Giáo dục hòa nhập học sinh khiếm thính, học sinh khuyết tật vận động nhằm giúp người đọc trình bày được khái niệm, đặc điểm phát triển, khả năng nhu cầu của học sinh khiếm thính; những yếu tố cơ bản thực hiện giáo dục hòa nhập; dạy học hòa nhập học sinh khó khăn về nghe, nhìn và nói; thiết kế và thực hiện bài học hòa nhập, phương pháp đặc thù trong dạy học hòa nhập.
Trang 1MODULE TH 11
giáo dục hoà nhập học sinh khiếm thính, Học sinh khuyết tật vận động
Lấ VĂN TẠC
Trang 2Phần 1:
TỔ CHỨC GIÁO DỤC HOÀ NHẬP CHO HỌC SINH
CÓ KHÓ KHĂN VỀ NGHE (Khiếm thính)
có k6t qu nhA nh9ng tr5 không khi6m thính
Phgn 1 gcm các nDi dung sau:
B MỤC TIÊU
1 KIẾN THỨC
NgA]i hec trình bày @ABc:
— Khái ni$m, @Wc @iQm phát triQn, kh nRng nhu cgu cTa hec sinh khi6m thính
Trang 3— Khái ni'm giáo d,c hoà nh/p, nh2ng y4u t7 c8 b:n th;c hi'n giáo d,c hoà nh/p
— D>y h?c hoà nh/p h?c sinh có khó khCn vE nghe, nhìn và nói: Thi4t k4
và th;c hi'n bài h?c hoà nh/p, phJ8ng pháp KLc thù trong d>y h?c hoà nh/p
2 KĨ NĂNG
— Xác KPnh h?c sinh khi4m thính
— Phân lo>i mUc KV suy gi:m thính l;c
— V/n d,ng kX nCng KLc thù trong d>y h?c và giáo d,c h?c sinh khi4m thính
— V/n d,ng Kánh giá k4t qu: giáo d,c, d>y h?c h?c sinh khi4m thính
3 THÁI ĐỘ
— Tin tJZng vào kh: nCng phát tri[n và h?c t/p c\a h?c sinh khi4m thính
— Tin tJZng r^ng môi trJ`ng giáo d,c hoà nh/p và môi trJ`ng phù hap nhbt cho s; phát tri[n c\a h?c sinh khi4m thính
— Có ý thUc xây d;ng và t>o KiEu ki'n cho h?c sinh tham gia m?i ho>t KVng giáo d,c trong và ngoài nhà trJ`ng
C ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT
— fiEu ki'n tiên quy4t khi h?c ti[u module: fã nim KJac nh2ng y4u t7 c8 b:n c\a giáo d,c hoà nh/p
— BCng hình vE K7i tJang h?c sinh khi4m thính và d>y h?c h?c sinh khi4m thính
Trang 4Có thái )C )úng )Qn )Ei hFc sinh khiGm thính
2 ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT
Tài li/u tham khSo:
+ Giáo d&c hoà nh+p h-c sinh khi0m thính c4p ti5u h-c, NXB Lao )Cng 2006 + Ph89ng pháp giáo d&c hoà nh+p h-c sinh khuy0t t+t, NXB Giáo d4c, 2006 + Qu=n lí giáo d&c hoà nh+p, NXB Ph4 n^, 2010
+ Các tài li/u hFc t6p khác: H/ thEng các bài t6p thac hành, câu hbi ôn t6p, tình huEng thSo lu6n cho chK )e, sf )g
— Giáo d4c hoà nh6p là:
Trang 5— B#n ch't c)a giáo d0c hoà nh2p:
— Phân bi8t giáo d0c hoà nh2p và giáo d0c không hoà nh2p:
— Tính t't y?u c)a giáo d0c hoà nh2p:
Trang 62 THÔNG TIN PHẢN HỒI
* Giáo d'c hoà nh,p là ph/0ng th3c giáo d'c trong 5ó h7c sinh khuy<t t,t cùng h7c v?i h7c sinh bình th/Bng, trong tr/Bng phD thông ngay tGi n0i trH sinh sIng:
Giáo d&c hoà nh+p d-a trên quan 4i5m xã h9i trong vi<c nhìn nh+n tr> khuyAt t+t Nguyên nhân gây ra khuyAt t+t không phFi chG do khiAm khuyAt cHa bFn thân cá th5 mà còn là khiAm khuyAt vL phía xã h9i KhiAm khuyAt xã h9i 4óng vai trò chH yAu Tr> khuyAt t+t vL v+n 49ng nhQ li<t sS là mTt khF nUng nAu không có các phQVng ti<n 4i lWi, không 4QYc tham gia vào hoWt 49ng xã h9i và sS trZ thành tàn phA nAu không ai chUm sóc giúp 4\ NhQng c]ng tr> 4ó, nAu 4QYc h^ trY, có phQVng ti<n 4i lWi và xã h9i có nh_ng cV sZ v+t chTt thích `ng và cùng 4QYc tham gia vào các hoWt 49ng, tr> 4ó sS có bình 4bng và phát tri5n nhQ mci tr> khác Giáo d&c hoà nh+p d-a trên quan 4i5m tích c-c, 4ánh giá 4úng tr> khuyAt t+t: tr> khuyAt t+t 4QYc nhìn nh+n nhQ mci tr> em khác Mci tr> khuyAt t+t 4Lu có nh_ng nUng l-c nhTt 4gnh, chính th s- 4ánh giá 4ó mà tr> khuyAt t+t 4QYc coi là chH th5 ch` không phFi là 4ii tQYng th& 49ng trong quá trình tiAp nh+n các tác 49ng giáo d&c Th 4ó ngQji ta t+p trung quan tâm, tìm kiAm nh_ng cái mà tr> khuyAt t+t có th5 làm 4QYc Các em
sS làm tit khi nh_ng vi<c 4ó phù hYp vli nhu cmu và nUng l-c cHa các
em Trong giai 4oWn giáo d&c này, gia 4ình, c9ng 4nng, xã h9i cmn tWo ra s- hYp tác và hoà nh+p vli các em trong mci hoWt 49ng Vì thA các em
Trang 7ph"i %&'c h)c ngay tr&1ng h)c g2n nh3t, n5i các em sinh ra và l=n lên Các em luôn luôn %&'c g2n gCi gia %ình, luôn %&'c s&.i 3m bFng tình yêu cGa cha, mH, anh, chI mình và %&'c c" cJng %Kng %ùm b)c, giúp %N TrP khuyRt tSt sT %&'c h)c cùng mJt ch&5ng trình, cùng l=p, cùng tr&1ng v=i các bUn h)c sinh bình th&1ng Nh& m)i h)c sinh khác, h)c sinh khuyRt tSt là trung tâm cGa quá trình giáo d[c Các em %&'c tham gia
%2y %G, và bình %\ng trong m)i công vi]c trong nhà tr&1ng và cJng %Kng
%^ th_c hi]n lí t&.ng "tr&1ng h)c cho m)i h)c sinh, trong mJt xã hJi cho m)i ng&1i" Chính lí t&.ng %ó tUo cho h)c sinh khuyRt tSt niem tin, lòng t_ tr)ng, ý chí v&5n lên %^ %Ut %Rn mhc cao nh3t mà ning l_c cGa các em cho phép kó là giáo d[c hoà nhSp
* B!n ch&t c(a giáo d/c hoà nh1p:
Giáo d[c cho m)i %ni t&'ng h)c sinh kây là t& t&.ng chG %Uo, yRu tn
%2u tiên th^ hi]n b"n ch3t cGa giáo d[c hoà nhSp Trong giáo d[c hoà nhSp không có s_ tách bi]t gioa h)c sinh v=i nhau M)i h)c sinh %eu
%&'c tôn tr)ng và %eu có giá trI nh& nhau
H)c tr&1ng n5i mình sinh snng M)i h)c sinh %eu cùng %&'c h&.ng mJt ch&5ng trình giáo d[c phr thông kieu này vsa th^ hi]n s_ bình
%\ng trong giáo d[c, vsa th^ hi]n s_ tôn tr)ng
kieu chtnh ch&5ng trình, %ri m=i ph&5ng pháp dUy h)c và thay %ri quan
%i^m, cách %ánh giá là v3n %e cnt lõi %^ giáo d[c hoà nhSp %Ut hi]u qu" cao nh3t
kieu chtnh ch&5ng trình là vi]c làm t3t yRu cGa giáo d[c hoà nhSp, có
%ieu chtnh ch&5ng trình cho phù h'p thì m=i %áp hng cho m)i trP em có nhu c2u, ning l_c khác nhau
Giáo d[c hoà nhSp không %ánh %Kng m)i trP em nh& nhau Mvi %ha trP
là mJt cá nhân, mJt nhân cách có ning l_c khác nhau, cách h)c khác nhau, tnc %J h)c không nh& nhau Vì thR, %ieu chtnh ch&5ng trình cho phù h'p là c2n thiRt
DUy h)c mJt cách sáng tUo, tích c_c và h'p tác kó là m[c tiêu cGa dUy h)c hoà nhSp
DUy h)c hoà nhSp sT tUo ra %&'c cho trP kiRn thhc chung, trng th^, cân
%ni Munn thR, ph&5ng pháp dUy h)c ph"i có hi]u qu" và %áp hng %&'c các nhu c2u khác nhau cGa h)c sinh
Trang 8Mu"n d&y h)c có hi-u qu/ ,k2 ho&ch bài gi/ng ph/i c8 th:, chú tr)ng áp d8ng ph>?ng pháp h)c h@p tác Ph/i bi2t lDa ch)n ph>?ng pháp và sH d8ng Iúng lúc: ph>?ng pháp IKng lo&t, ph>?ng pháp Ia trình IM, ph>?ng pháp trùng lOp giáo án, ph>?ng pháp thay th2, ph>?ng pháp cá bi-t B/ng so sánh các y2u t" cQa giáo d8c hoà nhOp và các y2u t" không ph/i
là giáo d8c hoà nhOp:
Các y%u t( c)a giáo d/c hoà nh3p Các y%u t( không ph7i
là giáo d/c hoà nh3p
Giáo d8c m)i I"i t>@ng h)c sinh Giáo d8c cho mMt s" h)c sinh H)c sinh I>@c h)c V tr>Wng thuMc
tr>Wng h)c cQa anh, chZ, em hay hàng xóm cQa các em
H)c sinh I>@c b" trí vào lYp h)c
