phần LỊCH sử triều đại VIỆT NAM

THANK YOU VERY MUSH.

Đ Tài : Hai cu c kháng chi n ch ng T ng th i Ti n Lê (981) và th i Lý (1075 – 1077)ề ộ ế ố ố ờ ề ờ

Nhà Lê hay còn g i là nhà Ti n Lê , b t đ u t khi Đinh Ph Đ nhọ ề ắ ầ ừ ế ế ường ngôi cho Lê Hoàn vào năm 980, tr i qua ả

3 tri u vua và k t thúc khi Lê Ng a Tri u qua đ i Qu c hi u nhà Lê v n là Đ i C Vi t, là tri u đ i ti p n i ề ế ọ ề ờ ố ệ ẫ ạ ồ ệ ề ạ ế ố

c a nhà Đinh (968 – 980) và đủ ược nhà Lý (1009 – 1225) k th a.ế ừ

- Cu i 979, Đinh tiên hoàng và con trai đinh li n b ám sát Đinh toàn m i 6 tu i lên ngôi vua.ố ễ ị ớ ổ

- S gi t ng báo cáo tình hình r i ren c a Đ i C Vi t v nứ ả ố ố ủ ạ ồ ệ ề ước Vua T ng phong H u Nhân B o làm Giao Châu ố ầ ả

l th y l c k đ chuy n v n s , Đ ng th i ban chi u chinh ph t nộ ủ ụ ế ộ ể ậ ứ ồ ờ ế ạ ước ta

- Trước tình hình đó, thái h u dậ ương vân nga đã trao ngôi vua cho Lê Hoàn, Lê hoàn lên ngôi t x ng là Đ i ự ư ạ Hành Hoàng Đ , tên nế ước v n là Đ i C Vi t, niên hi u Thiên Phúc, đóng đô t i Hoa L ẫ ạ ồ ệ ệ ạ ư

- Sau khi lên ngôi Lê Hoàn đã huy đ ng quân dân kh n trộ ẩ ương chu n b kháng chi n ch ng T ng.ẩ ị ế ố ố

B I C NH Ố Ả

NHÀ T NG:Ố

- l p giao ch hành doanh là b ph n ch huy l c lậ ỉ ộ ậ ỉ ự ượng vi n chinh.ễ

- Nhà T ng chia quân làm 2 đ o: Ung Châu và Qu ng Châu ti n vào nố ạ ả ế ước ta

- Quân T ng huy đ ng l c lố ộ ự ượng quân dân t i các đ a phạ ị ương, thành ph n c m quân là ch y uầ ấ ủ ế

- Toàn b quân kho ng 3 – 4 v n ngộ ả ạ ười

Đ i C Vi t:ạ ồ ệ

- Lê Hoàn ch huy quân dân c nỉ ả ước kháng chi n, l c lế ự ượng kho ng 10 v n ngả ạ ười

- Ra l nh kh n trệ ẩ ương xây d ng các phòng tuy n, tiêu bi u là chi n lũy Bình L ự ế ể ế ỗ

CHU N B L C L Ẩ Ị Ự ƯỢ NG

- Tháng 4/981; b t ch p c c u phong c a Lê Hoàn, quân T ng ào t ti n vào nấ ấ ớ ầ ủ ố ạ ế ước ta theo hai đường: + Đ o quân H u Nhân B o, Tôn Toàn Trung, Tr n Khâm T ti n theo đạ ầ ả ầ ộ ế ường L ng S n.ạ ơ

+ Đ o quân c a L u Tr ng, Gi Th c,…ti n v phía c a sông B ch Đ ng.ạ ủ ư ừ ả ự ế ề ử ạ ằ

- Sau vài l n giao chi n, Lê Hoàn đã dùng k trá hàng, d quân T ng vào đ a tr n ph c kích B ch Đ ng, ầ ế ế ụ ố ị ậ ụ ạ ằ đánh tan gi c…ặ

