Góp phần thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, khắc phục lối truyền thụ một chiều, thụ động, triệt tiêu sự sáng tạo của học sinh.III/ Đóng góp mới về mặt lý luận, về mặt thực tiễn: Tr
Trang 1LỜI NGỎ
♦♦♦♦♦♦
“ Phương pháp dạy học tích cực” là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động.
Theo định hướng của ngành giáo dục Việt Nam, luôn luôn đổi mới phương pháp giảng dạy để người dạy và người học ngày càng chủ động, tích cực hơn trong việc truyền thụ và tiếp nhận tri thức Qua thời gian công tác giảng dạy ở trường trung học cơ sở, đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế ở trường trung học
cơ sở Hoà Hưng – Huyện Cái Bè Nhằm tìm ra giải pháp tối ưu cho việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng học tập của học sinh, giúp các em chủ động tìm tòi kiến thức trong học tập, rèn luyện tư duy sáng tạo cho
các em, nên tôi đã tập trung nghiên cứu đề tài: Vận dụng phương pháp dạy học
tích cực trong quá trình dạy học môn Tin học 8 Với đề tài nghiên cứu này,
trong điều kiện thời gian và cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế cho nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định Tuy vậy, với sự tập trung nghiên cứu kết hợp kinh nghiệm công tác bản thân đã rút ra được những kinh nghiệm, những bài học về cách thức thực hiện.
Qua đề tài này một lần nữa bản thân xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của lãnh đạo nhà trường, các thầy, cô giáo bộ môn cùng với các em học sinh giúp cho tôi hoàn thành được đề tài này.
Cuối cùng rất mong được sự đóng góp chân thành của quí thầy cô, quý đồng nghiệp, Tôi chân thành cám ơn.
Hoà Hưng, ngày 28 tháng 01 năm 2013
Trần Nguyễn Minh Đăng
Trang 2Tên đề tài:
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG QUÁ TRÌNH DẠY HỌC MÔN TIN HỌC 8
Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ Lý do chọn đề tài:
Trong cuộc sống hiện đại, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các lĩnh vực ngày càng nhiều Nhận thấy tầm quan trọng của nó nên trong những năm gần đây, bộ môn Tin học đã được giảng dạy rộng rãi ở hầu hết các trường trung học cơ
sở trên cả nước Ngành giáo dục Việt Nam mong muốn các em học sinh được tiếp cận, tìm hiểu, ứng dụng các tính năng hiện đại và có lợi ích vô cùng to lớn của công nghệ thông tin Tuy nhiên vì một số lý do mà bản thân người giáo viên lẫn học sinh vẫn chưa thấy được tầm quan trọng của việc học tốt môn này
Bản thân môn Tin học được xếp vào các môn tự chọn nên khi giáo viên giảng dạy cũng chưa đầu tư đúng mức như các môn chính khoá; học sinh thì học chiếu lệ, thiếu đam mê Một số nội dung giảng dạy tương đối trừu tượng, khá khó hiểu so với sức học hiện tại của các em Một số trường sắp xếp thời gian học môn này trái buổi nên dẫn đến tính trạng các em vắng nhiều
Từ những cơ sở, nhận thức như trên, cộng với một số kinh nghiệm của bản thân tích luỹ được qua những năm tham gia giảng dạy bộ môn Tin học nói chung
và Tin học 8 nói riêng, tôi xin đóng góp một sáng kiến kinh nghiệm “Vận dụng
phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học môn Tin học 8” Bởi vì
tiết học tích cực là điều mà người giáo viên phải tạo ra cho học sinh trong học tập,
có như thế các em mới tích cực, hăng say tìm tòi, khám phá; qua đó góp phần nâng cao chất lượng trong giáo dục; xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc và hình thành thói quen học tập tốt cho các em sau này
II/ Mục đích nghiên cứu:
Nhằm giúp giáo viên tìm ra phương pháp phù hợp truyền thụ kiến thức với mọi đối tượng học sinh, phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh
Giúp cho học sinh có động cơ trong học tập, qua đó tạo sự hứng thú để tiến tới tự giác trong học tập Khi đó chúng ta giúp các em hình thành phương pháp học tập tốt
Trang 3Góp phần thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy, khắc phục lối truyền thụ một chiều, thụ động, triệt tiêu sự sáng tạo của học sinh.
