Tiết 99 - Bài 24: Lượm

Hình ảnh Lượm - Dáng điệu, cử chỉ: +Từ ngữ: loắt choắt, thoăn thoắt, nghênh nghênh là những từ láy gợi hình ảnh một chú bé nhỏ nhắn, nhanh nhẹn.. Thảo luận nhóm 2 phút.Câu hỏi: Tại

CÁC THẦY CÔ GIÁO ĐẾN DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN LỚP 6A

Giáo viên: Hoàng Thị Phương Trường THCS Thị Trấn Sóc Sơn

Bµi 24:V n ă

b nả

Tè

H÷u Hình ảnh nhà thơ Tố Hữu

*Nhà thơ Tố Hữu:

-Tên khai sinh: Nguyễn Kim

Thành(1920-2002).

- Quê quán: Thừa Thiên-

Huế.

- Là nhà cách mạng, là người

mở đầu cho thơ ca cách mạng Việt Nam hiện đại

* Hoàn cảnh sáng tác:

- Viết năm 1949 Trong cuộc kháng

chiến chống Pháp, in trong tập Việt

Bắc.

* Thể loại và phương thức biểu đạt:

- Thể thơ 4 chữ

- Phương thức biểu đạt: trữ tình kết hợp

miêu tả, tự sự và biểu cảm.

Bố cục: 3 đoạn.

- Đoạn 1: ( từ đầu đến “Cháu đi xa

dần’): Hình ảnh Lượm trong lần gặp gỡ tình cờ với tác giả.

- Đoạn 2: ( từ “Cháu đi đường cháu” đến

“Hồn bay giữa đồng”): Câu chuyện

Lượm làm nhiệm vụ và hi sinh.

- Đoạn 3: ( từ “Lượm ơi, còn không!” đến

hết): Hình ảnh Lượm còn sống mãi.

Hình ảnh Lượm

- Dáng điệu, cử chỉ: +Từ ngữ: loắt choắt,

thoăn thoắt, nghênh nghênh

là những từ láy

gợi hình ảnh một

chú bé nhỏ nhắn, nhanh nhẹn

+Hình ảnh: cười híp

mí, má đỏ bồ quân, như con chim chích.

Thảo luận nhóm 2 phút.

Câu hỏi: Tại sao tác giả lại so sánh

Lượm như con chim chích?

- So sánh Lượm như con chim chích

nhằm nhấn mạnh vẻ đẹp hồn nhiên trong sáng, vui tươi, bé bỏng non nớt

mà nhanh nhẹn.Chú bé loắt choắt đã vươn mình lớn dậy trên con đường

kháng chiến rất gian nan, nguy hiểm

- Trang phục :

 thể hiện tính chất

công việc làm liên lạc của chú bé Lượm Và

vì Lượm còn nhỏ tuổi nên cái xắc đeo bên mình chỉ “xinh xinh” với chiếc mũ ca lô đội lệch rất hiên ngang, hiếu động.

*Lời nói của Lượm:

Cháu đi liên lạc

Vui lắm chú à

Ở đồn Mang Cá

Thích hơn ở nhà.

*Lời nói của Lượm

hồn nhiên, ngây thơ, chân thật cho ta hiểu chú bé rất yêu thích công việc kháng chiến,

tự nguyện tham gia kháng chiến (niềm vui chung của cả thế hệ trẻ sau cách mạng tháng

8).

* Hỡnh nh L ả ượ m trong n m kh th ă ổ ơ đầ đượ u c mieõu taỷ sinh ủoọng vaứ roừ neựt qua nhửừng chi tieỏt ngheọ thuaọt.

Trang phục

Dáng i u đ ệ

Cử chỉ

Lời nói

- Cái xắc xinh xinh

- Ca lô

đội lệch

- Loắt choắt, thoăn thoắt

- Nghênh nghênh

- Huýt sáo,

- Cười híp mí

- Cháu đi liên lạc; Vui lắm chú à ; Thôi chào đồng chí!

