bài 10.Những chuyển biến về xã hội

Công cụ sản xuất dược cải tiến như thế nào?... Trải qua hàng chục vạn năm, người nguyên thủy đã tiến tới mài đá, khoan, cưa đá, tạo ra những công cụ sản xuất mới bằng đá có hiệu quả hơ

Trang 1

GV: Phạm Khưu Việt Trinh

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

 Đời sống tinh thần:

+ Biết chế tác và sử dụng đồ trang sức.

+ Vẽ hình mô tả đời sống tinh thần.

+ Có tục chôn người chết và lưỡi cuốc đá.

 Đời sống vật chất:

+ Thường xuyên cải tiến và đạt

được những bước tiến về chế tác

 Người chết sang thế giới bên kia cũng phải lao động và họ đã

có sự phân biệt giàu nghèo

? Những điểm mới trong đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người nguyên thủy thời Hòa Bình – Bắc Sơn – Hạ Long là gì.

Trang 5

Tiết 11 Chương II

THỜI ĐẠI DỰNG NƯỚC: VĂN LANG – ÂU LẠC

Bài 10

Trang 6

Bài 10 : NHỮNG CHUYỂN BIẾN TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ

1 Công cụ sản xuất dược cải tiến

như thế nào?

Trang 7

Bàu Trĩ

Quan sát lược đồ

Trang 8

? Địa bàn cư trú của người Việt cổ có gì thay đổi

 Họ đã mở rộng địa bàn

cư trú chuyển xuống các vùng chân nui, thung lũng, ven sông, ven biển,

…

1 Công cụ sản xuất dược cải tiến như

thế nào?

Trang 9

Đồng bằng sông Hồng

Trang 10

RÌU ĐÁ

Hoa Lộc

Lung Leng Phùng Nguyên

Quan sát ảnh em thấy có những công cụ nào?

Trang 11

So sánh và nhận xét về trình độ sản xuất công cụ của người thời đó?

Hoa Lộc

Phùng Nguyên

Lung Leng

RÌU ĐÁ RÌU ĐÁ Hạ Long

Núi Đọ

Hòa Bình – Bắc Sơn

Trang 12

? Những chuyển biến mới về các công cụ sản xuất này được hát hiện ở đâu, vào thời gian nào.

1 Công cụ sản xuất dược cải tiến như thế

nào?

- Công cụ được mài nhẵn toàn bộ, có hình

dáng cân xứng

- Được tìm thấy ở Phùng Nguyên (Phú

Thọ), Hoa Lộc (Thanh Hóa), Lung

Leng (Kon Tum) cách đây khoảng 4000

– 3500 năm.

Trang 13

Quan sát lược đồ

Lung Leng

Phùng nguyên

Hoa Lộc

Trang 14

Trải qua hàng chục vạn năm, người nguyên thủy đã tiến tới mài đá, khoan, cưa đá, tạo ra những công cụ sản xuất mới

( bằng đá) có hiệu quả hơn trong sản xuất.

+ Cưa đá: có thể tạo ra những công cụ có hình dạng và

kích thước phong phú, cần thiết trong cuộc sống.

+ Mài đá: Trong sản xuất, đời sống người nguyên thủy rất cần công cụ sắc bén Ví dụ: lột da thú, xẻ thịt thú… Từ ch ỗ biết ghè đẽo người nguyên thủy biết mài đá, kĩ thuật mài đá là đặc trưng quan trọng nhất của văn hóa đồ đá mới.

+ Khoan đá: công cụ có cán tra làm tăng năng xuất lao

động và dễ sử dụng Với kĩ thuật khoan người ta đã sản

xuất được những chiếc cuốc đá, rìu đá rất cần thiết và tiện lợi trong lao động.

Trang 15

? Ngoài các công cụ đã tìm được ở Phùng Nguyên, Hoa Lộc, Lung Leng Ở đây, người ta còn tìm thấy

gì nữa.

đồ trang sức, những loại đồ gốm khác nhau như: bình, vò vại, bát, đĩa, cốc, …

nào?

- Công cụ được mài nhẵn toàn bộ, có

hình dáng cân xứng

Leng (Kon Tum) cách đây khoảng

4000 – 3500 năm.

Trang 16

Em cĩ nhận xét gì về đồ gốm Hoa Lộc?

Đồ gốm Hoa L c ộ

Được in hoa văn các loại: cĩ hình chữ S nối nhau, những đường cuộn theo hình trịn hay hình chữ nhật, những đường

Trang 17

nào?

- Công cụ được mài nhẵn toàn bộ, có

hình dáng cân xứng

Leng (Kon Tum) cách đây khoảng

4000 – 3500 năm.

- Làm gốm có hoa văn trang trí đẹp.

Trang 18

Nhận xét về trình

độ sản xuất công cụ

và làm gốm của người thời đó

thể hiện sự tiến bộ về kĩ thuật và trình độ tay nghề cao

Trang 19

đồ dùng cần thiết.