III/ Đóng góp mới về mặt lý luận, về mặt thực tiễn:
Trong giảng dạy Tin học 8, đa số giáo viên chỉ chú trọng đến việc giảng dạy hết kiến thức của sách giáo khoa, cho học sinh thực hành theo các bài tập có sẵn
mà không chú ý đến việc học sinh sẽ nắm vững được bao nhiêu kiến thức trong đó; nhất là đối với mảng kiến thức lớn và rất khó đối với học sinh lớp 8: Lập trình Pascal
Từ đó đa số giáo viên lẫn học sinh đều ngán ngại khi tiếp xúc với kiến thức này; khó truyền thụ lẫn khó tiếp thu do các yếu tố chủ quan lẫn khách quan
“Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học môn Tin học 8” có thể giúp cho giáo viên lẫn học sinh vượt qua được những khó khăn
này; giúp cho các em ở các trình độ khác nhau cũng có thể tiếp cận, tìm hiểu những kiến thức khó; xoá bỏ tâm lý ngán ngại khi học tập môn này Qua đó có thể rèn luyện và tăng cường khả năng tự học của học sinh
IV/ Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
1) Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Cách vận dụng phương pháp dạy học
tích cực trong quá trình dạy học môn Tin học 8
2) Khách thể nghiên cứu:
Vì đối tượng nghiên cứu là Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong
quá trình dạy học môn Tin học 8 do vậy, chủ thể tác động trực tiếp vào đối tượng
này chính là giáo viên bộ môn Tin học, ngoài ra còn có khách thể khác tác động vào đối tượng nghiên cứu là các em học sinh, cơ sở vật chất của nhà trường và đặc biệt là tâm huyết của người thầy… cũng liên quan đến đối tượng này
V/ Giả thuyết nghiên cứu:
Việc lười biếng, ham chơi không học bài và làm bài tập ở nhà của học sinh, trong tiết học thì không mạnh dạng phát biểu, kiến thức tóan học thì khô khan khó tiếp thu, có nhiều học sinh rất “sợ - ngại” học toán, không đam mê học toán, học toán không có phương pháp, học hoài mà khó thuộc lý thuyết toán học, không biết vận dụng lý thuyết toán học vào bài tập, vào thực tế trong cuộc sống
Cũng có thể là sự chủ quan của giáo viên trong giảng dạy, xem nhẹ sự tìm tòi sáng tạo của học sinh, coi đây là một bài giảng năm nào cũng giảng chỉ cần giảng rõ ràng cho học sinh nắm và cho bài tập áp dụng là xong
Trang 4Cơ sở vật chất của nhà trường thiếu thốn, thiếu máy tinh đẩ thực hành, phòng ốc nhỏ hẹp gây ra một số khó khăn trong việc học tập, nhất là khi thực hiện phương pháp nhóm.
