So sánh là gì?Tác dụng của so sánh• So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc kác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt So sánh vừa có
Trang 1Ôn tập Ngữ Văn học kì II
Năm 2012-2013
Trang 2N i dung văn b n bài h c ộ ả ọ
đ ườ ng đ i đ u tiên -Tô ờ ầ
Hoài Bài văn tả dế mèn có vẻ đẹp cường tráng của
tuổi trẻ nhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi
Do bày trò trêu chọc Cốc nên đã gây ra cái
chết thảm thương cho Dế Choắt, dế mèn hối hận và rút ra bài học đường đời cho mình
Nghệ thuật miêu tả loài vật của Tô Hoài rất
sinh động, cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất
tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình
Trang 3Phó t là gì? ừ
Phó t là gì? ừ
Phó t là nh ng t chuyên đi kèm đ ng t , tính t đ ừ ữ ừ ộ ừ ừ ể
Phó t là nh ng t chuyên đi kèm đ ng t , tính t đ ừ ữ ừ ộ ừ ừ ể
b sung ý nghĩa cho đ ng t , tính tổ ộ ừ ừ
b sung ý nghĩa cho đ ng t , tính tổ ộ ừ ừ
Văn miêu t là gì?Văn miêu t là gì?ảả
Văn miêu t là lo i văn nh m giúp ngả ạ ằ ườ ọi đ c, người
Văn miêu t là lo i văn nh m giúp ngả ạ ằ ườ ọi đ c, người
nghe hình dung nh ng đ c đi m, tính ch t n i b t ữ ặ ể ấ ổ ậ
nghe hình dung nh ng đ c đi m, tính ch t n i b t ữ ặ ể ấ ổ ậ
c a m t s v t, s vi c, con ngủ ộ ự ậ ự ệ ười, phong
c a m t s v t, s vi c, con ngủ ộ ự ậ ự ệ ười, phong
c nh, làm cho nh ng cái đó nh hi n lên trả ữ ư ệ ước m t ắ
c nh, làm cho nh ng cái đó nh hi n lên trả ữ ư ệ ước m t ắ
ngườ ọi đ c, người nghe Trong văn miêu t , năng l c ả ự
ngườ ọi đ c, người nghe Trong văn miêu t , năng l c ả ự
quan sát c a ngủ ười vi t, ngế ười nói thường b c l rõ ộ ộ
quan sát c a ngủ ười vi t, ngế ười nói thường b c l rõ ộ ộ
nh t.ấ
nh t.ấ
Trang 4Nội dung của văn bản Sông nước
cà mau- Đoàn Giỏi
Cảnh sông nước Cà Mau có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã
Chợ NC là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo ở vùng đất tận cùng
phía nam của Tổ quốc
Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống ở vùng cà mau hiện lên vừa cụ thể, vừa bao quát thông qua sự cảm nhận trực tiếp và vốn hiểu biết phong phú của tác giả
Trang 5So sánh là gì?Tác dụng của so sánh
• So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này
với sự vật, sự việc kác có nét tương đồng
để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc
Trang 6Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
Muốn miêu tả được, trước hết người
ta phải biết quan sát, rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng, ví von,
so sánh, để làm nổi bật lên những đặc điểm tiêu biểu của sự vật
Trang 7Nội dung văn bản Bức tranh của em
gái tôi - Tạ Duy Anh
Qua câu chuyện về người anh và cô em gái
có tài hội hoạ, truyện bức tranh của em gái tôi cho thấy: tình cảm trong sáng, hồn nhiên
và lòng nhân hậu của người em gái đã giúp người anh nhận ra phần hạn chế ở chính
mình Truyện đã miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật qua cách kể theo ngôi thứ nhất
Trang 8Nội dung văn bản Vượt thác- Võ Quảng
Bài văn miêu tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông thu bồn, làm nổi bật
Trang 9Phương pháp tả cảnh
Muốn tả cảnh cần
Xác định được đối tượng miêu tả
Quan sát, lựa chọn được những hình ảnh tiêu biểu -Trình bày những điều quan sát được theo một thứ tự
Bố cục của bài tả cảnh thường có ba phần:
-Mở bài: giới thiệu cảnh được tả
- Thân bài: Tập trung tả cảnh vật chi tiết theo một thứ tự
- Kết bài: thường phát biểu cảm tưởng về cảnh
- vật đó
Trang 10Nội dung văn bản Buổi học cuối
cùng-An-phông-xơ Đô-đê
• Qua câu chuyện buổi học cuối cùng bằng tiếng pháp ở vùng An – dát bị quân Phổ chiếm đóng
và hình ảnh cảm động của thầy Ha-men, truyện
đã thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện
cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc và nêu chân lí:” Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ,
chừng nào họ vẫngiữ vữngtiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm đcj chìa khoá chốn lao tù
• Truyện đã xây dựng thành công nhân vật thầy giáo Ha-men và chú bé Phrăng qua miêu tả
ngoại hình, cử chỉ, lời nói và tâm trạng của họ
Trang 11Nhân hoá là gì?
• Nhân hoá là g i ho c t con v t, cây c i, đ Nhân hoá là g i ho c t con v t, cây c i, đ ọ ọ ặ ả ặ ả ậ ậ ố ố ồ ồ
v t, b ng nh ng t ng v n đ ậ ằ ữ ừ ữ ố ượ c dùng đ ể
v t, b ng nh ng t ng v n đ ậ ằ ữ ừ ữ ố ượ c dùng đ ể
g i ho c t con ng ọ ặ ả ườ i; làm cho th gi i loài ế ớ
g i ho c t con ng ọ ặ ả ườ i; làm cho th gi i loài ế ớ
v t, cây c i, đ v t tr nên g n gũi vói con ậ ố ồ ậ ở ầ
v t, cây c i, đ v t tr nên g n gũi vói con ậ ố ồ ậ ở ầ
ng ườ i, bi u th đ ể ị ượ c nh ng suy nghĩ, tình c m ữ ả
ng ườ i, bi u th đ ể ị ượ c nh ng suy nghĩ, tình c m ữ ả
c a con ng ủ ườ i.
c a con ng ủ ườ i.
