Huong dan doc CT scaner sọ não

Slide 1: HƯỚNG DẪN ĐỌC CT SCAN SỌ NÃO ThSBS Đinh Hữu Hùng Chuyên ngành: Thần kinh học NỘI DUNG TRÌNH BÀY: NỘI DUNG TRÌNH BÀY Đại cương về CT Scan sọ não Giải phẫu học cơ bản Quy trình chung đọc CT Scan sọ não CT Scan trong một số bệnh lý: Đột quỵ (tai biến mạch máu não) U não ViêmNhiễm Chấn thương Một số bệnh lý khác. S suprasellar cistern Po pons P cerebral peduncles (midbrain) M medulla C quadrigeminal plate (superior and inferior colliculi) V fourth ventricle Q quadrigeminal cistern Slide 4: 1895 W.C. Roentgen phaùt hieän tia X Lòch söû W.C.Roentgen (18451923) Ngaønh X quang Slide 5: 41972 Hounsfield : Giôùi thieäu maùy CT ñaàu tieân Hounsfield +Cormark Nobel Y hoïc Lòch söû The Nobel Prize in Medicine 1979: The Nobel Prize in Medicine 1979 Allan M. Cormack Tufts University Medford, MA, USA Godfrey N. Hounsfield Central Research Laboratories, EMI London, United Kingdom Kỹ thuật CT Scan: Kỹ thuật CT Scan Slide 8: CT Slide 9: Nguyeân lyù taïo hình Tuyø möùc ñoä caûn tia X, caùc vuøng khaùc nhau coù ñaäm ñoä saùng toái khaùc nhau Thay ñoåi ñaäm ñoähình daùng Chaån ñoaùn Slide 10: TRIEÄU CHÖÙNG HOÏC CT Ñaäm ñoä Slide 11: MOÂ TAÛ ÑAÄM ÑOÄ Ñaäm ñoä cao (Hyperdensity) Ñaäm ñoä thaáp (Hypodensity) Ñoàng ñaäm ñoä (Isodensity) So vôùi caáu truùc nhu moâ naõo laân caän NỘI DUNG TRÌNH BÀY: NỘI DUNG TRÌNH BÀY Đại cương về CT Scan sọ não Giải phẫu học cơ bản Quy trình chung đọc CT Scan sọ não CT Scan trong một số bệnh lý: Đột quỵ (tai biến mạch máu não) U não ViêmNhiễm Chấn thương Một số bệnh lý khác. S suprasellar cistern Po pons P cerebral peduncles (midbrain) M medulla C quadrigeminal plate (superior and inferior colliculi) V fourth ventricle Q quadrigeminal cistern Slide 13: Nhân đậu Cánh tay sau bao trong Đồi thị Sừng trán não thất bên Nhân đuôi Vách trong suốt Bể trên tiểu não Thùy nhộng Thùy chẩm Slide 16: Caáu truùc HU Xöông 1000 Voâi 100 Chaûy maùu caáp 85 Chaát xaùm 3540 Chaát traéùng 2530 Dòch naõo tuyû 0 Môõ 100 Khí 1000 Ñaäm ñoä caùc caáu truùc noäi soï Slide 17: ÑAÄM ÑOÄ CAO Ñoùng voâi baát thöôøng Maùu ñoâng Protein cao (dòch nang) Maät ñoä teá baøo cao (meningioma) Ñoùng voâi bình thöôøng Maøng cöùng Ñaùm roái maïch maïc Maïch maùu Slide 18: ÑAÄM ÑOÄ THAÁP Phuø naõo Dòch (nang) Môõ Khí (chaán thöông, abscess) Dòch naõo tuyû Môõ hoác maét Khí xoang Slide 19: HIEÄU ÖÙNG CHOAÙN CHOÅ Toån thöông gaây ñaåy , eùp caáu truùc bình thöôøng noäi soï  Hieäu öùng choaùn choå Slide 20: Caáu truùc naõo (chaát traéng, xaùm..) Ñöôøng giöõa Naõo thaát, beå naõo, raõnh naõo Maïch maùu PHAÙT HIEÄN HIEÄU ÖÙNG CHOAÙN CHOÅ Slide 21: Thoaùt vò naõo döôùi lieàm Slide 23: Di leäch ñöôøng giöõa Slide 24: THOAÙT VÒ NAÕO Thoaùt vò naõo laø söï ñeø