phù h@p vYi l^a tu_i trong môi
tr>Wng giáo d8c ph_ thông
H)c sinh I>@c b" trí vào lYp h)c không phù h@p vYi l^a tu_i trong môi tr>Wng giáo d8c ph_ thông Cung cap các dZch v8 và giúp Ib
và sD tr@ giúp
D&y h)c mMt cách sáng t&o, tích
B&n bè cùng l^a giúp Ib lfn nhau B&n bè cùng l^a ho&t IMng IMc lOp
hodc c&nh tranh vYi nhau
H)c sinh vYi nhgng kh/ nhng khác
iiju chknh ch>?ng trình, I_i mYi
ph>?ng pháp d&y h)c và cách
Iánh giá
Chuln hoá ch>?ng trình, ph>?ng pháp d&y h)c và cách Iánh giá M)i h)c sinh Iju là thành viên
I>@c là thành viên cQa tOp th:
khá lYn
Trang 9Các y%u t( c)a giáo d/c hoà nh3p Các y%u t( không ph7i
là giáo d/c hoà nh3p
M!t h%c sinh *+,c h+-ng cùng
giáo d7c ph9 thông
Giáo viên ph9 thông và chuyên
biJt cùng chia sK trách nhiJm giáo
d7c m%i *Li t+,ng h%c sinh
Giáo viên ph9 thông và chuyên biJt không chia sK trách nhiJm giáo d7c m%i *Li t+,ng h%c sinh
cao
Chú tr%ng *Dn *iQm mOnh cRa
VTi ph+1ng pháp dOy h%c *a dOng,
h%c sinh tham gia vào các hoOt
*!ng chung và *Ot *+,c các kDt
quV khác nhau
VTi ph+1ng pháp dOy h%c và yêu cWu *ã *+,c chuYn hoá, h%c sinh tham gia vào các hoOt *!ng riêng biJt
Cân bZng hiJu quV gi[a kiDn th\c
Ldp kD hoOch cho quá trình
* Tính t't y)u c,a giáo d3c hoà nh5p:
Theo quan *iQm cRa h%, mwi ng+pi dân da *t muLn tsn tOi *+,c cWn phVi phrn *ru *Ot *+,c *sng *au 4 phWn cRa “Vòng can *Vm” sau:
Trang 10+ Trong giáo d*c hoà nh.p, c1 b3n m*c tiêu trên 89u c:n 8;t 8<=c > m?i tr@ là thành viên chính thDc cEa cGng 8Hng Xem xét tNng nhóm m*c tiêu 8P thQy 8<=c yêu c:u 83i vSi tr@ nh< sau:
Có b;n bè, có thP kZt b;n và gi[ m3i quan h\ t3t
]<=c chung s3ng và cùng làm vi\c vSi ng<_i khác trong cGng 8Hng,
xã hGi
]<=c là thành viên cEa gia 8ình, cGng 8Hng
Các em 8<=c chào 8ón và 89u 8<=c 8ánh giá nh< nhau
Các em ph1i biZt s3ng hoà nh.p, h=p tác vSi nhau trong mGt t.p thP, các
em 8<=c ph* thuGc mGt cách tích cbc
Thành 8;t và có kh1 neng t3t trong mGt hofc mGt vài ldnh vbc; 8<=c phát triPn toàn di\n; có t< duy linh ho;t và neng lbc gi1i quyZt các vQn 89; có 8Gng ch 8úng 8jn; có tri thDc ven hoá và có kh1 neng làm chE kd thu.t ]<=c tiZp t*c hkc t.p và có kh1 neng cao trong ldnh vbc quan tâm Tr@ ph1i 8<=c tiZp thu nh[ng tri thDc, kd neng ch b1n, c:n thiZt phù h=p vSi nhu c:u và neng lbc cEa m?i em M?i 8Da tr@ có nh[ng kh1 neng khác nhau trong các ldnh vbc khác nhau ]P 8;t 8<=c m*c tiêu này, trong quá trình giáo d*c luôn chú ý 8Zn 8i9u trên Khi 8ã có kiZn thDc và kd neng, các em ph1i có thái 8G 8úng, Dng xp mGt cách linh ho;t vSi mki vQn 89 8ft ra
Tính qu1ng 8;i
Tính 8Gc l.p,
tb chE
Tính hoà nh.p quy thuGc Thông 8;t v9 kiZn thDc,
kd neng
Trang 11• Tính %&c l)p:
Có c h&i ch0n ngh2 và ni2m tin, yêu vài công vi<c %ã ch0n; có trách nhi<m cá nhân cao, chDu trách nhi<m v2 hành %&ng và quyFt %Dnh cGa mình; %IJc %&c l)p trong m0i lKnh vLc
CNn luôn luôn dPy trQ có lòng tL tr0ng, tL tin, tL h0c hSi, biFt chUp nh)n, tiFp nh)n thông tin %V phát triVn Có %&c l)p tL chG mWi có sáng tPo NhZng %i2u này rUt cNn cho cu&c s[ng lao %&ng, h&i nh)p c&ng %\ng trong tI.ng lai khi trQ %ã trI^ng thành
TrQ %IJc %óng góp cho gia %ình và xã h&i; có lòng nhi<t tình; yêu thI.ng, cham sóc, giúp %c ngIdi khác
TrQ %IJc h0c t)p, %IJc sL giúp %c cGa m0i ngIdi trong quá trình tiFp nh)n thông tin, lKnh h&i tri thec, rèn luy<n kK nang và tiFn %Fn trình %& làm vi<c %&c l)p, sáng tPo Lúc này trQ ph_i thV hi<n giá trD cGa mình bhng sL c[ng hiFn cho xã h&i iây là mjc tiêu rUt quan tr0ng Mjc tiêu này %Dnh hIWng giá trD cGa mli ngIdi trIWc nhZng vUn %2 cGa cu&c s[ng, thLc timn %nt ra Trong cu&c s[ng, sL giúp %c lon nhau là tUt yFu Mli ngIdi nh)n %IJc sL giúp %c lúc này và ph_i giúp %c ngIdi khác khi cNn
NhZng nhà giáo djc hiVu biFt v2 chI.ng trình giáo djc cho thF kp XXI
%2u th[ng nhUt quan %iVm: giáo djc cho m0i trQ em M&t n2n giáo djc
có hi<u qu_ cNn thay %ti chI.ng trình, phI.ng pháp dPy h0c, tt chec và thLc hành (tang cIdng hJp tác h0c t)p theo nhóm, trQ em là chG thV cGa lKnh h&i kiFn thec, cùng tham gia m&t cách tích cLc; chú tr0ng kK nang xã h&i và giao tiFp )
— Thay %ti quan %iVm giáo djc:
Giáo djc trong nhà trIdng là %ào tPo ra nhZng con ngIdi cho xã h&i cGa tI.ng lai và nhZng kK nang, thái %& và thiên hIWng sz cNn cho xã h&i ThLc tF nhi2u trIdng h0c hi<n nay von còn %IJc xây dLng và hoPt %&ng theo các quan %iVm cGa nhZng thF kp XIX, %Nu thF kp XX
TrIWc %ây ngIdi ta %ã quyFt %Dnh rhng cNn ph_i phân loPi trQ em càng kK càng t[t Bhng thang %o trí lLc cho biFt chp s[ trí tu< IQ, trQ em %ã %IJc ch}n %oán %V có thV phát hi<n ra các tài nang sWm NhZng trQ em sau khi
%ã %IJc phân loPi cNn %IJc dPy theo m&t chI.ng trình riêng, theo m&t phI.ng pháp riêng NgIdi ta cho rhng cách %ào tPo này sz có hi<u qu_
Trang 12h!n Th&c t) *ã ch, ra r/ng tr1 em *45c h6c ki9u này *ã không phát tri9n h)t các kh@ nAng cBa mình, thEm chí còn bI lKch lLc trong phát tri9n
Xu th) giáo dPc *a trình *Q, *a ph4!ng pháp và phát huy tính *Qc lEp h6c tEp hay s& tham gia tích c&c cBa h6c sinh *ã trT nên phV bi)n HiKn nay T ViKt Nam *ang chú tr6ng *Vi m[i ph4!ng pháp dLy h6c theo h4[ng phát huy tính tích c&c cBa h6c sinh Ph4!ng pháp dLy h6c tEp trung vào hoLt *Qng cBa ng4]i h6c trT nên ngày càng phV bi)n
Nh^ng nhà giáo dPc hi9u bi)t v_ ch4!ng trình giáo dPc cho th) k, XXI chac chan hi9u và *bng tình v[i ý ki)n: giáo dPc cho m6i tr1 em MQt n_n giáo dPc có hiKu qu@ trong *ó chn thay *Vi ch4!ng trình, ph4!ng pháp dLy h6c, tV chic và th&c hành (tAng c4]ng h5p tác h6c tEp theo nhóm, tr1 em là chB th9 cBa lknh hQi ki)n thic, cùng tham gia mQt cách tích c&c; chú tr6ng kk nAng xã hQi và giao ti)p )
— Tính hiKu qu@:
q45c giáo dPc trong môi tr4]ng hoà nhEp, tr1 có nh^ng dLng khó khAn khác nhau *_u ti)n bQ h!n Các ti_m nAng cBa tr1 *45c kh!i dEy và phát tri9n tst h!n so v[i cách giáo dPc trong môi tr4]ng khác Th&c t) h!n 10 nAm ti)n hành giáo dPc hoà nhEp T ViKt Nam và các kinh nghiKm giáo dPc trên th) gi[i cho thvy tính hiKu qu@ *si v[i *si t45ng tr1, cP th9: + Tr1 khuy)t tEt trí tuK:
Trang 13• Gây nhu c(u giao ti.p
+ VVn ?W bình ?Yng trong viOc có cR h@i hZc t>p và nhiWu quyWn khác ?ã
?5Cc nêu trong Công 5_c Quac t vW quyWn tr9 em (BiWu 18, 23), trong Công 5_c vW giáo dkc cho mZi ng5li và g(n ?ây nhVt, trong Tuyên ngôn
vW giáo dkc ?mc biOt Salamanca (Tây Ban Nha, 1994): “Giáo dkc là quyWn cta con ng5li và nhung ng5li khuy.t t>t cvng có quyWn ?5Cc hZc trong các tr5lng phw thông và các tr5lng ?ó phxi ?5Cc thay ?wi ?4 tVt cx tr9
?5Cc tôn trZng và ?áp ng nhm ?xm bxo cho mZi cá nhân ?Wu có
