Bài 21- Đặc điểm chung & vai trò Thân mềm

- Số lượng: khoảng 70 nghìn loài - Về kích thước: Ốc nước ngọt ốc gạo, ốc rạ… chỉ nặng khoảng vài chục gam nhưng loài bạch tuộc Đại Tây Dương nặng tới 1 tấn.. -Về môi trường: Chúng phân

TRƯỜNG THCS TRẦN HƯNG ĐẠO

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP LONG XUYÊN

Bài 21:

I- Đặc điểm chung:

Ốc bươu (ốc bươu đen, ốc lác) Ốc bươu vàng

- Mài ốc phẳng, đường vân

mờ.

- Mài ốc hơi gồ ghề, đường vân rõ.

- Vỏ ốc có các đường vân, vỏ không bóng láng Gần miệng

ốc có 1 lỗ xoáy nhỏ và sâu.

- Vỏ ốc nhẵn mịn, trơn bóng.

Mực nang khổng lồ

Bạch tuộc biển sâu

Ốc sên

Sên biển

Trai vòi

Ốc hương

Bạch tuộc

Qua những hình ảnh trên, em

có nhận xét gì về sự đa dạng

của ngành thân mềm?

- Số lượng: khoảng 70 nghìn loài

- Về kích thước: Ốc nước ngọt (ốc gạo, ốc rạ…) chỉ nặng khoảng vài chục gam nhưng loài bạch tuộc Đại Tây Dương nặng tới 1 tấn

-Về môi trường: Chúng phân bố ở độ cao hàng trăm mét (các loài ốc sên) đến các ao, hồ, sông, suối và biển cả, có loài ở dưới đáy biển sâu

-Về tập tính: Chúng có hình thức sống: vùi lấp (trai, sò ),

bò chậm chạp (các loài ốc), di chuyển tốc độ nhanh (mực nang, mực ống)

Bảng 1 Đặc điểm chung của ngành Thân mềm

Đặc điểm cơ thể

Khoang

áo phát triển

Thân mềm Không p.đốt Phân đốt

Vùi lấp

2 mảnh

Nước lợ

Vùi lấp

1 vỏ xoắn ốc

Quan sát hình 21, thảo luận rồi đánh dấu () và điền cụm từ gợi ý vào bảng 1 cho phù hợp

- Hệ tiêu hóa phân hóa.

- Cơ quan di chuyển thường đơn giản (riêng mực và bạch tuộc có cơ quan di chuyển phát triển, vỏ tiêu giảm thích nghi với lối sống săn mồi và di chuyển tích cực).

- Thân mềm, không phân đốt.

- Có vỏ đá vôi.

- Có khoang áo phát triển.

II- Vai trò:

Trai Sò

Mực Bào ngư

Sò huyết Nghêu

Hóa thạch một số vỏ sò, vỏ ốc

Ốc sên

Ốc bươu vàng

Ốc gạo

Ốc mút

stt Ý nghĩa thực tiễn Tên đại diện thân mềm có ở địa phương

5 Làm sạch môi trường nước

6 Có hại cho cây trồng

7 Làm vật chủ trung gian truyền bệnh giun sán

8 Có giá trị xuất khẩu

ốc sên, ốc bươu vàng…

Ốc mút, ốc gạo, ốc ruộng…

Hóa thạch một số vỏ ốc, vỏ sò…

Mực, bào ngư…

▼ Dựa vào kiến thức trong cả

chương, liên hệ ở địa phương, chọn tên các đại diện thân mềm để ghi vào bảng 2 Ý nghĩa thực tiễn của ngành Thân mềm

Thân mềm có lợi : nuôi và phát triển để tăng số

lượng, tạo điều kiện cho phát triển tốt, khai thác hợp

lý tránh nguy cơ tuyệt chủng, lai tạo các giống mới.

Chúng ta cần làm

gì để phát triển các loài thân mềm

Thiên địch của ốc bươu vàng gồm rất nhiều loài như vịt, cá, cua, chim, rắn chuột và một số loài bò sát Trứng của ốc bươu vàng bị tấn công bởi kiến lửa

và một vài loài động vật khác nhưng không nhiều

- Có hại cho cây trồng.

- Làm vật chủ trung gian truyền bệnh giun sán.

Vì sao lại xếp mực bơi nhanh cùng ngành với ốc sên

bò chậm chạp?

Mực và ốc sên có những

đặc điểm chung giống nhau

như: thân mềm, không phân

đốt, có khoang áo phát

triển, hệ tiêu hóa phân hóa.

Ở các chợ địa phương em, có loài thân mềm nào được bán

làm thực phẩm? Loài nào có giá trị xuất khẩu?

- Học bài Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK.

-Hoàn thành bảng trang 75, lệnh  trang

76 SGK

- Chuẩn bị bài 22 Tôm sông