ñaåy toå chöùc naõo töø khoang naøy sang khoang khaùc trong noäi soï Slide 25: Caáu truùc lieàmleàu naõo vaø khoang noäi soï Slide 26: Thoaùt vò döôùi lieàm (Subfalcial H.) Thoaùt vò xuyeân leàu (Transtentorial H.) +Treân xuoáng döôùi +Döôùi leân treân Thoaùt vò haïnh nhaân tieåu naõo (Tonsilar H.) THOAÙT VÒ NAÕO Slide 27: Thoaùt vò naõo Slide 28: Thoaùt vò naõo xuyeân leàu treân xuoáng döôùi Slide 29: Daõn heä thoáng naõo thaát Giaûm ñaäm ñoä chaát traéng quanh naõo thaát Daõn treân choå taéc  Vò trí taéc ngh ẽn NAÕO UÙNG THUÛY Slide 30: GIAÛI PHAÃU CT SOÏ NAÕO Slide 31: S suprasellar cistern Po pons P cerebral peduncles (midbrain) M medulla C quadrigeminal plate (superior and inferior colliculi) V fourth ventricle Q quadrigeminal cistern GIAÛI PHAÃU TREÂN CAÙC LÔÙP CAÉT HÖÔÙNG TRUÏC (AXIAL): GIAÛI PHAÃU TREÂN CAÙC LÔÙP CAÉT HÖÔÙNG TRUÏC (AXIAL) DUØNG HEÄ THOÁNG NAÕO THAÁT LAØM MOÁC:  Naõo thaát beân.  Naõo thaát III.  Naõo thaát IV.  Dòch naõo tuûy caùc beå naõo HEÄ THOÁNG NAÕO THAÁT: HEÄ THOÁNG NAÕO THAÁT Slide 40: (1): Bao trong (2): Ñaàu nhaân ñuoâi (3): Nhaân beøo (4): Ñoài thò 1 2 3 4 5 6 (5): Naõo thaát III (6): Söøng traùn naõo thaát beân Giaûi phaãu 2 3 4 5 6 1 Slide 44: Liềm não Trung tâm bán bầu dục Slide 45: Thùy trán Thể chai Thùy đính Não thất IV Sừng trước não thất bên Sừng sau não thất bên Mạng màng mạch Slide 46: Nhân đậu Bao trong Đầu nhân đuôi Đồi thị Giải phẫu vùng nhân nền: Giải phẫu vùng nhân nền Slide 48: Nhân đậu Cánh tay sau bao trong Đồi thị Sừng trán não thất bên Nhân đuôi Vách trong suốt Bể trên tiểu não Thùy nhộng Thùy chẩm Slide 49: Sừng trán não thất bên Nhân đuôi Nhân đậu Não thất III Khe Sylvius Thùy đảo Củ trung não Bể củ trung não Tiểu não Tay trước bao trong Khe Sylvius Cống Sylvius Slide 50: Thùy trán Khe liên bán cầu Não thất III Bể liên cuống não Cuống não Tiểu não Slide 51: Liềm não Thùy trán Khe Sylvius Bể trên yên Cầu não Lều tiểu não Não thất IV Tiểu não Khe Sylvius Thùy thái dương Slide 52: Liềm não Lưng yên Thùy thái dương Bể trước cầu não Xương chủm Não thất IV Tiểu não Thùy trán Tuyến yên QUY TRÌNH ĐỌC CT SCAN SỌ NÃO: QUY TRÌNH ĐỌC CT SCAN SỌ NÃO Có nhiều cách khác nhau: Từ ngoài vào trong Phần cứng đến phần mềm Trên lều đến dưới lều Hình thái đến nhu mô Tuy nhiên để có tính ứng dụng cao, chúng ta có thể phân tích phim theo qui trình: Hình thái đến nhu mô QUY TRÌNH ĐỌC CT SCAN SỌ NÃO: QUY TRÌNH ĐỌC CT SCAN SỌ NÃO Hình thái: Đường giữa Hệ thống não thất Các khe, rãnh vỏ não Các bể chứa DNT Nhu mô: Khảo sát đậm độ. Chú ý: Tùy theo cấu trúc khác nhau mà có đậm độ khác nhau. Slide 59: CT SCAN SOÏ NAÕO TRONG ÑOÄT QUÎ Giá trị chẩn đoán của CT Scan: Giá trị chẩn đoán của CT Scan Lâm sàng không phân biệt được nhồi máu não