Chất không tan trong nước Câu 3: Dung dịch nào dẫn điện được A.. Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch thu được.. Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch thu được.. Tính độ điện li α
Trang 1BÀI 2: PHÂN LOẠI CHẤT ĐIỆN LI.
LÍ THUYẾT
Câu 1: Sự điện li là
A Sự phân li các chất thành các phân tử nhỏ hơn
C Sự phân li các chất thành các nguyên tử cấu tạo nhỏ
B Sự phân li các chất thành ion trong nước
D Sự phân li các chất thành các chất đơn giản
Câu 2: Chất điện li là:
C Chất phân li trong nước thành các ion D Chất không tan trong nước
Câu 3: Dung dịch nào dẫn điện được
A NaCl B C2H5OH C HCHO D C6H12O6
Câu 4: Chất nào không là chất điện li
Câu 5:Cho các chất: NaOH, Na2CO3, CaCO3, CH3COONa, C2H5OH,C2H5ONa, HCl, H2SO4, BaCl2 Số các chất khi cho thêm nước tạo thành dung dịch dẫn điện là:
Câu 6: Cho các chất :NaCl (dd), KCl (rắn), Pb(NO3)2 (dd), PbSO4 (rắn), Fe (rắn), C6H12O6 (dd), nước cất
b, Số chất khi thêm H2O được dd dẫn điện là: A 3 B 4 C 2 D 5
Câu 7: Công thức tính độ điện li là:
A α = m chất tan / m dd B α =n điện li / n chất tan
C α = n điện li / mdd D α =nchất tan /n điện li
Câu 8: Cho các giá trị (1)α = 0 (2) α = 1 (3) 0 < α < 1 (4) 0 ≤ α < 1 (5) 0 ≤ α < 1
a, Các chất điện li mạnh có giá trị α nào ?
b, Các chất điện li yếu có giá trị α nào?
c, Chất không điện li có giá trị α nào ?
Câu 9: Trong các yếu tố sau: (1) Nhiệt độ, (2) Áp suất , (3) Xúc tác, (4) Nồng độ chất tan, (5)
Diện tích tiếp xúc, (6) Bản chất chất điện li
a, Yếu tố nào ảnh hưởng đến độ điện li ?
A (1), (4),(6) B (1),(3),(4),(6) C (1),(2),(3),(5) D (2),(4),(5),(6)
b,Yếu tố nào ảnh hưởng đến hằng số điện li?
A (1),(2),(6) B (1), (6) C (1),(4),(6) D (1),(2),(3),(4),(5),(6)
Câu 10: Cho các chất sau: NaCl, HCl, HF, NaOH, C2H5OH, CH3COOH, KBr, Fe2O3, BaCl2, H2O
a, Số chất điện li mạnh là
b, Số chất điện li yếu là
c, Số chất không điện li là
ƒ
CH3COO- + H+
a, Dung dịch chứa những ion nào?
A CH3COOH, H+, CH3COO- B H+, CH3COOH
b, Khi cho thêm HCl vào dung dịch thì độ điện li thay đổi như thế nào?
A Tăng B Giảm
C Không đổi D Tăng giảm tuỳ thuộc vào nồng độ HCl
Câu 13: Ion kali hiđrat K+.nH2O được hình thành khi:
A Hoà tan muối KCl vào nước
Trang 2B Cô cạn dung dịch KCl.
C Hòa tan muối KCl vào nước có pha axit vô cơ loãng
D Cô cạn dung dịch KOH
Câu 14: Các dd sau đây có cùng nồng độ 1M, dung dịch nào dẫn điện tốt nhất
Dạng I: Viết phương trình điện li, tính nồng độ mol ion.
Ví dụ 1:Viết phương trình điện li các chất sau đây (nếu có ) :
1 HClO4 2 Mg(OH)2 3 K3PO4 4 K2HPO4
Ví dụ 2: Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch sau :
a 100 ml dung dịch chứa 4,26 gam Al(NO3)3
b 0,2 lít dung dịch có chứa 11,7 gam NaCl
Bài 1: Viết phương trình điện li của các chất sau trong dung dịch: Ba(NO3)2, HNO3, KOH, K2CrO4, HBrO4, BeF2, NaHCO3,H2SO4, HClO, HNO2, HCN, HBrO, Sn(OH)2
Bài 2: Tính nồng độ mol của các ion trong dung dịch sau:
a, KOH 0,02M b, BaCl2 0,015M c, HCl 0,05M d, (NH4)2SO4 0,01M
Bài 3: Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch thu được khi :
a) Trộn 200 ml dung dịch NaCl 2M với 200 ml dung dịch CaCl2 0,5M
b) Trộn 400 ml dung dịch Fe2(SO4)3 0,2M với 100 ml dung dịch FeCl3 0,3M
c) Trộn 200 ml dung dịch chứa 12 gam MgSO4 và 300 ml dung dịch chứa 34,2 gam Al2(SO4)3
Bài 4: a) Hòa tan 12,5 gam tinh thể CuSO4.5H2O trong nước thành 200 ml dung dịch Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch thu được
b) Hòa tan 8,08 gam Fe(NO3)3 9H2O trong nước thành 500 ml dung dịch Tính nồng độ mol các ion trong dung dịch thu được
Bài 5: a) Tính thể tích dung dịch HCl 0,5M có chứa số mol H+ bằng số mol H+ có trong 0,3 lít dung dịch HNO3 0,2M
b) Cần bao nhiêu ml dung dịch HCl 2M trộn với 180 ml dung dịch H2SO4 3M để được một dung dịch có nồng
độ mol của H+ là 4,5M coi H2SO4 điện li hoàn toàn
Dạng II: Tính độ điện li dựa vào hằng số phân li và ngược lại.
