tài liệu sinh thái học cơ bản

Quy luật tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái lên sinh vật... 1KLӅX ORjL VLQK YұW WURQJ FiF JLDL ÿRҥQ VӕQJ NKiF QKDX Fy QKӳQJ \rX FҫX VLQK WKiLNKiF QKDX1ӃXNK{QJWKӓD PmQ WKu FK~QJ

CHƯƠNG I

KHÁI QUÁT VỀ SINH THÁI HỌC

1 ĐỊNH NGHĨA

7KXұWQJӳVLQKWKiLKӑF(FRORJ\ EҳWQJXӗQWӯWLӃQJ+\/ҥS2LNRVYjORJRVRLNRVOj

QKj KD\QѫL ӣYjORJRVOjNKRDKӑF KD\ KӑFWKXұW1ӃX KLӇXPӝWFiFKÿѫQJLҧQWKu VLQKWKiL

KӑF OjNKRDKӑFQJKLrQFӭXYӅ³QKj´³QѫLӣ´ FӫD VLQKYұW+LӇXUӝQJ KѫQ VLQKWKiL KӑF Oj

2 SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SINH THÁI HỌC

.KL FRQ QJѭӡL UD ÿӡL WUѭӟF KӃW Kӑ ELӃW WuP QѫL ӣ FKӛ NLӃP ăQ WUiQK WK~ Gӳ Yj FiF

khi WKLrQQKLrQELӃQÿәLPҥQKFRQ QJѭӡL SKҧL ELӃWWҥL VDRYjWuP PӑLELӋQSKiS YӯDÿӇSKiW

WULӇQ QӅQ YăQ PLQK FӫD PuQK YӯD GX\ WUu Vӵ әQ ÿӏQK FӫD WKLrQ QKLrQ 'R ÿy QKӳQJ NLQK

- 1JKLrQ FӭX Vӵ FKX\ӇQ KRi YұW FKҩW Yj QăQJ OѭӧQJWURQJTXҫQ [m JLӳD TXҫQ [m Yj

QJRҥL FҧQK WKӇ KLӋQ WURQJ FiF FKXӛL Yj OѭӟL WKӭF ăQ FiF EұF GLQK GѭӥQJ Yj Vӵ KuQK WKjQK

4 MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH THÁI HỌC VỚI CÁC MÔN HỌC KHÁC

SKѭѫQJ SKiS Yj QKLӅX F{QJ Fө PӝW FiFK Fy FKӑQ OӑF QKҵP WҥR QrQ QKӳQJ NӃW TXҧ WLQ Fұ\

7 MỘT SỐ QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA SINH THÁI HỌC

7.1 Quy luật tác động tổng hợp của các nhân tố sinh thái lên sinh vật

1KLӅX ORjL VLQK YұW WURQJ FiF JLDL ÿRҥQ VӕQJ NKiF QKDX Fy QKӳQJ \rX FҫX VLQK WKiL

NKiF QKDX1ӃXNK{QJWKӓD PmQ WKu FK~QJ VӁ FKӃW KRһFNKy FyNKҧQăQJ GX\ WUuQӗLJLӕQJ

7.4 Quy luật giới hạn của các nhân tố sinh thái

7iFÿӝQJ FӫDFiF QKkQWӕ VLQKWKiLOrQFѫWKӇNK{QJ FKӍSKөWKXӝF YjRWtQKFKҩWFӫD

FiFQKkQWӕ Pj FzQSKөWKXӝFYjR Fҧ FѭӡQJÿӝ FӫDFK~QJ6ӵWăQJ KD\ JLҧP FѭӡQJÿӝWiF

8 PHẢN ỨNG CỦA SINH VẬT LÊN CÁC TÁC ĐỘNG CỦA MÔI TRƯỜNG

6LQK YұW SKҧQ ӭQJ OrQ QKӳQJ WiF ÿӝQJ FӫD ÿLӅX NLӋQ P{L WUѭӡQJ [ҧ\ UD EҵQJ KDL

SKѭѫQJ WKӭF KRһF Oj FKҥ\ WUӕQ ÿӇ WUiQK QKӳQJ WDL KӑD FӫD P{L WUѭӡQJ QJRjL SKѭѫQJ WKӭF

CHƯƠNG II

CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

chu kì hay không theo chu kì rõ ràng

2 ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ VÔ SINH LÊN SINH VẬT

7URQJQKyP FiF \ӃXWӕ VLQKWKiL Y{ VLQK FӫD P{LWUѭӡQJ WKuQKyP \ӃX Wӕ NKtKұXOj

ÈQK ViQJ Oj PӝW \ӃX Wӕ VLQK WKiL iQK ViQJ Fy YDL WUz TXDQ WUӑQJ ÿӕL YӟL FiF Fѫ WKӇ