và xuất huyết não m ột cách chắc chắn CT Scan phát hiện ngay các hình ảnh xuất huyết não, xuất huyết màng não (95%) CT Scan có thể phát hiện các hình ảnh bất thường trong vòng 3 giờ sau khi nhồi máu não (50%) Xét nghiệm giúp chẩn đoán nhanh, chính xác, an toàn Các bước đơn giản đọc CT Scan : Các bước đơn giản đọc CT Scan Có xuất huyết hay không ? Có các vùng nhồi máu cũ hay nhồi máu yên lặng không ? Có dấu hiệu huyết khối trong lòng động mạch hay không ? Các dấu hiệu sớm cũa nhồi máu ? Ðánh giá độ rộng cũa tổn thương Slide 62: ĐỘT QUỴ THIẾU MÁU NÃO CỤC BỘ CẤP Slide 63: Vùng hoại tử Vùng thiếu máu Vùng phân bố động mạch: Vùng phân bố động mạch Não trước Não giữa Não sau Vùng phân bố động mạch: Vùng phân bố động mạch Slide 68: Ngaøy ñaàu 48% Ngaøy 12 59% Ngaøy 710 66% Ngaøy 1011 74% ÑOÄ NHAÏY PHAÙT HIEÄN NHOÀI MAÙU NAÕO TREÂN CT CT töôùi maùu giuùp phaùt hieän sôùm vaø coù ñoä nhaïy cao hôn Slide 69: Giai ñoaïn toái caáp (8 tuaàn) Slide 83: Nh ồi máu não cũ Taïo hoác dòchTeo naõo Slide 84: Beänh nguyeân: Emboli  Ngheûn maïch  Toån thöông noäi maïch> Tieâu emboli Taùi tuaàn hoaøn X uaát huyeát . Tæ leä : 6% caùc cas nhoài maùu naõo Hình aûnh : Noát taêng ñaäm ñoä trong vuøng giaûm ñaäm ñoä tröôùc. NHOÀI MAÙU CHAÛY MAÙU Löu yù trong ñieàu trò choáng ñoâng Slide 85: Xuất huyết sau nhồi máu Nhồi máu vùng nuôi động mạch não giữa: Nhồi máu vùng nuôi động mạch não giữa Nhồi máu vùng nuôi động mạch não sau: Nhồi máu vùng nuôi động mạch não sau Slide 88: CHAÅN ÑOAÙN PHAÂN BIEÄT Slide 89: Laâm saøng nhaàm 1015% Nguyeân nhaân : + U (12% bieåu hieän gioáng ñoät quïi) + Tuï maùu döôùi maøng cöùng +Xuaát huyeát noäi soï khoâng do chaán thöông. CAÙC BEÄNH LYÙ GIOÁNG ÑOÄT QUÎ Slide 90: U NH ỒI MÁU NÃO Khôûi phaùt töø töø Khôûi phaùt ñoät ngoät Lieân quan nhieàu chaát traéng Lieân quan chaát traéng vaø chaát xaùm Giaûm ñaäm ñoä hình troøn, Giaûm ñaäm ñoä quanh u hình cheâm, cuoän naõo Khoâng theo vuøng phaân boá Theo vuøng phaân maïch maùu boá maïch maùu PHAÂN BIEÄT U VAØ NHOÀI MAÙU NAÕO Slide 92: DI CAÊN NAÕO NHUÕN NAÕO Slide 93: XUAÁT HUYEÁT NAÕO NGUYEÂN NHAÂN: NGUYEÂN NHAÂN  Chaán thöông(trauma)  Cao huyeát aùp(Hypertension)  Phình maïch(Aneurysm)  Nhoài maùu chaûy maùu(hemorrhagic Infact)  Thuyeân taéc xoang tónh maïch(Sinus thrombosic)  Beänh lyù ñoâng maùu(Coagulopathy)  Dò daïng ñoäng – tónh maïch(AVM)  U(Neoplas) NGUYEÂN NHAÂN XUAÁT HUYEÁT NOÄI SOÏ KHOÂNG DO CHAÁN THÖÔNG: NGUYEÂN NHAÂN XUAÁT HUYEÁT NOÄI SOÏ KHOÂNG DO CHAÁN THÖÔNG  Raát hay gaëp: cao huyeát aùp, phình maïch, Dò daïng maïch maùu  Thöôøng gaëp: taùi töôùi maùu trong thuyeân taéc maïch, roái loaïn veà maùu,ñoâng maùu, ngoä ñoäc thuoác, U (tuyeán yeân, di caên…)  Ít gaëp:nhoài maùu tónh maïch, saûn giaät, vieâm