Nam châm vĩnh cửu - Hay

Thí nghiệm: Hãy đề xuất một ph ơng án thí nghiệm để phát hiện xem một thanh kim loại có phải là nam châm không?. Chúng ta cùng làm thí nghiệm nàoĐặt nam châm thăng bằng trên giá Quan s

-Tổ Xung Chi(429 – 500 ) là nhà

phát minh của Trung Quốc thế kỉ V

Ông đã chế ra xe chỉ nam

-Đặc điểm của xe này là dù xe có

chuyển động theo h ớng nào thì hình

nhân trên xe cũng chỉ tay về h ớng

Nam

- Bí quyết nào đã làm cho hình nhân

trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn

chỉ h ớng Nam ? Qua bài học này cỏc

em sẽ tỡm được cõu trả lời. Tổ Xung Chi

Tiết 24: Nam châm vĩnh

1 Thí nghiệm:

Hãy đề xuất một ph ơng án thí nghiệm để phát hiện xem một thanh kim loại có phải là nam

châm không?

Đ a nam châm lại gần hỗn hợp các vụn đồng, sắt, nhựa, nhôm.

- Vụn sắt: - Vụn nhựa:

- Vụn đồng: - Vụn nhôm:

Vụn sắt

Nam ch©m cßn nh÷ng tÝnh chÊt rÊt thó vÞ §è c¸c em t×m ra ® îc.

Nam ch©m lµ nh÷ng vËt cã kh¶ n¨ng hót s¾t

vÜnh cöuI Tõ tÝnh cña nam ch©m:

1 ThÝ nghiÖm:

Chúng ta cùng làm thí nghiệm nào

Đặt nam châm

thăng bằng trên giá

Quan sát sự định h ớng của nam châm

Quay nam châm lệch một góc rồi thả tay ra

Kim nam châm (thanh nam châm) tự do

khi đứng cân bằng thì luôn chỉ theo ph ơng

Bắc – Nam.

Cực từ Nam Cực từ Bắc

- Một cực của nam châm (gọi là từ cực) luôn chỉ h ớng Bắc (đ

ợc gọi là cực Bắc ).

2 Kết luận:

Để phân biệt các từ cực của nam châm ng ời ta:

- Cực kia luôn chỉ h ớng Nam (đ ợc gọi là cực Nam)

+ Sơn màu:

+ Ký hiệu bằng chữ:

- Ngoài sắt, thép, nam châm còn hút đ ợc niken,

côban, gađôlini – Các kim loại này là những vật liệu từ Nam châm hầu nh không hút đồng, nhôm

và các kim loại không thuộc vật liệu từ.

? Dùng nam châm có thể tách riêng các loại vụn kim

loại trong hỗn hợp hai chất nào sau đây:

A Nhôm và đồng B Đồng và sắt C Thép và Niken

D Niken và Côban E: Niken và Nhôm H Sắt và Thép

Đỏp ỏn: B,E

Mét sè h×nh ¶nh vÒ nam ch©m sö dông trong kü thuËt

Một số nam châm trong đời sống và kĩ thuật:

Vẫn còn một đặc điểm quan

trọng nữa

Nếu để hai nam châm gần nhau

thì thế nào nhỉ?

tìm hiểu T ơng tác giữa hai nam châm

Phiếu học tập

Tên cực từ của nam châm T ơng tác giữa hai cực

x

x

Phiếu học tập Nhóm:

Các nhóm làm thí nghiệm rồi dựa vào kết quả thu đ ợc,

đánh dấu X vào các ô trống t ơng ứng trong bảng sau.

II T ¬ng t¸c gi÷a hai nam ch©m:

1.ThÝ nghiÖm: § a tõ cùc cña hai nam ch©m l¹i gÇn nhau

2 KÕt luËn: Khi ® a tõ cùc cña hai nam ch©m l¹i gÇn

B¾c - B¾c Nam - Nam

Khi đi trên biển làm thế nào

để biết mình có đi đúng h ớng

hay không?

Chúng ta phải sử dụng la bàn

Bộ phận chỉ h ớng của la

bàn là kim nam châm Bởi

vì tại mọi vị trí trên Trái

Đất ( trừ ở hai cực) kim

nam châm luôn chỉ h ớng

Nam - Bắc

Hãy xác định tên cực của thanh nam

châm trên hình

S N

S N

Mỗi nam châm đều có 2 cực Nam châm tự do khi đứng cân bằng thì luôn chỉ theo

ph ơng Bắc – Nam.

Đặc tính Kiến thức cần nhớ

giảI bài tập củng cố

Yêu cầu: Có 2 thanh sắt, có thể nhận ra 1 trong 2 thanh sắt bị

nhiễm từ bằng ba cách sau Em hãy hoàn thành nội dung của mỗi cách.

thanh còn lại bị nhiễm từ.

Đ a thanh sắt lại gần một trong hai thanh, nếu có lực hút thì thanh đang thử

đó bị nhiễm từ ; nếu không có hiện t ợng gì thì thanh còn lại bị nhiễm từ.

Đ a một thanh nam châm lại gần hai đầu của một thanh Nếu một đầu hút

Thảo luận nhóm đưa đầu nào của chúng lại gần nhau Có Có hai thanh thép luôn hút nhau bất kể

thể rút ra kết luận gì?

Tiết 24

Bài tập 1 :

Bài tập 2 : Tại sao các nam châm trong

hình 21.2 được gọi là nam châm vĩnh cửu?

* Khi đặt hai nam châm gần nhau, các

từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực

* Nam châm nào cũng có hai từ cực

Khi để tự do, cực luôn chỉ h ớng Bắc

gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ h ớng

Nam gọi là cực Nam

*Nam chõm cú đặc tớnh hỳt sắt hay

cũn gọi là bị sắt hỳt

- Đọc phần có thể em chưa biết

- Làm bài tập trong SBT VL 9 trang 26.

- Đọc trước bài 22 - trang 61 SGK.

2

H ớng dẫn Bài 21.4( SBTVL9- trang 26)

- Quan sát hai nam châm trong hình bên

Giải thích tại sao thanh nam châm 2 lại lơ

lửng trên thanh nam châm 1?

-Thanh nam châm 2 không rơi, vì hai cực

để gần nhau của hai thanh nam châm có

cùng tên Trong tr ờng hợp này, lực đẩy

của nam châm cân bằng với trọng l ợng

của nam châm 2 Nếu đổi đầu một trong

hai thanh nam châm thì không có hiện t

ợng đó nữa

H ớng dẫn Bài 21.5( SBTVL9- trang 26)

Hình vẽ d ới đây mô tả tính chất từ của Trái Đất

Các từ cực và các cực địa lí của Trái Đất có

trùng nhau không? Điền tên từ cực của Trái Đất

Từ cực– ?

S N

S N

Bài học của chúng ta đến đây kết thúc