Chuyên đề dạy ôn tập chương

VI/ THỂ NGHIậ́M CHUYấN Đấ̀ Chuyên đề ôn tập ch ơng : Phơng trình bậc nhất một ẩn A – Kiến thức cơ bản Kiến thức cơ bản 1- Phơng trình một ẩn : Một phơng trình ẩn x luôn có dạng Ax = B

CHUYÊN ĐỀ DẠY TIẾT ÔN TẬP CHƯƠNG

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Trong nhiều năm qua khi khi giảng dạy các tiết ôn tập chương ở các môn Tổ giảng dạy, giáo viên gặp phải hai vấn đề khó khăn cơ bản của loại hình tiết này là:

Hệ thống kiến thức cơ bản như thế nào cho hợp lý, khoa học và nổi rõ được kiến thức trọng tâm của chương, phần

Chọn các dạng bài tập như thế nào để mang tính chất đặc trưng nhất, cơ bản nhất của chương và phương pháp rèn luyện kĩ năng giải, phương pháp giải các dạng bài tập này?

Do đó toàn tổ đã thống nhất chọn đề tài này nhằm thực hiện giải quyết vướng mắc trên, trước hết là khâu soạn giảng

II/ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:

Giải quyết những vướng mắc, những điểm chưa thống nhất trong việc soạn giảng tiết

ôn tập chương

Giúp cho toàn tổ thống nhất những yêu cầu chung nhất về nội dung, phương pháp trong việc soạn giảng tiết ôn tập chương nhằm vận dụng vào thực tiễn giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

III/ PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT:

Thời gian thực hiện: Tháng 3 năm 2013

Đối tượng thực hiện: Các giáo viên giảng dạy trong tổ

Mỗi thành viên trong tổ cần nghiên cứu chuyên đề, có ý kiến đóng góp cho chuyên đề trên cơ sở kinh nghiệm thu được trong quá trình giảng dạy các tiết ôn tập chương Tổ chức thao giảng theo chuyên đề “Thao giảng tiết ôn tập chương”, từ đó đóng góp ý kiến, xây dựng thống nhất chuyên đề nhằm giải quyết vướng mắc ở chuyên đề Tổ chức dự giờ các tiết ôn tập chương nhằm rút kinh nghiệm chung

IV/ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:

Họp tổ nêu yêu cầu của chuyên đề, các thành viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến

“Giải quyết những điểm khó như thế nào? “ qua thực tiễn giảng dạy các tiết ôn tập chương

Tổ phân công giáo viên tổng hợp và viết chuyên đề: Cô Lê Thị Thanh Việt

Hội thảo thống nhất chuyên đề:

Cô Lê Thị Thanh Việt báo cáo chuyên đề

Các thành viên trong tổ đóng góp xây dựng và thống nhất chuyên đề

Hoàn thành nội dung chuyên đề

V/ NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

1/ Hệ thống kiến thức cơ và làm rõ kiến thức trọng tâm của chương:

Trong giảng dạy các tiết học trong một chương, chúng ta đã truyền đạt cung cấp cho học sinh từng đơn vị kiến thức trong chương Như vậy vấn đề đặt ra là: Chúng ta phải hệ thống kiến thức cơ bản của chương như thế nào một cách logic, khoa học và nổi bật được kiến thức trọng tâm của toàn chương Các kiến thức cơ bản của chương có mối liên hệ chặc chẽ trong tổng thể hoàn chỉnh nhằm giúp học sinh dễ nắm bắt kiến thức, củng cố và khắc sâu kiến thức trong chương

Tùy theo cách sắp xếp hệ thống kiến thức của chương, có thể có mấy hướng đề xuất cách hệ thống kiến thức như sau:

Kiến thức trọng tâm I Kiến thức trọng tâm II Kiến thức trọng tâm III

Từ đó ta thṍy cụng viợ̀c của hợ̀ thụ́ng kiờ́n thức phải làm bọ̃t được kiờ́n thức trọng tõm, mụ́i liờn hợ̀ chặc chẽ giữa kiờ́n thức trọng tõm và các đơn vị kiờ́n thức chung quanh nó

Từ đó ta có thờ̉ chọn phương pháp hợ̀ thụ́ng bằng sơ đồ , bản đồ tư duy, hình vẽ minh họa, bằng kiờ́n thức chọn lọc