Ví dụ 1:
a) Cho dung dịch CH3COOH 0,1 M (Ka=1,75.10-5) Tính nồng độ mol của ion H+
b) Cho dung dịch NH3 0,1 M (Kb=1,8.10-5) Tính nồng độ mol của ion OH
Ví dụ 2: Cho dung dịch HNO2 0,1 M có hằng số điện li K = 5.10-4
a) Hãy tính nồng độ các ion H+ , NO2
-b) Tính độ điện li của dung dịch này
Ví dụ 3: Trong 1 ml dung dịch HNO2 ở nhiệt độ nhất định có 5,64.1019 phân tử HNO2 và 3,6.1018 ion NO2 -a) Tính độ điện li của HNO2
b) Tính nồng độ mol của dung dịch nói trên
Ví dụ 4: Cho V lít CH3COOH có 4.103 cation H+ ,4.103 anion CH3COO- và 2.106 phân tử axit Tính độ điện li của axit này
Ví dụ 5: 10 ml dung dịch axit HCOOH 0,3M có chứa tổng số hạt là n (phân tử và ion) Nếu biết độ điện li của
axit là α = 2% thì n có giá trị bằng bao nhiêu ?
Bài 1: Dung dịch CH3COOH 1M có độ điện li α
= 1,42 % Tính nồng độ mol ion H+ trong dung dịch đó
Bài 2: Dung dịch HClO 0,2M có nồng độ H+ bằng 0,008M Tính độ điện li α
của HClO trong dung dịch
Bài 3: Tính nồng độ mol/l của các ion có trong dd CH3COOH 1,2M ,Biết rằng chỉ có 1,4% số phân tử phân ly thành ion (độ điện ly là 1,4%)
Bài 4: Cân bằng sau tồn tại trong dung dịch : CH3COOH ⇄ CH3COO- + H+
Trường hợp nào sau đây làm cho độ điện li của CH3COOH tăng ?
A Cô cạn dung dịch B Nhỏ thêm vài giọt dd HCl vào
C Nhỏ thêm vào vài giọt dd NaOH D Nhỏ thêm vào vài giọt dd NH4Cl
Bài 5: Trong 500ml dung dịch CH3COOH 0,02M có độ điện li 4% có chứa bao nhiêu hạt vi mô ?
A 6,02 × 1021 B 1,204 × 1022 C 6,26 × 1021 D Đáp án khác
Bài 6: Dung dịch axit fomic 0,05M có độ điện li là 0,02% pH của dung dịch là :
Bài 7: Dung dịch axit fomic 0,007M có pH = 3,0 Vậy độ điện li của axit fomic trong dd đó bằng:
Trang 3A 12,48% B 14,82% C 18,42% D 14,28%
Bài 8: Cho các axit sau:
(1) H3PO4 (ka = 7,6.10-3) (2) HClO (ka = 5.10-8)
(3) CH3COOH (ka = 1,8.10-5) (4) H2SO4 (ka = 10-2)
Dãy sắp xếp độ mạnh của các axit theo thứ tự tăng dần ?
A (1) < (2) < (3) < (4) B (4) < (2) < (3) <(1)
C (2) < (3)< (1) < (4) D (3) < (2) < (1) < (4)
Bài 9: Axit axetic có hằng số phân li là 1,8.10-5 Tính nồng độ của ion H+ trong dd CH3COOH 0,02M
A 6 × 10-4 B 6 × 10-3 C 1,34 × 10-4 D 1,34 × 10-3
Bài 10: Tính pH của dung dịch HCOOH 0,1M có Ka = 1,6.10-4 ?
Bài 11: Dung dịch A chứa: HF 0,1M; NaF 0,1M; Ka = 6,8.10-4 Dung dịch A có pH ?
Bài 12: Trong 100 ml dung dịch HClO 0,01M có tổng số: phân tử HClO, ion H+, ClO- là 6,2.1020 hạt vi mô Vậy
độ điện li α của dung dịch trên là (biết số Avogađro = 6,02.1023):
Bài 13: Dung dịch CH3COONa 0,04M, có Kb = 2,564.10-5 Vậy pH của dung dịch trên bằng:
Bài 14: Độ điện li α
của dd axit fomic 0,46% (d=1g/ml) có pH=3 là
A α
= 2%
Bài 15: Thêm nước vào 10,0ml axit axetic băng (axit 100%; D=1,05g/ml) đến thể tích 1,75 lit ở 25oC, dùng máy
đo thì thấy pH=2,9 Độ điện li α và hằng số cân bằng Ka của axit axetic ở nhiệt độ đó là:
A 1,24% và 1,6.10-5 B 1,24% và 2,5.10-5
C 1,26% và 1,6.10-5 D 1,26% và 3,2.10-4
BÀI 3: AXIT , BAZƠ VÀ MUỐI Dạng III: Xác định chất axit, bazơ và chất lưỡng tính theo hai thuyết
Ví dụ 1:
a) Hãy viết phương trình hóa học mô tả tính axit của CH3COOH theo quan điểm của
A – rê – ni – ut và quan điểm Bron – stêt Viết biểu thức tính hằng số phân li cho các cân bằng đó So sánh hai biểu thức tìm được
b) Viết biểu thức tính hằng số phân li của : NH3 , NH4
Ví dụ 2: Trong các phản ứng dưới đây, ở phản ứng nào nước đóng vai trò là một axit, ở phản ứng nào nước đóng
vai trò là một bazơ (theo Bron – stêt)
1 HCl + H2O → H3O+ + Cl
-2 Ca(HCO3)2 → CaCO3 + H2O + CO2
3 NH3 + H2O
¬
NH4 + OH-
4 CuSO4 + 5H2O → CuSO4.5H2O
Ví dụ 3: Theo định nghĩa của Bron – stêt, các ion : Na+ , NH4 , CO32- , CH3COO- , HSO4- , K+, Cl- , HCO3- là axit , bazơ, lưỡng tính hay trung tính? Tại sao?
