tuổi

HUYẾT ÁP

 Là lực của máu tác động lên một

đơn vị diện tích thành mạch

 Lực đẩy dòng máu là áp suất gây

ra do:

co thắt tâm thất

sức đàn thành động mạch

Aùp suất tâm thất khó đo

Aùp suất động mạch cho biết lực đẩy dòng

máu

Huyết áp dao động trong chu kỳ tim:

HA tâm thu ,HA tâm trương

Huyết áp trung bình

HATB = P tâm trương+ 1/3 hiệu áp

HUYẾT ÁP TRUNG BÌNH

 Cung lượng tim

 Kháng lực mạch ngoại biên

HATB = CLT x KL (tiểu động mạch)

 Thể tích máu

 Sức đàn thành mạch

HA thay đổi theo tuổi ,phái tính ,ngày đêm

ÁP SUẤT ĐẨY

V4 THỂ TÍCH

ÁP SUẤT

ẢNH

HƯỞNG CỦA

SỨC

ĐÀN

ẢNH HƯỞNG TỔNG SỨC CẢN

NGOẠI BIÊN

ĐO HA VỚI PP TRỰC TIẾP

Cho ống thông vào ĐM

ống thông được nối với hệ

thống ghi và khuyếch đại

ĐO HA VỚI PHƯƠNG PHÁP

GIÁN TIẾP

NGUYÊN TẮC

Tăng P trong túi khí cho đến khi ĐM cánh tay bị ép hoàn toàn

Giảm P trong túi khí xuống từ từ

Nghe các tiếng dộng Korotkoff

HATT :Trị số lúc tiếng động đầu tiên xuất hiện HATTr :Trị số lúc tiếng động mất

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG HA

 Cung lượng tim

 Sức đàn thành mạch

 Thể tích máu

 Kháng lực mạch ngoại biên

 Độ nhớt máu

P TRONG HỆ TUẦN HOÀN

P trong ĐM ,TM,và các buồng tim là do hiệu quả bơm của tim

Thất phải và thất trái có dạng sóng giống nhau nhưng khác nhau trị số P

Nhĩ phải và nhĩ trái có dạng sóng giống nhau nhưng khác nhau trị số P

SINH LÝ MAO MẠCH

 Chứa 5% tổng thể tích máu của hệ mạch

 Chức năng : trao đổi vật chất

với mô

CẤU TRÚC

chia 6-8 lần

Động mạch nuôi tiểu ĐM lớn ( 20µ) tiểu ĐM tận cùng (5-10µ)

Mao mạch tiểu tĩnh mạch

Cấu trúc mao mạch

MAO MẠCH

TBNB1

Khe ngang qua TB

Lòng mạch TBNB2

Khe giữa TB

Nhân

Màng nền

CƠ CHẾ TRAO ĐỔI VẬT CHẤT TẠI

MAO MẠCH

 Cơ chế khuếch tán

 Cơ chế siêu lọc

 Cơ chế ẩm bào

Cơ chế khuếch tán

 Cở lớn phân tử

 Độ sai biệt nồng độ ,điện thế

CƠ CHẾ SIÊU LỌC

 Aùp suất máu

 Aùp suất mô

 Aùp suất keo của máu

 Aùp suất keo của mô

ÁP SUẤT KEO HUYẾT TƯƠNG

 Nồng độ protein /huyết tương : 7,3 g/dL

 P keo của huyết tương : 28mmHg

Protein : 19mmHg Cation/huyết tương : 9mmHg

 P keo của mô :

Nồng độ protein /mô : 2-3g/dL

P keo của mô : 8mmHg

SIÊU LỌC

 Qf = Kf [ ( Pc +IIi ) ] – [ ( Pi + IIc) ]

Qf : Độ lọc dịch

Kf : Hệ số chuyên chở nước

Pc: P thuỷ tĩnh mao mạch

Pi : P thuỹ tĩnh mô kẽ

IIc : P keo của huyết tương

Iii : P keo của mô kẽ

ĐẦU ĐỘNG MẠCH

 Lực làm dịch di chuyển ra khỏi m m :

P mao mạch 30mmHg

P mô kẽ 3mmHg

P keo mô kẽ 8mmHg tổng cộng 41mmHg

 Lực làm dịch di chuyển vào trong m m:

P keo của huyết tương 28mmHg

 Lực di chuyển thực sự : 13mmHg

ĐẦU TĨNH MẠCH

 Lực làm dịch di chuyển vào trong m m:

P keo của huyết tương 28mmHg

 Lực làm dịch di chuyển ra khỏi m m :

KẾT QUẢ

 Lưcï trung bình đẩy dịch ra ngoài :

P trung bình mao mạch 17.3mmHg

P mô kẽ 3mmHg

P keo mô kẽ 8mmHg Tổng cộng 28.3mmHg

 Lưcï trung bình đẩy dịch vào mao mạch :

P keo của huyết tương 28mmHg

 Lực lọc thực sự 0.3mmHg

Lượng dịch lọc toàn cơ thể:

2mL/phút

6.67mL/phút/mmHg

Hệ số lọc trung bình của mô : 0.01mL/mmHg/100g mô

HỆ BẠCH

HUYẾT

Mao mạch BH Nút

Tuần hoàn hệ thống Tuần hoàn phổi

Lưu lượng bạch huyết

Hạch bạch huyết

SINH LÝ TĨNH MẠCH

 Chứa 68% thể tích máu của hệ mạch

 Là hệ thống dự trử máu

về tim

ÁP SUẤT TĨNH MẠCH

 Aùp suất máu đầu tĩnh mạch của

CÁC YẾU TỐ GIÚP MÁU VỀ TIM

 Các van trong tĩnh mạch nông ở chi

 Aûnh hưởng trọng lực

 Co thắt cơ

 Cử động hô hấp

 Hoạt động bơm và hút máu về của tim

Các van

Cử động co thắt cơ

ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG

MẠCH

CƠ CHẾ TẠI CHỔ

1-Cơ chế tự điều chỉnh :

-do cơ : tăng P truyền : co mạch

giảm P truyền : dãn mạch -do chuyển hoá :

Dãn mạch : giảm oxy, pH,tăng

CO2,tăng P thẩm thấu ,tăng nhiệt độ ,K+,lactate,histamine,adenosine

Co mạch : serotonin,giảm nhiệt độ

2-Do tế bào nội bì :

Bài tiết chất :

-dãn mạch :

prostacyclin,EDRF,NO -co mạch : thromboxane A2

endothelin

THÀNH LẬP NO

 NO :

Arginine citrulline TBNB + eNOS +

ENDOTHELIN

 Tăng nhịp tim ,tăng co thắt

 Co mạch vành

 Co cơ trơn

CƠ CHẾ THẦN KINH

1-Trung tâm vận mạch :

Ơû hành nảo

Nơ-rôn giao cảm tiền hạch ở vùng mõm-bụng –bên (RVLM) cột chất xám liên giữa bên (IML) xung giao cảm đến mạch

TRUNG TÂM VẬN MẠCH

2-Trung tâm cao :

- vỏ nảo : vùng vận động ,tiền

vận động co ,dãn mạch

- vùng dưới đồi : điều hoà mạch trong cảm xúc ,theo nhiệt độ môi trường

3- Hệ thần kinh thực vật :

- Giao cảm:

co mạch : norE, neuropeptide

dãn mạch : acetylcholine ,VIP,chất P

- Phó giao cảm : ( không đến cơ xương và da

dãn mạch : acetylcholine

4-Phản xạ áp thụ quan

 Huyết áp tăng : dãn mạch và

ngược lại

 Giới hạn đáp ứng : 70-110mmHg > 150mmHg không đáp ứng

Aùp thụ quan

5ï-Thụ thể ở nhĩ

căng nhĩ : dãn mạch

giảm huyết áp ,tăng nhịp tim

6-Hóa thụ quan : gây co mạch

7-Phản xạ hoá mạch vành : (Bezold -zarisch)

Serotonin,veratridine …gây hạ huyết áp ,chậm nhịp tim

8- Da và nội tạng :

CƠ CHẾ THỂ DỊCH

1-Chất dãn mạch :

bài tiết aldosterone

hoạt động giao cảm

ANP(atrial natriuretic peptide)

giảm huyết áp

đái Na + : ức chế men H+K+ATPase

CƠ CHẾ THỂ DỊCH

2-Chất co mạch : Vasopressine, NorE, E, AngiotensinII ,Urotensin II

Cám ơn sự chú ý của bạn