Trong quá trình hợ̀ thụ́ng kiờ́n thức cơ bản, chúng ta cõ̀n giúp học sinh nắm bắt

phương pháp nắm kiờ́n thức tức là phương pháp học theo đặc trưng bụ̣ mụn, nờ́u khụng chỉ cho học sinh phương pháp nắm kiờ́n thức thì học sinh sẽ lúng túng và học tọ̃p kộm hiợ̀u quả

Do vọ̃y viợ̀c hợ̀ thụ́ng kiờ́n thức mụ̣t chương cõ̀n chuẩn bị chu đáo: Giáo viờn cõ̀n chọn lựa phương pháp hợ̀ thụ́ng và chuẩn bị cho học sinh ụn lại kiờ́n thức của

chương, hoàn thành mụ̣t sụ́ biờ̉u bảng, chuẩn bị nụ̣i dung trả lời mụ̣t sụ́ cõu hỏi GV đưa ra và các dạng bài tọ̃p

Mụ̣t điờ̀u khụng kộm phõ̀n quan trọng là trong quá trình giảng dạy từng tiờ́t giáo viờn đã chuẩn bị cho cụng viợ̀c ụn tọ̃p chương, phõ̀n theo định hướng

6 lời khuyờn khi dạy tiết ụn tập

1 Đờ̉ chuẩn bị cho tiờ́t ụn tọ̃p, yờu cõ̀u học sinh làm viợ̀c ở nhà: trả lời các "cõu hỏi tự kiờ̉m tra" và chuẩn bị các bài tọ̃p

2 Mục "Tóm tắt những kiờ́n thức cõ̀n nhớ" trong SGK nhằm mục đích đờ̉ cho học sinh tra cứu nờ́u cõ̀n thiờ́t, khụng nờn giảng lại cho học sinh trong giờ học

ụn tọ̃p

3 Tiờ́t ụn tọ̃p khụng phải là đờ̉ giáo viờn nhắc lại các kiờ́n thức đã học, mà là đờ̉

giúp học sinh nhớ lại, làm lại và tỡm ra mạch kiến thức cơ bản của mụ̣t nụ̣i

dung được học

4 Nờn có các bảng hợ̀ thụ́ng thờ̉ hiợ̀n mụ́i liờn quan hợ̀ thụ́ng của kiờ́n thức

5 Trong tiờ́t ụn tọ̃p trờn lớp, giáo viờn chọn mụ̣t vài bài tọ̃p có nụ̣i dung tụ̉ng hợp liờn quan đờ́n nhiờ̀u kiờ́n thức cõ̀n ụn tọ̃p và cựng làm viợ̀c với học sinh, qua đó nhắc lại, khắc sõu, hợ̀ thụ́ng và nõng cao các kiờ́n thức cõ̀n nhớ và phương pháp giải Khụng nờn đi sõu vào những tính toán cụ thờ̉

6 Luụn luụn thay đụ̉i hình thức ụn tọ̃p cho phong phú, đa dạng và hiợ̀u quả khoảng 15/20 phỳt cho mụ̃i hình thức Trong bṍt kì hình thức nào, Hs cũng

phải được chủ đụ̣ng tham gia vào quá trình ụn tọ̃p kiờ́n thức)

VI/ THỂ NGHIậ́M CHUYấN Đấ̀

Chuyên đề ôn tập ch ơng :

Phơng trình bậc nhất một ẩn

A – Kiến thức cơ bản Kiến thức cơ bản

1- Phơng trình một ẩn : Một phơng trình ẩn x luôn có dạng A(x) = B (x), trong đó vế

trái A (x) và vế phải B (x) là hai biểu thức của cùng một biến x Giá trị của ẩn x làm cho hai vế của phơng trình nhận cùng một giá trị đợc gọi à nghiệm của phơng trình

2 – Kiến thức cơ bản Ph ơng trình bậc nhất một ẩn và cách giải

* Qui tắc chuyển vế : Trong một phơng trình ta có thể chuyển một hạng tử từ vế này

sang vế kia và đổi dấu hạng tử đó

* Qui tắc nhân : Trong một phơng trình ta có thể nhân (hoặc chia) cả hai vế cho cùng

một số khác 0

* Giải phơng trình bậc nhất một ẩn :

Định nghĩa : Phơng trình có dạng ax + b = 0 với a,b là hai số tuỳ ý và a  0 Các bớc giải phơng trình :