- Trong lúc đó, H u Nhân B o (HNB) không th y tin t c th y quân, bu c ph i đ c thúc Tô Toàn Trung đang ầ ả ấ ứ ủ ộ ả ố

Hoa B xu ng đánh, nh ng Toàn Trung không ch u

- HNB đành ph i t mình đ c quân xu ng đánh theo đả ự ố ố ường sông Chi Lăng, Lê Hoàn đã ph c kích, đánh tan ụ

gi c, gi t ch t HNB, r i nhân đà th ng l i ti n đánh phía B c.ặ ế ế ồ ắ ợ ế ắ

- Tr n khâm T hay tin HNB ch t, ho ng s , rút ch y; b quân ta truy kích Tây K t, cu c kháng chi n ầ ộ ế ả ợ ạ ị ở ế ộ ế

ch ng T ng hoàn toàn th ng l i.ố ố ắ ợ

DI N BI N Ễ Ế

TH I NHÀ LÝ Ờ

Nhà Lý, còn đ ượ c g i là nhà H u Lý Tri u đ i ọ ậ ề ạ

đ ượ c b t đ u khi vua Thái T lên ngôi tháng ắ ầ ổ

10 âm l ch 1009, tr i qua 9 đ i vua, và k t ị ả ờ ế

thúc vào th i Lý Chiêu Hoàng, t ng c ng là ờ ổ ộ

216 năm.

Nhà lý có đóng góp to l n trong l ch s c a ớ ị ử ủ

đ t n ấ ướ c, qua vi c d i đô c a Lý Công U n, ệ ờ ủ ẩ

và s phát tri n v ự ể ượ t b c các th i : Thái ậ ở ờ

Tông, Thánh Tông,…

- Công phu nh t là vi c nhà T NG t ch c khu v c biên gi i Vi t-Trung, thành m t h th ng căn c xâm ấ ệ Ố ổ ứ ự ớ ệ ộ ệ ố ứ

lượ ợ ạc l i h i.nh v y con đư ậ ường hành quân t nừ ước T ng vào Đ i Vi t ch có m t hố ạ ệ ỉ ộ ướng qua vùng này mà thôi

- Vùng này có thành Ung châu (Qu ng Tây); Khâm Châu,Liêm Châu(Qu ng Đông) r t thu n l i cho xu t quân ả ả ấ ậ ợ ấ

t T ng vào Đ i Vi t Ung Châu là m t v trí quan tr ng c a Qu ng Tây.ừ ố ạ ệ ộ ị ọ ủ ả

- Đ chu n b cho cu c xâm lể ẩ ị ộ ược Đ i Vi t năm 1071 tri u T ng đã c Tô Giám m t đ i tạ ệ ề ố ử ộ ạ ướng có nhi u kinh ề nghi m đ n Đ i Vi t ph trách Tô Giám cho xây d ng thành Ung Châu r t kiên c Thành có 5000 quân ệ ế ạ ệ ụ ự ấ ố chuyên lo vi c biên thùy.ệ

- Ngoài ra, nhà T ng còn xúi gi c đ Champa khiêu khích Đ i Viêt.ố ụ ể ạ

B c l âm m u bành trộ ộ ư ướng c a k thù.ủ ẻ

TRI U T NG TI P TUC M U Đ BÀNH TR Ề Ố Ế Ư Ồ ƯỚ NG

- Năm 1072, vua Thánh Tông m t vua Nhân Tông m i 6 tu i lên ngôi, nhà T ng xem đây là m t c h i t t nên ấ ớ ổ ố ộ ơ ộ ố càng đ y m nh xâm lẩ ạ ược Đ i Vi t.ạ ệ

- Vua nhân Tông còn nh nên binh quy n n m t p trung trong tay Thái úy Lý Thỏ ề ằ ậ ường Ki t; Lý Thệ ường Ki t đã ệ