VI/ Phương pháp nghiên cứu:
1) Các phương pháp chủ yếu:
1.1) Phương pháp điều tra trắc nghiệm
1.2) Phương pháp trò chuyện có mục đích
2) Các phương pháp hỗ trợ:
2.1) Phương pháp nghiên cứu tư liệu
2.2) Dạy học thực tiển trên lớp để rút ra kinh nghiệm
2.3) Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm
* Dựa vào kinh nghiệm giảng dạy bộ môn Tin học của các giáo viên ở
trường trong những năm học trước và vốn kinh nghiệm của bản thân đã rút ra được một số vấn đề có liên quan đến nội dung của đề tài
VII/ Giới hạn nghiên cứu:
1) Về không gian:
Học sinh khối lớp 8 tổng cộng là 207 học sinh của trường THCS Hoà Hưng Giáo viên bộ môn Tin học trường trung học cơ sở Hoà Hưng, và tham khảo một số giáo viên bộ môn Tin ở các trường bạn
2) Về thời gian: Trong bốn năm học sau:
* Năm học 2009-2010
- Tìm tài liệu có liên quan đến đề tài, xây dựng đề cương
- Tiến hành điều tra học sinh lớp 8 của trường THCS Hoà Hưng ( Học sinh các lớp là lớp đại trà)
Trang 5- Tiến hành chỉnh sửa một số nội dung không cần thiết của đề tài rồi tiếp tục
áp dụng đề tài vào giảng dạy, tiến hành điều tra
- Trao đổi nội dung và phương pháp với các đồng nghiệp
I) Cơ sở lý luận của đề tài:
Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12 - 1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (12 - 1998), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15 (4 - 1999)
Luật Giáo dục, điều 24.2, đã ghi: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh" Có thể nói cốt lõi của đổi mới dạy và học là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động
Như chúng ta đã biết năm học 2011-2012 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là năm thứ hai thực hiện phương pháp dạy học tích cực, năm thứ sáu của cuộc vận
động “Hai không” của Bộ GD & ĐT, năm thứ tư thực hiện chỉ thị của Bộ GD &
ĐT về “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” với mục tiêu chủ yếu
là làm sao tạo nên môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, lành mạnh, đảm bảo sự gần gũi, gắn bó với nhân dân, xã hội, phụ huynh, học sinh, luôn tạo được sự thoải mái, bình yên, phấn khởi cho từng học sinh, phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập và trong các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội một cách phù hợp và có hiệu quả cao
Ngày nay, với đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước là: Không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, đa dạng hoá các loại hình giáo dục-đào tạo
và xã hội hoá giáo dục, thì hoạt động dạy - học ở từng trường phải đặt đúng vị trí chức năng để đạt được mục tiêu đề ra Do đó, để thực hiện tốt việc đổi mới phướng pháp dạy học thì bản thân mỗi thầy cô giáo phải tự chủ động tìm tòi
Trang 6những phương pháp dạy học phù hợp với từng đối tượng học sinh thì mới đạt được kết quả cao.
II) Cơ sở thực tiển:
Tin học 8 là một nội dung học mà đa số học sinh THCS sau khi đã trải qua đều cho rằng khó học nhất trong tất cả các môn mà các em đã học Chính vì vậy
đa số giáo viên khi tham gia giảng dạy luôn cố gắng tìm kiếm phương pháp phù hợp nhất theo từng nội dung bài học, theo từng đối tượng học để có thể đạt kết quả tốt nhất
Ở góc độ là một giáo viên tham gia giảng dạy, bản thân tôi nhận thấy ngành giáo dục chúng ta đang hướng tới việc “lấy người học làm trung tâm”; luật giáo dục cũng đã quy định : “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”
Nhưng dường như chúng ta chưa thật sự sẵn sàng, chưa có được sự chuẩn bị đầy đủ để làm tốt công việc này Nếu trong các tiết học có nội dung khó như lập trình Pascal ở bộ môn Tin học 8 thì giáo viên cần phải có sự chuẩn bị, đầu tư chu đáo để có thể vận dụng sáng tạo và linh hoạt các phương pháp giảng dạy nhằm khơi gợi niềm đam mê, khả năng sáng tạo của học sinh; qua đó góp phần xây dựng phương pháp học tập, kỹ năng chiếm lĩnh tri thức thật sự chứ không chỉ thụ động tiếp thu Để cho học sinh thấy được “Mỗi ngày đến trường là một niềm vui” chứ không phải là tâm lý lo sợ, nhàm chán