noäi taâm maïc vôùi huyeát khoái nhieåm truøng, vieâm naõo  Raát hieám: Abcess , vieâm maïch (khoâng do naám) Phát hiện xuất huyết : Phát hiện xuất huyết Xuất huyết là các vùng tăng đậm độ và có thể thấy trong các bệnh lý: Tụ máu ngoài màng cứng, Tụ máu dưới màng cứng Xuất huyết màng não Xuất huyết não thất Xuất huyết trong não Phân biệt hoá vôi và xuất huyết nhỏ vùng nhân nền Phân biệt xuất huyết cầu não với artéfact Slide 100: Leâ Vaên H., Nam, 44 tuoåi, Xuaát huyeát thaân naõo Slide 101: Traàn thò S., Nöõ, 73 tuoåi, Xuaát huyeát tieåu naõo XUAÁT HUYEÁT THAÂN NAÕO: XUAÁT HUYEÁT THAÂN NAÕO XUAÁT HUYEÁT THAÂN NAÕO: XUAÁT HUYEÁT THAÂN NAÕO Slide 104: Buøi vaên L., Nam, 45 tuoåi, Xuaát huyeát nhaân beøobao trong (P) coù traøn maùu naõo thaát Slide 105: Buøi Vaên L., Nam, 45 tuoåi, Xuaát huyeát nhaân beøobao trong (T) Slide 106: Nguyeãn Vaên L., Nam, 67 tuoåi, Xuaát huyeát thaùi döông (P) Nhuõn naõo cuõ caïnh naõo thaát beân (T) Slide 107: Nguyeãn Thò Q., Nöõ, 49 tuoåi, Xuaát huyeát nhaân beøo (T) Slide 108: Nguyeãn Hoaøng H., Nam, 22 tuoåi, Xuaát huyeát traùn (P) Slide 110: Xuaát huyeát naõo giai ñoaïn baùn caáp Slide 111: Ñoaøn thò S., Nöõ, 80 tuoåi, Xuaát huyeát khoang döôùi nheän Slide 112: Glioblastoma Maùu tuï trong naõo vaø taêng quang vieàn Slide 113: Ñoaøn thò S., Nöõ, 80 tuoåi, Xuaát huyeát khoang döôùi nheän Slide 114: Có xuất huyết hay không ? Slide 115: Có xuất huyết hay không ? Xuất huyết màng não Máu tụ ngoài màng cứng Máu tụ dưới màng cứng Phân biệt xuất huyết và vôi hóa: Phân biệt xuất huyết và vôi hóa Vôi hóa đối xứng, không có hiện tượng phù não và không có hiệu ứng choán chổ Xuất huyết không đối xứng, có phù não chung quanh và có hiệu ứng choán chổ Ðo mức độ cản quang (ROI: region of interesting) Vôi hóa > 120 Hu Xuất huyết = 4090 Hu Slide 117: Xuất huyết hay vôi hóa ? Slide 118: Xuất huyết hay artefact ? Slide 119: XUAÁT HUYEÁT KHOANG DÖÔÙI NHEÄN (Subarachnoid hemorrhage) Slide 120: EDH XUAÁT HUYEÁT KHOANG DÖÔÙI NHEÄN Slide 122: XUAÁT HUYEÁT TRONG NAÕO THAÁT Slide 123: U KHOÂNG DO U Maùu khoâng ñoàng nhaát, phöùc taïp Maùu ñoàng nhaát Vuøng khoâng xuaát huyeát cuûa u Taêng quan vieàn taêng quang sau tieâm caûn quang Haáp thu maùu theo khoâng theo thöù töï Haáp thu maùu theo thöù töï Phuø naõo dai daúng Giaûm phuø theo thôøi gian XUAÁT HUYEÁT NAÕO DO U HAY KHOÂNG DO U ? Slide 124: Di caên K phoåi Slide 125: KEÁT LUAÄN CT Scan s ọ não rất có giá trị trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi các bệnh lý nội sọ Để Ñoïc phim CT soï naõo c ần: Naém v ững giaûi phaãu Phaùt hieän baát thöôøng Moâ taû hình aûnh Chaån ñoaùn beänh lyù (döïa theâm thoâng tin laâm saøng vaø caän laâm saøng khaùc) Slide 126: XIN CHAÂN THAØNH CAÛM ÔN