Ví dụ 4: Khi tan trong nước các chất hiđro bromua (HBr), hiđro telurua (H2Te), etyl amin (C2H5NH2) xảy ra quá trình sau đây :
HBr + H2O → H3O+ + Br- (1)
H2Te + H2O
¬
H3O+ + HTe- (2)
C2H5NH2 + H2O
¬
C2H5NH3 + OH- (3) a) Cho biết chất nào là axit, chất nào là bazơ? Giải thích
b) Nước là axit, là bazơ trong phản ứng nào? Giải thích
Ví dụ 5: Cho các phân tử và ion sau: S2- , NH4 , H2PO4- , HI , C6H5O- , NH3 , PO43-, CH3COO- , [Fe(H2O)]3+ , HSO4- , HS- , HSO3- Theo thuyết Bron – stet phân tử và ion nào là axit, bazơ hay lưỡng tính? Minh họa bằng phản ứng của chúng trong nước
Trang 4Bài 1: Hãy cho biết các phân tử và ion sau là axit, bazơ hay lưỡng tính theo thuyết Bron-stêt: HI,
CH3COO−, PO43-, NH3, CO32-, HS−, NH4 , BrO−
Bài 2: Theo định nghĩa mới về axit- bazơ của Bron–stêt các ion: Na+; NH4; CO32-; CH3COO-; HSO4; HCO3-; K+
và Cl- là axit, bazơ, lưỡng tính hay trung tính? Tại sao?
Bài 3: Dùng thuyết Bron-stêt hãy giải thích vì sao các chất Al(OH)3, Zn(OH)2, H2O và NaHCO3 được coi là những chất lưỡng tính
Bài 4:Theo A-rê-ni-ut, chất nào dưới đây là axit?
Bài 5: Ion nào sau đây là axit theo thuyết Bron-stêt ?
2-Bài 6: Ion nào sau đây là bazơ theo thuyết Bron-stêt ?
Bài 7: Ion nào sau đây là lưỡng tính theo thuyết Bron-stêt ?
Bài 8: Theo định nghĩa axit-bazơ của Bron-stêt, các chất và và ion nào đây đều là lưỡng tính?
C Zn(OH)2, HCO3, H2O D HS−, HCO3, SO3
2-Bài 9: Theo định nghĩa axit-bazơ của Bron-stêt, các chất và ion nào sau đây đều là trung tính?
A SO32-, Cl− B SO42-, CH3COO− C Na+, Cl− D K+, CO3
2-Bài 10: Theo định nghĩa axit-bazơ của Bron-stêt, các chất và và ion nào đây chỉ đóng vai trò là axit?
A NH4, SO32- B HS−, Fe3+ C CH3COO−, K+ D NH4, Fe3+
Bài 11: Theo định nghĩa axit-bazơ của Bron-stêt, các chất và và ion nào dưới đây đều là bazơ?
A SO32-, CH3COO− B HCO3, HS− C NH3, Cl− D PO43−, H2PO4
Bài 12: Cho các phản ứng sau:
(1) HCl + H2O → H3O+ + Cl− (2) NH3 + H2O
¬
NH4 + OH− (3) CuSO4 + 5H2O → CuSO4.5H2O (4) HSO3 + H2O
¬
H3O+ + SO3 2-(5) HSO3 + H2O
¬
H2SO3 + OH− Theo thuyết Bron-stêt, H2O đóng vai trò là axit trong các phản ứng
A (1), (2),(3) B (2), (3), (4), (5) C (2), (5) D (1), (3), (4)
Bài 13: Theo định nghĩa về axit-bazơ của Bron-stêt, có bao nhiêu ion là bazơ trong số các ion sau đây: Ba2+,
NO3, Cl−, NH4, C6H5O−, CH3COO−, CO32-
Bài 14: Trong phản ứng ion hiđrosunfat với H2O, H2O đóng vai trò :
A Một axit B Một bazơ C Một muối D Môi trường trơ
Bài 15: Các chất hay ion có tính axít là :
A HSO4- , NH4+ , HCO3- B NH4+ , HCO3- , CH3COO
C ZnO , Al2O3 , HSO4- , NH4 D HSO4- , NH4
Bài 16: Các chất hay ion có tính bazơ là :
A CO32- , CH3COO- , SO32- B HSO4-; HCO3- , Cl
C NH4+ , Na+ , ZnO D NH4+ ,CO32- , Na+
Bài 17: Ion OH- có thể phản ứng với các ion nào sau đây ?