đ m đả ương vi c t ch c lãnh đ o cu c kháng chi n ch ng T ng vào th k XI.ệ ổ ứ ạ ộ ế ố ố ế ỉ

- Năm 1074, Lý Thường Ki t m i Lý Đ o Thành (quan thái s ) t Ngh An v tri u đình gi ch c thái phó bình ệ ờ ạ ư ừ ệ ề ề ữ ứ

chương quân qu c trung s Hai ông cùng h p l c lo toan vi c nố ử ợ ự ệ ước lúc nguy nan

- Ông còn liên k t v i các tù trế ớ ưởng các dân t c thi u s mi n núi phiá B c ph i h p ch ng gi c.ộ ể ố ở ề ắ ố ợ ố ặ

HOÀN C NH VÀ CHU N B TRONG N Ả Ẩ Ị Ở ƯỚ C

- Sau khi c ng c l c lủ ố ự ượng, đ p tan s uy hi p t phía nam Lý Thậ ự ế ừ ường Ki t đã ch đ ng ti n đánh trệ ủ ộ ế ước

đ đ y đ ch vào th b đ ng, giành l y th ch đ ng cho cu c kháng chi n.ể ẩ ị ế ị ộ ấ ế ủ ộ ộ ế

- 10/1075; chi n d ch t p kích b t đ u H n 10 v n quân sĩ th y b c a nhà Lý đã ti n đánh châu Khâm, ế ị ậ ắ ầ ơ ạ ủ ộ ủ ế châu Liêm (QĐông), ti n t i vây hãm thành Ung châu (QTây), sau 42 ngày chi n đ u, quân nhà Lý h đế ớ ế ấ ạ ược thành, tướng Tô Giám ph i t t ả ự ử

- Khi đ t đạ ược m c tiêu, LTK chu n đ ng rút quân, chu n b phòng tuy n ch n đ ch trong nụ ẩ ộ ẩ ị ế ặ ị ước

Làm thay đ i k ho ch và ch m l i cu c t n công c a k thù.ổ ế ạ ậ ạ ộ ấ ủ ẻ

DI N BI N Ễ Ế

- Mùa thu 1076, 10 v n quân T ng cùng 20 v n dân phu, do Quách Quỳ và Tri u Ti t ch huy theo hạ ố ạ ệ ế ỉ ướng

t L ng S n xâm lừ ạ ơ ược nước ta, ngoài ra, th y binh nhà T ng theo c a B ch Đ ng đ ph i h p.ủ ố ử ạ ằ ể ố ợ

- Phía Đ i Vi t chu n b l c lạ ệ ẩ ị ự ượng đánh g m đánh t xa và tuy n phòng th sâu.ồ ừ ế ủ

- Đ i Vi t b trí hai tuy n phòng th :ạ ệ ố ế ủ

+ m t ngay trên biên gi i do l c lộ ớ ự ượng tù trưởng dân t c thi u s ch huy.ộ ể ố ỉ

+ m t b nam sông Nh Nguy t, dài kho ng 30 km.ộ ở ờ ư ệ ả

QUÂN T NG XÂM L Ố ƯỢ C

- Ngày 8/1/1077, Quách Quỳ và Tri u Ti t vệ ế ượ ảt i Nam Quan  L ng S n (ngày nay) ạ ơ  Thăng Long; quân Thân C nh Phúc ch huy ch n đánh quy t li t.ả ỉ ặ ế ệ

- Quân T ng bu c ph i phá i Quy t Lý, Thân C nh Phúc c th ; Quách Quỳ bu c ph i c tố ộ ả ả ế ả ố ủ ộ ả ử ướng Th C d n ế ử ẫ

ti p binh ng chi n ế ứ ế  Thân C nh Phúc ch đ ng lui v c th i Chi Lăng.ả ủ ộ ề ố ủ ả