Quy trình chung đọ c CT Scan s não ọ

Quy trình chung đọ c CT Scan s não ọ

CT Scan trong m t s b nh lý: ộ ố ệ

CT Scan trong m t s b nh lý: ộ ố ệ

* Độ t qu (tai bi n m ch máu não) ỵ ế ạ

* Độ t qu (tai bi n m ch máu não) ỵ ế ạ

1895

W.C Roentgen phát hiện tia X

Lịch sử

W.C.Roentgen (1845-1923)

 Ngành X quang

4/1972 Hounsfield : Giới thiệu máy

CT đầu tiên

1979 Hounsfield +Cormark

Nobel Y học

Lịch sử

The Nobel Prize in Medicine 1979

Allan M Cormack

Tufts University Medford, MA, USA

Godfrey N Hounsfield Central Research Laboratories, EMI London, United Kingdom

K thu t CT Scan ỹ ậ

K thu t CT Scan ỹ ậ

CT

Nguyên lý tạo hình

Tuỳ mức độ cản tia X, các vùng khác nhau có đậm độ sáng tối khác nhau

Thay đổi đậm độ-hình dángChẩn đoán

TRIỆU CHỨNG HỌC CT

Đậm độ

MÔ TẢ ĐẬM ĐỘ Đậm độ cao (Hyperdensity)

Đậm độ thấp (Hypodensity)

Đồng đậm độ (Isodensity)

So với cấu trúc nhu mô não lân cận

Quy trình chung đọ c CT Scan s não ọ

Quy trình chung đọ c CT Scan s não ọ

CT Scan trong m t s b nh lý: ộ ố ệ

CT Scan trong m t s b nh lý: ộ ố ệ

* Độ t qu (tai bi n m ch máu não) ỵ ế ạ

* Độ t qu (tai bi n m ch máu não) ỵ ế ạ

Nhân đuôi Vách trong suốt

Bể trên tiểu não

Thùy nhộng

Thùy chẩm

ĐẬM ĐỘ CAO

Đóng vôi bất thường Máu đông

Protein cao (dịch nang)

Mật độ tế bào cao (meningioma)

Đóng vôi bình thường

Màng cứng

Đám rối mạch mạc

Mạch máu

ĐẬM ĐỘ THẤP

Phù não Dịch (nang) Mỡ

Khí (chấn thương, abscess)

Dịch não tuỷ

Mỡ hốc mắt

Khí xoang

HIỆU ỨNG CHOÁN CHỔ

Tổn thương gây đẩy , ép cấu trúc bình thường nội sọ 

Hiệu ứng choán chổ

-Cấu trúc não (chất

Thoát vị não dưới liềm

Di lệch đường giữa

THOÁT VỊ NÃO

Thoát vị não là sự đè đẩy tổ chức não từ khoang này sang khoang khác trong nội sọ

Cấu trúc liềm-lều não và khoang nội sọ

-Thoát vị dưới liềm (Subfalcial H.)

-Thoát vị xuyên lều (Transtentorial H.)

+Trên xuống dưới +Dưới lên trên

-Thoát vị hạnh nhân tiểu não (Tonsilar H.)

THOÁT VỊ NÃO

Thoát vị não

Thoát vị não xuyên lều trên xuống dưới

-Dãn hệ thống não thất

-Giảm đậm độ chất trắng quanh não thất

NÃO ÚNG THỦY

GIẢI PHẪU CT

SỌ NÃO

GIẢI PHẪU TRÊN CÁC LỚP CẮT HƯỚNG

TRỤC (AXIAL)

DÙNG HỆ THỐNG NÃO THẤT LÀM MỐC:

 Não thất bên.

 Não thất III.

 Não thất IV.