III) Khảo sát đánh giá thực trạng:
Qua quá trình giảng dạy, tôi theo dõi và nhận thấy các em còn rất khó khăn trong việc tiếp nhận kiến thức
* Đây là bảng khảo sát khả năng vận dụng kiến thức của các em học sinh khối 8 trong việc thực hành lập trình Pascal:
Lập trình lại chương trình đã được học
Không thể viết hoàn chỉnh chương
trình
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ
2009
-2010 207 6 2,9 84 40,6 117 56,5
Trang 7* Bảng khảo sát điểm thi cuối học kỳ II môn Tin (bao gồm lý thuyết + thực hành) của học sinh khối 8 như sau:
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
Số lượng
Tỉ lệ
2009
Năm học 2008-2009 điều tra ở giai đoạn học kỳ II, qua số liệu cho thấy các
em thực sự rất thích học môn Toán chiếm tỉ lệ thấp chỉ có 10.6%, hơn phân nữa số học sinh xem môn Toán là bình thường Từ đó, kết quả điểm thi của môn Toán cuối năm cũng còn thấp chỉ chiếm 8.2% giỏi, còn yếu kém thì 62.9%
Tiểu kết:
Để thực hiện tốt cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực” của ngành đưa ra thì mỗi giáo viên chúng ta phải xây dựng kế hoạch
giảng dạy như thế nào để thu hút được học sinh, làm sao cho học sinh ham thích môn học của mình, tạo được mối quan hệ thân thiện, gần gũi các em để từ đó các
em cảm nhận được kiến thức phổ thông là rất cần thiết cho cuộc sống sau này
Bản thân là một giáo viên dạy môn Toán bậc THCS, một môn học mà nhiều học sinh rất “Sợ-ngại” học và cho rằng là môn học khô khan dễ nhàm chán Chính
Trang 8vì lý do đó mà tôi đã đưa một số trò chơi toán học vào các bài dạy của mình nhằm
để gây hứng thú học tập cho học sinh và qua đó các em có thể tự tổ chức trò chơi Toán học vào những giờ giải lao, lúc rảnh rỗi để khắc sâu kiến thức và đặc biệt có thể xa rời trò chơi điện tử kém tính giáo dục thể chất và tinh thần
Trên thực tế những giờ dạy mà tôi đã đan xen tổ chức trò chơi Toán học tôi thấy học sinh rất thích thú, rất hào hứng đoán nhận kiến thức một cách bất ngờ
II Cách tổ chức trò chơi trong tiết dạy học Toán:
1) Những điều cần thiết khi tổ chức trò chơi trong tiết dạy Toán:
a) Về giáo viên:
Giáo viên bộ môn là người đóng vai trò hướng dẫn luật chơi rõ ràng, là trung tâm thu hút học sinh tham gia và là trọng tài của các trò chơi
Giáo viên phải có những phong thái chững chạc, nghiêm túc nhưng lại vui
vẻ, gần gũi, hòa đồng với các em
Lời nói phải thật rõ ràng, dễ hiểu, ấn tượng, luôn gây sự chú ý, tạo sự hấp dẫn và pha trộn hài hước trong mỗi trò chơi Nhằm tác động tình cảm, tâm lý đem lại niềm vui tươi, sự hứng thú trong học tập cho học sinh
Biết phân phối hài hòa giữa lời nói và các động tác cần thiết (cơ mặt, tay, chân, ) để học sinh dễ dàng nắm bắt nội dung và hóa thân vào trò chơi một cách
tự nhiên
Sau mỗi trò chơi phải có tổng kết, thưởng phạt phân minh để gây cảm xúc hào hứng cho học sinh Tuy nhiên, đây là trò chơi chủ yếu phục vụ cho các em nắm bắt được kiến thức của tiết dạy, cho nên giáo viên tránh xử phạt đối với đội thua, người thua, mà nên tập trung tuyên dương, khen thưởng đối với đội thắng, người thắng Nhằm động viên, khích lệ tinh thần cho các em một cách kịp thời, kích thích sự hưng phấn, hào hứng học tập cho học sinh
Tránh tổ chức trò chơi quá ồn ào, náo nhiệt gây ảnh hưởng không tốt đến các lờp học lân cận
Thời gian tổ chức trò chơi không quá 10 phút
b) Đối với học sinh:
Nghiêm túc chấp hành luật chơi, chơi nhiệt tình, không gian lận trong quá trình chơi, thể hiện tinh thần đồng đội
2) Chọn lựa trò chơi:
Giáo viên phải biết chọn lựa trò chơi cho phù hợp với bài dạy về cả nội dung và thời lượng
Trang 9Xác định được mục tiêu của trò chơi Qua trò chơi giáo dục được kĩ năng gì?, phẩm chất gì? và tiếp thu được kiến thức gì? Đây là đều quan trọng nhất để chúng ta tiến hành trò chơi.