 Thuật luyện kim là cách sử dụng kim loại như đồng, kẽm, chì, … để chế tác ra công cụ và đồ dùng cần thiết.

? Khi công cụ sản xuất được cải tiến thì cuộc sống của người

Phùng Nguyên - Hoa Lộc có gì thay đổi.

 Nhờ sản xuất phát triển, người Phùng Nguyên – Hoa Lộc đã

có thể chuyển dần xuống các vùng đất ven sông lớn như:

sông Hồng, sông Mã, sông cả, sông Đồng Nai, … dần dần ở đây

đã xuất hiện những làng bảng đông dân gồm nhiều gia đình thuộc nhiều thị tộc khác nhau.

Trang 20

1 Công cụ sản xuất dược cải tiến như thế nào?

2 Thuật luyện kim đã được phát minh như thế nào? ? Để định cư, đòi hỏi

con người lúc bấy giờ phải làm gì.

 Con người phải cải tiến hơn nữa công cụ sản xuất và đồ dùng hàng ngày để nâng cao đời sống.

Trang 21

Đất sét làm gốm

Trang 23

Chuẩn bị xếp gốm vào lò

Trang 24

Những đồ gốm thường thấy thời này là gì?

Trang 25

Nồi, niêu Bình đựng rượu cần

Trang 26

1 Công cụ sản xuất dược cải

tiến như thế nào?

2 Thuật luyện kim đã được phát

minh như thế nào?

- Nhờ sự phát triển của nghề làm

gốm, người Phùng Nguyên – Hoa

Lộc đã phát minh ra thuật luyện

Trang 27

Trong tự nhiên kim loại tồn tại dưới hình thức quặng, nghĩa là không có kim loại nguyên chất,

phải nấu chảy quặng mới lọc ra được kim loại, mà muốn nấu chảy quặng phải có độ nóng cao và điều này đã làm được khi người ta đốt lò nung đồ gốm Sau đó, muốn làm được những công cụ, đồ dùng theo ý mình người ta không thể ghè đẽo kim loại như ghè đẽo đá mà phải làm khuôn đúc bằng đất sét Nghề làm gốm đã giúp người ta làm được các khuôn đúc đó Vì vậy, có thể nói, nghề làm gốm

phát triển đã tạo điều kiện phát minh ra thuật

luyện kim.

Trang 28

2 Thuật luyện kim đã được phát minh như

thế nào?

- Nhờ sự phát triển của nghề làm gốm,

người Phùng Nguyên – Hoa Lộc đã

phát minh ra thuật luyện kim.

- Kim loại được dùng đầu tiên là đồng.

? Kim loại được dùng đầu tiên là gì.

? Dấu tích nào chứng tỏ rằng người Phùng Nguyên – Hoa Lộc

đã biết luyện kim.

Trang 29

Cục đồng, Xỉ đồng

Trang 30

nào?

thế nào?

- Nhờ sự phát triển của nghề làm gốm,

người Phùng Nguyên – Hoa Lộc đã

- Nhiều cục đồng, xỉ đồng, dây đồng được

tìm thấy ở Phùng Nguyên – Hoa Lộc.

? Tại sao thuật luyện kim không xuất hiện

từ thời Bắc Sơn – Quỳnh Văn mà đến thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc người ta

mới phát minh ra.

Ở thời Bắc Sơn – Quỳnh Văn ngay cả nghề chế tác đá cũng chưa phát triển, đồ gốm tuy có nhưng còn thô sơ, nhu cầu tăng thêm các loại công cụ tốt hơn đồ đá chưa có Như vậy, về khả năng

cũng như về nhu cầu chế tạo công cụ kim loại đều chưa có,

nhưng đến thời Phùng Nguyên – Hoa Lộc do nhu cầu cải tiến

các công cụ tốt hơn, họ đã phát minh ra thuật luyện kim và đây

là một phát minh có ý nghĩa rất to lớn.

Theo em, phát minh này

có ý nghĩa như thế nào?

Việc phát minh ra thuật luyện kim có ý nghĩa rất lớn Con

người đã tìm được nguyên liệu chế tạo công cụ vừa tốt hơn,

Cứng hơn, vừa có thể làm được những loại công cụ mà nguyên liệu đá hoặc đất sét không đáp ứng được Ngoài ra, thuật

luyện kim còn mở ra một thời đại mới trong lĩnh vực chế tạo

công cụ của loài người Từ đây, con người đã tự mình tìm ra

được một thứ nguyên liệu mới để làm công cụ theo nhu cầu

Của mình.

Trang 31

nào?

thế nào?

3 Nghề nông trồng lúa nước ra đời ở đâu

và trong điều kiện nào?

? Những dấu tích nào chứng tỏ người thời bây giờ đã phát minh

ra nghề nông trồng lúa nước.

