GIS GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEM

● hệ thống dùng mô tả các đặc tính địa lý nhằm trình bày và phân tích thông tin liên quan dụng tổng hợp kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau qua các lớp trong bản đồ và hiển thị - và các

Trang 1

GIS

GEOGRAPHIC INFORMATION SYSTEM

Trang 2

Đại học Y Dược Tp.HCM :: Khoa Y tế Công cộng

Nội dung

2 Giới thiệu trình bày dữ kiện không gian

3 Giới thiệu phân tích không gian

Trang 3

GIS

Giới thiệu

Trang 4

Trang 5

● hệ thống dùng mô tả các đặc tính địa lý nhằm trình bày và phân tích thông tin liên quan

dụng tổng hợp kiến thức từ nhiều nguồn khác nhau (qua các lớp trong bản đồ)

và hiển thị - và các phân tích thống kê mạnh và các mô hình

có cơ sở khoa học

Trang 6

GIS và YTCC

YTCC

(1) tập trung vào sức khỏe cộng đồng hơn là cá nhân (2) tập trung vào phòng ngừa hơn là điều trị (3) can thiệp chủ yếu ở mức bối cảnh chính sách

hơn là riêng lẻ

GIS

Trang 8

Trang 9

GIS

Đặc điểm

Trang 10

Trang 12

Trang 14

Tham chiếu địa lý và hệ tọa độ

WGS-84 VN-2000 UTM zone 48N

lat: 14.871666 lon: 108.6577964

N14 52.300 E108 39.468

Trang 15

GIS

Phương pháp trình bày

Trang 16

Các dạng trình bày thông tin phổ biến

Bản đồ vùng (Pattern)

Dự báo dịch sốt rét tại Nam Phi, màu đậm hơn

cho tỷ suất cao hơn

Bản đồ vùng nóng (Heatmap)

Phần trăm người lớn có nguy cơ cao đái tháo

đường tại làng Towner

Trang 17

2D 3D

Trang 18

Các dạng trình bày thông tin phổ biến…

Tạo vùng đệm Tạo vùng phân cắt

Trang 19

GIS

Phân tích không gian

Trang 20

Để trả lời cho các câu hỏi

• Tóm tắt thông tin:

• Trung tâm nằm ở đâu?

• Địa điểm nào dễ tiếp cận nhất?

• Hướng nào là chủ yếu?

• Các đặc điểm phân tán, tập trung hay liên kết như thế nào?

• Có xu hướng theo phương hay không?

• Xác định các cụm có ý nghĩa thống kê

• Điểm nóng nằm ở đâu? Điểm lạnh? Tính cụm có mạnh không?

• Giá trị ngoại lai ở đâu?

• Các nguồn lực nên phân bổ như thế nào là tốt nhất?

• Nơi nào cách xa với vấn đề nhất?

Trang 21

• Đánh giá chung các đặc điểm không gian

• Các đặc tính không gian có khác nhau?

• Có thay đổi theo thời gian?

• Các lớp không gian có diễn tiến giống nhau?

• Có tương quan không gian giữa các lớp?

• Mô hình hóa mối liên quan

• Có tương quan với nhau? Mạnh như thế nào? Có ổn định giữa các khu vực khác nhau?

• Yếu tố nào có thể góp phần tạo ra kết cuộc? Nơi nào sẽ có thể xảy

ra kết cuộc giống như vậy?

• Yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất?

• Các đặc điểm có thể thay đổi như thế nào? Cần phải chuẩn bị gì?

• Tại sao một địa điểm lại là điểm nóng? Điểm lạnh?

Trang 22

Các bước tiến trình phân tích không gian

1 Xây dựng mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

2 Thu thập, sắp xếp và chuẩn bị dữ kiện phân tích

3 Xây dựng mô hình phân tích

4 Phân tích và tạo kết quả

5 Khám phá, đánh giá, vẽ biểu đồ, tóm tắt, diễn giải, trình

bày hiểu và phân tích các kết quả

6 Kết luận, ghi nhận kết quả

7 Trình bày kết quả và các phát hiện

Trang 23

Quá trình mô hình hóa, chuyển hóa kết quả bằng xử lý vi

tính, kiểm tra và diễn giải kết quả của mô hình

Trang 24

Z-score và P-value

Trang 25

GIS: PHÂN TÍCH KHÔNG GIAN

Tóm tắt thông tin

Trang 26

Dân số tập trung ở đâu

và có thay đổi theo thời

gian hay không?

Trang 28

Hướng nào là

chủ yếu?

Hướng gió chính vào

mùa hè?

Trung bình hướng tuyến tính

Xác định trung bình hướng, độ dài, và trung tâm của nhiều vec tơ

Trang 30

Xác định các cụm có ý nghĩa thống kê

Trang 31

Giá trị ngoại lai ở đâu?

Phân bổ nguồn lực như

Các cơn đột quỵ xảy ra

vào ban ngày có cùng

đặc điểm không gian với

nhưng ca ban đêm?

Nên di dân đến đâu?