Trò chơi đưa ra phải đa dạng, phong phú, có tác dụng khích lệ tinh thần học tập cho tất cả các đối tượng học sinh trong lớp, tránh bỏ rơi học sinh yếu – kém ngoài cuộc
Không nên chọn những trò chơi chỉ được mặt vui nhộn, nhưng lại thiếu tác dụng về tính giáo dục về phẩm chất, nhân cách, kiến thức, kĩ năng học tập
Động viên học sinh chơi nhiệt tình, hết mình Song, phải đảm bảo nề nếp, không ồn ào
4) Giới thiệu trò chơi và cách thức tổ chức trò chơi:
4.1 Trò chơi mang tên “ SỰ SẮP XẾP NGẪU NHIÊN”.
* Trò chơi này được áp dụng sau khi học sinh học bài “ĐỊNH LÝ” trong chương trình hình học lớp 7 Từ đây, có thể áp dụng cho tất cả các bài có các định
lý, tính chất, ôn tập chương trong chương trình học từ lớp 7; 8; 9
Chuẩn bị: Các mẫu giấy hoặc các bảng phụ giáo viên ghi sẵn từ “Nếu”
hoặc từ “Thì”
Cách chơi:
Tổ chức bóc thăm chọn ra 2 cặp đội cùng chơi (Ví dụ như: cặp thứ nhất là đội 1 và 2, cặp thứ hai là đội 3 và 4)
* Đội 1: điền nội dung sau từ “Nếu
* Đội 2: điền nội dung sau từ Thì ”
Sau đó ghép ngẫu nhiên một tờ giấy của đội 1 và một tờ giấy của đội 2 xem mệnh đề có đúng không? Cặp nào có nhiều mệnh đề đúng thì cặp đó thắng
* Ví dụ: Bài 2: “ QUAN HỆ GIỮA ĐƯỜNG VUÔNG GÓC VÀ ĐƯỜNG
XIÊN, ĐƯỜNG XIÊN VÀ HÌNH CHIẾU”
Nếu đường xiên có hình chiếu lớn hơn Thì lớn hơn.
Trang 10Thì có hình chiếu lớn hơn.
Thì hai hình chiếu bằng nhau.
Tác dụng: Trò chơi này giúp các em khẳng định được mệnh đề đúng chính
là những định lý hay là những tính chất đã học, còn với những mệnh đề sai các em
có một trận cười sảng khoái, giảm căng thẳng trong giờ học toán
4.2 Trò chơi mang tên “ XÂY TƯỜNG”
* Trò chơi này được sử dụng trong các bài giảng về các phép toán cộng, trừ, nhân, chia trong các tập số: N; Z; Q; R, tùy theo từng bài mà giáo viên đưa ra quy tắc “xây tường” khác nhau
Tác dụng: Trò chơi này giúp các em vận dụng bài đã học tính toán nhanh
nhẹn chính xác, mang tính đồng đội mới chiến thắng
4.3 Trò chơi mang tên “ AI NHANH HƠN”
* Trò chơi này được sử dụng trong nhiều bài dạy với yêu cầu mỗi lần tổ chức trò chơi là một yêu cầu khác nhau
Trang 11Chuẩn bị: Những tấm bìa màu biểu hiện các phân số như dạng hình minh
họa ( nếu có 2 đội chơi thì cắt thành 2 bộ như hình
minh họa)
Cắt những tấm giấy trắng hình chữ nhật
(2x2cm) rồi viết các phân số theo yêu cầu của bài
toán, xếp lại để cho mỗi đội lên bốc thăm
Đố em ghép các miếng bìa thành?
