Nhận thức được điều đĩ,tơi đã chọn đề tài“ Một số biện pháp phân biệt dấu hỏi,ngã cho học sinh lớp 3B trường tiểu học Lê Thế Hiếu” Các em học sinh vẫn thường xuyên mắc một lỗi sai rất p
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÂN BIỆT DẤU HỎI,NGÃ CHO HỌC SINH LỚP 3B
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :
Trong năm học này,nhà trường quyết tâm rèn luyện chữ viết cho HS đạt với chỉ tiêu đề ra, cũng là năm học nhà trường tiếp nhận chương trình dạy học mới VNEN cho khối 2-3 Với phương pháp này các em học theo nhĩm là chính, ít nhiều cũng cĩ ảnh hưởng đến chất lượng chữ viết của các em Nhận thức được điều đĩ,tơi đã chọn đề tài“ Một số biện pháp phân biệt dấu hỏi,ngã cho học sinh lớp 3B trường tiểu học Lê Thế Hiếu”
Các em học sinh vẫn thường xuyên mắc một lỗi sai rất phổ biến - đó là lỗi sai về dấu thanh, học sinh đọc tiếng cũng thường xuyên quên dấu hoặc đọc nhầm lẫn từ dấu nọ sang dấu kia Chính vì vậy, các em viết chính tả cũng chưa chính xác – đặc biệt là các từ có dấu thanh ( cụ thể là thanh hỏi / ngã )
Là một giáo viên tôi xác định học sinh của mình phải cùng một lúc được rèn đồng thời 4 phương diện : nghe – nói – đọc – viết Trong 4 phương diện đó thì
kĩ năng viết có thể nói là một kĩ năng khó nhất, nó yêu cầu sự phối hợp của rất nhiều kĩ năng khác Vậy làm thế nào để dạy cho HS viết đúng Đặc biệt là viết đúng các từ có dấu thanh hỏi / ngã
Trong tất cả các dấu thanh của Tiếng Việt có lẽ hai dấu thanh hỏi và dấu ngã là dễ nhầm lẫn với nhau nhất Người giáo viên muốn học sinh của mình viết đúng thì trước tiên cần rèn cho học sinh viết đúng các từ có dấu thanh hỏi / ngã.Vậy ngoài cách nhớ những quy tắc chính tả khô khan, đúc rút sau nhiều năm giảng dạy tôi có đưa ra được một số mẹo chính tả để các em dễ dàng hơn trong việc phân biệt hai dấu thanh này
II CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1.Cơ sở khoa học:
Tiếng Việt là thứ tiếng phổ thông nhất trên đất nước Việt Nam Nó có chức năng trang bị cho học sinh công cụ để giao tiếp đó là : tiếp nhận và diễn đạt mọi kiến thức khoa học trong nhà trường Vì thế, môn Tiếng Việt là môn học nhằm rèn luyện ,nâng cao trình độ sử dụng một phương diện học tập và lĩnh hội tri thức khoa học, bồi dưỡng tư cách đạo đức của học sinh
Biết được tầm quan trọng của Tiếng Việt trong giáo dục là rất to lớn Vậy làm thế nào để dạy cho học sinh đọc,viết đúng dấu hỏi,ngã trong Tiếng Việt là một vấn đề thực sự khó khăn
Trang 2Mơn Tiếng Việt ở trường Tiểu học rèn cho học sinh các kỹ năng: nghe, nĩi, đọc, viết Nĩ cĩ nhiệm vụ hình thành và phát triển một cách cĩ hệ thống và cĩ kế hoạch
về năng lực đọc-viết của học sinh Đọc-viết tiếp tục phát triển những thành tựu học
mà các lớp dưới ( lớp 1,2,3) đã đạt được; ở lớp 4,5 nâng lên mức hồn chỉnh và đầy
đủ hơn
Thơng qua việc dạy đọc, giúp học sinh thích đọc và thấy được khả năng đọc là rất cĩ ích cho các em trong cả cuộc đời; đồng thời cũng giúp cho học sinh hiểu đĩ là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho bản thân các em một cuộc sống đầy
đủ và phát triển
Khi trẻ cĩ kỹ năng đọc tốt thì sẽ tạo điều kiện cho các em cĩ khả năng viết tốt Đồng thời, nĩ cũng là phương tiện, cơng cụ làm nền tảng cho việc học tập tốt các mơn học khác và là điều kiện để học lên các lớp trên
