KHÁI NIỆM CHẤT ‘‘Chất’’ là phạm trù triết học dùng để chỉ: Tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng; Là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính cấu thành nó; Để phân b
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trung tâm Đào tạo, Bồi dưỡng GVLLCT
Trang 2VỊ TRÍ CỦA QUY LUẬT:
Là quy luật cơ bản, phổ biến chỉ ra phương thức chung của các quá trình vận động, phát triển trong
tự nhiên, xã hội, tư duy.
Trang 3? Phân tích nội dung quy luật LƯỢNG ĐỔI dẫn đến CHẤT
ĐỔI
Từ đó suy ra ý nghĩa phương pháp luận của quy luật này thông qua 1 vấn đề cụ thể.
Trang 4PHÂN TÍCH
Khái niệm chất.
Khái niệm lượng.
Quan hệ biện chứng giữa lượng và chất.
Trang 5 KHÁI NIỆM CHẤT
‘‘Chất’’ là phạm trù triết học dùng để chỉ:
Tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng;
Là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính cấu thành nó;
Để phân biệt nó với cái khác
Trang 6Những ví dụ về chất:
Động vật và Thực vật Các chất hoá học
Trang 7 Như vậy, tạo thành chất của sự vật hiện tượng chính là các thuộc tính khách
quan vốn có của sự vật hiện tượng Tuy nhiên khái niệm chất không đồng nghĩa với khái niệm thuộc tính Mỗi sự vật hiện tượng đều có những thuộc tính cơ bản và không cơ bản Chính các thuộc tính cơ bản tạo nên chất của
sự vật, phân biệt sự vật này với sự vật khác
Trang 8 Khi những thuộc tính cơ bản thay đổi thì chất của nó cũng thay đổi theo
Việc phân biệt thuộc tính cơ bản và không cơ bản của sự vật phải tùy theo quan hệ cụ thể của sự phân tích; cùng là 1 thuộc tính, trong quan hệ này là
cơ bản thì trong quan hệ khác có thể là không cơ bản
Trang 10Với 3 que diêm và những cách ghép khác nhau thì chúng sẽ bộc lộ chất khác nhau:
3 que diêm(Hình chỉ mang tính minh hoạ)
Trang 11Hình chữ U
Hình tam giác
Hình chữ Z
Trang 12Vì vậy việc phân biệt thuộc tính cơ bản và không cơ bản, chất và thuộc tính cũng chỉ có ý nghĩa tương đối Mỗi sự vật, hiện tượng không chỉ có một chất, mà có nhiều chất ,tùy thuộc vào các mối quan hệ cụ thể của nó với những cái khác.
Trang 13 KHÁI NIỆM LƯỢNG
Khái niệm “lượng” dùng để chỉ tính qui định khách quan về:
Số lượng các yếu tố cấu thành;
Qui mô của sự tồn tại;
Tốc độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển của sự vật
Trang 14Những ví dụ về lượng:
Trang 15 Như vậy chất và lượng là hai phương diện khác nhau của cùng một sự vật,
hiện tượng hay một quá trình nào đó trong tự nhiên, xã hội và tư duy Hai phương diện đó đều tồn tại khách quan Tuy nhiên, sự phân biệt giữa chất
và lượng trong quá trình nhận thức về sự vật chỉ có ý nghĩa tương đối: có cái trong mối quan hệ này đóng vai trò là chất nhưng trong mối quan hệ khác lại là lượng
Trang 16 QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA CHẤT VÀ
LƯỢNG
Lượng đổi dẫn đến chất đổi
Mọi sự vật đều là một thể thống nhất giữa 2 mặt chất và lượng Hai mặt này không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau 1 cách biện chứng Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn tới sự chuyển hóa về chất của sự vật, hiện tượng Tuy nhiên, không phải sự thay đổi về lượng bất kì nào cũng dẫn đến sự thay đổi về chất
Trang 17Ở 1 giới hạn nhất định, sự thay đổi về lượng chưa dẫn tới sự thay đổi về chất Giới hạn mà sự thay đổi về lượng chưa làm chất thay đổi được gọi là ĐỘ.