- Ở Chi Lăng, quân T ng cho ti n đ o đánh chính di n, hai đ o do Th C và Yên Đ t vòng qua núi Cai Kinh, ố ề ạ ệ ạ ế ử ạ theo đường đ t đánh m t sau Chi Lăng ấ ặ  quân ta dùng n , máy b n đá và tỏ ắ ượng binh ph n kích ả  quân

T ng thi t h i n ng n ố ệ ạ ặ ề

- Do chênh l ch l n v l c lệ ớ ề ự ượng, nên Thân C nh Phúc rút quân v gi căn c Đ ng Giáp, chuy n sang đánh ả ề ữ ứ ộ ể

du kích

- Cùng lúc đó Nhâm Kh i t Vĩnh An ở ừ  T M u ổ ậ  Nham Bi n; Khúc Tr n t Qu ng Nguyên ề ầ ừ ả  Môn Châu; Tri t Ti t ệ ế  Bình Nha, V n Nhai ạ  Nhã Nam và b n Nh Nguy t.ế ư ệ

Các tr n đ u tiên: ậ ầ

Do Dương Tùng Tiên ch huy, ti n vào h i ph n nỉ ế ả ậ ước ta  ti n g p vào sông B ch Đ ng;quân ta mai ph c ế ấ ạ ằ ụ ở sông Đông Kênh, khi hàm đ i gi c l t vào mai ph c, Lý K Nguyên phát đ ng t n công, b đánh b t ng quân ộ ặ ọ ụ ế ộ ấ ị ấ ờ

T ng thua to, rút v vùng bi n Liêm châu, c th ố ề ể ố ủ

Làm th t b i k ho ch c a gi c; đ y Quách Quỳ, Tri t ấ ạ ế ạ ủ ặ ẩ ệ

Ti t vào hoàn c nh không có phế ả ương ti n cho đ i quân vệ ạ ượt sông

Tr n chi n Đông Kênh ậ ế

Tr n sông Nh Nguy t ậ ư ệ

Tr n sông Nh Nguy t ậ ư ệ

NÉT T ƯƠ NG Đ NG: Ồ

M c đích xâm lụ ược c a T ng: dùng chi n th ng bên ngoài, t o uy danh trong nủ ố ế ắ ạ ước, gi i quy t khó khăn trong ả ế

nước

L i d ng tình hình r i ren c a Đ i Vi t đ xâm lợ ụ ố ủ ạ ệ ể ược

Nước ta đ u dành th ng l i và th ng nh t đ t nề ắ ợ ố ấ ấ ước

NÉT KHÁC BI T: Ệ

TI N LÊ Ề

Lãnh đ o: Lê Hoànạ Chi n lế ược: bày tr n và ch gi c.ậ ờ ặ

L p phòng tuy n trên sông B ch Đ ng nh ng tr n chi n kéo dài l t S ph i h p gi a các cánh quân ch a t t.ậ ế ạ ằ ư ậ ế ẻ ẻ ự ố ợ ữ ư ố

K t qu : giành th ng l i, Gi t ch tế ả ắ ợ ế ủ ướng gi c (H u Nhân B o).ặ ầ ả

TH I LÝ: Ờ

Lãnh đ o: Lý Thạ ường Ki t.ệ Chi n lế ược: ch đ ng ti n đánh, c th và l p phòng tuy n.ủ ộ ế ố ủ ậ ế Phát huy th m nh c a chi n tranh du kích, ph i h p nhu n nhuy n gi a các đ o quân.ế ạ ủ ế ố ợ ầ ễ ữ ạ

K t qu : giành th ch đ ng trên chi n trế ả ế ủ ộ ế ường, ch đ ng gi ng hòa.ủ ộ ả

So sánh hai cu c kháng chi n ch ng T ng th i Ti n Lê và ộ ế ố ố ờ ề

Th i Lý ờ

So sánh hai cu c kháng chi n ch ng T ng th i Ti n Lê và ộ ế ố ố ờ ề

Th i Lý ờ

THANK YOU VERY MUSH