Ngồi việc dạy đọc, nhiệm vụ của người giáo viên cịn giúp học sinh giữ gìn và làm giàu sự trong sáng của tiếng Việt Tuy nhiên, nếu các em đọc yếu và viết sai nhiều lỗi chính tả thì các em sẽ khơng thể hồn thành nhiệm vụ Vì vậy, mà việc tìm giải pháp giúp các em khắc phục hạn chế trên là việc làm cần thiết của mỗi người giáo viên
2.Cơ sở thực tiễn:
A.Thực trạng :
1.Thuận lợi :
Nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của các cấp, các ngành và ban giám hiệu nhà trường Đồng thời bản thân tôi cũng nhận được sự động viên, sự giúp đỡ, trao đổi kinh nghiệm tận tình từ phía các anh chị em đồng nghiệp
Lớp do tôi phụ trách đóng ngay trên địa bàn dân cư rất thuận tiện cho công tác liên hệ giáo dục với thôn, với gia đình học sinh
Là một giáo viên đã có 8 năm tham gia giảng dạy khối lớp 3, Vì vậy, có thể nói tôi đã nắm bắt khá chắc về các lỗi sai phổ biến của các em học sinh khi viết chính tả, nhất là các lỗi sai do nhầm lẫn giữa thanh hỏi và thanh ngã
Bản thân tôi đã có cơ hội được áp dụng triệt để, dần hoàn thiện các biện pháp và kinh nghiệm hướng dẫn học sinh viết đúng, phân biệt thanh hỏi và thanh ngã trong nhiều năm qua
2.Khó khăn :
- Một số em còn rất xem nhẹ việc đọc, viết sai dấu hỏi,ngã
- Vẫn còn một số phụ huynh học sinh ít quan tâm đến học tập của con em mình
ở nhà
II MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI:
Trang 3Việc nghiên cứu đề tài tìm ra một số giải pháp hướng dẫn học sinh phân biệt đúng hỏi,ngã nhằm nâng cao chất lượng dạy-học trở thành một yêu cầu bức thiết đối với mỗi giáo viên Vì vậy, tơi nghiên cứu đề tài này với mục tiêu là giúp học sinh khắc phục và hạn chế viết sai lỗi chính tả Rèn đọc tốt, giúp học sinh đọc đúng, đọc trơi chảy, đọc rõ ràng mạch lạc Từ đĩ, giúp các em hiểu đúng nội dung của bài đọc và làm điều kiện học tốt các mơn học khác ; đồng thời giúp các em tự chiếm lĩnh tri thức và tạo điều kiện để giáo viên áp dụng đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp “Lấy học sinh làm trung tâm”
III.THỜI GIAN –ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Từ tháng 9 năm 2012 đến tháng 5 năm 2013
- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 3B trường tiểu học Lê Thế Hiếu
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Từ những thực trạng đã nêu trên để nâng cao kĩ năng đọc,viết đúng chính tả cho học sinh nhất là để các em viết không nhầm lẫn giữa dấu hỏi và dấu
ngã tôi đã mạnh dạn chọn đề tài : “ Một số biện pháp phân biệt dấu hỏi,ngã cho học sinh lớp 3B”
Trước hết giáo viên phải tạo cho học sinh niềm say mê, hứng thú khi đi học
Vì chỉ có yêu thích học tập các em mới tích cực tham gia mọi hoạt động của trường, của lớp Có như vậy, mới mong nâng được chất lượng chữ viết cũng như chất lượng học tập của học sinh
- Ngoài những biện pháp nêu trên, tôi có một số mẹo vặt như sau, giúp các em dễ nhớ và phân biệt đúng khi viết chữ có dấu thanh hỏi / ngã Cụ thể như sau:
* Biện pháp thứ nhất :
Dùng mẹo “Mình nên nhớ là viết dấu ngã ” để viết đúng hỏi ngã cho từ Hán
Việt:
- Chúng ta cần dạy các em đối với từ Hán Việt, nếu các tiếng bắt đầu bằng phụ
âm m, n, nh, l, v, d, ng ( ngh ) thì viết dấu ngã Điều này có nghĩa khi gặp
một từ Hán Việt, không biết viết dấu ngã hay dấu hỏi thì ta sẽ viết dấu ngã
nếu từ đó có phụ âm đầu là m, n, nh, l, v, d, ng ( ngh ).