A K+ ; Al3+ ; SO42- B Cu2+; HSO3- ; NO3-
C Na+ ; Cl-; HSO4- D H+ ; NH4; HCO3-
Bài 18: Muối nào sau đây là muối axit?
A NH4NO3 B Na2HPO3 C Ca(HCO3)2 D CH3COOK
Bài 19: Dãy chất nào sau đây đều có tính lưỡng tính theo bron-stet?
A ZnO, SO32- , CO2 B Al2O3 , CuO, CO32-
C Zn(OH)2 , HS- , HSO4- D Al(OH)3 , H2O, HCO3-
Bài 20: Hãy chọn nhóm các hợp chất và ion được coi là lưỡng tính (theo Bron-stêt)
A HSO4-, HCO3-, Al(OH)3, AgNO3 B HSO4-, AgNO3, H2O, Zn(OH)2
C HCO3-, Al, Zn(OH)2, NaCl D HCO3-, Zn(OH)2, Al(OH)3, H2PO4
-BÀI 4: SỰ ĐIỆN LI CỦA NƯỚC pH CHẤT CHỈ THỊ AXIT – BAZƠ
Dạng IV: Pha trộn dung dịch, pH trong dung dịch
Trang 5Ví dụ 1: Tính pH của dung dịch thu được khi cho 1(lít) dung dịch H2SO4 0,005M tác dụng với 4(lít) dung dịch NaOH 0,005M
Ví dụ 2: Cho 40(ml) dung dịch HCl 0,75M vào 160(ml) dung dịch chứa đồng thời Ba(OH)2 0,08M và KOH 0,04M Tính pH của dung dịch
Ví dụ 3: Để trung hòa hoàn toàn 50ml dung dịch X chứa đồng thời HCl và dung dịch H2SO4 cần dùng 20ml dung dịch NaOH 0,3M Cô cạn dung dịch sau khi trung hòa thu được 0,381g hỗn hợp muối khan:
1 Tính nồng độ mol của mỗi axit trong hỗn hợp X
2 Tính pH của dung dịch X
Ví dụ 4: Dung dịch A chứa NaOH 0,5M và Ba(OH)2 1M Dung dịch B chứa HCl 0,2M và H2SO4 0,5M Trộn 250ml dung dịch A với 250ml dung dịch B thu được 500ml dung dịch C Tính nồng độ các ion trong C Tính pH của dung dịch C
Bài tập vận dụng
Bài 1: Hoà tan 4,9 g H2SO4 vào nước để được 10 lít dung dịch A Dung dịch A có pH bằng:
Bài 2: pH của dung dịch HCl 2.10-4M và H2SO4 4.10-4M:
Bài 3: pH của dung dịch KOH 0,06M và NaOH 0,04M:
Bài 4: pH của dung dịch KOH 0,004M và Ba(OH)2 0,003M:
Bài 5: pH của 500 ml dung dịch chứa 0,2 g NaOH:
Bài 6: pH của 800 ml dung dịch chứa 0,684 g Ba(OH)2 :
Bài 7: Hòa tan 448 ml HCl(đktc) vào 2 lít nước thu 2 lít dung dịch có pH:
Bài 8: Một dung dịch có [OH−] = 2,5.10-10 M Môi trường của dung dịch là:
A axit B bazơ C trung tính D không xác định được
Bài 9: Một dung dịch có nồng độ [H+] = 3,0 10-12 M Môi trường của dung dịch là?
A axit B bazơ C trung tính D không xác định được
Bài 10: Thêm 900 ml nước vào 100 ml dung dịch HCl có pH = 2 thì thu được dung dịch mới có pH bằng:
Bài 11: Có 10 ml dd axit HCl có pH = 3 Cần thêm bao nhiêu ml nước cất để thu được dd axit có pH = 4?
Bài 12: Thêm 450 ml nước vào 50 ml dung dịch
2
Ba(OH)
có 0,005M thì thu được dd mới có pH bằng:
Bài 13: Trung hoà với thể tích bằng nhau dung dịch HCl 1M và dung dịch Ba(OH)2 1M Dung dịch sau phản ứng có pH thế nào?
Bài 14: Trộn 70ml dung dịch HCl 0,12M với 30ml dung dịch Ba(OH)2 0,10M thu được dd A có pH bằng:
Bài 15: Cho 40 ml dung dịch HCl 0,75M vào 160 ml dd chứa đồng thời Ba(OH)2 0,08M và KOH 0,04M pH của dung dịch thu được:
Bài 16: Dd A chứa 2 axit H2SO4 (chưa biết CM) và HCl 0,2 M DD B chứa 2 bazơ NaOH 0,5 M và Ba(OH)2 0,25M Biết 100ml dd A trung hoà 120 ml dd B Nồng độ mol/l của dung dịch H2SO4 là:
Bài 17: Dung dịch A chứa 2 axit H2SO4 0,1M và
HCl 0,2M Dung dịch B chứa 2 bazơ NaOH 0,2M và KOH 0,3
M Phải thêm bao nhiêu ml dd B vào 100 ml dd A để được dd mới có pH = 7?
Bài 18: Trộn V1 lít dung dịch HCl (pH = 5) với V2 lít dung dịch NaOH (pH = 9)thu được dung dịch có pH =8 Tỉ
lệ V1/ V2 là:
Bài 19: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp gồm một loại kiềm và một kim loại kiềm thổ vào nước dư thu được
0,224 lit khí (đktc) và 2 lit dd có pH bằng
Trang 6A 12 B 13 C 2 D 3.