cR h@i phát tri4n ?4 tham gia m@t cách bình ?Yng vào công viOc trong
xã h@i"
+ N<m 1983, 120 quac gia thành viên cta Liên hCp quac ?ã chVp nh>n nhung nguyên tc cR bxn vW quyWn cta ng5li tàn t>t Bmc biOt là quyWn ?5Cc giáo dkc VVn ?W giáo dkc tr9 khuy.t t>t ?5Cc thMc hiOn trong hO thang nhà tr5lng chung Nhung lu>t pháp liên quan ?.n nWn giáo dkc bt bu@c s bao gm tVt cx mZi tr9 em thu@c mZi dFng khuy.t t>t, k4 cx nhung em b khuy.t t>t nmng
+ VVn ?W ?ã ?5Cc mS r@ng trong Tuyên ngôn th gi_i vW giáo dkc cho mZi ng5li (1990) Tuyên ngôn ?ã khuy.n ngh các quac gia phxi quan tâm
?.n nhu c(u giáo dkc ?mc biOt cta tr9 em khuy.t t>t và tFo ?iWu kiOn bình
Trang 14!ng trong giáo d+c cho m/i tr0 khuy4t t5t nh6 là m9t b9 ph5n thi4t y4u c<a h> th?ng giáo d+c qu?c dân
+ Công 6Fc c<a Liên hIp qu?c vK quyKn tr0 em m9t lMn nNa nhOn mPnh 4n các quyKn cQ bRn c<a tr0 khuy4t t5t Khái ni>m vK quyKn tr0 em 6Ic làm sáng tU trên nguyên tVc cQ bRn c<a các quyKn tr0 em là xã h9i có trách nhi>m áp Zng nhNng nhu cMu cQ bRn c<a tr0 em và cung cOp các d[ch v+, s] giúp _ cMn thi4t cho s] phát tri`n c<a mai cá nhân vK m/i mbt, nhân cách, ncng l]c, tài ncng
+ Công 6Fc Qu?c t4 vK QuyKn c<a ng6ei khuy4t t5t (2008, jiKu 24 Giáo d+c) chn rõ: “Các qu?c gia tham gia cMn công nh5n quyKn h/c t5p c<a ng6ei khuy4t t5t VFi quan i`m công nh5n quyKn này mà không phân bi>t ?i xs và d]a trên cQ h9i bình !ng, các qu?c gia tham gia bRo Rm
có m9t h> th?ng giáo d+c hoà nh5p u m/i cOp và ch6Qng trình h/c t5p su?t ei, h6Fng tFi các m+c tiêu sau:
c6eng s] tôn tr/ng nhân quyKn, quyKn t] do cQ bRn và tính a dPng c<a con ng6ei
c<a h/, c{ng nh6 nhNng khR ncng vK trí tu> và th` chOt, ` phát huy h4t nhNng tiKm ncng c<a h/
+ VFi vi>c công nh5n quyKn này, các qu?c gia tham gia s| bRo Rm:
khuy4t t5t và tr0 em khuy4t t5t không b[ tách ra khUi cQ ch4 giáo d+c ti`u h/c hobc trung h/c cQ su mi}n phí và bVt bu9c vì lí do khuy4t t5t
nh5p, có chOt l6Ing và mi}n phí, trên cQ su bình !ng vFi ng6ei khác trong c9ng ~ng nQi h/ sinh s?ng
chung, giúp h/ h/c t5p có hi>u quR
nhân, trong các iKu ki>n phát huy t?i a s] phát tri`n vK h/c thZc và xã h9i, phù hIp vFi m+c tiêu hoà nh5p toàn di>n
Trang 15+ Các qu'c gia tham gia s/ h0 tr2 34 ng67i khuy:t t;t có 37i s'ng h=c t;p
và phát tri4n các kA nBng xã hEi nhFm tGo thu;n l2i 34 h= tham gia 3Jy 3K và bình 3Nng trong giáo dPc cQng nh6 m=i thành viên khác trong cEng 3Sng U4 3Gt mPc tiêu 3ó, các qu'c gia tham gia phWi thXc hiYn các biYn pháp phù h2p, bao gSm:
thac, ph6bng tiYn và hình thac giao ti:p b^ sung hay thay th: khác, các
kA nBng 3cnh h6dng và di chuy4n, tGo thu;n l2i cho h0 tr2 3Sng 3Nng và t6 ven cKa các chuyên gia
ngôn ng] trong cEng 3Sng ng67i khi:m thính
khi:m thính, hojc vla khi:m thính vla khi:m thc, 362c thXc hiYn theo ngôn ng], cách thac và ph6bng tiYn giao ti:p phù h2p nhet cho tlng cá nhân và trong nh]ng môi tr67ng phát huy t'i 3a sX phát tri4n vn h=c thac và xã hEi
+ U4 bWo 3Wm công nh;n quynn này, các qu'c gia tham gia s/ thXc hiYn các biYn pháp phù h2p 34 tuy4n dPng các giáo viên, bao gSm các giáo viên là ng67i khuy:t t;t, nh]ng ng67i có 3K trình 3E vn ch] n^i Braille và/hojc ngôn ng] kí hiYu, và 3ào tGo 3Ei ngQ chuyên gia và nhân viên, nh]ng ng67i làm viYc p m=i cep h=c cKa ngành Giáo dPc Các ch6bng trình 3ào tGo 3ó s/ k:t h2p vdi nh;n thac vn khuy:t t;t và viYc sr dPng các cách thac, ph6bng pháp và dGng giao ti:p b^ sung hay thay th:, các
kA thu;t và v;t liYu giáo dPc phù h2p 34 h0 tr2 ng67i khuy:t t;t
Các qu'c gia tham gia s/ bWo 3Wm ng67i khuy:t t;t có th4 ti:p c;n vdi b;c 3Gi h=c hojc cao 3Nng, hY dGy nghn, giáo dPc dành cho ng67i ldn và ch6bng trình h=c t;p su't 37i chung, dXa trên cb sp bình 3Nng vdi ng67i khác và không bc phân biYt 3'i xr U4 3Gt 362c 3inu 3ó, các qu'c gia tham gia s/ bWo 3Wm cung cep sX 3inu chsnh h2p lí dành cho ng67i khuy:t t;t
Trong Lu;t Ph^ c;p giáo dPc, Lu;t BWo vY, ChBm sóc và Giáo dPc trk em (2004), Lu;t ChBm sóc sac khok ban 3Ju; Lu;t Giáo dPc (2005), Lu;t Ng67i khuy:t t;t (2010) cQng 3nu có 3n c;p 3:n ven 3n trk khuy:t t;t 362c có quynn nh6 m=i trk em và Nhà n6dc phWi tGo m=i 3inu kiYn, 6u tiên thXc hiYn các quynn 3ó
Trang 16— S# gia t(ng dân s- và tr1 khuy6t t7t:
S# gia t(ng dân s- kéo theo s- tr1 khuy6t t7t ngày càng t(ng Theo s- li@u cAa TB chCc Y t6 Th6 giEi, khi nGn v(n minh nhân loIi càng phát triLn, thì
tN l@ tr1 khuy6t t7t càng t(ng hay nói cách khác, tN l@ tr1 khuy6t t7t t(ng theo nGn v(n minh nhân loIi CQng theo tB chCc này, hi@n tIi tN l@ ngRSi khuy6t t7t trên th6 giEi là 8 — 10% dân s-, con s- này sY t(ng lên 12 — 15% vào n(m 2020 So sánh gi\a hai thành ph- Hà N_i và H` Chí Minh ta thcy TP H` Chí Minh eRfc eô thh hoá mInh hin, có thu nh7p cao hin thì s- tr1 ei6c cQng cao hin CQng theo s- li@u cAa ông Barry Wright, Giám e-c ChRing trình Giáo dmc Tr1 khi6m thính tIi Vi@t Nam do Up ban II Hà Lan tài trf, htng ngày có 8 tr1 em sinh ra có khuy6t t7t thính giác NhR v7y, htng n(m, nREc ta sY có khoung 3.000 tr1 khi6m thính ra eSi Mwt khác trong quá trình sinh s-ng, do nh\ng nguyên nhân khác nhau, htng ngày có khoung 12 tr1 em bh myc t7t thính giác NhR v7y, vEi 15 n(m trong e_ tuBi ei hzc chúng ta sY có tEi 100.000 tr1 khi6m thính |iGu eó ewt ra yêu c}u lEn cho công tác giáo dmc tr1 khi6m thính Trong khi vEi s# n~ l#c trong nhiGu n(m, các trRSng chuyên bi@t cAa chúng ta mEi chN có ch~ ng`i cho chRa e6n 4.000 tr1 trong 92 ci s giáo dmc chuyên bi@t loIi tr1 này
— Tính kinh t6:
Chi phí cho m_t hzc sinh hzc hoà nh7p e t-n kém hin so vEi hzc chuyên bi@t Bi vì, nó s dmng eRfc ci s v7t chct sn có trong trRSng hzc; s dmng eRfc ngu`n l#c cAa nhà trRSng, cAa c_ng e`ng và phm huynh tr1, hzc sinh cùng trang lCa |iGu eó cQng sY tIo eiGu ki@n cho nhiGu tr1 eRfc ei hzc
3 ĐÁNH GIÁ
— Phân tích môi trRSng giáo dmc hoà nh7p e-i vEi s# phát triLn cAa tr1
— Nêu các tiêu chí xác ehnh th6 nào là giáo dmc hoà nh7p
— Môi trRSng giáo dmc hoà nh7p có nh\ng ewc eiLm nào tIo eiGu ki@n cho tr1 khuy6t t7t phát triLn h6t khu n(ng cAa mình?
— Giáo dmc hoà nh7p sY gwp nh\ng tr ngIi nào? Cách khyc phmc ra sao?
— N6u bIn có con, cháu, ngRSi thân khuy6t t7t, bIn mong mu-n nh\ng tr1
eó có cu_c s-ng nhR th6 nào và hz c}n có nh\ng phm chct gì?
— Nhà trRSng phui thay eBi th6 nào eL th#c hi@n t-t các v(n bun pháp quy cAa qu-c t6 và Vi@t Nam vG giáo dmc hoà nh7p?
Trang 17— C#ng &'ng c)n tham gia vào giáo d4c hoà nh5p nh7 th8 nào &9 m:i tr< khuy8t t5t &7@c tAi tr7Bng so vAi hiDn trEng &ang t'n tEi F &Ga ph7Hng bEn?
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm học sinh khiếm thính
Trang 18— D#u hi'u bi)u hi'n:
2 THÔNG TIN PHẢN HỒI
— Tr khi0m thính là tr có khi0m khuy0t ho:c suy gi=m s>c nghe @ các m>c BC khác nhau dFn tGi khó khHn vJ giao ti0p
— DMa vào m>c BC suy gi=m thính lMc, ngOPi ta chia ra các m>c BC khi0m thính khác nhau sau:
+ Khi0m thính m>c 1 (nhU): m#t tW 20 — 40 dB
+ Khi0m thính m>c 2 (vWa): m#t tW 41 — 70 dB
+ Khi0m thính m>c 3 (n:ng): m#t tW 71 — 90 dB
+ Khi0m thính m>c 4 (sâu): m#t trên 90 dB
— Tua theo vb trí bb tcn thOdng (tai ngoài, tai giea hay tai trong) ngOPi ta chia ra làm 2 lofi Bi0c (khi0m thính):
+ gi0c dFn truyJn: Bb tcn thOdng @ tai ngoài và tai giea
+ gi0c ti0p nhhn: Bb tcn thOdng @ tai trong
Trang 19Ngoài ra, s* thi-u h/t v1 gi2i ph4u và sinh lí (không có vành tai, =ng tai ho?c có nh@ng không hoAt BCng) cEa cF quan thính giác cIng gây ra tLt thính giác
— TrO khi-m thính có nhi1u loAi, Q nhi1u mRc BC khác nhau, B@Sc s=ng trong nhTng môi tr@Ung có nhTng Bi1u kiVn khác nhau và B@Sc h@Qng s* giáo d/c khác nhau Do Bó Q mYi em có nhTng B?c Bi[m khác nhau trong quá trình phát tri[n Tuy nhiên t^t c2 trO B1u nhTng B?c Bi[m cF b2n gi=ng nhau:
+ Hcu h-t trO khi-m thính, B?c biVt là nhTng trO Bi-c n?ng, Bi-c sâu là nhTng ng@Ui hdc beng mft TrO hi[u bi-t và nhLn bi-t th- gigi xung quanh cIng nh@ giao ti-p vgi mdi ng@Ui beng Bôi mft cEa mình
+ Phcn lgn trO khi-m thính g?p r^t nhi1u khó khjn trong hdc nói Do gi2m hay m^t kh2 njng nghe nên trO không th[ ti-p thu ti-ng nói qua B@Ung thính giác, mà ph2i d*a vào njng l*c nhìn cEa mình Cho nên khi nói, trO không th[ nói Búng, nói chính xác B@Sc Ti-ng nói cEa trO không rõ ràng, sai nhi1u v1 âm, vcn, thanh BiVu và c2 c^u trúc câu Do Bó, ti-ng nói không B@Sc dùng làm ph@Fng tiVn chE y-u trong giao ti-p, nh^t là B=i vgi trO bo Bi-c n?ng
+ Nhu ccu giao ti-p vgi mdi ng@Ui Q trO khi-m thính r^t phát tri[n TrO luôn mu=n giao ti-p vgi mdi ng@Ui, mu=n hi[u mdi ng@Ui và hi[u nhTng suy nghp, ý ki-n cEa mình vgi ng@Ui khác TrO th@Ung dùng cách riêng cEa mình B[ tho2 mãn nhTng nhu ccu Bó — ngôn ngT cs cht BiVu bC Nh@ng mdi ng@Ui không hi[u ho?c hi[u không Bcy BE trO qua ngôn ngT kí hiVu Ng@Sc lAi, khi nói chuyVn vgi trO, chúng ta cht bi-t dùng ngôn ngT nói — mCt ph@Fng tiVn gây nhi1u trQ ngAi cho trO Bi-c ti-p nhLn thông tin + M?c dù bo m^t kh2 njng nghe, nh@ng hcu h-t trO khi-m thính B1u có th[ hdc nói Ti-ng nói Q trO khi phát ra có th[ không rõ ràng, sai nhi1u, nh@ng nó là ph@Fng tiVn hY trS cho trO có th[ giao ti-p vgi mdi ng@Ui và ng@Sc lAi mdi ng@Ui có th[ giao ti-p vgi trO
+ Chính vì nhTng nguyên nhân trên làm cho trO khi-m thính ngAi giao ti-p vgi mdi ng@Ui Lâu dcn tính t* ti, m?c c2m thua kém bAn bè làm cho trO
xa lánh mdi ng@Ui Mdi ng@Ui cIng ngAi giao ti-p vgi trO, dcn dcn trO bo
cô lLp trong cCng Byng zi1u này có 2nh h@Qng B-n quá trình hình thành nhân cách Q trO
+ Nhìn chung trO khi-m thính có cht s= thông minh không thua kém trO
Trang 20Tuy nhiên kho*ng 30% s0 tr3 khi4m thính do kh* n8ng nghe còn l=i r>t ít, không thA làm phDEng tiFn GA nhHn thIc th4 giJi xung quanh, cho nên tr3 ph*i sN dOng phDEng tiFn chính là nhìn và ngôn ngR kí hiFu — nghTa
là tr3 có cách hWc, cách hiAu khác vJi tr3 nghe rõ
— NhRng biAu hiFn cE b*n c\a tr3 khi4m thính:
+ NhRng G_c GiAm bên ngoài:
+ NhRng G_c GiAm khi ti4p nhHn âm thanh td môi trDeng xung quanh:
thình lình
âm thanh phát ra
ti4ng nh=c om T
+ v_c GiAm vj ti4ng nói, ngôn ngR:
c* câu, phát âm sai nhiju, hay nói to hEn mIc con thi4t, nói vJi giWng mwi ho_c giWng cao
Trang 213 ĐÁNH GIÁ
d;>i 2ây:
1 TrE khi&m thính là nhHng trE không nghe 2;Jc
3 TrE khi&m thính S nhiTu m=c 29 khác nhau
4 TrE khi&m thính không thO hVc nói 2;Jc
7 TrE khi&m thính không thO hVc 2;Jc
8 TrE khi&m thính mucn xa lánh v>i mVi ng;]i
9 TrE khi&m thính thích bft ch;>c mVi ng;]i
Trang 22— S# d%ng giao ti,p t.ng h0p trong d2y h4c hoà nh7p có h4c sinh khi,m thính
1.3 Thái độ
Có thái @A @úng @Cn và tin tEFng vào viGc lInh hAi tri thJc cKa h4c sinh khi,m thính
2 ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT
Tài liGu tham khNo:
+ Giáo d&c hoà nh+p h-c sinh khi0m thính c4p ti5u h-c, NXB Lao @Ang,
Trang 23— Ti$n trình thi$t k$ và ti$n hành bài h.c theo quan 5i6m này:
2 THÔNG TIN PHẢN HỒI
a Ti%p c(n t+ng th trong thi%t k% gi2 h3c hoà nh(p có hi6u qu9
Trong d<y h.c hoà nh=p có tr@ khuy$t t=t, 5Bt nhiCm vD: h.c sinh khuy$t t=t có th6 h.c 5FGc cùng vIi các h.c sinh bình thFKng khác, mà không làm Nnh hFOng tIi lIp h.c ViCc d<y h.c hoà nh=p có tr@ khuy$t t=t có
chung bài h.c theo phân phVi chFWng trình hay k$ ho<ch d<y h.c 5FGc
Trang 24quy $%nh trong ch-.ng trình qu0c gia Ch-.ng trình ph6 thông $-8c coi
là pháp l<nh c=a m?i qu0c gia $òi hAi nhBng kiDn thEc, kG nHng chuIn mJc mà hKc sinh cMn phNi nOm bOt $-8c sau m?i bQc hKc, nHm hKc, thQm chí m?i bài hKc và giT hKc và phNi có thái $V nhWt $%nh CHn cE vào
"$Mu ra mong mu0n" các kiDn thEc, kG nHng $-8c sOp xDp theo mVt trQt
tJ nhWt $%nh, th[ chD qua các t- li<u hKc tQp: sách giáo khoa, các phiDu bài tQp, các ph-.ng ti<n trong các môn hKc, $[ $]t m^c tiêu chung Th" hai, hKc sinh khuyDt tQt cMn hKc theo ch-.ng trình riêng, $-8c xây dJng vbi nhBng m^c tiêu, kD ho]ch c^ th[ $-8c th[ hi<n trong s6 theo dõi tiDn bV c=a hKc sinh Nh- vQy, khi thiDt kD kD ho]ch bài hKc, giáo viên cùng mVt lúc phNi lJa chKn, xem xét cN hai lo]i ch-.ng trình qu0c gia và
cá nhân Khi xây dJng kD ho]ch giT hKc hoà nhQp có tri khuyDt tQt, giáo viên thiDt kD chung cho cN lbp, sau $ó mbi tiDn hành $iju chknh các ho]t
$Vng cho phù h8p vbi cá nhân tri khuyDt tQt Vi<c làm này th-Tng mWt nhiju thTi gian, mà nhiju khi không $áp Eng $-8c cho cN tri bình th-Tng và tri khuyDt tQt nên phNi "$Qp $i" làm l]i Trong nghiên cEu c=a mình, chúng tôi sn d^ng cách thiDt kD bài hKc hoà nhQp theo cách tiDp cQn t6ng th[ Thi't k' t*ng th- là khái ni1m 3- ch5 vi1c tính tr9:c các k't qu= và môi tr9?ng 3- khi th@c hi1n bài hBc giáo viên 3ã có sHn các gi=i pháp d@ ki'n cho tKng nLi dung hoMt 3Lng cNa c= trO bình th9?ng và trO khuy't tRt
b Ti%n trình thi%t k% và ti%n hành bài h.c hoà nh1p có hi4u qu7 theo ti%p c1n
t9ng th;
Hi[u nHng lJc, nhu cMu
và sp thích c=a HS
Xác $%nh m^c tiêu, nVi dung, ph-.ng pháp d]y hKc
Trang 25* Tìm hi&u n)ng l,c, nhu c/u và s3 thích c6a tr9:
M#i giáo viên tr-.c khi ti2n hành ti2t h4c c5n bi2t v7 nh8ng kh9 n:ng,
<i=m m?nh, cách th@c h4c cAng nh- sC thích cEa h4c sinh khuy2t tIt Nh8ng y2u tL này rMt c5n thi2t <= xây dQng mRc tiêu, lQa ch4n nTi dung
và tU ch@c các ho?t <Tng ti2t h4c V= bi2t <-Wc nh8ng y2u tL này, c5n xem xét k2 ho?ch giáo dRc cá nhân cEa trZ khuy2t tIt trong sU theo dõi sQ ti2n bT cEa trZ, xem xét cách th@c d?y tr-.c <ây, trao <Ui v.i nh8ng giáo viên l.p tr-.c, phR huynh h4c sinh, tìm hi=u thông qua trZ khác, xem xét các s9n ph`m cAng nh- cách th@c trZ th= hian nh8ng <i7u trZ bi2t, nh8ng hành vi, giao ti2p cEa trZ trong các môi tr-bng, tình huLng khác nhau C nhà, C l.p, tr-bng SC thích cEa trZ là chMt "xúc tác" m?nh mf giúp trZ có h@ng thú, t?o ra các <Tng ch h4c tIp cEa trZ SC thích cEa h4c sinh còn nói lên cách th@c h4c cEa h4c sinh Nh8ng y2u tL này, có th= sjp x2p theo 8 d?ng n:ng lQc do Haward Gardner <7 xuMt DQa trên nh8ng n:ng lQc, <i=m m?nh này sf thi2t k2 và ti2n hành các b-.c ti2p theo
* Xác =>nh m?c tiêu, nAi dung và phDEng pháp tiFn hành bài hHc:
— Xác <rnh mRc tiêu:
+ MRc tiêu bài h4c hoà nhIp c5n <-Wc xác <rnh dQa trên các nh8ng ch sC:
theo 3 nTi dung chính: ki2n th@c trZ c5n lxnh hTi, kx n:ng cR th= c5n <-Wc hình thành, rèn luyan và thái <T <Li v.i nh8ng ki2n th@c và kx n:ng <ó
th@c mà trZ <ã bi2t; kx n:ng và m@c <T kx n:ng mà trZ <ã có; thái <T cEa trZ ThQc t2 cho thMy, m4i trZ em bao g|m c9 trZ khuy2t tIt <7u có vLn sLng nhMt <rnh Do vIy, không ph9i tMt c9 nh8ng ki2n th@c, kx n:ng và thái <T trong mTt gib h4c cR th= <7u là m.i và <|ng <7u <Li v.i m4i trZ V= thi2t k2 mTt gib h4c, chúng tôi liat kê toàn bT nh8ng ki2n th@c, kx n:ng và thái <T theo yêu c5u cEa gib h4c và phân lo?i chúng theo các m@c <T: tLi thi=u, nâng cao và mC rTng
h4c sinh có th= <?t <2n mTt m@c <T nhIn th@c nhMt <rnh nào? M@c <T
<?t <-Wc <ó, bi=u hian qua nh8ng hành vi và ho?t <Tng cR th=? Nh8ng m@c <T, tr9i tv thMp <2n cao <7u có nh8ng hành vi <i=n hình t-hng @ng,
<-Wc th= hian trong thang m@c <T nhIn th@c Bloom Vây là mTt công cR quan tr4ng giúp giáo viên xác <rnh m@c <T nhIn th@c cho c9 l.p và riêng
Trang 26h!c sinh khuy*t t,t Vì v,y, tuy h!c cùng m5t n5i dung nh7ng m8c 95 n:m b:t các ki*n th8c và k> n?ng c@a trC khuy*t t,t có thE giFng hoHc khác vIi trC bình th7Jng trong lIp h!c
NhNng cO sP trên có ý ngh>a quan tr!ng trong viTc xác 9Vnh mWc tiêu ti*t h!c sát vIi h!c sinh XYng thJi, giúp giáo viên tránh 97[c hiTn t7[ng
“d]y l]i”, làm h!c sinh không h8ng thú, kém thách th8c và sa không có
cO h5i 9E "khám phá" Ng7[c l]i, n*u mWc tiêu xây ddng quá cao, h!c sinh sa không 9@ n?ng ldc 9E "chi*m l>nh" ki*n th8c, k> n?ng
MWc tiêu ti*t h!c cho tfng h!c sinh khuy*t t,t rgt 9a d]ng trong ph]m vi, m8c 95 nhuhn nhuyin trong tfng giJ h!c so vIi mWc tiêu chung c@a cj lIp CW thE, trong giJ h!c, h!c sinh khuy*t t,t phji n:m b:t cùng m5t n5i dung, nh7ng P nhNng mWc tiêu nh,n th8c khác nhau, 9òi hmi thJi gian không giFng nhau, cách thE hiTn nhNng gì n:m b:t 97[c khác nhau
Vì v,y, trong giJ h!c hoà nh,p chn xác 9Vnh mWc tiêu chung cho cj lIp và mWc tiêu riêng cho trC khuy*t t,t MWc tiêu 9ó phji là mWc tiêu hành vi M!c tiêu hành vi:
Thi*t k* giJ h!c, chúng tôi xác 9Vnh mWc tiêu hành vi, gYm 4 thành tF sau 9ây:
Xiqu kiTn 9E trC 9]t 97[c mWc tiêu (thdc hiTn hành vi)
1) Xác 9Vnh 9Fi t7[ng h!c sinh 9ó là ai?
2) Xác 9Vnh hành vi và 9iqu kiTn thE hiTn hành vi c@a trC
3) Xác 9Vnh tiêu chí 9E 9ánh giá hành vi c@a trC
Ví d! 1: Thi*t k* bài h!c hoà nh,p cho h!c sinh lIp 3A, tr7Jng TiEu h!c
M!c tiêu chung cho m4i tr6:
97[c bng lJi 9Hc 9iEm cgu t]o bên ngoài, 9iqu kiTn sFng, ích l[i c@a bò,
sd khác nhau giNa trâu và bò, bò thVt và bò sNa, vIi 95 chính xác 90% trong thJi gian 5 phút
97[c giIi thiTu vq bò
1 SGK l%p 3, NXB Giáo d0c, 2001, tr
Trang 27• Hành vi có th* quan sát 012c: di5n 06t so sánh b9ng l<i 0=c 0i*m c?u t6o bên ngoài, 0iBu kiDn sEng, ích l2i cGa bò và sI khác nhau giJa trâu và bò,
bò thMt và bò sJa
M"c tiêu riêng dành cho tr/ khi1m thính, h5c l7p 3A:
tranh v_ ), HS H mô tc 012c b9ng c\ ch], tranh v_, vZi sI giúp 0d cGa giáo viên, 0=c 0i*m c?u t6o bên ngoài, 0iBu kiDn sEng, ích l2i cGa bò, sI khác nhau giJa trâu và bò, bò thMt và bò sJa vZi 0R chính xác 70% trong th<i gian 5 phút
012c giZi thiDu vB bò
0i*m c?u t6o bên ngoài, 0iBu kiDn sEng, ích l2i cGa bò và sI khác nhau giJa trâu và bò, bò thMt và bò sJa
VZi cách th* hiDn này, giáo viên hình dung 012c toàn bR ho6t 0Rng ckn tiln hành 0* 06t tZi mmc tiêu, cách thnc tiln hành, klt quc mong muEn
và tiêu chí 0ánh giá klt quc bài hoc cho 0Ei t12ng cm th* NiBu 0ó, 012c th* hiDn p các 0i*m sau 0ây:
NEi t12ng trq, là hoc sinh cGa lZp mình vZi nhJng kinh nghiDm sEng, kiln thnc, kr ngng, thái 0R và sp thích cm th*
NiBu kiDn thIc hiDn hành vi là các ho6t 0Rng vZi nhJng ph1sng pháp và ph1sng tiDn giáo viên ckn t6o ra 0* trq tI khám phá, lrnh hRi kiln thnc
và rèn luyDn kr ngng
Hành vi ki*m soát 012c thIc ch?t là yêu cku, mong muEn cGa bài hoc NhJng mong muEn này có th* ki*m soát 012c qua các giác quan: nghe, nhìn
Nánh giá cho bilt hành vi cGa trq bi*u hiDn qua các ho6t 0Rng cm th* vZi
sE l12ng, th<i gian và 0R chính xác
Mmc tiêu hành vi giúp giáo viên thIc tl hsn trong gicng d6y, tránh 012c hiDn t12ng chung chung ho=c "d6y l6i" nhiBu lkn ho=c quá "xa v<i” vZi trq ViDc xây dIng mmc tiêu theo ki*u hành vi, giúp giáo viên bilt cách áp dmng mRt cách thilt thIc và sáng t6o trong h1Zng dyn gicng d6y chung vào 0iBu kiDn cm th* cGa lZp mình
Trang 28M!c tiêu hành vi giúp cho các nhà qu2n lí ki6m soát 9:;c s< chu=n b? bài so@n cAa giáo viên, tránh 9:;c hiEn t:;ng "sao chép" máy móc
tJ nKm này qua nKm khác, tJ giáo viên này sang giáo viên khác mà không d<a vào th<c tN cAa 9?a ph:Ong mình, cho 9Qi t:;ng hRc sinh th<c cAa mình
— Xác 9?nh nVi dung bài hRc:
CKn cY vào nhZng m!c tiêu, giáo viên l<a chRn nhZng nVi dung c[n làm
rõ, c[n t]p trung luyEn t]p Trên cO s_ nVi dung chung 9ã 9:;c trình bày trong sách giáo khoa NhZng nVi dung c[n làm rõ này, cbng 9a d@ng 9Qi vci hRc sinh _ các vùng mien khác nhau, hRc sinh trong cùng mVt tr:fng, th]m chí trong cùng mVt lcp Ví d$, bài “Bò”, môn T< nhiên Xã hVi lcp 3, 9Qi vci hRc sinh trong thành phQ, viEc phân biEt bò vci trâu, bò th?t vci bò sZa là nhiEm v! không dm dàng th<c hiEn Song, hRc sinh _ vùng nông thôn, do hong ngày vpn tiNp xúc vci trâu, bò l@i không grp khó khKn gì Nên nVi dung c[n nhsn m@nh l@i là: cách thYc chKm sóc bò Trong lcp hoà nh]p, tính 9a 9Qi t:;ng là mVt 9rc tr:ng cO b2n Do s< khác nhau ve nKng l<c, nhu c[u cAa hRc sinh khuyNt t]t so vci các 9Qi t:;ng hRc sinh bình th:fng trong lcp mà viEc 9ieu chunh ch:Ong trình
và l<a chRn nhZng nVi dung, ph:Ong pháp phù h;p là hNt sYc c[n thiNt vieu chunh nVi dung bài hRc là mVt gi2i pháp hZu hiEu Có hai h:cng 9ieu chunh nVi dung:
H' th*p yêu c0u ho2c thay 45i hình th9c th: hi;n n<i dung: áp d!ng cho nhZng nVi dung 9rc thù mà trw khuyNt t]t không th6 th<c hiEn 9:;c (nh: môn Hát — nh@c, T]p 9Rc, Chính t2, K6 chuyEn ) Trong nhZng gif hRc này, hRc sinh khuyNt t]t có th6 múa horc 9ánh nh?p thay vì hát bong lfi; làm ngôn ngZ kí hiEu th6 hiEn nVi dung bài t]p 9Rc horc 9Rc bong chZ cái ngón tay mVt vài câu, mVt 9o@n trong bài; chép l@i bài chính t2 thay vì nghe — 9Rc 96 viNt; k6 chuyEn thay bong ngôn ngZ kí hiEu (k?ch câm)