 Dịch não tủy & các bể não

HỆ THỐNG NÃO THẤT

4

5 6

(5): Não thất III (6): Sừng trán não thất bên

Giải phẫu

2 3

4

5 6

1

Liềm não

Trung tâm bán bầu dục

Thùy trán

Thể chai Thùy đính

Nhân đậu

Bao trong Đầu nhân đuôi

Đồi thị

Gi i ph u vùng nhân n n ả ẫ ề

Gi i ph u vùng nhân n n ả ẫ ề

Nhân đuôi Vách trong suốt

Bể trên tiểu não

Thùy nhộng

Thùy chẩm

Sừng trán não thất bên

Nhân đuôi Nhân đậu Não thất III Khe Sylvius Thùy đảo

Củ trung não

Bể củ trung não Tiểu não

Tay trước bao

trong

Khe Sylvius

Cống Sylvius

Liềm não Thùy trán

Khe Sylvius

Bể trên yên

Cầu não Lều tiểu não Não thất IV

Tiểu não Khe Sylvius

Thùy thái dương

Liềm não

Lưng yên

Thùy thái dương

Bể trước cầu não Xương chủm

Não thất IV Tiểu não Thùy trán

Tuyến yên

QUY TRÌNH ĐỌ C CT SCAN S NÃO Ọ

Có nhi u cách khác nhau:ề

Có nhi u cách khác nhau:ề

- T ngoài vào trongừ

- T ngoài vào trongừ

- Ph n c ng ầ ứ đến ph n m mầ ề

- Ph n c ng ầ ứ đến ph n m mầ ề

- Trên l u ề đế ướ ền d i l u

- Trên l u ề đế ướ ền d i l u

- Hình thái đến nhu mô

- Hình thái đến nhu mô

Tuy nhiên để có tính ng d ng cao, chúng ta có th phân ứ ụ ể

Tuy nhiên để có tính ng d ng cao, chúng ta có th phân ứ ụ ể

tích phim theo qui trình: Hình thái đến nhu mô

tích phim theo qui trình: Hình thái đến nhu mô

QUY TRÌNH ĐỌ C CT SCAN S NÃO Ọ

Nhu mô: Kh o sát ả đậ độm Chú ý: Tùy theo c u trúc khác ấ

Nhu mô: Kh o sát ả đậ độm Chú ý: Tùy theo c u trúc khác ấ

nhau mà có đậ độm khác nhau

nhau mà có đậ độm khác nhau

CT SCAN SỌ NÃO TRONG ĐỘT QUỴ

Giá tr ch n oán c a CT Scanị ẩ đ ủ

Giá tr ch n oán c a CT Scanị ẩ đ ủ

Lâm sàng không phân bi t ệ đượ c nh i máu não và xu t huy t não ồ ấ ế

Lâm sàng không phân bi t ệ đượ c nh i máu não và xu t huy t não ồ ấ ế

mộột cách ch c ch nt cách ch c ch nắắ ắắ

CT Scan phát hi n ngay các hình nh xu t huy t não, xu t ệ ả ấ ế ấ

CT Scan phát hi n ngay các hình nh xu t huy t não, xu t ệ ả ấ ế ấ huy t màng não (95%) ế

huy t màng não (95%) ế

CT Scan có th phát hi n các hình nh b t th ể ệ ả ấ ườ ng trong vòng

CT Scan có th phát hi n các hình nh b t th ể ệ ả ấ ườ ng trong vòng

3 gi sau khi nh i máu não (50%) ờ ồ

3 gi sau khi nh i máu não (50%) ờ ồ

Xét nghi m giúp ch n oán nhanh, chính xác, an toàn ệ ẩ đ

Xét nghi m giúp ch n oán nhanh, chính xác, an toàn ệ ẩ đ

Các bướ đơc n gi n ả đọc CT Scan

Các bướ đơc n gi n ả đọc CT Scan

Có xu t huy t hay không ? ấ ế

Có xu t huy t hay không ? ấ ế

Có các vùng nh i máu c hay nh i máu yên l ng không ? ồ ũ ồ ặ

Có các vùng nh i máu c hay nh i máu yên l ng không ? ồ ũ ồ ặ

Có d u hi u huy t kh i trong lòng ấ ệ ế ố độ ng m ch hay không ? ạ

Có d u hi u huy t kh i trong lòng ấ ệ ế ố độ ng m ch hay không ? ạ Các d u hi u s m c a nh i máu ? ấ ệ ớ ũ ồ

Các d u hi u s m c a nh i máu ? ấ ệ ớ ũ ồ

Ðánh giá độ ộ r ng c a t n th ũ ổ ươ ng

Ðánh giá độ ộ r ng c a t n th ũ ổ ươ ng

ĐỘT QUỴ THIẾU MÁU

NÃO CỤC BỘ CẤP

Vùng hoại tử Vùng thiếu máu

Vùng phân b ố động m chạ

Vùng phân b ố động m chạ

Não trước Não giữa Não sau

Vùng phân b ố động m chạ

Vùng phân b ố động m chạ

CT tưới máu giúp phát hiện sớm

và có độ nhạy cao hơn

Giai đoạn tối cấp (<0-6 giờ)

-Bình thường (50-60%)