Bài 20: Cho m gam Na vào nước dư thu được 1,5 lit dd có pH=12 Giá trị của m là
Bài 21: Hòa tan hoàn toàn m gam BaO vào nước thu được 200ml dd X có pH=13 Giá trị của m là
Bài 22: Hòa tan 0,31 gam một oxit kim loại vào nước thu được 1 lit dd có pH=12 Oxit kim loại là
Bài 23: Cho 100 ml dd KOH 0,1 M vào 100 ml dd H2SO4 có pH=1 thì dung dịch sau phản ứng là
A dư axit B trung tính C dư bazơ D không xác định được.
Bài 24: Hòa tan 3,36 lit khí HCl (đktc) vào nước thành dd Y Muốn trung hòa dd Y thì thể tích dd KOH 1M cần
dùng là
Bài 25: Thể tích dd HCl 0,2 M cần để trung hoà 100 ml dd Ba(OH)2 0,1 M là
Bài 26: Thể tích dd HCl 0,3 M cần để trung hòa 100 ml dd hỗn hợp NaOH 0,1M và Ba(OH)2 0,1M là
A 200 ml B 100 ml C 250 ml D 150 ml.
Bài 27: Để trung hoà 200 ml dd hỗn hợp chứa HCl 0,3 M và H2SO4 0,1M cần dùng V ml dd Ba(OH)2 0,2M V
có giá trị là
Bài 28: Cho m gam hỗn hợp Mg và Al vào 250ml dd X chứa hỗn hợp axit HCl 1M và H2SO4 0,5M thu được 5,32 lit H2 (đktc) và dd Y có pH là
Bài 29: Trộn 100ml dd H2SO4 0,01M với 400ml dd Ba(OH)2 nồng độ a mol/l thu được m gam kết tủa và dd còn lại có pH=12 Giá trị của m và a là
A 0,233 gam; 8,75.10-3M B 0,8155 gam; 8,75.10-3M
C 0,233 gam; 5.10-3M D 0,8155 gam; 5.10-3M
Bài 30: Trộn 300ml dd HCl 0,05M với 200ml dd Ba(OH)2 nồng độ a mol/l thu được 500ml dd có pH=x Cô cạn
dd sau phản ứng thu được 1,9875 gam chất rắn Giá trị của a và x lần lượt là
A 0,05M; 13 B 2,5.10-3M; 13 C 0,05M; 12 D 2,5.10-3M; 12
Bài 31: Trộn 250 ml dd hỗn hợp gồm HCl 0,08M và H2SO4 0,01M với 250 ml dd Ba(OH)2 nồng độ x mol/l thu được m gam kết tủa và 500 ml dd có pH=12 Giá trị của m và x tương ứng là
A 0,5825 gam; 0,06M B 3,495 gam; 0,06M
C 0,5825 gam; 0,12M D 3,495 gam; 0,12M.
Bài 32: Trộn 200 ml dd gồm HCl 0,1M và H2SO4 0,05 M với 300 ml dd Ba(OH)2 a mol/l thu được m gam kết tủa và 500 ml dd có pH=13 Giá trị của a và m tương ứng là
A 0,15 và 2,33 B 0,3 và 10,485 C 0,15 và 10,485 D 0,3 và 2,33.
Bài 33: A là dd H2SO4 0,5M; B là dd NaOH 0,6M Trộn V1 lit A với V2 lit B thu được (V1+V2) lit dd có pH=1 Tỉ
lệ V1:V2 bằng
Bài 34: A là dd H2SO4 0,5M; B là dd NaOH 0,6M Trộn V3 lit A với V4 lit B thu được (V3+V4) lit dd có pH=13
Tỉ lệ V3:V4 bằng
Bài 35: Trộn 3 dd H2SO4 0,1M; HNO3 0,2M; HCl 0,3M với những thể tích bằng nhau thu được dd X Lấy 300
ml dd X cho phản ứng với V lit dd Y gồm NaOH 0,2M và KOH 0,29M thu được dd có pH = 2 Giá trị V là
A 0,424 lit B 0,134 lit C 0,414 lit D 0,214 lit.
Bài 37: Trộn V1 lit dd Ba(OH)2 có pH=12 với V2 lit dd HNO3 có pH=2 thu được (V1+V2) lit dd có pH=10 Tỉ lệ
V1:V2 bằng
A 11:9 B 101:99 C 12:7 D 5:3.
Bài 37: Trộn V1 lit dd Ca(OH)2 có pH=13 với V2 lit dd HNO3 có pH=2 thu được (V1+V2) lit dd có pH=10 Tỉ lệ
V1:V2 bằng
A 2:9 B 8:9 C 11:99 D 3:4.