Trang 33

2 Thuật luyện kim đã được phát

minh như thế nào?

3 Nghề nông trồng lúa nước ra đời ở

đâu và trong điều kiện nào?

- Di chỉ Hoa Lộc – Phùng Nguyên đã tìm

thấy dấu tích của nghề nông trồng lúa ở

nước ta.

- Điều kiện: Công cụ sản xuất được cải

tiến; Ở vùng đồng bằng, ven sông lớn

đất đai màu mỡ.

- Cây lúa trở thành cây lương thực chính.

? Nghề nông trồng lúa nước ra đời trong điều kiện nào.

? Việc phát minh ra nghề nông trồng lúa nước có ý nghĩa gì trong cuộc sống của con người.

Phát minh này có ý nghĩa cực kì quan trọng đối với đời sống con

người, lúa gạo là nguồn lương thực chính của người việt Nam chúng

ta Phát minh ra nghề nông, con người cũng chủ động hơn trong trồng trọt và tích lũy lương thực Từ đó, người ta có thể định cư lâu dài, xây dựng xóm làng và tăng thêm các hoạt động giải trí, vui chơi

Trang 34

“ Trong trời đất, không gì quý bằng hạt gạo Chỉ có gạo mới nuôi sống con người và ăn không bao giờ chán Các thứ khác tuy ngon, nhưng hiếm, mà người không làm ra được Còn lúa gạo thì mình trồng lấy, trồng nhiều được nhiều Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên Vương.”

(Truyền thuyết Bánh Chưng – Bánh Giầy)

 Từ xưa, người Việt ta đã làm ra hạt gạo và biết quý trọng hạt gạo, bời vì hạt gạo đã nuôi sống con người Qua đó, thấy được thái độ đề cao lao động, đề cao nghề nông và thể hiện sự tôn

kính tổ tiên.

Trang 35

nào?

thế nào?

nước ta.

- Điều kiện: Công cụ sản xuất được cải tiến;

Ở vùng đồng bằng, ven sông lớn đất đai

màu mỡ.

? Theo em biết, ngày nay người ta thường trồng lúa ở đâu và trong điều kiện nào.

 Người ta thường trồng lúa ở ruộng (đất bằng phẳng), có

đủ nước cho cây lúa mọc và phát triển.

Trang 37

Học sinh trao đổi cặp (1 phút)

So sánh cuộc sống của con người trước và sau khi có nghề nông trồng lúa nước.

Trước: Lao động vất vả, lo kiếm

ăn hàng ngày.

Sau: có lương thực dự trữ, cuộc sống ổn định hơn, ven các con sông lớn dần dần trở thành nơi sinh sống lâu dài của con người

ở đây.

Trang 39

nào?

thế nào?

nước ta.

- Điều kiện: Công cụ sản xuất được cải

tiến; Ở vùng đồng bằng, ven sông lớn

? Theo em hiểu vì sao

từ đây con người có thể định cư lâu dài ở đồng bằng ven các sông lớn Thử giải thích vì sao.

Đồng bằng ven các sông lớn thường là vùng đất phù sa màu mỡ, thuận lợi cho sự phát triển của cây, cỏ cũng như thuận lợi cho việc xây dựng nhà ở Hơn nữa, ở đây nước lúc nào cũng đủ vừa để tưới ruộng, vừa để dùngCho sinh hoạt của con người Khi con người

phát minhra nghềtrồng lúa nước, thì đồng bằng ven các sông lớn

là nơi thuận lợi nhất cho việc làm ruộng và sinhsống lâu dài.

Trang 40

- Công cụ được mài nhẵn toàn bộ, có hình dáng cân xứng

- Được tìm thấy ở Phùng Nguyên (Phú Thọ), Hoa Lộc (Thanh Hóa), Lung

Leng (Kon Tum) cách đây khoảng 4000 – 3500 năm ù

- Làm gốm có hoa văn trang trí đẹp.

2 Thuật luyện kim đã được phát minh như thế nào?

- Nhờ sự phát triển của nghề làm gốm, người Phùng Nguyên – Hoa Lộc đã

- Nhiều cục đồng, xỉ đồng, dây đồng được tìm thấy ở Phùng Nguyên – Hoa

Lộc.

3 Nghề nông trồng lúa nước ra đời ở đâu và trong điều kiện nào?

- Di chỉ Hoa Lộc – Phùng Nguyên đã tìm thấy dấu tích của nghề nông trồng

lúa ở nước ta.

- Điều kiện: Công cụ sản xuất được cải tiến; Ở vùng đồng bằng, ven sông lớn

Trang 42

Hướng dẫn về nhà

Gợi ý chuẩn bị bài:

+ Sự phân công lao động được hình thành như thế nào?

+ Xã hội có gì đổi mới?

+ Bước phát triển mới về xã hội được nảy sinh như thế nào?

Định dạng
Số trang	43
Dung lượng	5,93 MB