Trang 12Phương pháp tả người
-Xác định được đối tượng cần tả( tả chân dung hay tả người
trong tư thế làm việc)
- Quan sát, lựa chọn các chi tiết tiêu biểu
- Trình bày kết quả quan sát theo một thứ tự.
-Mở bài: giới thiệu người dcj tả
-Thân bài; Miêu tả chi tiết ( ngoại hình, cử chỉ, hành động, lời
nói )
- Kết bài: thường nhận xét hoặc nêu cảm nghĩ của người viết
về người được tả
Trang 13Bài Đêm nay Bác không ngủ-Minh
bài thơ sử dụng thể thơ năm chữ, có nhiều vần liền thích hợp với lối kể chuyên, kết hợp miêu tả,
kể với biểu cảm, có nhiều chi tiết giản dị, chân thật và cảm động
Trang 14Ẩn dụ là gì? Có mấy kiểu ẩn dụ
Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này
bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Trang 15Bài Lượm-Tố Hữu
• Bằng cách kết hợp miêu tả với kể chuyện và
biểu hiện cảm xúc, bài thơ đã khắc hoạ hình ảnh chú bé Lượm hồn nhiên, vui tươi, hăng hái,
dũng cảm.Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của
em còn mãi với quê hượng, đất nước và trong lòng mọi người
• Thể thơi bồn chữ, nhiều từ láy có giá trị gợi hình
và giàu âm điệu đã góp phần tạo nên thành
công trong nghệ thuật xây dựng hình tượng
nhân vật
Trang 16Hoán dụ là gì? các kiẻu
hoán dụ
• Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm này băng tên sự vật, hiện tượng,
khái niệm khác có nét tương đồng nhằm
tăng sức gơi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
• Có 4 kiểu hoán dụ
– Lấy một bộ phận để gọi toàn thể
– Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng
– Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật
– Lấy cái cụ thể để gọi cái trìu tượng
Trang 17Nội dung văn bản Cô
Trang 18Thành ph n chính c a câu ầ ủ
là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn
Thành phần phụ là thành phần không bắt
buộc có mặt
Trang 19Vị ngữ là gì?
là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian và trả lời cho các câu hỏi Làm gì?, Làm sao?, Thế nào?
Vị ngữ thường là động từ hoặc cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ, danh từ hoặc cụm danh từ
Câu có thể có 1 hoặc nhiều vị ngữ
Trang 20Chủ ngữ là gì?
là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng
thái, được miêu tả ở vị ngữ Chủ ngữ
thường trả lời câu hỏi Ai?, Con gì?, Cái gì?
Chủ ngữ thường là danh từ, đại từ hoặc
CDT Trong trường hợp nhất định, ĐT, TT
hoặc CĐT, CTT cũng có thể làm chủ ngữ
Câu có thể có 1 hoặc nhiều chủ ngữ
Trang 21Câu trần thuật đơn
để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc,
sự vật hoặc để nêu một ý kiến
Trang 22Nội dung văn bản: cây tre Việt Nam
Cây tre VN là ngf bạn thân thiết của người nông dân Vn Cây tre có vẻ đẹp bình dị và nhiều phẩm chất quý báu Cây tre đã thành một biểu tượng của đất nước Vn, dân tộc Vn
bài cây tre Vn có nhiều chi tiết, hình ảnh chọn
lọc mang ý nghĩa biểu tượng, sử dụng rộng rãi
và thnàh công phép nhân hoá, lời văn giàu cảm cảm xúc và nhịp điệu
Trang 23Văn bản Lòng yêu nước
tha thiết, sâu sắc của tác giả và những người dân xô viết trong hoàn cảnh thử thách gay gắt của cuộc chiến tranh vệ quốc Đồng thời bài văn đã nói lên một chân lí: “lòng yêu nước ban đầu là lòng yêu những vật tầm thường nhất( )
Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc
Trang 24văn bản Lao xao-Duy Khán
Bàng sự quan sát tinh tường, vốn hiểu
biết phong phú và tình cảm yêu mến cảnh sẵc quê hương, tác giả bài văn đã vẽ nên những bức tranh cụ thể, sinh động, nhiều màu sắc về thế giối các loài chim ở đồng quê
Trang 25Câu tr n thu t đ n có t là? ầ ậ ơ ừ
Vị ngữ thường do từ là kết hợp với
DT(CDT) tạo thành Ngoài ra, tổ hợp giữa
từ là với ĐT(CĐT), TT(CTT), cũng có thể làm vị ngữ
Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ không phải, chưa phải
Trang 26Câu trần thuật đôn ko có
từ là
Trong câu trần thuật đơn ko có từ là: -VN thường do ĐT or CĐT, TT or CTT tạo thành
- Khi VN biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với các từ không, chưa
Trang 27Câu tồn tại và câu miêu tả
Câu tồn tại:
Những câu dùng để thông báo về sự xuất
hiện, tồn tại hoặc tiêu biến của sự vậtk
Câu miêu tả
Những câu dùng để miêu tả hành động, trạng thái, đặc điểm của sự vật được nêu ở chủ
ngữ gọi là câu miêu tả