-Dấu tăng đậm độ động mạch 25-50 %

-Giảm đậm độ nhân đậu

Nh i máu não sớm khó phát hiện trên CT thường qui ồ

GIAI ĐOẠN CẤP

GIAI ĐOẠN CẤP SỚM (6-24 GIỜ)

-Giảm đậm độ ở hạch nền

-Mất ranh giới chất trắng – xám

-Dấu dải băng thuỳ đảo (insular ribbon sign) -Xoá rãnh não

-Không thấy bất thường

* Không có cản quang:

-Giảm đậm độ hình chêm với nền rộng ở vỏ não, theo vùng phân bố mạch máu (do phù độc tế bào và phù mạch máu)

-Hiệu ứng choán chỗ (23-75%) do phù nề

* Có cản quang:

-Tăng quang cuộn vỏ não

GIAI ĐOẠN CẤP MUỘN (1-3 NGÀY)

Tổn thương động mạch não?

-Tăng quang cuộn vỏ não

GIAI ĐOẠN BÁN CẤP

GIAI ĐOẠN BÁN CẤP SỚM (4-7 ngày)

Fogging effect: Hi n tệ ượ đồ đậ động ng m vùng nh i máu ồ

Fogging effect: Hi n tệ ượ đồ đậ động ng m vùng nh i máu ồ

ngày 14-21 do t ng th c bào ho c xu t huy t vi th ,

ở ngày 14-21 do t ng th c bào ho c xu t huy t vi th , ă ự ặ ấ ế ể

khi ó vùng nh i máu r t khó nh n th y.đ ồ ấ ậ ấ

khi ó vùng nh i máu r t khó nh n th y.đ ồ ấ ậ ấ

M t s trộ ố ường h p có hi n tợ ệ ượng t ng quang do ă

M t s trộ ố ường h p có hi n tợ ệ ượng t ng quang do ă

xu t huy t trong vùng nh i máu vào sau ngày th ba.ấ ế ồ ứ

xu t huy t trong vùng nh i máu vào sau ngày th ba.ấ ế ồ ứ

-Hiệu ứng choán chổ giảm

-Tăng quang nhu mô tiếp tục

-Tăng quang viền, đám hoặc ở các cuộn vỏ não gặp ở tuần 2- 8 do vỡ hàng rào mạch máu não và tăng tưới máu xa xỉ (luxury perfusion)

GIAI ĐOẠN BÁN CẤP MUỘN (1-8 tuần)

Nhầm lẫn với dị dạng mạch máu não

Nhũn não cấp ><bán cấp

Dị dạng mạch máu não (AVM)

-Ổ đậm độ dịch ở vùng tổn thương

-Teo não ( rộng não thất, rãnh não )

GIAI ĐOẠN MÃN (>8 tuần)

Nh ồ i máu não c ũ

[Tạo hốc dịch-Teo não]

Bệnh nguyên: [ Emboli Nghẻn mạch 

Tổn thương nội mạch-> Tiêu emboliTái tuần hoàn Xuất huyết ]

Tỉ lệ : 6% các cas nhồi máu não

Hình ảnh : Nốt tăng đậm độ trong

vùng giảm đậm độ trước

NHỒI MÁU CHẢY MÁU

Lưu ý trong điều trị chống đông

Xuất huyết sau nhồi máu

Nh i máu vùng nuôi ồ động m ch não gi aạ ữ

Nh i máu vùng nuôi ồ động m ch não gi aạ ữ

Nh i máu vùng nuôi ồ động m ch não sauạ

Nh i máu vùng nuôi ồ động m ch não sauạ

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

-Lâm sàng nhầm 10-15%

-Nguyên nhân :   + U (1-2% biểu hiện giống đột qụi)

 + Tụ máu dưới màng cứng +Xuất huyết nội sọ không do chấn thương

CÁC BỆNH LÝ GIỐNG ĐỘT QUỴ

U NH I MÁU NÃO Ồ -Khởi phát từ từ - Khởi phát đột ngột

-Liên quan nhiều chất trắng - Liên quan chất

trắng và chất xám -Giảm đậm độ hình tròn, - Giảm đậm độ

quanh u hình chêm, cuộn não

- Không theo vùng phân bố - Theo vùng phân

mạch máu bố mạch máu

PHÂN BIỆT U VÀ NHỒI MÁU NÃO

DI CĂN NÃO NHŨN NÃO

XUẤT HUYẾT NÃO

NGUYÊN NHÂN

 Chấn thương(trauma)

 Cao huyết áp(Hypertension)

 Phình mạch(Aneurysm)