BÀI TẬP pH CỦA DUNG DỊCH TRONG MỘT SỐ ĐỀ THI ĐH – CĐ Bài 38: (CĐA-2005).Trộn 10 g dung dịch HCl 7,3% với 20 g H2SO4 4,9% rồi thêm nước để được 100 ml dung dịch A tính nồng độ mol của ion H+ và pH của dung dịch A
Bài 39: (CĐA-2006).Cho dung dịch A là hỗn hợp: H2SO4 2.10-4M và HCl 6.10-4M Cho dung dịch B là hỗn hợp: NaOH 3.10-4M và Ca(OH)2 3,5.10-4M
a/ Tính pH của dung dịch A và dung dịch B
b/ Trộn 300 ml dung dịch A với 200 ml dung dịch B được dung dịch C Tính pH của dung dịch
Trang 7Bài 40: (CĐB-SP TPHCM 2006).A là dung dịch HCl 0,2M; B là dung dịch H2SO4 0,1M Trộn cỏc thể tớch bằng nhau của A và B được dung dịch X tớnh pH của dung dịch X
Bài 41: (ĐHA-2007): Cho m gam hỗn hợp Mg, Al vào 250 ml dung dịch X chứa hỗn hợp axit HCl 1M và axit
H
2SO4 0,5M, thu được 5,32 lớt H2 (ở đktc) và dung dịch Y (coi thể tớch dung dịch khụng đổi) Dung dịch Y cú
pH là
Bài 42: (ĐHA-2008):Trộn lẫn V ml dung dịch NaOH 0,01M với V ml dung dịch HCl 0,03 M được 2V ml
dung dịch Y Dung dịch Y cú pH là
Bài 43: (ĐHB-2008):Trộn 100 ml dung dịch cú pH = 1 gồm HCl và HNO3 với 100 ml dung dịch NaOH nồng độ
a (mol/l) thu được 200 ml dung dịch cú pH = 12 Giỏ trị của a là (biết trong mọi dung dịch [H+][OH-] = 10-14
Bài 44: (ĐHB-2009): Trộn 100 ml dung dịch hỗn hợp gồm H
2SO4 0,05M và HCl 0,1M với 100 ml dung dịch hỗn hợp gồm NaOH 0,2M và Ba(OH)
2 0,1M, thu được dung dịch X Dung dịch X cú pH là
Bài 45: (ĐH B-2007) Trộn 100 ml dung dịch gồm (Ba(OH)2 0,1M và NaOH 0,1M) với 400 ml dung dịch gồm( H2SO4 0,0375M và HCl 0,0125M), thu được dd X Gớa trị pH của dung dịch X là
Bài 46: (A- 2007)Dung dịch HCl và dung dịch CH3COOH có cùng nồng độ mol/lit, pH của hai dung dịch tơng ứng là x và y Quan hệ giữa x và y là (giả thiết, cứ 100 phân tử CH3COOH thì có 1 phân tử bị điện li)
A y = x + 2 B y = 100 x C y = 2x D x = y + 2
Bài 47: (A- 2009)Nung 6,58 gam Cu(NO3)2 trong bỡnh kớn khụng chứa khụng khớ, sau một thời gian thu được 4,96 gam chất rắn và hỗn hợp khớ X Hấp thụ hoàn toàn X vào nước để được 300 ml dung dịch Y Dung dịch Y
cú pH bằng
Bài 48: (B-2009)Cho dung dịch X chứa hỗn hợp gồm CH3COOH 0,1M và CH3COONa 0,1M Biết ở 25 oC, Ka của CH3COOH là 1,75.10-5 và bỏ qua sự phõn li của nước Giỏ trị pH của dung dịch X ở 25 oC là
A 4,76.B 1,00 C 2,88 D 4,24
Bài 49: (B- 2010) Dung dịch axit fomic 0,007M cú pH = 3 Kết luận nào sau đõy khụng đỳng?
A Khi pha loóng 10 lần dung dịch trờn thỡ thu được dung dịch cú pH = 4
B Độ điện li của axit fomic trong dung dịch trờn là 14,29%
C Khi pha loóng dung dịch trờn thỡ độ điện li của axit fomic tăng
D Độ điện li của axit fomic sẽ giảm khi thờm dung dịch HCl
Bài 50: (B- 2010)Phỏt biểu nào sau đõy khụng đỳng?
A Trong cỏc dung dịch: HCl, H2SO4, H2S cú cựng nồng độ 0,01M, dung dịch H2S cú pH lớn nhất
B Nhỏ dung dịch NH3 từ từ tới dư vào dung dịch CuSO4, thu được kết tủa xanh
C Nhỏ dung dịch NH3 từ từ tới dư vào dung dịch AlCl3, thu được kết tủa trắng
D Dung dịch Na2CO3 làm phenolphtalein khụng màu chuyển sang màu hồng
Bài 51: (A- 2010)Dung dịch X cú chứa: 0,07 mol Na+; 0,02 mol SO42- và x mol OH- Dung dịch Y cú chứa ClO4- và NO3- và y mol H+; tổng số mol ClO4- và NO3- là 0,04 Trộn X và Y được 100 ml dung dịch Z Dung dịch Z cú pH (bỏ qua sự điện li của H2O) là:
Bài 52: (ĐH 2001).Trộn 250 ml dung dịch chứa Ba(OH)2 0,01M và KOH 0,02M với 250 ml dung dịch H2SO4 a mol/l thu được b g kết tủa và 500 ml dung dịch cú pH = 2 Tớnh a, b
Bài 53: (CĐA-SP Đăk Lăk 2006).Cho 200 ml dung dịch HNO3 1M vào 600 ml dung dịch chứa đồng thời NaOH 1M và Ca(OH)2 0,1M Tớnh pH của dung dịch thu được
Bài 54: (ĐH Quy Nhơn 2001) Trộn 250 ml dung dịch Ca(OH)2 1M với 350 ml dung dịch HNO3 1M và HCl 2M Tớnh pH của dung dịch thu được
Bài 55: (ĐHA2011): Dung dịch X gồm CH3COOH 1M (Ka = 1,75.10-5) và HCl 0,001M Giỏ trị pH của dung dịch X là:
Bài 56: (ĐHB2011): Cho 1,82 gam hỗn hợp bột X gồm Cu và Ag (tỉ lệ số mol tương ứng 4 : 1) vào 30 ml dung
dịch gồm H2SO4 0,5M và HNO3 2M, sau khi cỏc phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được a mol khớ NO (sản phẩm khử duy nhất của N+5) Trộn a mol NO trờn với 0,1 mol O2 thu được hỗn hợp khớ Y Cho toàn bộ Y tỏc dụng với
H2O, thu được 150 ml dung dịch cú pH = z Giỏ trị của z là:
3
Trang 8Bài 57: (CĐ2011): Cho a lít dung dịch KOH có pH = 12,0 vào 8,00 lít dung dịch HCl có pH = 3,0 thu được
dung dịch Y có pH = 11,0 Giá trị của a là:
Trang 9BÀI 6: PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH CÁC CHẤT ĐIỆN LI
Dạng V: Xác định sự tồn tại của các ion trong cùng dung dịch
Ví dụ 1: Có tồn tại các dung dịch chứa đồng thời các ion sau đây không? Tại sao?