* Lần 1: Đội 1:14hình tròn; Đội 2: 127 hình tròn
* Lần 2: Đội 1:12hình tròn ; Đội 2:32hình tròn
Cách chơi: Cho các đội trưởng lên bốc thăm chọn ra 2 đội chơi.
Yêu cầu mỗi lần 1 học sinh ở mỗi đội lên bốc 1 thăm mà giáo viên đã chuẩn
bị sẵn rồi chọn các tấm bìa đặt theo yêu cầu của thăm bốc được (chú ý qui định thời gian), lần lượt như vậy cho đến hết những lá thăm rồi giáo viên tổng kết chọn
ra đội có nhiều lần đặt đúng và nhanh nhất là chiến thắng
Tác dụng: Rèn luyện tính toán nhanh nhẹn, xử lý tình huống trực quan,
chính xác thì mới có thể chiến thắng được đội bạn và đây cũng là thành công lớn nhất trong dạy và học
Ví dụ: Sau khi học xong bài “ PHÉP NHÂN PHÂN SỐ” toán lớp 6 tập 2
giáo viên có thể tổ chức trò chơi “Ai nhanh hơn” như sau:
* Chuẩn bị: Các chữ cái mà giáo viên chọn là kết quả và ghi lên bìa cứng,
13 − = ?
3
1 5
16 − = ?
14
36 6
7 = ?
9
8 4
3 2
1 − =
?
35
84 49
1 6
U
HO
I
L
Trang 121
−
−31 −4936 -1 3 89
* Cách chơi: Giáo viên cho các đội trưởng bốc thăm chọn ra 2 đội chơi
Hai đội chơi ngồi ở 2 bàn riêng biệt, và giải lần lượt các bài toán trên, có kết quả thì dùng viết lông ghi chữ cái vào ô tương ứng, cuối cùng dán kết quả của đội mình lên bảng và đọc kết quả, đội nào đọc kết quả trước và đúng đáp án của giáo viên (LUONGTHEVINH) là đội đó chiến thắng, đội còn lại giáo viên vẫn cho dán kết quả lên để học sinh và giáo viên nhận xét và tuyên dương khen thưởng
4.4 Trò chơi mang tên “ NHANH MẮT - NHANH TAY”
* Trò chơi này được sử dụng trong nhiều bài dạy với yêu cầu mỗi lần tổ chức trò chơi là một yêu cầu khác nhau, có thể tổ chức cho hai đội cùng chơi hoặc hai học sinh cùng chơi
Chuẩn bị: Những miếng mica có đủ các màu và gắn sẵn các nam châm
(hoặc keo hai mặt), với những miếng mica này giáo viên có thể ghi tất cả các nội dung cần học sinh quan tâm, dụng cụ này có thể sử dụng rất nhiều lần
Cách chơi: Cho bốc thăm chọn ra hai đội cùng chơi hoặc chọn hai học sinh
cùng chơi Ai lấy nhiều miếng mica đúng theo yêu cầu của đề bài hơn thì chiến thắng
Tác dụng: Tạo hứng thú, niềm vui trong toán học, giúp cho các em có thói
quen nghe tốt, suy nghĩ nhanh nhẹn, nhạy bén, linh hoạt mới có khả năng chiến thắng Trò chơi này các em có thể tự tổ chức chơi với nhau và có thể áp dụng cho tất cả các môn học
Ví dụ: Luyện tập về cộng hai số nguyên (số học lớp 6)
* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các miếng mica có viết số như hình minh
2-7
-4
3
-16-10
-15
1619
-1
Trang 13Các câu hỏi:
1) Tìm số đối của -3 2) Tìm kết quả của: 2 + (-12) 3) Tìm giá trị của -19
4) Tìm số liền sau của -16 5) Tìm các số nguyên thỏa mãn -3 < x < 0
* Cách chơi: Cho bóc thăm chọn 2 học sinh cùng chơi, các em tự trả lời
những câu hỏi và chọn miếng mica thích hợp, em nào chọn được nhiều miếng mica có kết quả đúng là chiến thắng
4.5 Trò chơi mang tên “ GIẢI Ô CHỮ”
* Trò chơi này có thể áp dụng cho các bài có liên quan đến các khái niệm, tổng kết chương, tổ chức thi đố vui để học, tổ chức trong lớp, ngoài sân trường
* Giáo viên có thể thiết kế trò chơi này trên phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2003, hoặc download phần mềm thiết kế trò chơi ô chữ tại mục tài nguyên trên trang web của sở giáo dục và đào tạo Tiền Giang hoặc giáo viên thiết
kế trên bảng phụ Dưới đây tôi xin gợi ý thiết kế trò chơi trên bảng phụ
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị một tấm bảng kẻ các ô hàng ngang, hàng dọc
theo ý đồ của bài toán, các ô hàng ngang là dùng để ghi kết quả của từng câu hỏi
do giáo viên đặt ra xung quanh kiến thức đã học, chọn một cột hàng dọc làm kết quả cuối cùng của cuộc chơi ( thường là tên của nhà toán học, tên của một chương, nội dung trọng tâm trong chương )
Minh họa:
Cách chơi: Giáo viên có thể cho cả lớp cùng chơi, hoặc chia thành hai dãy,
hoặc chia thành hai đội cùng chơi Giáo viên giới thiệu luật chơi: Mỗi đội lần lượt chọn một câu hỏi, mỗi câu hỏi chỉ được trả lời một lần, nếu trả lời không đúng thì nhường quyền trả lời cho đội kia, nếu trả lời không đúng thì tiếp tục nhường quyền trả lời cho kháng giả (là các em không nằm trong đội chơi) Nếu đội nào dự đón đúng các ô chữ ở cột hàng dọc thì chiến thắng, nếu dự đón sai sẽ bị trừ điểm
Tác dụng: Học sinh được ôn lại một số khái niệm cơ bản đã học, qua trò
chơi học sinh lại có thêm kiến thức mới, biết thêm được tên của nhiều nhà toán học nổi tiếng trên thế giới hay là các nội dung trọng tâm của chương
Ô chữ hàng ngang.ngang
Ô chữ hàng dọc
Là kết quả cuối cùng của cuộc chơi.
Các câu hỏi giáo viên có
thể ghi sẵn dán lên bảng,
hay giáo viên cho học
sinh chọn câu rồi giáo
viên đọc.
Thứ tự câu hỏi.