- Thực hiện phép tính để bỏ dấu ngoặc hay qui đồng mẫu thức hai vế, dùng qui tắc nhân để khử mẫu thức

- Dùng qui tắc chuyển vế để chuyển hạng tử chứa ẩn sang một vế, các hằng số sang

vế bên kia

- Thu gọn đợc phơng trình có dạng ax = c

+ Nếu a  0, dùng qui tắc nhân tìm đợc nghiệm duy nhất của phơng trình x =

a c

+ Nếu a = 0, c  0 , phơng trình vô nghiệm

+ Nếu a = 0, c = 0, phơng trình vô số nghiệm

3 – Kiến thức cơ bản Ph ơng trình tích

Định nghĩa : Phơng trình có dạng : A (x) B (x) = 0

Cách giải phơng trình tích dựa vào công thức : A (x) B (x) = 0  A (x) = 0 hoặc B (x) = 0

4 – Kiến thức cơ bản Ph ơng trình chứa ẩn ở mẫu thức

Các bớc giải : B1 - Tìm điều kiện xác định của phơng trình

B2 - Qui đồng mẫu thức hai vế của phơng trình rồi khử mẫu thức B3 - Giải phơng trình vừa nhận đợc

B4 - Kết luận : Trong các giá trị của ẩn tìm đợc ở bớc 3, các giá trị thoả mãn điều kiện xác định chính là các nghiệm của phơng trình đã cho

5 – Kiến thức cơ bản Giải bài toán bằng cách lập ph ơng trình

Các bớc giải : B1 : Lập phơng trình :

- Chọn ẩn số và đặt điều kiện thích hợp cho ẩn số

- Biểu diễn các đại lợng cha biết theo ẩn và các đại lợng đã biết

- Lập phơng trình biểu thị mối quan hệ giữa các đại lợng

B2 : Giải phơng trình B3 : Trả lời : Kiểm tra xem trong các nghiệm của phơng trình, nghiệm nào thoả mãn điều kiện của ẩn, nghiệm nào không, rồi kết luận

*Trên cơ sở các kiến thức cơ bản của chơng “Phơng trình bậc nhất một ẩn” nêu trên

GV lần lợt nêu câu hỏi cho HS trả lời các kiến thức cơ bản sẽ lần lợt hiện lên màn hình qua bản đồ t duy

ễn tập chương III: PHƯƠNG TRèNH BẬC NHẤT MỘT ẨN

A Lý Thuyết

A(x)=0 hoặc

B (x) =0

B – Kiến thức cơ bản Một số bàI luyện tập

Bài 1: Cho phơng trình (ẩn x) : 4x2 – Kiến thức cơ bản 25 + k2 + 4kx = 0

a) Giải phơng trình với k = 0 b) Giải phơng trình với k = - 3 c) Tìm các giá trị của k sao cho phơng trình nhận x = - 2 làm nghiệm

Bài 2: Giải phơng trình :

a) 2x + 5 = 20 – Kiến thức cơ bản 3x b) (2x – Kiến thức cơ bản 1)2 – Kiến thức cơ bản (x + 3)2 = 0 c)

7

1 16 2

4



x

d) x  x   x x

3

2 3 4

2 6

1 2

e)

3

5 2 3 2

4 1

2

2













x x

x x

x

g) 2

2 2

2

9

3 7 3

x x x

x x

x x















Bài 3 : Một ngời đi xe đạp từ A đến B cách nhau 24 km Một giờ sau, một ngời đi xe

máy từ A và đến B trớc ngời đi xe đạp 20 phút Tính vận tốc của mỗi xe, biết vận tốc của xe máy gấp 3 lần vận tốc xe đạp

Bài 4 : Một tổ may áo theo kế hoạch mỗi ngày phải may 30 áo Tổ đã may mỗi ngày

40 áo nên đã hoàn thành trớc thời hạn 3 ngày, ngoài ra còn may thêm đợc 20 chiếc áo nữa Tính số áo mà tổ đó phải may theo kế hoạch

Bài 5 : Hai công nhân nếu làm chung thì trong 12 giờ sẽ hoàn thành song một công

việc Họ làm chung với nhau trong 4 giờ thì ngời thứ nhất chuyển đi làm việc khác, ngời thứ hai làm nốt công việc trong 10 giờ Hỏi ngời thứ hai làm một mình thì bao lâu hoàn thành song công việc