- Ví dụ :
Với m : mẫu tử, mẫn cán, mĩ mãn, minh mẫn, mãn nguyện , cần mẫn
, mẫu mã, bất mãn, tự mãn, mãng xà…
Với n : nỗ lực, truy nã, nữ tính, nữ công, noãn bào, não lòng…
Với nh : nhẫn tâm, kiên nhẫn, nhãn hiệu, nhãn quan, nhiễm bệnh,
tâm nhĩ, nhãn tiền, tham nhũng…
Với l : lão tướng, lễ phép, lỡ thời, lỗi lạc, lãn ông, lãng tử, lễ nghi,
truy lĩnh, phiêu lãng, lưỡng tính, lãng quên, tướng lĩnh …
Với v: vững bền, vãng lai, văn võ, vĩ nhân, uy vũ, võ công, vỗ về,
vĩnh hằng, viễn xứ, vĩ mô…
Trang 4 Với d: kiều diễm, dũng mãnh, giáo dưỡng, dữ kiện, dưỡng dục, dũng
tướng, giận dữ…
Với ng ( ngh ) : ngưỡng mộ, ngôn ngữ, ngũ hành, nghĩa khí, nghễnh
ngãng, nhân nghĩa, sa ngã, suy nghĩ…
- Như vậy giáo viên có thể chỉ cho học sinh dùng mẹo để nhớ các phụ âm
bằng cách học thuộc câu sau : mình ( m ) nên ( n ) nhớ ( nh ) là ( l ) viết (
v ) dấu ( d ) ngã ( ng )
* Biện pháp thứ hai :
- Dùng mẹo : “Huyền ngã nặng, hỏi sao không sắc thuốc”
( Hay : chị huyền mang nặng ngã đau, hỏi không sắc thuốc biết bao giờ
lành ) để viết đúng dấu hỏi hay dấu ngã trong từ láy
- Giáo viên cần cho học sinh biết đối với các từ láy, các dấu thanh bao giờ cũng nằm trong một nhóm như sau :
huyền – ngã – nặng không – hỏi - sắc
- Cứ áp dụng triệt để theo mẹo này, trong từ láy khi ta thấy còn đắn đo băn khoăn không biết viết dấu hỏi hay ngã mà thấy tiếng kia đã là không dấu
hoặc dấu sắc thì tiếng còn lại ắt là dấu hỏi ( bởi vì không – hỏi – sắc
cùng một nhóm)
- Ví du :
Không – hỏi : run rẩy, lẳng lơ, vơ vẩn, nho nhỏ, ủ ê, san sẻ, trai trẻ,
trong trẻo, vui vẻ, tươi tỉnh, rảnh rang, thơ thẩn, thoang thoảng, …
Sắc – hỏi : mát mẻ, rả rích, sắc sảo, trống trải, gửi gắm, nhí nhảnh, ngổ
ngáo, ngớ ngẩn, khúc khuỷu, rác rưởi…
- Ngược lại khi ta còn băn khoăn không biết viết dấu hỏi hay ngã mà thấy tiếng kia đã có dấu huyền hoặc dấu nặng thì tiếng còn lại ắt phải là dấu
ngã ( bởi vì huyền – ngã – nặng cùng một nhóm )
Ví dụ :
Huyền - ngã : thẫn thờ, rõ ràng, ầm ĩ, bì bõm, bầu bĩnh, đẫy đà, đỡ đầu,
đằng đẵng, lạc lõng, hãi hùng, buồn bã , rã rời , bừa bãi, tẽn tò,…
Nặng – ngã : quạnh quẽ, rực rỡ, nũng nịu, bụ bẫm, dữ dội, đĩnh đạc, tục
tĩu, kẽo kẹt …
- Giáo viên yêu cầu học sinh học thuộc lòng các câu : “Mình nên nhớ là viết dấu ngã ”, “Huyền ngã nặng, hỏi sao không sắc thuốc”( Hay : chị
huyền mang nặng ngã đau, hỏi không sắc thuốc biết bao giờ lành ), các
em áp dụng đúng thì sẽ viết đúng chính xác các từ có dấu thanh hỏi / ngã
KẾT LUẬN :
Ông cha ta có câu : “ Chữ viết là nết con người ” một học sinh sẽ được đánh giá như thế nào khi viết đã không đẹp lại còn viết hay sai chính tả? Một bài viết
Trang 5sẽ không bao giờ đạt điểm cao khi chữ viết sai lỗi Đấy là chưa nói đến hậu quả nghiêm trọng hơn đó là chữ viết sai dẫn đến việc người đọc sẽ hiểu sai nghĩa của từ cần viết Chữ Việt của chúng ta, cần được hiểu với nghĩa trong sáng nhất của nó vốn có chứ không thể hiểu lệch lạc sang nghĩa khác do viết sai lỗi chính tả được Tôi vẫn biết là quá trình rèn luyện học sinh – nhất là học sinh viết đúng Tiếng Việt là cả là một quá trình khĩ khăn, những chúng ta hãy kiên nhẫn từng bước một, thành công sẽ đến với nhũng con người biết kiên trì nhẫn nại Hãy cho các em bắt đầu bằng những gì tốt đẹp nhất Giống như câu nói : “ Một năm khởi đầu từ mùa xuân Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ Vì tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội.’’
