Lựa chọn trạt tự từ trong câu

Vớ dụ:Cỏc cỏch sắp xếp khỏc: 2.Cai lệ gừ đầu roi xuống đất, thột bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi cũ.. 3.Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi cũ

Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là lượt lời ? Để thể hiện phép lịch sự tôn trọng lượt lời của người khác thì người

tham gia hội thoại phải làm gì?

Trả lời

- Trong hội thoại ai cũng được núi Mỗi l n ầ cú một người tham gia hội thoại núi được gọi là một lượt lời.

- Để giữ lịch sự cần: Trỏnh núi tranh lượt lời, cắt lời hoặc chờm vào lời người khỏc.Nhiều khi cần im lặng để biểu thị thỏi độ

Nh¹c : NguyÔn Lª T©m Lêi th¬ : L­u Quang Vò

Ca sÜ: Ng« Hång Quang

Tiết 114 : Lựa chọn trật tự từ trong câu

Vớ dụ:

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng.

Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua, cũn sống

đấy à? Nộp tiền sưu! Mau! (Ngụ Tất Tố - Tắt đốn)

 I Nhận xột chung:

 Thảo luận nhóm: 3 phút

Em hãy thay đổi trật tự từ trong câu in đậm màu đỏ, sao cho nghĩa của câu không thay đổi ?

Vớ dụ:

Cỏc cỏch sắp xếp khỏc:

2.Cai lệ gừ đầu roi xuống đất, thột bằng giọng khàn khàn của

một người hỳt nhiều xỏi cũ.

3.Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của một người hỳt nhiều xỏi

cũ, gừ đầu roi xuống đất.

…

I.Nhận xột chung

Ti t 114 ế : Lựa chọn trật tự từ trong câu

1 Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

I Nhận xét chung

Ví dụ: Cách 1

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một

tiếng Uể oải, chống tay xuống

phản, anh vừa rên vừa ngỏng

đầu lên Run rẩy cất bát cháo,

anh mới kề vào đến miệng, cai

lệ và người nhà lí trưởng đã

sầm sập tiến vào với những

song, tay thước và dây thừng.

Gõ đầu xuống đất, cai lệ

bằng giọng khàn khàn của

người hút nhiều xái cũ:

- Thằng kia ! Ông tưởng mày

chết đêm qua, còn sống đấy à?

Nộp tiền sưu! Mau!

(Ngô Tất Tố)

Cách sắp xếp

Nhấn mạnh

sự hung hãn

Liên kết chặt chẽ với câu

trước

Liên kết chặt chẽ với câu

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

I.Nhận xét chung

Ví dụ: Cách 2

Anh Dậu uốn vai ngáp dài một

tiếng Uể oải, chống tay xuống

phản, anh vừa rên vừa ngỏng

đầu lên Run rẩy cất bát cháo,

anh mới kề vào đến miệng, cai lệ

và người nhà lí trưởng đã sầm

sập tiến vào với những song,

tay thước và dây thừng.

Cai lệ gõ đầu xuống đất,

bằng giọng khàn khàn của người

hút nhiều xái cũ:

- Thằng kia ! Ông tưởng mày

chết đêm qua, còn sống đấy à?

Nộp tiền sưu! Mau!

Cách sắp xếp

Nhấn mạnh

sự hung hãn

Liên kết chặt chẽ với câu

trước

Liên kết chặt chẽ với câu

+ Lặp lại từ “ roi ” ngay ở đầu câu có tác dụng liên kết chặt chẽ câu ấy với câu trước.

+ Đặt từ “ thét” ở sau có tác dụng liên kết chặt chẽ câu ấy với câu sau

+ Mở đầu bằng cụm từ “ gõ đầu roi xuống” đất có tác dụng nhấn mạnh sự hung hãn của cai lệ.

2 Việc lựa chọn trật tự như trên vì:

Có nhiều cách sắp xếp mà không thay

đổi ý nghĩa của câu Vì sao tác giả Ngô

Tất Tố lại lựa chọn trật tự từ như vậy?

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

Nhấn mạnh

sự hung hãn

Liên kết chặt chẽ với câu

trước

Liên kết chặt chẽ với câu

sau

II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ

? Trật tự từ trong những bộ phận câu in đậm dưới đây thể hiện

ngơ ngỏc, muốn núi mà khụng dỏm núi

Đựng đựng, cai lệ giật phắt cỏi thừng

trong tay anh này và chạy sầm sập đến

chỗ anh Dậu.

xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn.

Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt

động

Thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật

Thứ tự xuất hiện của các nhân vật.

Tương ứng với cụm từ đứng trước:

•Cai lệ mang roi song

•Người nhà lí trưởng mang tay thước và dây thừngự.

Vớ dụ1:

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài

một tiếng Ủờ oải,

chống tay xuống phản,

anh vừa rờn vừa

ngỏng đầu lờn, run rẩy

cất bỏt chỏo, anh mới

kề vào đến miệng, cai

lệ và người nhà lớ

trưởng đó sầm sập

tiến vào với những roi

song, tay thước và dõy

thừng.

Vớ dụ 2:

quõn thự Tre xung phong vào xe tăng, đại

tranh, giữ đồng lỳa chớn Tre hi sinh để

quõn thự Tre xung phong vào xe tăng, đại

chớn, giữ làng, giữ nước Tre hi sinh để

bảo vệ con người.

quõn thự Tre xung phong vào xe tăng, đại

đồng lỳa chớn, giữ nước Tre hi sinh để

bảo vệ con người.

Cách viết của nhà văn Thép Mới có hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hài hòa.

Trong những cách nêu trên, cách nào gợi âm hưởng, tiết tấu, nhịp điệu hay hơn? Vì sao?



 III Luyện tập:

Nêu lí do (hiệu quả, tác dụng) của sự sắp xếp trật tự từ ?

Đọc và xác định yêu cầu của bài tập?

III Luyện tập: Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những

bộ phận câu và câu in đậm dưới đây:

a) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào

vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà

Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các

vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

III Luyện tập: Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những

bộ phận câu và câu in đậm dưới đây:

b) Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông L , hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca



Nhấn mạnh vẻ đẹp của non sông đất nước

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

đồng thời đảm bảo cho câu thơ có sự hài hòa về mặt ngữ

âm của câu thơ .

ạt

III Luyện tập: Giải thích lí do sắp xếp trật tự từ trong những

bộ phận câu và câu in đậm dưới đây:

c) Ấy cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế

này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn.

cần.



Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

III Luyện tập: Bài tập bổ trợ

d) Cùng lắm, nó có giở quẻ, hắn cũng chỉ đến đi ở tù Ở tù

thì hắn coi là thường.

Liên kết với câu đứng trước, đồng thời nhấn mạnh

sự việc được nói đến.

Tiết 114 : Lùa chän trËt tù tõ trong c©u

Ô cửa số 3

Nêu lí do sắp xếp trật tự từ

trong các câu sau:

Lá xanh bông trắng lại chen

nhị vàng

Nhị vàng, bông trắng, lá

xanh…

Phạm Văn Đồng từng nhận định như thế nào

về TiếngViệt?

Sửa lại trật tự từ ở câu sau

Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời.Trời xanh thẳm, biển cũng xanh thẳm.

Nêu tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ ?

Trật tự từ của câu nào góp

của Tiếng Việt

Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề

Biển xám xịt, nặng nề, trời âm u mây mưa.

Tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.

Miêu tả vẻ đẹp hoa sen từ

ngoài vào trong và ngược lại.

Luật chơi

Ô cửa may mắn Chúc mừng các bạn!

Luật chơi

- Có 7 ô cửa trong đó có 1 ô cửa bí mật Lần lượt các đội lựa chọn ô cửa và trả lời câu hỏi Nếu trả lời đúng được 5 điểm , trả lời sai không có

Trật tự từ trong câu có thể :

-Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tư ợng…

- Liên kết câu với những câu khác.

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật

-Đảm bảo sự hài hòa về ngữ âm.

Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng

Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi

Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người…

Tiếng tha thiết, nói thường nghe như hát

Kể mọi điều bằng ríu rít âm thanh.

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

-Về nhà học bài.

- Xem lại bài tập.

- Chuẩn bị bài mới.

gõ đầu roi xuống đất

gõ đầu roi xuống đất,

gõ đầu roi xuống đất.

theựt thét.

6 Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều

goừ ủaàu roi xuoỏng ủaỏt,