 Nhồi máu chảy máu(hemorrhagic Infact)

 Thuyên tắc xoang tĩnh mạch(Sinus thrombosic)

 Bệnh lý đông máu(Coagulopathy)

 Dị dạng động tĩnh mạch(AVM) Dị dạng động tĩnh mạch(AVM) – –

 U(Neoplas)

NGUYÊN NHÂN XUẤT HUYẾT NỘI SỌ KHÔNG

Xu t huy t trong não ấ ế

Xu t huy t trong não ấ ế

Phân bi t hoá vôi và xu t huy t nh vùng nhân n n ệ ấ ế ỏ ề

Phân bi t hoá vôi và xu t huy t nh vùng nhân n n ệ ấ ế ỏ ề

Phân bi t xu t huy t c u não v i artéfact ệ ấ ế ầ ớ

Phân bi t xu t huy t c u não v i artéfact ệ ấ ế ầ ớ

Lê Văn H., Nam, 44 tuổi, Xuất huyết thân não

Trần thị S., Nữ, 73 tuổi, Xuất huyết tiểu não

XUẤT HUYẾT THÂN NÃO

XUẤT HUYẾT THÂN NÃO

Bùi văn L., Nam, 45 tuổi, Xuất huyết nhân bèo-bao trong (P) có tràn máu não thất

Buøi Vaên L., Nam, 45 tuoåi, Xuaát huyeát nhaân beøo-bao trong (T)

Nguyễn Văn L., Nam, 67 tuổi, Xuất huyết thái dương (P)/

Nhũn não cũ cạnh não thất bên (T)

Nguyễn Thị Q., Nữ, 49 tuổi, Xuất huyết nhân bèo (T)

Nguyễn Hoàng H., Nam, 22 tuổi, Xuất huyết trán (P)

Xuất huyết não giai đoạn bán cấp

Đoàn thị S., Nữ, 80 tuổi, Xuất huyết khoang dưới nhện

Máu tụ trong não và

tăng quang viền

Đoàn thị S., Nữ, 80 tuổi, Xuất huyết khoang dưới nhện

Có xuất huyết hay không ?

Xuất huyết màng não Máu tụ ngoài màng

cứng

Máu tụ dưới màng

cứng

Phân bi t xu t huy t và vôi hóaệ ấ ế

Phân bi t xu t huy t và vôi hóaệ ấ ế

Vôi hóa đố ứ i x ng, không có hi n t ệ ượ ng phù não và không có hi u ệ

Vôi hóa đố ứ i x ng, không có hi n t ệ ượ ng phù não và không có hi u ệ

ng choán ch

ứ ng choán ch ổ

Xu t huy t không ấ ế đố ứ i x ng, có phù não chung quanh và có hi u ệ

Xu t huy t không ấ ế đố ứ i x ng, có phù não chung quanh và có hi u ệ

ng choán ch

ứ ng choán ch ổ

Ðo m c ứ độ ả c n quang (ROI: region of interesting)

Ðo m c ứ độ ả c n quang (ROI: region of interesting)

Vôi hóa > 120 Hu

Xu t huy t = 40-90 Hu ấ ế

Xu t huy t = 40-90 Hu ấ ế

Xuất huyết hay vôi hóa ?

Xuất huyết hay artefact ?

XUẤT HUYẾT KHOANG DƯỚI NHỆN

(Subarachnoid hemorrhage)

XUẤT HUYẾT KHOANG DƯỚI NHỆN

XUẤT HUYẾT TRONG NÃO

THẤT

U KHÔNG DO U Máu không đồng nhất, phức tạp Máu đồng nhất

Vùng không xuất huyết của u Tăng quan viền tăng quang sau tiêm cản quang

Hấp thu máu theo không theo thứ tự Hấp thu

máu theo thứ tự Phù não dai dẳng Giảm phù theo

thời gian

XUẤT HUYẾT NÃO

DO U HAY KHÔNG DO U ?

Di caên K phoåi

KẾT LUẬN

• * CT Scan s não r t cĩ giá tr trong ch n ốn, i u tr và theo dõi ọ ấ ị ẩ đ đ ề ị các b nh lý n i s ệ ộ ọ

* Để Đọc phim CT sọ não c n: ầ

- Nắm v ng giải phẫu ữ

- Phát hiện bất thường

- Mô tả hình ảnh -Chẩn đoán bệnh lý (dựa thêm thông tin lâm sàng và cận lâm sàng khác)

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN