đoàn thuyền đánh cá tiết 53

Hoàng hôn trên biển ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm tr¨ng L ít gi÷a m©y cao víi biÓn b»ng Ra ®Ëu dÆm xa dß bông biÓn Dµn ®an thÕ trËn l íi v©y gi¨ng Hình ảnh con thuyền được đặt trong mố

Trang 1

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM HỌC SINH

THÂN MẾN!

Giáo viên: Trần Thanh Kim Phong

Tổ :Xã Hội

Trang 2

I/ Tác giả, tác phẩm:

II/ Đọc và tìm hiểu chú

thích:

III/ Tìm hiểu văn bản:

Tiết 52: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ (tt)

2 Cảnh đoàn thuyền

đánh cá trên biển:

a Hình ảnh con thuyền:

- Đọc khổ thơ sau :

ThuyÒn ta l¸i giã víi buåm tr¨ng L

ít gi÷a m©y cao víi biÓn b»ng Ra

®Ëu dÆm xa dß bông biÓn Dµn

®an thÕ trËn l íi v©y gi¨ng

Hình ảnh con thuyền được đặt trong mối quan hệ nào ?

H×nh ¶nh con thuyÒn được đÆt trong mèi quan hÖ víi: giã, buåm tr¨ng, m©y cao, biÓn b»ng

1 Hoàng hôn trên biển

và đoàn thuyền đánh cá

ra khơi:

- Đọc khổ thơ sau :

Trang 3

thích:

Em có nhận xét về không gian trong khổ thơ ?

Trong khổ thơ này, tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì ?

=> Không gian trời biển rộng lớn, mênh mông.

- Sử dụng biện pháp phóng đại, nhân hóa và những liên tưởng độc đáo.

Trang 4

thích:

Hình ảnh con thuyền được đặt trong mối quan hệ hài hòa với các hình tượng thiên nhiên ( gió, buồm, trằng, mây cao, biển bằng ) diễn tả cảnh con thuyền tung hoành giữa trời biển mênh mông và đang làm chủ cả biển khơi Người lao động ra khơi là để “ dò bụng biển ”, để “ Dàn đan thế trận lưới vây giăng ” nhằm chinh phục biển khơi Qua đó ta thấy, con thuyền vốn nhỏ bé trước biển cả bao la, nhưng qua cái nhìn của nhà thơ chợt trở nên lớn lao, kì vĩ.

- Con thuyền vốn nhỏ bé

trước biển cả bao la,

chợt trở nên lớn lao, kì

vĩ.

Trang 5

thích:

- Qua những câu thơ sau:

Cá thu biển đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng

trước biển cả bao la, qua

cái nhìn của nhà thơ chợt

trở nên lớn lao, kì vĩ.

Trang 6

thích:

Từ đó chúng ta thấy : Biển đẹp lộng lẫy, bao dung và rất giàu có

- Có khi đàn cá được diễn tả trong ánh trăng sao :

- Có khi trong ánh nắng bình minh : Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông …

Mắt cá huy hoang muôn dăm phơi

b Hình ảnh biển cả:

Biển đẹp lộng lẫy, bao

dung và giàu có

Trang 7

thích:

chài và công việc đánh cá

trên biển đêm:

Ta hát bài ca gọi cá vào

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao

Vậy, em có nhận xét gì về thái độ lao động của con người ở đây ?

- Công việc lao động của người đánh cá vốn rất nặng nhọc đã trở thành bài ca đầy niềm vui, nhịp nhàng cùng thiên nhiên.

Trang 8

thích:

Cảnh kéo lưới diễn ra như thế nào ?

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng

- Cảnh kéo lưới diễn ra trong nhịp điệu hối thúc của đêm tàn :

=> Tiếng thở của biển đêm là ánh sao lùa sóng nước, hòa với tiếng gõ thuyền trong nhịp điệu của trăng, cảnh kéo lưới diễn ra trong nhịp điệu hối thúc của đêm tàn… Tất cả làm nên một cuộc hòa nhịp diệu kì giữa con

người lao động với thiên nhiên vũ trụ

- Say sưa, hào hứng

muốn hòa hợp và chinh

phục thiên nhiên bằng

công việc lao động của

mình.

Trang 9

III/ Tỡm hiểu văn bản:

1 Hoàng hụn trờn biển

chài và cụng việc đỏnh cỏ

trờn biển đờm:

- Say sưa, hào hứng

muốn hũa hợp và chinh

Câu hát căng buồm với gió khơi

Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới

Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi.

Em cú nhận xột gỡ về khổ thơ cuối ?

Khổ thơ cuối hụ ứng với khổ thơ đầu Đối xứng với

cảnh “ Mặt trời xuống biển như hũn lửa ” là cảnh

“ Mặt trời đội biển nhụ màu mới ” biểu hiện nhịp tuần hoàn của vũ trụ

Trang 10

trở về lỳc bỡnh minh:

Từ “ hỏt ” được nhắc lại nhiều lần trong bài thơ tạo õm hưởng gỡ ?

Khổ thơ cuối lặp lại dũng thơ “ Cõu hỏt căng buồm cựng giú khơi ” chỉ đổi chữ “ cựng ” thành chữ “ với

” Tiếng hỏt của người dõn chài xuất hiện trong toàn bài thơ : từ lỳc ra khơi, trong khi đỏnh cỏ cho đến lỳc trở về

Chữ “ hat ” xuất hiện bốn lần trong bài thơ đem lại

õm điệu tươi vui, khỏe khoắn của một khỳc ca lao động đầy hào hứng, say mờ

Trang 11

trở về lúc bình minh:

Góp phần làm nên âm hưởng ấy còn nhờ các yếu tố vần, nhịp… Các câu thơ trong toàn bài nói chung được ngắt nhịp theo nhịp 4/3 cổ điển, có những câu phá cách ngắt nhịp 2/5 ( Hát rằng : cá bạc biển Đông lặng; Đêm thở : sao lùa nước Hạ Long; Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng ) tạo âm hưởng vừa sang trọng, vừa chắc khỏe

Đặc biệt là cách gieo vần có nhiều biến hóa rất linh hoạt:

Trang 12

trở về lúc bình minh:

- Khổ thơ thứ nhất, thứ sáu gieo vần liền, một cặp vần trắc và nối tiếp một cặp vần liền

Mặt trời xuống biển như hòn lửa.

Sóng đã cài then đêm sập cửa.

Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi.

Câu hát căng buồm cùng gió khơi

Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.

Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông,

Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.

Trang 13

Cá thu biển Đông như đoàn thoi

Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.

Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi !

Trang 14

Ta hát bài ca gọi cá vào,

Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.

Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự thuể nào.

Trang 15

Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi

=> Cách gieo vần linh hoạt như thế tạo nên âm

điệu sôi nổi, phơi phới Các vần trắc tạo sức dội chắc khỏe Các vần bằng tạo sự bay bổng, vang xa.

Trang 16

trở về lỳc bỡnh minh:

Tỏc giả sử dụng biện phỏp nghệ thuật gỡ

Trang 17

Trang 18

IV/ Giá trị nghệ thuật và

ý nghĩa văn bản: Qua việc tìm hiểu, em hãy chỉ ra những

nét đặc sắc về nghệ thuật trong văn bản ?

- Sử dụng bút pháp lãng mạn với các biện pháp nghệ thuật đối lập, so sánh, nhân hóa, phóng đại:

1 Nghệ thuật:

+ Khắc họa những hình ảnh đẹp về mặt trời lúc hoàng hôn, khi bình minh, hình ảnh biển cả

và bầu trời trong đêm, hình ảnh ngư dân và đoàn thuyền đánh cá

+ Miêu tả sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người

- Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng

-Sử dụng bút pháp lãng mạn với

các biện pháp nghệ thuật đối lập,

so sánh, nhân hóa, phóng đại:

- Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu

hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên

tưởng

2 Ý nghĩa:

Trang 19

IV/ Giá trị nghệ thuật và

ý nghĩa văn bản:

1 Nghệ thuật:

- Sử dụng bút pháp lãng mạn với các

biện pháp nghệ thuật đói lập, so

sánh, nhân háo, phóng đại:

- Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình

ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng

2 Ý nghĩa:

Em hãy nêu ý nghĩa của văn bản ?

- Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp, ngợi

ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của những người lao động mới.

- Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng

lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao,

giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình lao động

vì sự giàu đẹp của đất nước của

những người lao động mới.

* Ghi nhớ : ( SGK )

V/ Luyện tập:

Bài tập 1: Viết một đoạn văn phân tích khổ thơ đầu hoặc khổ thơ cuối của bài thơ Bài tập 1: Học thuộc lòng các khổ thơ 3,4,5.

Trang 20

Hình ảnh con thuyền. Hình ảnh biển cả. Hình ảnh người dân chài và công việc đánh

cá trên biển đêm.

- Thời gian : lúc rạng đông.

- Thu được thành quả to lớn, đánh bắt được nhiều cá.

- Thời gian: lúc ngày

tàn, đêm đến.

- Không gian : Biển

cả lúc đêm xuống.

khơi sôi nổi, khí thế,

mông đánh bắt nhiều

cá

- Con thuyền vốn nhỏ bé trước biển cả bao la, chợt trở nên lớn lao, kì vĩ.

Biển đẹp lộng lẫy, bao dung

và giàu

có

- Say sưa, hào hứng muốn hòa hợp và chinh phục thiên nhiên bằng công việc lao động của mình.

Nghệ thuật: Sử dụng bút pháp lãng mạn với các biện pháp nghệ thuật đối lập, so sánh, nhân hóa, phóng đại Sử dụng ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, nhạc điệu, gợi liên tưởng.

Ý nghĩa: Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao, giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình lao động vì sự giàu đẹp của đất nước của những người lao động mới.

Ghi nhớ

Trang 21

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

1 Bài vừa học: Cần nắm:

- Tác giả, tác phẩm Học thuộc lòng văn bản.

- Hoàng hôn trên biển và đoàn thuyền đánh cá ra khơi.

- Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển đêm

- Cảnh đoàn thuyền trở về lúc bình minh

- Giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn bản

- Ghi nhớ và làm bài tập 1 SGK

21

2 Bài sắp học: Tổng kết về từ vụng tt.

- Ôn lại khái niệm từ tượng thanh, từ tượng hình.

- Tìm tên loài vật là từ tượng thanh.

- Ôn lại khái niệm : so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, nói

quá, nói giảm nói tránh, điệp ngữ, chơi chữ.

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	1,24 MB