= >Trang phục của các chiến sĩ vệ quốc

=> Nhỏ bé, nhanh nhẹn, tinh nghịch

=> Hồn nhiên, vui vẻ, yêu đời

= >Say mê công tác kháng chiến

 Lượm đi đưa thư

“Thượng khẩn”.

Vụt qua mặt trận

Đạn bay vèo vèo

Thư đề “Thượng

khẩn”

Sợ chi hiểm nghèo?

 Hành động: nhanh,

dứt khoát, quả cảm.

 Thái độ: Thách

thức hiểm nguy, đặt nhiệm vụ lên trên hết.

Cháu nằm trên lúa Tay nắm chặt bông

Lúa thơm mùi sữa Hồn bay giữa

đồng

Bỗng loè chớp đỏ

Thôi rồi, Lượm ơi!

Chú đồng chí nhỏ

Một dòng máu tươi!

-> Cái chết đến bất ngờ

đột ngột

? Sự hy sinh của Lượm

gợi cho em cảm xúc gì?

Cái chết cao đẹp, nhẹ

nhàng,thanh thản Lư

ợm như một thiên thần

nhỏ đang yên nghỉ giữa

cánh đồng quê hương

Linh hồn của em hóa

thân vào thiên nhiên

đất nước - > Sự hi sinh

cao đẹp, đáng trân

- Ra thế

Lượm ơi !

- Thôi rồi, Lượm ơi!

Câu thơ tách làm hai dòng -> thái độ sững sờ trước tin Lư

ợm hi sinh.

Câu cảm thán ngắt làm hai vế -> Bộc lộ cảm xúc nghẹn ngào đau xót, tiếc thư

ơng.

? Nhận xét cấu tạo của các câu thơ và nêu tác dụng trong việc bộc lộ cảm xúc của tác giả ?

=> Tỏc giả sững sờ, nghẹn ngào đau xút

 Câu hỏi thảo luận

nhóm:

“Có hai ý kiến trái

ngược nhau về việc

tác giả lặp lại khổ thơ

2,3 ở cuối bài Một

cho rằng lặp như thế

không sâu sắc; một

lại cho rằng nội dung

diễn đạt trở nên sâu

sắc hơn Em đồng ý

với ý kiến nào và tại

sao?”.

Điệp khúc lặp lại nguyên vẹn khổ thơ 2,3

ở cuối bài khẳng định Lượm vẫn còn sống mãi cùng thời gian trong

lòng tác giả và mọi người (sự bất tử, vẹn nguyên của chú bé anh dũng) như Tố Hữu đã từng viết: “ Có cái chết hóa thành bất tử”.

 Cách xưng hô của tác giả:

+ Chú bé là cách gọi của người lớn với người

em trai nhỏ, quan hệ thân mật.

+ Cháu là cách gọi biểu lộ sự trìu mến, tình

cảm gần gũi, thân thiết như quan hệ ruột thịt.

+ Chú đồng chí nhỏ là cách gọi vừa thân thiết,

trìu mến, vừa trân trọng, ngang hàng giữa hai người đồng chí.

1.Nội dung:

Bài thơ đã khắc

họa và ca ngợi

hình ảnh chú bé

liên lạc hồn nhiên,

vui tươi, hăng hái,

dũng cảm Lượm

đã hi sinh anh

dũng nhưng hình

ảnh em còn sống

mãi trong lòng mọi

người.

2.Nghệ thuật:

- Kết hợp miêu tả, tự

sự và biểu cảm.

- Thể thơ 4 chữ giàu

âm điệu.

- Nhiều từ láy gợi hình

- Cách so sánh độc

đáo.

- Kết cấu đầu cuối

tương xứng

Hướng dẫn học sinh học bài

- Viết đoạn văn nêu cảm nghĩ của em sau khi học bài thơ Lượm

- Soạn bài văn bản Cô Tô - của Nguyễn Tuân.

Giáo viên: Hoàng Thị Phương Trường: THCS Thị Trấn Sóc Sơn