a) Ca2+ , Na+ , HCO
− 3 b) Mg2+ , K+ , CO
− 2 3 c) Ba2+ , OH- , HCO
− 3 d) Mg2+ , H+ , SO
− 2 4
Ví dụ 2: Viết các phương trình phản ứng dạng ion (nếu có) khi trộn các dung dịch chứa các ion sau với nhau:
a) ( Na+ , OH-, CO
− 2 3 ) và ( H+ , Cl- ) b) ( Ba2+ , HCO
− 3 ) và ( K+ , OH- )
Ví dụ 3: Có 4 cation: K+, Ag+, Ba2+, Cu2+ và 4 anion: NO3-, Cl-, SO42-, CO32- Có thể hình thành 4 dung dịch nào
từ hỗn hợp các ion trên (mỗi dung dịch chỉ chứa 1 cation và 1 anion không trùng lặp)
Bài tập vận dụng
Bài 1: Viết các phương trình phản ứng dạng ion (nếu có) khi trộn các dung dịch chứa các ion sau với nhau:
a) ( Na+ , Cl-, CO
− 2 3 ) và ( K+ , OH- ) b) ( NH
+ 4 , SO
− 2 4 ) và ( Ba2+ , OH- ) c) ( Na+, HCO
− 3 , CO
− 2 3 ) và ( H+ , NO
− 3 ) d) ( Na+ , S2- ) và ( Cu2+ , H+ , Cl- )
Bài 2: Xây dựng các phương trình phản ứng phân tử có phương trình ion như sau:
a) H+ + OH- →
H2O b) CO2 + 2OH- →
CO
− 2 3 + H2O c) HCO
−
3
+ OH-
→
CO
− 2 3 + H2O d) HCO
− 3 + H+
→
CO2 + H2O e) CaCO3 + 2H+ →
Ca2+ + CO2 + H2O f) ZnS + 2H+ →
Zn2+ + H2S
Bài 3: Viết các phtrình phản ứng dạng phân tử và ion thu gọn khi cho các chất sau tác dụng với nhau:
a) Fe(OH)3 và dung dịch HCl b) Na và dung dịch CuSO4
c) Dung dịch NaHSO4 và dd NaOH d) Dung dịch NaHSO4 và dd NaHCO3
Bài 4: Viết phương trình phân tử và ion rút gọn của các phản ứng sau (nếu có) xảy ra trong dung dịch:
d) NaF + AgNO3 e) Fe2(SO4)3 + KOH g) FeS + HCl
h) NaHCO3 + HCl i) NaHCO3 + NaOH k) K2CO3 + NaCl
l) Al(OH)3 + HNO3 m) Al(OH)3 + NaOH n) CuSO4 + Na2S
Bài 5: Trong dung dịch có thể tồn tại đồng thời các ion sau đây được không? Giải thích
a) Na+, Cu2+, Cl-, OH- b) K+, Ba2+, Cl-, SO4 2-
c) K+, Fe2+, Cl-, SO42- d) HCO3-, OH-, Na+, Cl
-Bài 6: Những cặp chất nào sau đây cùng tồn tại trong cùng 1 dung dịch
A KCl và NaNO3 B HCl và AgNO3
C KOH và HCl D NaHCO3 và NaOH
Bài 7: Những cặp chất nào sau đây cùng tồn tại trong cùng 1 dung dịch
A KCl và AgNO3 B HCl và NaNO3
C KOH và FeCl3 D NaHCO3 và NaOH
Bài 8: Những cặp chất nào sau đây cùng tồn tại trong cùng 1 dung dịch
A K2SO4 và BaCl2 B HCl và Ba(NO3)2
C NaOH và MgCl2 D Na2CO3 và HCl
Bài 9: Các tập hợp ion nào sau đây có thể đồng thời tồn tại trong cùng 1 dung dịch
A Cl- , Cu2+ , Na+ , OH- , NO3- B NH4+ , CO32- , HCO3- , OH- , Al3+
C Fe 2+ , K + , OH - , NH 4 + D Na + , Cu 2+ , Fe 2+ , NO 3 - , Cl -
Bài 10: Có 4 dd đựng trong 4 lọ bị mất nhãn là: (NH4)2SO4 ; NH4Cl ; Na2SO4 ; KOH Thuốc thử dùng để nhận biết là :
A Dd Ba(OH)2 B Dd BaCl2 C Phenolftalein D Dd NaOH
Bài 11: Nhỏ 1 giọt quỳ tím vào dung dịch NaOH , dung dịch có màu xanh Nhỏ từ từ dung dịch HCl cho tới dư
Trang 10vào dung dịch có màu xanh trên thì :
A Màu xanh vẫn không thay đổi
B Màu xanh nhạt dần rồi mất hẳn
C Màu xanh nhạt dần , mất hẳn rồi chuyển sang màu đỏ