ĐỘ
ĐỘ
Trang 18Sự vận động, biến đổi của sự vật, hiện tượng thường được bắt đầu từ sự thay đổi
về lượng Khi lượng thay đổi đến một giới hạn nhất định sẽ tất yếu dẫn đến sự thay đổi về chất Giới hạn đó chính là ĐIỂM NÚT.
Điểm nút
Trang 19Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện nhất định tất yếu sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới gọi là BƯỚC NHẢY Đây chính là bước nhảy trong quá trình vận động, phát triển của sự vật.
A
Trang 20Bước nhảy là sự chuyển hóa tất yếu trong quá trình phát triển của sự vật, hiện tượng
Sự thay đổi về chất diễn ra với nhiều hình thức bước nhảy khác nhau, được quyết định bởi mâu thuẫn, tính chất và điều kiện của mỗi sự vật
Bước nhảy là sự kết thúc 1 giai đoạn vận động, phát triển; đồng thời, đó cũng là điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới, là sự gián đoạn trong quá trình vận động, phát triển liên tục của sự vật
Trang 21Điểm nút
Bước nhảy
Trang 22 Chất mới ra đời tác động trở lại lượng của sự vật
Khi chất mới ra đời có sự tác động trở lại lượng của sự vật Chất mới tác đông tới lượng của sự vật trên nhiều phương diện như làm thay đổi kết cấu, quy
mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động, phát triển của sự vật
Trang 23Ý NGHĨA PHƯƠNG PHÁP LUẬN
Trong nhận thức và thực tiễn cần coi trọng cả 2 phương diện chất và lượng của sự
vật để tạo nên sự nhận thức toàn diện về sự vật
Vd: Khi nhìn nhận về một người, đặc biệt là giáo viên khi đánh giá học sinh của mình, cần có cái nhìn toàn diện trên cả 2 phương diện chất và lượng, không chỉ nhìn thấy vẻ bề ngoài của học sinh mà đánh giá, còn cần nhìn bản chất, tư cách, phẩm chất của học sinh trong tất cả các mối quan hệ gia đình, bè bạn,… để có được cái nhìn toàn diện, đánh giá chính xác về học sinh đó
Trang 24Tùy theo mục đích cụ thể để tiến hành tích lũy về lượng và phát huy tác động của chất mới theo hướng làm thay đổi về lượng của sự vật (Coi trọng tích lũy về lượng để chuyển đổi về chất)
Vd: bố mẹ nhìn nhận được năng khiếu riêng của con cái để tiến hành định hướng đầu
tư cho con cái phát triển tài năng Nếu con có năng khiếu ca hát thì đầu tư cho con học thanh nhạc (tích lũy lượng), phát triển giọng hát để định hướng con thành ca sĩ (chất mới), hay con có năng khiếu hội họa, điêu khắc cũng vậy
Trang 25Tránh khuynh hướng tả khuynh nóng vội,chủ quan và khuynh hướng hữu khuynh bảo thủ trì trệ khi tiến hành sự chuyển hóa về chất của sự vât.
BÀO THAI 9 THÁNG 10 NGÀY MẸ VƯỢT CẠN ĐỂ
Trang 26Trong quá trình nhận thức và thực tiễn cần vận dụng linh hoạt bước nhảy cho phù hợp với từng sự vật, hiện tượng trong từng điều kiên cụ thể, chú ý đến nhân tố chủ quan trong việc thúc đẩy quá trình chuyển hóa từ lượng thành chất có hiệu quả nhất.
SINH VIÊN
ĐẠI HỌC 4 NĂM HỌC THI TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN
Trang 28CHÂN THÀNH CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÔ GIÁO CÙNG TOÀN THỂ SINH VIÊN LỚP
NGUYÊN LÝ 028
Hà Nội, ngày 14, tháng 3, năm 2013.
CHÂN THÀNH CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÔ GIÁO CÙNG TOÀN THỂ SINH VIÊN LỚP
NGUYÊN LÝ 028
Hà Nội, ngày 14, tháng 3, năm 2013.