Phân tích cụm và ngoại lai

Tạo ra dữ kiện được hiệu chỉnh, xác định điểm nóng, lạnh và ngoại lai bằng thống kê Anselin Local Moran's I

Trang 32

Đánh giá chung các đặc điểm không gian

Trang 34

Có thay đổi theo

thời gian?

Các lớp không

gian có diễn tiến

giống nhau?

Giàu và nghèo tăng hay

giảm sự cách biệt không

gian?

Bệnh có cố định tại địa

phương theo thời gian

hay đang lan sang các

vùng lân cận?

Biện pháp cô lập bệnh có

hiệu quả hay không?

Phân bố không gian có

của bệnh có phản ánh

phân bố không gian của

dân số nguy cơ?

Tập trung cao/thấp

Đo lường mức độ tập trung cụm bằng thống kê Getis-Ord General G

Phân tích cụm không gian đa khoảng cách (Ripley's K Function)

xác định liệu các đặc điểm hoặc các giá trị của liên quan đến đối tượng cho thấy mức tập trung cụm có ý nghĩa thống kê hay phân tán

Trang 35

Mô hình hóa mối liên quan

Trang 36

Mô hình hóa mối liên quan

• Có tương quan với nhau? Mạnh như thế nào? Có ổn định giữa các khu vực khác nhau?

• Có mối liên quan giữa trình độ học vẫn và thu nhập? Mối liên quan này có giống nhau ở các khu vực khác nhau?

• Bệnh có tăng khi ở gần với nguồn nước?

• Yếu tố nào có thể góp phần tạo ra kết cuộc? Nơi nào sẽ có thể xảy ra kết cuộc giống như vậy?

• Các biến số nào có thể giải thích tỷ lệ tai nạn giao thông cao?

• Vùng nào nên được bào vệ để giảm mắc bệnh lao?

Trang 37

• Yếu tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất?

• Yếu tố nào là yếu tố tiên đoán mạnh nhất trong mỗi khu vực có tỷ

lệ tai nạn cao?

• Các đặc điểm có thể thay đổi như thế nào? Cần phải

chuẩn bị gì?

• Nơi đâu là điểm nóng mại dâm? Biến số nào dự đoán hiệu quả

lượng người hành nghề mại dâm? Dự kiến nhu cầu cho các đáp ứng khẩn cấp?

• Tại sao một địa điểm lại là điểm nóng? Điểm lạnh?

• Tại sao tỷ lệ mắc ung thư lại quá cao trong một vùng nhất định? Có vùng nào mà người dân liên tục chết trẻ? Tại sao?

Trang 38

Các mô hình

thống kê không

gian

Có mối liên quan giữa trình độ

học vẫn và thu nhập? Mối liên

quan này có giống nhau ở các

khu vực khác nhau?

Bệnh có tăng khi ở gần với

nguồn nước?

Các biến số nào có thể giải

thích tỷ lệ tai nạn giao thông

cao?

Vùng nào nên được bào vệ để

giảm mắc bệnh lao?

Yếu tố nào là yếu tố tiên đoán

mạnh nhất trong mỗi khu vực

có tỷ lệ tai nạn cao?

Nơi đâu là điểm nóng mại

dâm? Biến số nào dự đoán

hiệu quả lượng người hành

nghề mại dâm? Dự kiến nhu

cầu cho các đáp ứng khẩn

cấp?

Tại sao tỷ lệ mắc ung thư lại

quá cao trong một vùng nhất

định? Có vùng nào mà người

dân liên tục chết trẻ? Tại sao?

Bình phương tối thiểu (Ordinary Least Squares - OLS)

Mô hình hồi quy tuyến tính OLS được dùng để mô hình hóa hay dự đoán biến số phụ thuộc trên tập hợp các biến độc lập

Mô hình hồi quy hiệu chỉnh địa lý

Geographically Weighted Regression Một loại mô hình hồi quy tuyến tính mô hình hóa sự biến thiên mối liên quan không gian

Trang 39

• Chú ý đến tính bảo mật và riêng tư

• Cần gộp thông tin để trình bày trên toàn vùng để giúp tránh bị nhận diện

• Thay đổi thang đo để giấu bớt thông tin về nhận dạng

• Các yếu tố có thể giúp nhận diện (như tên đường) nên loại bỏ để giúp tránh nhận diện được vị trí chính xác

Trang 40

Tóm lại

• “Use of GIS in public health is an application area still in its infancy

• Like most new applications,

• there is a lot of promise ,

• but also a lot of pitfalls that must be avoided…”

Wikipedia

Trang 41

• Công cụ phân tích hạn chế, cần tải về từng gói, nhưng được đóng góp liên tục bởi người dùng

Trang 42

Sử dụng QGIS

• Cài phần mềm

• Tách tỉnh, huyện, xã mong muốn

• Vẽ các ca bệnh tại theo Tỉnh, Huyện, Xã

• Sử dụng chức năng tạo vùng đệm cho các ca bệnh

• Sử dụng chức năng tạo vùng đệm cho các dòng suối

Trang 43

Vùng đệm suối Vùng đệm ca bệnh (0.0005)

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	1,07 MB