Sự nhiễm từ của sắt, thép, nam châm điện

A Pin 1 2 3 B¾c nam Lõi sắt non Lõi thép Biến trở Ống dây Khi khóa K đóng Kim nam châm trở lại vị trí cũ Kim Nam châm lệch nhiều hơn Kim Nam châm lệch nhiều hơn nữa Kim nam châm bị lệch

BÀI GIẢNG VẬT LÝ 9

Bài 25

SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT, THÉP

NAM CHÂM ĐIỆN

1 Phát biểu quy tắc nắm tay phải Hãy xác định chiều của đường sức từ trong ống dây? (theo hình sau).

Nắm tay phải, rồi đặt sao cho bốn ngón tay h ớng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều đ ờng sức từ trong lòng ống dây.

BÀI 25

Các bạn biết không, một nam châm điện mạnh có thể hút được một xe tải nặng hàng chục tấn.

Trong khi đó chưa có nam châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như vậy.

Nam châm điện được tạo ra như thế nào? Có gì lợi hơn

so với nam châm vĩnh cửu?

Muốn biết thì chúng mình cùng nghiên cứu bài học hôm nay nhé.

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

1.Thí nghiệm.

a) Thí nghiệm 1.

Lõi sắt hoặc lõi thép làm

tăng tác dụng từ của ống

dây.

A

Pin

1 2

3

B¾c

nam

Lõi sắt non Lõi thép

Biến trở

Ống dây

Khi khóa K đóng

Kim nam châm trở lại vị trí cũ

Kim Nam châm lệch nhiều hơn

Kim Nam châm lệch nhiều hơn nữa

Kim nam châm bị

lệch

Khi khóa K mở

Vậy lõi sắt, thép có

tác dụng gì ?

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

1.Thí nghiệm.

a) Thí nghiệm 1. b) Thí nghiệm 2.

A

Pin

Lõi thép Lõi sắt non

Khi khóa K đóng

Khi khóa K mở

Em có nhận xét gì về tác dụng từ của ống dây có lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây?

Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính

- Trong các nhà máy cơ khí, luyện kim có nhiều cát bụi, vụn sắt, việc sử dụng các nam châm điện để thu gom bụi, vụn sắt làm sạch môi trường là một giải pháp hiệu quả

- Là loài chim bồ câu có một khả năng đặc biệt, đó là có thể xác định được phương hướng chính xác trong không gian Sở dĩ như vậy bởi vì trong não bộ của chim bồ câu

có các hệ thống giống như la bàn, chúng được định hướng theo từ trường Trái Đất Sự định hướng này có thể

bị đảo lộn nếu trong môi trường có quá nhiều nguồn phát sóng điện từ Vì vậy, bảo vệ môi trường tránh ảnh hưởng tiêu cực của sóng điện từ là góp phần bảo vệ thiên nhiên Qua 2 thí nghiệm trên ta có các biện pháp GDBVMT:

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

1.Thí nghiệm.

a) Thí nghiệm 1.

b) Thí nghiệm 2.

2 Kết luận:

Qua hai thí nghiệm trên em nào rút ra được kết luận về

sự nhiễm từ của sắt, thép?a) Lõi sắt, lõi thép làm tăng tác dụng từ của ống

dây có dòng điện Sở dĩ như vậy là vì, khi được đặt trong từ trường thì lõi sắt thép bị nhiễm từ và trở thành nam châm.

b) Khi ngắt dòng điện đi qua ống dây, lõi sắt non mất hết từ tính còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

C2

- Các con số khác nhau ( 1000, 1500 ) ghi

trên ống dây cho biết ống dây có thể

được sử dụng với những số vòng dây

khác nhau, tuỳ theo cách chọn để nối

hai đầu ống dây với nguồn điện.

- Dòng chữ ( 1A-22Ω ) cho biết ống dây

được dùng với dòng điện tối đa là I = 1A

và điện trở lớn nhất là R = 22Ω

C3.

Em nào giải thích được hoạt động của nam châm điện ?

Hoạt động của nam châm điện: Khi dòng điện chạy qua ống dây, thì ống dây trở thành một nam châm, đồng thời lõi sắt non bị nhiễm từ và trở thành nam châm nữa Khi ngắt điện thì lõi sắt non mất từ tính và nam châm điện ngừng hoạt động

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

C4.

Khi chạm mũi kéo vào đầu thanh nam châm thì sau

đó mũi kéo hút được các vụn sắt Giải thích vì sao?

Khi chạm vào đầu thanh nam châm thì mũi kéo bị nhiễm từ và trở thành một nam châm

Mặt khác, kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa nó vẫn giữ được từ tính lâu dài.

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

C4.

C5.

Muốn nam châm điện mất hết từ tính ta chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây của nam châm.

Muốn nam châm điện mất hết từ tính thì làm thế nào?

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Lợi thế của nam châm điện:

dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây.

- Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện mất hết từ tính.

- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm điện bằng cách đổi chiều dòng điện qua ống dây.

C4.

C5.

C6.

Nam châm điện được tạo ra như thế nào,có gì lợi hơn so với nam châm vĩnh cửu?

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

1) Điều nào sau đây là đúng khi nói về sự nhiễm từ của sắt ?

A. Sắt đặt trong ống dây có dòng điện chạy qua, nó sẽ bị nhiễm từ.

B. Khi lõi sắt trong ống dây đang bị nhiễm từ, nếu cắt dòng điện thì lõi sắt sẽ mất từ tính.

C. Sự nhiễm từ của sắt được ứng dụng trong việc chế tạo nam châm điện.

D. Các phát biểu A, B, C đều đúng.

O

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

2) Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về sự nhiễm từ của thép ?

A. Khi đặt một lõi thép trong từ trường, lõi thép bị nhiễm từ.

B. Trong cùng một điều kiện như nhau, thép nhiễm từ mạnh hơn sắt.

C. Khi đã nhiễm từ, thép duy trì từ tính kém hơn sắt.

D. Các phát biểu A, B, C đều đúng.

O

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

3) Nam châm điện có những đặc điểm nào lợi thế hơn nam châm vĩnh cửu ?

A. Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng

số vòng của ống dây và tăng cường độ dòng điện chạy qua ống dây.

B. Có thể thay đổi tên cực từ của của nam châm điện bằng

cách đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây.

C. Chỉ cần ngắt dòng điện đi qua ống dây là nam châm điện

mất hết từ tính.

D. Các phương án A, B, C đều đúng.

O

BÀI 25

I- Sự nhiễm từ của sắt, thép

II- Nam châm điện

III- Vận dụng

Bài tập củng cố

trong từ trường, đều bị …………

lâu dài.

một vật bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng của ống dây.

nhiễm từ

sắt non

tăng lực từ

đúng ý nghĩa vật lý:

* Về nhà học bài.