D Màu xanh đậm thêm dần
Bài 12: Dung dịch chứa ion H+ (ví dụ HCl ) có thể tác dụng với tất cả các ion trong nhóm nào dưới đây :
A HSO4- , HCO3-, Cl- B HSO4- , HCO3-, CO32-
C CO32- , HCO3-, S2- D HSO4- , CO32-, S
2-Bài 13: Dung dịch chứa ion OH- (ví dụ NaOH ) có thể tác dụng với tất cả các ion trong nhóm nào dưới đây
A NH4+ , Na+, Fe2+ , Fe3+ B Al3+ , Na+, Fe2+ , Fe3+
C NH4+ , Al3+, Fe2+ , Fe3+ D NH4+ , Al3+, Fe3+, Ba2+
Bài 14: Dung dịch chứa ion CO32- (ví dụ Na2CO3) có thể tác dụng với tất cả các ion trong nhóm nào dưới đây:
A H+ , Al3+, Fe2+ , Ca2+ B H+, Ca2+, K+ , Mg2+
C H+, Al3+, Ba2+, K+ D H+, Ca2+, Ba2+, K+
Dạng VI: Xác định môi trường của dung dịch muối, nhận biết các chất
Ví dụ 1: Quỳ tím sẽ xuất hiện màu gì khi cho vào các dung dịch: Na2S, NH4Cl Giải thích
Ví dụ 2: Hãy cho biết pH của các dung dịch: Na2CO3, KCl, NaHSO4 và NH4Cl có giá trị lớn hơn, nhỏ hơn hay bằng 7?
Ví dụ 3: Chỉ dùng quỳ tím, hãy phân biệt các dung dịch sau: HCl , NaCl , NaOH , Na2CO3 , Ba(OH)2
Bài 1: Cho các dung dịch được đánh số thứ tự như sau: (1) KCl ; (2) Na2CO3 ; (3) CuSO4 ; (4) CH3COONa ; (5) Al2(SO4)3 ; (6) NH4Cl ; (7) NaBr ; (8) K2S Dung dịch có pH < 7 là:
Bài 2: Cho: NH4NO3 (1), CH3COONa (2), Na2SO4 (3), Na2CO3 (4) Hãy chọn đáp án đúng
A (4), (3) có pH =7 B (4), (2) có pH>7
C (1), (3) có pH=7 D (1), (3) có pH<7
Bài 3: Dung dịch muối nào sau đây có môi trường axit?
Bài 4: Dung dịch muối nào sau đây có môi trường bazơ?
Bài 5: Dung dịch muối nào sau đây có môi trường trung tính?
Bài 6: Trong các dd sau đây: K2CO3, KCl, CH3COONa, NH4Cl, NaHSO4, Na2S có bao nhiêu dung dịch có pH > 7?
Bài 7: Cho các dung dịch sau: NH4NO3 (1), KCl (2), K2CO3 (3), CH3COONa (4), NaHSO4 (5) Các dung dịch
có pH < 7 là:
Bài 8: Cho các dd sau: NaNO3 (1), CH3COOK (2), Na2S (3), BaCl2 (4), AlCl3 (5) Các dung dịch có pH > 7 là
Bài 9: Dung dịch nước của chất A làm quỳ tím hóa xanh, còn dung dịch nước của muối B làm quỳ hóa đỏ Trộn lẫn
hai dung dịch trên vào nhau thì xuất hiện kết tủa A và B là:
A
KOH và K SO
3
KOH và FeCl
C
K CO và Ba(NO )
Na CO và KNO
Bài 10: Có 4 lọ đưng các dung dịch riêng biệt mất nhãn: AlCl3, NaNO3, K2CO3, NH4NO3 Có thể dùng dung dịch nào dưới đây làm thuốc thử để phân biệt các dung dịch trên?
Dạng VII: Mối liên hệ giữa các ion trong dung dịch, định luật bảo toàn điện tích
Ví dụ 1: Một dung dịch chứa a(mol) Na+, b(mol) Ca2+, c(mol) Al3+, d(mol) Cl- và e(mol) NO3
-a Lập biểu thức liên hệ giữa a, b, c, d, e
b Lập công thức tính tổng khối lượng các muối trong dung dịch
Ví dụ 2: Cốc A đựng 500ml dung dịch chứa 2 cation là Fe2+ (0,1 mol), Al3+ (0,2 mol) và 2 anion là Cl- (x mol) và
SO42- (y mol) Nếu cô cạn dung dịch trên người ta thu được 46,9(g) chất rắn khan Tính nồng độ mol/l các anion trong cốc A