Kiểm tra bài cũ1.So sánh từ phổ của thanh nam châm và từ phổ của ống dây có dòng điện chạy qua?. I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép : 1.Thí nghiệm: a Ống dây chưa có lõi sắt, thép: Đóng khoá
Trang 1
Tiết 27 – Bài 25 Sự nhiễm từ của
sắt, thép – nam châm điện
Biên soạn: Nguyễn Văn Yên 175
Phòng GD&ĐT TP Bắc Ninh
Trường THCS Phong Khê
K
Lần 2 (có bổ sung)
Trang 2Kiểm tra bài cũ
1.So sánh từ phổ của thanh nam châm và từ phổ của ống dây có dòng điện chạy qua?
2 Phát biểu quy tắc nắm tay phải?
+ Phần từ phổ bên ngoài giống nhau.
+ Bên trong khác nhau: Trong lòng ống dây cũng có
đường mạt sắt được sắp xếp gần như song song với nhau.
Quy tắc nắm tay phải: Nắm tay phải, rồi đặt sao cho
bốn ngón tay hướng theo chiều dòng điện chạy qua các vòng dây thì ngón tay cái choãi ra chỉ chiều đường sức
từ trong lòng ống dây.
Trang 33 Hình dưới cho biết chiều dòng điện chạy qua các vòng dây Hãy dùng quy tắc nắm tay phải
để xác định tên các từ cực của ống dây.
Từ cực
bắc
Từ cực nam
Trả lơì (Trigger)
Trang 4Một nam châm điện mạnh có thể hút được
xe tải nặmg hàng chục tấn, trong khi đó chư
a có một năm châm vĩnh cửu nào có được lực hút mạnh như vậy.
• Nam châm điện được tạo ra như thế nào,
có lợi hơn gì so với nam châm vĩnh cửu?
• Chúng ta sang bài hôm nay:
Tiết 27
Sự nhiễm Từ của
châm điện
Trang 5I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép :
1.Thí nghiệm:
a) Ống dây chưa có lõi sắt, thép:
Đóng khoá K, quan sát góc lệch của kim nam châm so với phương ban đầu
Mắc mạch điện như hình vẽ
K
Trang 6I./ Sự nhiễm từ của sắt, thộp :
1.Thớ nghiệm:
a) Ống dõy chưa cú lừi sắt, thộp:
Các em quan
sát một lần nữa,
ở tấc độ chậm
hơn
Mắc mạch điện như hỡnh vẽ
K
Trang 7I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1.Thí nghiệm:
a) èng d©y cha cã lâi s¾t, thÐp
b) èng d©y cã lâi s¾t, thÐp
Đóng khoá K, quan
sát góc lệch của
kim nam châm so
với phương ban
đầu
Cho lâi s¾t hoÆc thÐp vµo èng d©y
K
Nhận xét: Góc lệch của kim nam châm trong trường hợp ống dây không có lõi sắt hoặc thép nhỏ hơn so với trường hợp ống dây có lõi sắt hoặc thép.
Trang 81.Thí nghiệm:
c) Ống dây có lõi sắt non:
Đóng khoá K, quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh sắt
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
Mắc mạch điện
như hình vẽ
lõi sắt non
đinh sắt
Trang 91.Thí nghiệm:
c) Ống dây có lõi sắt non:
Ngắt khoá K, quan sát hiện tượng xảy ra với các đinh sắt.
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
Mắc mạch điện
như hình vẽ
lõi sắt non
đinh sắt
Trang 10I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
Mắc mạch điện
như hình vẽ
Lâi thÐp
đinh sắt
1.Thí nghiệm:
d) Ống dây có lõi thép:
Trang 11C1: Nhận xét về tác dụng từ của ống dây có
lõi sắt non và ống dây có lõi thép khi ngắt dòng điện qua ống dây.
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1 Thí nghiệm
Khi ng¾t dßng ®iÖn ®i qua èng d©y, lâi s¾t non mÊt h ế t tõ tÝnh
cßn lâi thÐp th× vÉn gi÷ tõ tÝnh.
