tiết 26 - Bánh trôi nước

- Thơ vịnh vật cần đạt 2 yêu cầu: + Miêu tả cho giống đặc điểm của sự vật, khiến người đọc nhận ra được ngay sự vật đó.. + Kí thác tâm tình, mượn sự vật để gửi gắm tình cảm, tư tưởng của

TiÕt 26:

V¨n b¶n:

HỒ XUÂN HƯƠNG

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

- Vịnh vật là một lối thơ xuất hiện vào thời Lục Triều ( thế

kỉ III-IV) ở Trung Hoa và thịnh hành ở nước ta ở thế kỉ 15

- Các vật được vịnh ( nguồn cảm hứng để làm thơ) thường gồm động vật ( con hạc, con bướm, con ve, ); thực vật ( cây tùng, cúc, trúc, mai ); đồ vật ( cây đàn,

cái quạt )

- Thơ vịnh vật cần đạt 2 yêu cầu:

+ Miêu tả cho giống đặc điểm của sự vật, khiến người đọc nhận ra được ngay sự vật đó.

+ Kí thác tâm tình, mượn sự vật để gửi gắm tình cảm, tư tưởng của nhà thơ.

Bánh trôi nư

ớc

( Hồ Xuân Hương)

- Trân trọng vẻ đẹp, phẩm chất trong trắng, sắt son của người phụ nữ Việt Nam ngày xưa.

- Cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ.

- ẩn dụ, đảo thành ngữ

- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.

- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu

N ộ

i

d u

n g

N g h

ệ

th u ật

Thảo luận nhóm bàn ( 2 phút )

Tìm những câu hát than thân bắt đầu bằng hai từ thân em Từ “ ”

đó, tìm mối liên quan trong cảm xúc giữa bài thơ Bánh trôi nước “ ”

với những câu hát than thân thuộc ca dao, dân ca đó?

Hạt rơi xuống giếng hạt vào vườn hoa.

Hạt vào đài các hạt ra cánh đồng.

Phất phơ dưới ngọn nắng hồng ban mai.

- Thaõn em nhử gieỏng giửừa ủaứng

Ngửụứi khoõn rửỷa maởt ngửụứi phaứm rửỷa chaõn.

- Thaõn em nhử queỏõ giửừa rửứng

Thụm tho ai bieỏt ngaựt lửứng ai hay.

Mối liên quan trong cảm xúc:

- Đều viết về thân phận bấp bênh, chìm nổi của người phụ nữ trong XH phong kiến.

- Đều đề cập đến nỗi khổ đau vì bị phụ thuộc, không có quyền quyết định được số phận và cuộc đời của mình.

Giá trị nhân đạo

Quả mít Thân em như quả mít trên cây,

Da nó xù xì, múi nó dầy.

Quân tử có thương thì đóng cọc,

Xin đừng mân mó nhựa ra tay.

ốc nhồi Bác mẹ sinh ra phận ốc nhồi,

Đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi.

Quân tử có thương thì bóc yếm,

Xin đừng ngó ngoáy lỗ trôn tôi.

Cái quạt Một lỗ xâu xâu mấy cũng vừa, Duyên em dính dáng tự bao giờ?

Phành ra ba góc da còn méo, Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa.

Mát mặt anh hùng khi vắng gió, Che đầu quân tử lúc sa mưa, Nâng niu ướm hỏi người trong trướng, Phì phạch trong lòng đã chán chưa?

* Hướng dẫn học ở nhà:

2 Sưu tầm một số bài thơ của Hồ Xuân Hương và học thuộc lòng.

nổi ba chỡm”

4 Soạn bài "Qua đèo Ngang".