1/ KẾT QUẢ :
- Sau nhiều năm áp dụng sáng kiến của mình và đã có những bước rút kinh nghiệm để tự hoàn thiện dần các biện pháp như đã nêu ở trên Tôi nhận thấy những phát hiện mới của bản thân tôi về việc áp dụng mẹo viết dấu hỏi/ ngã không chỉ áp dụng được đối với học sinh khối lớp 3 mà còn có thể áp dụng tốt hơn đối với các em học sinh của khối lớp 4, 5 Mẹo tuy nhỏ nhưng nếu áp dụng đúng cách sẽ góp phần vào quá trình rèn chữ cho HS tiểu học để càng ngày càng nâng dần hiệu quả của chữ viết Chữ viết được nâng cao đồng nghĩa với chất lượng học tập được nâng lên Tôi tin chắc rằng đến cuối năm học này lớp 3B không còn học sinh viết sai từ có dấu thanh hỏi/ ngã nữa
+ Năm học 2012 – 2013 :
Kết quả
Kết quả đạt được Viết đúng chữ có
dấu hỏi/ ngã
Viết sai chữ có dấu hỏi/ ngã Đầu năm 53.1% 46.9%
Giữa kì I 65.6% 34.4%
Cuối kì I 85.5% 14.5%
Cuối năm 95.0% 5.0%
2/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
- Trong quá trình áp dụng sáng kiến của mình để đạt được kết quả như nêu trên tôi nhận thấy cần phải chú ý đến các vấn đề sau :
Trong tất cả tiết dạy ngoài việc chuẩn bị bài dạy cho thật chu đáo
người giáo viên cần phải chuẩn bị các đồ dùng trực quan, hoặc vật thật sinh động, thiết thực để nhằm thu hút học sinh say mê học tập
Giáo viên phải biết áp dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với tâm lý lứa tuổi, phù hợp với đối tượng học sinh của lớp mình phụ trách
Trang 6 Phân loại chữ viết của học sinh ngay từ đầu năm học, quan tâm nhiều
hơn đối với các đối tượng học sinh viết còn sai chính tả
Tạo thật nhiều cơ hội cho học sinh hay đọc sai, viết sai có thể lên bảng
Từ đó giáo viên sẽ dễ dàng hơn trong việc trực tiếp sửa lỗi sai cho học sinh
, giáo viên cần thường xuyên chấm bài có lời phê cụ thể trong mỗi bài, sửa
sai các lỗi phổ biến ngay trước lớp, động viên khen thưởng kịp thời khi các
em có biểu hiện dù là nhỏ nhất của sự tiến bộ trong chữ viết Tránh tình
trạng giáo viên trách mắng học sinh vì các em viết sai nhiều lỗi, vì như
thế các em sẽ càng ngày càng chán học
Hãy tham gia giảng dạy bằng cả bầu nhiệt huyết, bằng tình thương,
trách nhiệm vốn có trong bản thân mỗi giáo viên
- Qua nghiên cứu và thử nghiệm tôi nhận thấy áp dụng các biêïn pháp phân
biệt thanh hỏi / ngã như đã nêu trên là có hiệu quả nâng cao chất lượng chữ
viết cũng như chất lượng môn học Tiếng Việt đồng thời hỗ trợ tốt nhất cho
việc dạy các môn học còn lại Tôi khẳng định phương pháp này áp dụng
được rộng rãi không chỉ đối với khối lớp 3 mà còn phù hợp với các khối lớp
khác như 4, 5 đều đạt kết quả tốt Tôi mong sáng kiến nhỏ của bản thân mình
sẽ được các anh chị và bạn bè đồng nghiệp nhân rộng và áp dụng ở phạm vi
đại trà
Cam Chính, ngày 15 tháng năm 2013
Người viết
Nguyễn Thị Gái