Tìm n<i dung thay thA: áp d!ng 9Qi vci nhZng hRc sinh khuyNt t]t có mYc 9V nh]n thYc thsp hOn nhieu so vci trình 9V trung bình chung, không th6 theo k?p tQc 9V hRc t]p cAa c2 lcp Trong tr:fng h;p này, giáo viên s~ tìm nhZng nVi dung hRc sinh khuyNt t]t có th6 th<c hiEn 9:;c 96 thay thN Ví d$, hRc t]p viNt trong gif t]p 9Rc, hRc v~ trong gif t< nhiên — xã hVi NhZng nVi dung này có khi không liên hE gì c2 vci nVi dung bài mà c2 lcp 9ang th<c hiEn
Trang 29— Xác %&nh, s+p x.p các ho0t %2ng d0y — h6c và ph9:ng pháp ti.n hành: Hình th?c th@ hiAn cBa giD h6c là cách th?c tF ch?c các trHi nghiAm h6c tJp, chK ra con %9Dng tri th?c %.n vLi h6c sinh và cách th?c h6c sinh làm viAc vLi n2i dung Giáo viên có th@ ch6n các cách khác nhau %@ th@ hiAn giD h6c, nh9 ti.p cJn chB %S, tT tìm ki.m, %iSu tra, tT khám phá, %Ui tho0i trTc ti.p, trò ch:i, %óng vai, dTa vào ho0t %2ng NhXng hình th?c trên cho phép sZ d[ng nhiSu giác quan, tích cTc, giao l9u và r2ng m^ h:n, so vLi các ph9:ng pháp truySn thUng nh9 giHng giHi ViAc này c`n dTa vào m[c tiêu vS ki.n th?c, ka nbng và thái %2 %Ui vLi h6c sinh S+p
%dt ph9:ng th?c ho0t %2ng cBa h6c sinh, chK ra khi nào h6c sinh làm viAc m2t mình, tham gia vLi t9 cách là m2t thành viên trong nhóm lLn, %iSu khi@n nhóm nhe th@ hiAn trong các ho0t %2ng h6c tJp Có ho0t %2ng d0y h6c trong lLp sau %ây: 1) giáo viên d0y cho cH lLp; 2) giáo viên d0y nhóm nhe; 3) h6c sinh tT h6c trong nhóm nhe; 4) kèm cdp cá nhân; 5) h6c m2t mình; 6) h6c tqng %ôi Không có ph9:ng pháp d0y h6c nào
%a nbng, có hiAu quH cho ttt cH các bài h6c Cbn c? vào m[c tiêu và n2i dung bài h6c, giáo viên c`n lTa ch6n nhXng ph9:ng pháp phù hwp vLi
%Ui t9wng h6c sinh
Trong các hình th?c tF ch?c d0y h6c hoà nhJp có try khuy.t tJt, thì ph9:ng th?c h6c tJp theo nhóm có th@ coi là cách th?c tF ch?c d0y h6c chB công, c`n %9wc thTc hiAn nhiSu h:n Vì nó huy %2ng tUi %a sT tham gia tích cTc cBa h6c sinh vào bài h6c, trong %ó h6c sinh khuy.t tJt có th@ tham gia %9wc vLi sT h{ trw cBa các b0n trong nhóm và giáo viên |@ tF ch?c ho0t %2ng nhóm có hiAu quH, nên %@ h6c sinh khuy.t tJt vào nhóm
có b0n thân, phân công trách nhiAm công b}ng nh9 nhXng thành viên khác cBa nhóm T0o %iSu kiAn %@ h6c sinh khuy.t tJt phát bi@u ý ki.n tr9Lc, chtp nhJn các cách din %0t riêng và nên %2ng viên khuy.n khích các em trong m6i tr9Dng hwp
* Thi#t k# ti#n trình gi+ h,c:
Ctu trúc cBa btt kì giD h6c nào cng gm các khâu: m^ bài, giHi quy.t bài và k.t bài Toàn b2 các khâu %Su phHi bám sát theo m[c tiêu, h9Lng vào m[c tiêu Tuy nhiên, nhiAm v[ cBa m{i khâu l0i có nhXng %i@m khác nhau
— M^ bài:
NhiAm v[ chB y.u cBa m^ bài là làm cho h6c sinh %&nh h9Lng bài h6c và
có h?ng thú tham gia vào các ho0t %2ng h6c tJp |ng thDi, có thái %2
Trang 30h!c t%p 'úng '+n - làm '23c 'i5u này, h!c sinh c:n '23c tham gia ngay vào trong quá trình mB bài MB bài c:n 'áp Eng '23c 3 yêu c:u: 1) H!c sinh thLy '23c sM c:n thiNt cOa bài h!c; 2) Gây hEng thú cho h!c sinh t%p trung vào bài h!c; 3) Nhi5u h!c sinh tham gia '23c
— GiVi quyNt bài h!c:
Các mXc tiêu cOa tiNt h!c '23c giVi quyNt chO yNu qua khâu giVi quyNt vLn '5 -ây là khâu chiNm h:u hNt thZi gian cOa m[t giZ h!c \ 'ây, di^n
ra các ho_t '[ng trí tua phbi h3p cOa giáo viên và h!c sinh thông qua các ho_t '[ng do giáo viên chd '_o
\ khâu giVi quyNt bài h!c, giáo viên phVi duy trì th2Zng xuyên mbi quan
ha vfi tLt cV h!c sinh thông qua ph2gng pháp vLn 'áp, giao nhiam vX và giám sát theo dõi ho_t '[ng h!c t%p cOa h!c sinh D2fi 'ây là nhkng vLn '5 giáo viên c:n l2u ý ' 'Vm bVo giVi quyNt vLn '5 có hiau quV trong giZ h!c có trn khuyNt t%t:
ph2gng tian giao tiNp phù h3p vfi trn khuyNt t%t m[t cách lôgic, sinh '[ng -2a ra ví dX 'i.n hình, 'gn giVn v5 vLn '5 c:n '5 c%p Trình bày thông tin phù h3p, cô '!ng, chính xác Trình bày msu và ví dX tr2fc -tc 'i.m cOa ví dX 'i.n hình là nhLn m_nh '23c nhkng 'tc 'i.m chính, không gây ra sM nh:m lsn hotc tranh cãi
+ Sx dXng bVng có hiau quV: GiVi thích bpng ngôn ngk phù h3p, có th là ngôn ngk nói, chk cái ngón tay, ngôn ngk kí hiau, giao tiNp tong h3p, ky l2zng tr2fc khi viNt chk lên bVng PhVi tiNn hành nh2 v%y, bBi l23ng tri thEc giáo viên c:n truy5n '_t là nhi5u, phong phú mà dian tích bVng l_i
có h_n, viac trình bày bVng mLt nhi5u thZi gian Vfi cách làm 'ó, h!c sinh có th n+m b+t m[t cách lôgic, nhanh, không gây ra sM phân tán hotc khó hi.u
+ Mô hình hoá các kiNn thEc: - bi.u di^n '23c mbi quan ha gika kiNn thEc này vfi kiNn thEc khác, c:n sx dXng mô hình m[t cách h3p lí Tuy nhiên, viac t_o ra m[t mô hình 'gn giVn, nh2ng hàm ý l_i lfn là m[t viac không phVi d^ dàng Giáo viên chu}n b~ ky các mô hình tr2fc khi trình bày bài -ng thZi, phVi l2u ý v~ trí cOa các mô hình trên bVng, trách gây nh:m lsn hotc sM khó hi.u cho h!c sinh Bên c_nh 'ó, viac sx dXng t cng là m[t thO thu%t quan tr!ng Giáo viên c:n lMa ch!n t ngk ng+n g!n, va 'O nhìn; nhkng t va g!n, '+t và tr!ng tâm, sau 'ó, ghi lên bVng vfi kích th2fc va phVi 'O nhìn, B v~ trí thích h3p Xoá ph:n c, không liên quan tr2fc khi gifi thiau nhkng thông tin mfi
Trang 31+ Thu nh&n ph(n h)i c,a h.c sinh:Thu nh&n ph(n h)i c,a h.c sinh là m4t vi7c làm quan tr.ng và c;n thi<t, giúp giáo viên có thC DiEu chFnh hoGt D4ng dGy phù hKp vLi trình D4 c,a h.c sinh OC có nhPng thông tin ph(n h)i trung thRc tS phía h.c sinh, c;n theo chF dVn: (1) L[ng nghe ph(n
\ng c,a h.c sinh; (2) Tôn tr.ng ý ki<n c,a h.c sinh; (3) N<u câu tr( ldi c,a h.c sinh chea DeKc nhe mong mufn hãy Dea ra nhPng câu hhi nhh, gKi mi phù hKp DC dVn d[t h.c sinh; (4) Cung clp nhPng gKi ý homc trK giúp khi c;n thi<t; (5) O(m b(o m.i thành viên trong lLp ph(i có ý th\c, trách nhi7m ph(n h)i
Omt câu hhi DC kiCm tra m\c D4 lpnh h4i, là m4t trong nhPng lRa ch.n c,a giáo viên khi mufn thu DeKc ph(n h)i ngay sau khi giLi thi7u tri th\c mLi OC có DeKc nhPng thông tin chính xác tS phía h.c sinh, c;n chú ý các vln DE sau khi ti<n hành Dmt câu hhi: (1) Câu hhi ph(i ng[n g.n, rõ ràng; (2) Cho h.c sinh D, thdi gian DC suy nghp; (3) Oea ra câu hhi cho c( lLp treLc khi yêu c;u cá nhân tr( ldi Vi7c làm này, nhtm khuy<n khích m.i h.c sinh có trách nhi7m vLi câu hhi ch\ không riêng h.c sinh nào; (4) Quan sát các biCu hi7n thông qua ngôn ngP và phi ngôn ngP, DC Doán bi<t suy nghp c,a h.c sinh; (5) Oea ra nhPng câu hhi gKi mi ti<p khi c;n + Khuy<n khích các hành vi có thC quan sát DeKc c,a h.c sinh: (1) Oea ra nhPng câu hhi DC kiCm tra m\c D4 lpnh h4i ki<n th\c c,a h.c sinh (cho h.c sinh D, thdi gian DC suy nghp treLc khi tr( ldi); (2) Yêu c;u trx: trao Dyi vLi bGn trong nhóm, lly ví dz minh hoG, làm bài t&p D4c l&p; (3) Khuy<n khích trx tGo ra nhPng s(n ph{m
không? H.c sinh có thly h<t DeKc ý nghpa c,a vi7c h.c ki<n th\c? Tình c(m có chi phfi gì D<n hoGt D4ng lpnh h4i tri th\c Dó không? NhPng y<u
tf c b(n nào Dã DeKc nhln mGnh? DGy h.c có heLng vào mzc tiêu không? Mzc tiêu có rõ ràng không? Trx c;n giúp D gì? (cheng trình, pheng pháp, Dánh giá ) Tài li7u cung clp có thích hKp không?
+ Giáo viên ra quy<t Dnh DiEu chFnh: (1) Thay Dyi m\c D4 c,a mzc tiêu: nâng lên homc hG thlp; (2) Nâng cao homc hG thlp m\c D4 t&p trung c,a h.c sinh (D<n g;n, giao nhi7m vz, chia nhóm, tGo không khí tho(i mái trong lLp h.c ); (3) Thay Dyi kì v.ng t ng homc hG thlp yêu c;u; (4) DGy lGi m4t ph;n nào Dó c,a bài h.c: thêm ví dz, mô hình hoá, dGy theo nhiEu pheng pháp khác nhau ; (5) Thay Dyi cách heLng dVn thRc hành: tS D4c l&p D<n hKp tác nhóm; (6) Thay Dyi tr.ng tâm; (7) Phát huy vai trò heLng dVn c,a h.c sinh trong m4t sf n4i dung h.c t&p; (8) Thêm
Trang 32nhi#u ví d) *a d,ng phong phú; (9) 5i#u ch7nh cho c8 l:p hay ch7 v:i m=t s@ ít hAc sinh
+ Giáo viên t,o *=ng cG hAc tHp cIa hAc sinh, *Kc biMt là hAc sinh khuyPt
thích thú; (2) T,o cho hAc sinh có *^_c nhTng thành công trong hAc tHp,
*i#u này không có nghaa là giao cho hAc sinh toàn bài tHp db và cho *icm cao NPu t,o *=ng cG nh^ vHy, hAc sinh nh,y c8m se nhHn ra ngay và tf cho rgng mình *ang bi coi th^jng HAc sinh cln có nhTng nhiMm v) *òi hni sf thách thUc HAc sinh ph8i biPt rgng, có *^_c thành công không ph8i là *i#u db dàng Cln nhXn m,nh *Pn nhTng c@ gpng nh^ thP nào, m:i *,t *^_c nhTng thành công; (3) Giúp cho hAc sinh có trách nhiMm
và m@i quan tâm t:i bài hAc; (4) Làm tung, hoKc gi8m mUc *= tHp trung
hAc sinh kém hGn thì yêu clu thXp hGn; (5) T,o blu không khí trong l:p hAc, trong *ó các thành viên c8m thXy tin t^zng l{n nhau, vui vZ, hào hUng không thái quá; (6) HAc sinh hicu *^_c rgng nhTng kiPn thUc mình *ang hAc là rXt có ý nghaa v:i cu=c s@ng; (7) 5ánh giá rõ ràng v# kPt qu8 *,t *^_c cIa hAc sinh: Hãy ch7 cho hAc sinh biPt chúng sai,
*úng z *icm nào; (8) Khen ng_i, *=ng viên kip thji, *úng lúc Tránh khen ng_i, *=ng viên m=t vài em
+ 5c khuyPn khích hAc sinh khuyPt tHt tham gia tích cfc vào quá trình hAc, giáo viên có thc dùng nhTng biMn pháp: (1) Dfa vào *icm m,nh cIa trZ, tôn trAng nhân phm hAc sinh; (2) 5Ung gln trZ; (3) S d)ng tên cIa trZ;
nh,y c8m, nh^ng *ang nói chuyên riêng, giáo viên không nên nêu tên
em *ó ra tr^:c l:p, mà có thc giT b= mKt nghiêm túc h^:ng v# em; (5) Nhpc nhz riêng; (6) Ghi chép *ly *I v# ho,t *=ng cIa twng hAc sinh; (7) 5^a vào *Kc *icm riêng cIa twng hAc sinh nh^: sf thay *i cIa hAc sinh, m@i quan hM cIa em *ó, sf thay *i hành vi
Giáo viên có thc làm tung mUc *= ghi nh: cIa hAc sinh khuyPt tHt bgng các thI thuHt: (1) Liên hM v:i nhTng kiPn thUc *ã *^_c hAc; (2) LXy thông tin này so sánh v:i thông tin khác; (3) Liên hM kiPn thUc *ang hAc v:i cu=c s@ng và sf quan tâm cIa trZ và minh ho, bgng chính tr8i nghiMm cIa giáo viên; (4) S d)ng sG * m=t cách có ý nghaa; (5) S d)ng các
D,y ka ngay tw khi gi:i thiMu thông tin *ó v:i hAc sinh; (7) T,o ra blu không khí h_p lí trong l:p hAc; (8) Khi gi:i thiMu thông tin, giáo viên chú
Trang 33ý trình bày sao cho lôgic, cung c4p li6u l78ng thông tin h8p lí, không v78t quá 7 thông tin trong m@t ABn vC n@i dung; (9) IJm bJo cho hKc sinh A78c thLc hành ngay khi nMm bMt A78c tri thNc mOi bPng cách chia nhQ tRng phSn thông tin hoTc kUt h8p cùng vOi nhWng kiUn thNc khác
— KUt bài:
KUt thúc m@t gi] hKc có ý ngh_a r4t quan trKng M@t gi] hKc tat, có tiUn trình mb bài và giJi quyUt bài tat, nh7ng kUt thúc db có thc sd làm m] Ai trKng tâm dfn AUn làm giJm ch4t l78ng dgy hKc M@t gi] hKc hay phJi có kUt luhn h4p dfn KUt luhn Aó không phJi chi ABn thuSn cho hKc sinh biUt bài hKc Aã kUt thúc mà m@t lSn nWa nh4n mgnh mkc tiêu, cmng ca kiUn thNc và làm nni bht trKng tâm
KUt thúc bài dgy cSn A78c tiUn hành theo cách: Ac hKc sinh có nhi6u cB h@i tham gia Trq phJi cSn có cB h@i bicu Agt nhWng gì trq Aã hKc A78c ITc birt, trq khuyUt tht cSn A78c tham gia vào quá trình này Trên cB sb
Aó, giáo viên kicm tra A78c nhWng kiUn thNc, k_ nsng hKc sinh Aã chiUm l_nh qua bài hKc KUt thúc bài hKc cSn Agt 3 yêu cSu sau Aây:
+ HKc sinh tL bicu Agt, tóm tMt nhWng phát hirn chính qua bài hKc
+ Nhi6u hKc sinh và hKc sinh khuyUt tht A78c tham gia
+ Trq biUt/ACnh h7Ong virc vhn dkng kiUn thNc vRa hKc vào thLc tiyn
3 ĐÁNH GIÁ
Bgn hãy trao Ani vOi A{ng nghirp và trJ l]i các câu hQi d7Oi Aây:
Câu 1: Mô tJ m@t trq khiUm thính và nêu ph7Bng tirn giao tiUp nào trq s| dkng nhi6u trong quá trình hKc thp và giao tiUp, giJi thích vì sao
Câu 2 : Nêu cách thNc phát tricn khJ nsng giao tiUp cma trq khiUm thính trên
Trang 34— Cách d'y nói cho tr/ khi1m thính:
— 56c hình mi8ng và cách d'y <6c hình mi8ng:
Trang 35— Ch$ cái ngón tay và cách d1y ch$ cái ngón tay:
— Ngôn ng$ kí hi7u và cách d1y ngôn ng$ kí hi7u:
— Giao ti;p t=ng h>p:
Trang 36— Phát tri(n k+ n,ng giao ti0p cho tr3 khi0m thính:
2 THÔNG TIN PHẢN HỒI
* Ngôn ng& nói:
— Nh8ng 9:c 9i(m phát tri(n ngôn ng8 nói c=a tr3 khi0m thính:
S? phát tri(n thính giác có liên quan mDt thi0t 90n quá trình hình thành
và phát tri(n ngôn ng8 nói H tr3 em Chúng ta nói 9MNc là do chúng ta nghe 9MNc Do hDu quQ c=a không nghe 9MNc ho:c nghe không rõ, không h0t âm thanh ti0ng nói mà tr3 không có ho:c phát tri(n lUch lVc trong ngôn ng8 nói
— S? phát tri(n ngôn ng8 nói H tr3 khi0m thính tWt hay xZu ph[ thu\c vào nh8ng y0u tW sau:
+ M`c 9\ mZt thính l?c: Tr3 bc 9i0c nhd và 9i0c vea ngôn ng8 nói chDm ho:c phát tri(n lUch lVc; tr3 bc 9i0c n:ng, 9i0c sâu có th( bc mZt ngôn ng8 nói
+ Thgi gian bc 9i0c có Qnh hMHng rZt nhihu 90n s? phát tri(n ngôn ng8: Tr3
bc 9i0c sim s? phát tri(n ngôn ng8 c=a sj chDm và khi0m khuy0t nhihu hkn so vii tr3 bc 9i0c mu\n (sau giai 9oVn hình thành ngôn ng8 nói ck bQn — sau 3 tuni)
Trang 37+ Môi tr'(ng có -nh h'/ng tr0c ti1p 31n s0 phát tri6n ngôn ng7 c8a tr: N1u tr: 3'>c can thi?p s@m / tuBi mCm non sE có ngôn ng7 phát tri6n hFn so v@i nh7ng tr: không 3'>c can thi?p
— Nh7ng khó khJn tr: khi1m thính gLp ph-i khi hMc nói:
HMc nói là mRt vi?c rSt khó khJn 3Ti v@i tr: khi1m thính (bao gWm tSt c- các loXi) Tuy nhiên ti1ng nói là mRt dXng ngôn ng7 phB thông dùng trong giao ti1p h_ng ngày c8a mMi ng'(i cho nên tr: khi1m thính không th6 không hMc cách s` dang ph'Fng ti?n này
Nghe và nói có liên quan mdt thi1t 31n nhau Do nghe không rõ tr: th'(ng ph-i hMc nói qua 3Mc hình mi?ng h6 hMc nói 3'>c tr: cCn k1t h>p c- nghe và 3Mc hình mi?ng Trong ngôn ng7 ti1ng Vi?t có nhiju nguyên âm và pha âm khó phân bi?t vj âm thanh và 3Mc hình mi?ng nh':
+ Vj âm thanh:
Ti1ng có pha âm 3Cu là: t — 3 — m (t8 — 38, tTt — mRt, tôi — môi); x — d (xe — dê, xa — da, xem — 3em); v — ph (ph/ — v/, vé — phê )
VCn: Nhiju âm ti1t (uông, oang, oJng )
+ Vj hình mi?ng: Các pha âm 3Cu: t — 3 — th; b — m; d — x; ph — v
Môi tr'(ng ngôn ng7 c8a tr: khi1m thính th'(ng rSt hrp, tr: không có
cF hRi nhiju nh' tr: nghe rõ trong vi?c hMc nói Ng'(i l@n th'(ng không hay nói chuy?n v@i tr:, bXn bè c8a tr: ctng ít hiju này gây ra b/i gi7a ng'(i nghe và tr: khi1m thính khó giao ti1p v@i nhau: ng'(i nghe không hi6u 3'>c tr: và ng'>c lXi tr: không th6 hi6u khi ng'(i chu dùng ti1ng nói
36 giao ti1p
Tv nh7ng khó khJn trên dwn 31n vTn tv ng7 c8a tr: khi1m thính rSt ít Tr: hi6u th1 gi@i xung quanh, hi6u mMi ng'(i theo ý riêng c8a b-n thân nên có th6 sai, không 3Cy 38 hiju này gây cho tr: nh7ng khó khJn trong vi?c hMc nói
— Nh7ng 3Lc 3i6m ti1ng nói c8a tr: khi1m thính:
Nhìn chung ti1ng nói c8a tr: khi1m thính khi phát ra rSt khó nghe, sai nhiju Nh'ng chSt l'>ng ti1ng nói c8a tr: khi1m thính tTt hFn rSt nhiju n1u tr: 3'>c hMc nói tv tuBi mCm non Nh7ng 3Lc 3i6m cF b-n c8a ti1ng nói khi tr: khi1m thính phát ra nh' sau:
Trang 38+ Gi$ng: Th*+ng tr khi0m thính phát ra v7i gi$ng không bình th*+ng, khó nghe Tr hay nói gi$ng m@i, gi$ng cao, gi$ng Cm, hD gi$ng (lúc cao lúc thHp) Tr càng bK Li0c nMng, gi$ng càng sai nhiOu
+ NgR LiSu: Tr th*+ng nói r+i rDc, ngTt tUng ti0ng, lên xuXng tuY hZng + NgR âm: L]i vO âm c^a tr khi0m thính c@ng nh* tr nghe rõ mTc ph`i trong giai LoDn hình thành ngôn ngR (2 — 3 tudi) Ngoài ra tr còn phát
âm không Lúng nhRng ti0ng có vK trí và cách phát âm sau:
Ti0ng khó phát âm: C (cá, co); G (gHu, gà)
Hfu h0t tr khi0m thính không nói L*xc Lfy L^ các thanh LiSu c^a ti0ng ViSt, th*+ng tr chy sz dtng L*xc 2 — 3 thanh c{ b`n, d| (thanh không, sTc, huyOn)
+ TU v}ng: VXn tU ngR p tr khi0m thính rHt nghèo nàn, ít h{n nhiOu so v7i tr nghe rõ cùng lZa tudi N0u tr khi0m tính L*xc can thiSp s7m thì L0n 5 tudi sX vXn tU chy gfn bng sX vXn tU tr nghe rõ 2 tudi (200 tU) Tuy nhiên, sX vXn tU bng ngôn ngR kí hiSu p tr khi0m thính thì lDi khác NhRng tr khi0m thính có cha ml khi0m thính, nhRng ng*+i luôn giao ti0p v7i nhau bng ngôn ngR cz chy LiSu b, sX vXn tU bng kí hiSu
p tr khi0m thính phát trin rHt nhanh, không thua kém tr nghe rõ Mt tr khi0m thính 3 tudi Lã có sX vXn tU kho`ng 300 kí hiSu (t*{ng L*{ng sX vXn tU tr nghe rõ 3 tudi có L*xc)
+ NgR pháp: Khi ngôn ngR p tr phát trin p giai LoDn Lfu (nm Lfu tiu h$c) tr khi0m thính th*+ng không nói theo ngR pháp ti0ng ViSt mà nói theo t* duy c^a mình, theo ý hiu c^a mình giOu này tDo cho ng*+i nghe khó Loán L*xc ni dung c^a câu nói Tr hay nói ng*xc nh* tr nói
“n c{m — tôi” (tôi n c{m), "h$c em/em tr*+ng" (em Li h$c); "L$c em" (em h$c bài); "gà con/gà" (con gà)
* Cách d'y nói cho tr/ khi1m thính:
DDy nói cho tr khi0m thính là mt viSc lâu dài, khó khn cfn ph`i L*xc bTt Lfu s7m ngay tU tudi mfm non, LCng th+i giáo viên ph`i bi0t l}a ch$n sách dDy phù hxp nhHt, khoa h$c nhHt Có hai ph*{ng pháp ch^ y0u L dDy nói cho tr khi0m thính:
Trang 39— Cách 1: Cách nói chuy-n v/i tr2 khi4m thính:
+ Nhu c9u giao ti4p > tr2 khi4m thính xu@t hi-n trA/c khB nCng giao ti4p: Tr2 khi4m thính giEng nhA tr2 nghe bình thAIng JKu có nhLng biMu hi-n
sO dQng ngôn ngL ngay tS khi còn bé, tr2 thích trò chuy-n mWt cách có chú ý
Khi còn nh\ tu]i, tr2 khi4m thính không hK b^ m_c cBm b^ thua kém h`n ban bè là không bi4t nói Vì vfy tr2 r@t thích và r@t hay “nói chuy-n” v/i mii ngAIi
Nhu c9u muEn tìm hiMu th4 gi/i xung quanh > tr2 khi4m thính ckng nhA tr2 nghe rõ nên nhu c9u "h\i" coa tr2 phát triMn
+ Chúng ta có thM nói chuy-n v/i tr2 > mii lúc, mii n`i Chúng ta hãy lqi dQng mii tình huEng, mii c` hWi JM nói chuy-n v/i tr2 TEt nh@t chúng
ta hãy là "tr2 con" và cùng ch`i, cùng sinh hoat, cùng làm vi-c v/i tr2 só
là c` hWi tEt nh@t JM có thM nói chuy-n v/i tr2, tao c` hWi JM tr2 giao ti4p v/i mình
+ Nói v/i tr2 > khoBng cách g9n, không khi nào nói > khoBng cách làm tr2 không nghe rõ lIi nói Tr2 c9n Jeo máy trq thính (máy hoat JWng tEt, tr2
có thM nghe qua máy) TEt nh@t, ta nên nói chuy-n trong môi trAIng yên tvnh Nên tránh xa nhLng n`i wn ào: ti4ng xe cW, chx Jông ngAIi, ti4ng nhac 9m v Ta c9n nói trA/c m_t tr2, không bao giI nói Jyng sau tr2 JM tr2 không nhìn th@y mi-ng và thái JW coa mình; c9n nói chuy-n v/i tr2 mWt cách bình thAIng nhA nói v/i nhLng tr2 khác; c9n tfn dQng nhLng tình huEng cQ thM Jang xBy ra JM nói chuy-n v/i tr2; nên k4t hqp ti4ng nói, cO ch{ Ji-u bW JM làm cho tr2 hiMu mình và ngAqc lai chúng ta c9n hiMu tr2 qua cách di|n Jat coa tr2; khuy4n khích, JWng viên tr2 k^p thIi
— Cách 2: Day tr2 khi4m thính nói ti4ng Vi-t:
+ Tr2 khi4m thính, J_c bi-t là nhLng tr2 khi4m thính n_ng r@t khó khCn khi phát âm, do Jó c9n phBi day tr2 nhLng gì và day nhA th4 nào là JiKu r@t quan tring giáo viên c9n bi4t
+ NhLng JiKu c9n lAu ý khi day tr2 phát âm:
Trang 40• D"y tr& luy)n th,, luy)n gi0ng, luy)n âm và v5n:
Luy)n th,:
Yêu c%u: H9i th, :;u khi nói, v>a th, v>a nói, hít vào nhanh, sâu th, ra t> t> có :i;u khiDn, ho"t :Eng nhFm luy)n th, và :i;u khiDn
M(c tiêu: Th, ra có gi0ng (< 20 giây)
Th, ra có gi0ng và ngNt :o"n: Âm tiPt/ âm tiPt pa/pa/pa (1 h9i), cTm âm tiPt /pa/pa/pa/pa (1 h9i)
Th, có gi0ng theo t> (li;n h9i)
MEt sW trò ch9i luy)n th, (thYi bóng, thYi gi[y )
Luy)n gi0ng:
C]^ng :E: Phát âm to nha A (to), a (nha);
Tr]^ng :E: Phát âm ngNn a.a.a.;
Phát âm kéo dài a
Cao :E: Dùng nhgng âm, tiPng tr5m :D h" bht gi0ng nh]: B, M, bà, mjm Luy)n âm và v5n:
kây là nEi dung khó :Wi vhi tr& khiPm thính kD gilm bht khó khmn cho tr& trong khi h0c, c5n có sn châm ch]hc nh[t :onh theo quy luqt
Qua thnc tP cho th[y, d"y tr& khiPm thính nói không phli theo kiDu d"y t>ng t>, t>ng câu cho :Pn khi tr& nói :]tc t> :ó hay câu :ó Nên d"y tr& khiPm thính h0c nói theo cách trò chuy)n tn nhiên: Coi tr& nh] nhgng tr& nghe bình th]^ng khác; nói vhi tr& mEt cách tn nhiên, ngg :i)u bình th]^ng, gi0ng nói bình th]^ng; nói vhi tr& m0i lúc, m0i n9i nh]: khi tr&
mn, tr& ch9i, tr& tNm, tr& làm mEt vi)c gì :ó ; t"o c9 hEi cho tr& :]tc giao tiPp bFng cách: tY chyc các ho"t :Eng, các trò ch9i, tham gia ch9i cùng vhi tr&
+ Cách trò chuy)n vhi tr&: kóng hai vai trong quá trình giao tiPp vhi tr&
Ví d(: Tr& có biDu hi)n muWn uWng n]hc (khóc, tay ch{ vào cái cWc hay :]a ra kí hi)u cái cWc và làm :Eng tác uWng)
M| thay l^i con: Con khát n]hc rji
M|: Con muWn uWng n]hc phli không? kây n]hc c~a con :ây
M| thay l^i con: Con xin m| "
Vhi cách này :]tc lp :i lp l"i nhi;u l5n, d5n d5n s hình thành cho tr& mEt sW khái ni)m: n]hc, khát, uWng, xin ; giúp cho tr& bNt ch]hc hình