Trang 14Ví dụ: Tôi xin giới thiệu một dạng khác của trò chơi giải ô chữ, thiết kế đơn
giản hơn không mất nhiều thời gian thiết kế, cũng như thời gian tổ chức chơi trên lớp Sau khi học xong bài “SỐ NGUYÊN TỐ HỢP SỐ BẢNG SỐ NGUYÊN TỐ” sách giáo khoa lớp 6 tập 1 trang 45, giáo viên có thể thiết kế trò chơi ô chữ như hình minh họa
* Học sinh trả lời câu hỏi rồi điền chữ cái vào ô kết quả tương ứng Xong rồi giáo viên cho học sinh đọc kết quả trong ô chữ, nếu học sinh đọc không được thì giáo viên sẽ đặt câu hỏi gợi mở
* Kết quả: ƠRATÔXTEN
Ví dụ: Sau khi học xong bài “HÌNH BÌNH HÀNH” sách giáo khoa lớp 8
giáo viên có thể tổ chức cho học sinh chơi trò chơi giải ô chữ như hình minh họa
* Giáo viên cho học sinh điền từ vào chỗ trống, mỗi kết quả đúng giáo viên chọn ra một chữ cái đặt vào ô kết quả Xong rồi cho học sinh đọc kết quả, nếu học sinh đọc không được giáo viên đặt câu hỏi gợi mở
* Kết quả: HÌNH VẼ
4.6 Trò chơi mang tên “ ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ”
* Trò chơi này áp dụng theo bản quyền của trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” trên đài truyền hình, đây cũng là một trong những chương trình mà các em ưa thích
* Trò chơi này có thể áp dụng cho các bài có liên quan đến các khái niệm, định lý đã học, tổng kết chương của môn hình học 6; 7; 8; 9
Chuẩn bị: Các tờ giấy A4, vẽ hình lên trên tờ giấy, các hình này sẽ tùy theo nội dung của bài toán, kiến thức mà giáo viên cần cho học sinh phát hiện ra
Cách chơi: Giáo viên có thể cho học sinh toàn lớp dự đón, hoặc chia thành
hai đội cùng chơi Giáo viên dán hình lên bảng yêu cầu học sinh “Đuổi hình bắt chữ” và qui định thời gian cho mỗi hình
Tác dụng: Qua trò chơi này các em học sinh được ôn lại các khai niệm, các
định lý đã được học Từ các hình vẽ các em phát hiện ra đinh lý, đây là một vấn đề hết sức là quan trọng mà bất kỳ giáo viên dạy toán nào cũng muốn cho học trò của mình đạt được
Ví dụ: Ôn tập kỳ I toán hình lớp 6: Một số hình minh họa như sau:
Trang 15
• • x • •
( Đọan thẳng AB) (Tia Ox) (Đường thẳng MN)
Ví dụ: Sau khi học xong bài “QUAN HỆ GIỮA ĐƯỜNG VUÔNG GÓC
VÀ ĐƯỜNG XIÊN, ĐƯỜNG XIÊN VÀ HÌNH CHIẾU” Hình học lớp 7 tập 2 Tôi đưa một số hình ảnh như sau:
- Trong các đường xiên và đường vuông góc kẻ từ một điểm ở ngoài một
đường thẳng đến đường thẳng đó, đường vuông góc là đường ngắn nhất.
- Trong hai đường xiên kẻ từ một điểm nằm ngoài một đường thẳng đến
đường thẳng đó Đường xiên nào có hình chiếu lớn hơn thì lớn hơn
- Trong hai đường xiên kẻ từ một điểm nằm ngoài đường thẳng đến một
đường thẳng đó Đường xiên nào lớn hơn thì có hình chiếu lớn hơn
- Trong hai đường xiên kẻ từ một điểm nằm bên ngoài đường thẳng đến
đường thẳng đó Nếu đường xiên bằng nhau thì có hình chiếu bằng nhau.
4.7 Trò chơi mang tên “ THỬ TÀI TRÍ NHỚ”
- Trò chơi này áp dụng cho tất cả các môn, các khối lớp, đặc biệt là đối với các lớp mà các em luời biếng học bài thì giáo viên cho các em chơi ngay sau tiết học, trò chơi này giáo viên không mất nhiều thời gian nên giáo viên thường thay đổi cách tổ chức: Tổ chức cho cả lớp, 2 hay 3 nhóm, hay hai học sinh cùng chơi
Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các nôi dung cần thiết có liên quan đến trò
chơi (những nội dung chính của bài vừa học, hay là những nội dung chính trong chương ) rồi ghi sẵn trên bảng phụ (hay đưa lên máy chiếu)
Cách chơi:
Giáo viên cho bốc thăm chọn ra hai đội cùng chơi
Mời hai đội lên bảng đứng hai góc hướng về phía bảng