Trang 122 Kết luận:
a) Lõi sắt hoặc lõi thép làm tăng tác dụng từ
của ống dây có dòng điện.
b) Khi ngắt điện, lõi sắt non mất hết từ tính
còn lõi thép thì vẫn giữ được từ tính.
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1 Thí nghiệm
Trang 1313 1A - 22 Ω
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thộp
1 Thớ nghiệm
2 Kết luận
-C2: Quan sỏt và chỉ ra cỏc bộ
phận của nam chõm điện. Cho
biết ý nghĩa của các con số
khác nhau ghi trên ống dây
Lừi sắt non
1A - 22 Ω
Khuụn nhựa
ống dõy
Nam chõm điện
kẹp giấy
Các con số khác nhau (1000,
1500) ghi trên ống dây cho biết
ống dây có thể sử dụng với
những số vòng khác nhau, tuỳ
theo cách chọn để nối 2 đầu
ống dây với nguồn điện
Ω
Dòng chữ
Cho biết ống dây dùng với dòng điện có cường độ 1A,
điện trở ống dây 22Ω
II./ Nam chõm điện:
1A - 22 Ω
Trang 14C3: So sánh các nam châm điện: a và b; c và d; b,d và e nam châm nào mạnh hơn?
I = 1A
n = 250
I = 1A
n = 500
I = 1A
n = 300
I = 1A
I = 2A
n = 300
NC e m¹nh h¬n b vµ d
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1 Thí nghiệm
2 Kết luận
II./ Nam châm điện
Trang 15I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1 Thí nghiệm
2 Kết luận
II./ Nam châm điện
* Ghi nhớ
- Sắt, thép, niken, cô ban và các vật liệu từ khác đặt
trong từ trường đều bị nhiễm từ.
tính lâu dài, còn thép thì giữ được từ tính lâu dài.
- Có thể tăng lực từ của nam châm điện tác dụng lên một vật bằng cách tăng cường độ dòng điện chạy qua các vòng dây hoặc tăng số vòng dây của ống dây.
Trang 16III./ Vận dụng:
C4: Khi chạm mũi kộo
vào đầu thanh nam
chõm thỡ sau đú mũi
kộo hỳt được cỏc vụn
sắt Giải thớch vỡ sao?
N
S
TLC4: Vì khi chạm vào thanh nam châm thì mũi kéo đã bị nhiễm từ và trở thành
một nam châm
Mặt khác, kéo làm bằng thép nên sau khi không còn tiếp xúc với nam châm nữa, nó vẫn giữ nguyên được
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thộp:
1 Thớ nghiệm
2 Kết luận
II./ Nam chõm điện
Trang 17C5: Muốn nam châm
điện mất hết từ
tính thì làm thế
nào Tại sao?
-K
ChØ cÇn ng¾t kho¸ K
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thép:
1 Thí nghiệm
2 Kết luận
II./ Nam châm điện
III./ Vận dụng:
Trang 18C6: Trả lời cõu hỏi phần mở bài:
Lợi thế của nam châm điện:
- Có thể chế tạo nam châm điện cực mạnh bằng cách tăng số
vòng dây và tăng cường độ dòng điện đi qua ống dây.
- Chỉ cần ngắt dòng diện qua ống dây là nam châm điện mất hết
từ tính.
- Có thể thay đổi tên từ cực của nam châm bằng cách thay đổi
chiều dòng điện qua ống dây.
I./ Sự nhiễm từ của sắt, thộp:
1 Thớ nghiệm
2 Kết luận
II./ Nam chõm điện
III./ Vận dụng:
Trang 19Dặn dò và bài tập về nhà:
• Học kỹ phần ghi nhớ
• Làm bài tập 25 trang 31 SBT
• Hướng dẫn: Vận dụng quy tắc nắm tay phải và
sự nhiễm từ của sắt thép có thể giải được.
• Bài 25.3: Nếu một đầu kẹp giấy bị hút tại cực S thì đầu đó là từ cực N, từ đó suy ra tên các từ cực của đầu còn lại và các kẹp giấy khác
Trang 20Baâi hoåc kïët taåi àêy
C¶m ¬n c¸c em!