VӕQJ ÈQK ViQJOj QJXӗQ FXQJFҩSQăQJ OѭӧQJFKR WKӵFYұWWLӃQ KjQKTXDQJ KӧS 0ӝW Vӕ YL

* Sự phân bố và thành phần quang phổ của ánh sáng

PһW WUӡL  FzQ SKҫQ Eӏ EөL KѫL QѭӟF 

NKX\ӃFK WiQ JӑL Oj iQK ViQJ WiQ [ҥ &y

NKRҧQJ  iQK ViQJ WUӵF [ҥ Yj 

- &KP WLD ViQJ QKuQ WKҩ\  c  Ȝ c WUӵF WLӃS WKDP JLD YjR TXi WUuQK

ÈQK ViQJ FyҧQK KѭӣQJQKҩWÿӏQKÿӃQ KuQKWKiLYj FҩXWҥR FӫDFk\1KӳQJFk\ PӑF

ULrQJ OӁ QJRjLUӯQJKD\ QKӳQJFk\ PӑFWURQJUӯQJFyWKkQ SKiWWULӇQÿӅXWKҷQJ FyWiQ FkQ

ORjL Fk\ Fy UӉ WURQJ NK{QJ NKt UӉ

khí sinh) thì ánh sáng giúp cho quá WUuQK WҥR GLӋS OөF WURQJ UӉ QrQ UӉ

Liên quan ÿӃQFѭӡQJÿӝFKLӃXViQJWKӵFYұWÿѭӧFFKLDWKjQKFiFQKyPFk\ѭDViQJ

Fk\ ѭDEyQJ Yj Fk\ FKӏX EyQJ &k\ѭD ViQJWҥR QrQ VҧQ SKҭPTXDQJ KӧS FDRNKLÿLӅXNLӋQ

JLӳD  QKyP WUrQ Oj QKyP Fk\

FKӏX EyQJ hay cây trung tính

JLӕQJ QKDX WURQJ FiF WKӡL NǤ NKiF QKDX WURQJ QăP FNJQJ QKѭ WUrQ FiF Yƭ WX\ӃQ NKiF QKDX

4XDQJ FKX NǤ ÿm ÿѭӧF *DUQHU Yj $OODQG SKiW KLӋQ QăP  /LrQ TXDQ ÿӃQ ÿӝ GjL FKLӃX

- 1KyPÿӝQJYұWѭDViQJ: OjQKӳQJORjLÿӝQJYұWFKӏXÿѭӧFJLӟLKҥQUӝQJYӅÿӝGjL,

FѭӡQJÿӝYjWKӡLJLDQFKLӃXViQJ1KyPQj\EDRJӗPFiFÿӝQJYұWKRҥWÿӝng vào ban ngày,

WKѭӡQJ Fy Fѫ TXDQWLӃS QKұQiQK ViQJӢÿӝQJ YұW EұFWKҩSFѫ TXDQQj\ OjFiFWӃEjR FҧP

TXDQJSKkQEӕNKҳSFѫWKӇFzQӣÿӝQJYұWEұFFDRFK~QJWұSWUXQJWKjQKFѫTXDQWKӏJLiF

7KӏJLiFUҩWSKiWWULӇQ ӣPӝWVӕQKyPÿӝQJYұWQKѭF{QWUQJFKkQÿҫXÿӝQJYұW Fy[ѭѫQJ

VӕQJ QKҩW Oj ӣ FKLP Yj WK~ 'R Yұ\ ÿӝQJ YұW WKѭӡQJ Fy PjX VҳF ÿ{L NKL UҩW VһF Vӥ F{Q

WUQJ YjÿѭӧF[HPQKѭQKӳQJWtQKLӋXVLQKKӑF

- 1KyPÿӝQJYұWѭDWӕLEDRJӗPQKӳQJORjLÿӝQJYұWFKӍFyFKӏXÿѭӧFJLӟLKҥQKҽSYӅ

ÿӝGjL ViQJ1KyPQj\EDRJӗPFiFÿӝQJYұWKRҥWÿӝQJYjREDQÿrPVӕQJWURQJKDQJÿӝQJ

WURQJÿҩWKD\ӣÿi\ELӇQVkX1KyPÿӝQJYұWQj\FyPjXVҳFNK{QJSKiWWULӇQYjWKkQWKѭӡQJ

Fy PjX [ӍQ ÿHQ 1KӳQJ ORjL ÿӝQJ YұW ӣ GѭӟL ELӇQ QѫL WKLӃX iQK ViQJ Fѫ TXDQ WKӏ JLác có

NKX\QK KѭӟQJ PӣWR KRһF FzQÿtQKWUrQ FiF FXӕQJWKӏW[RD\ TXDQKSKtDÿӇPӣUӝQJWҫP

4XD QKLӅX F{QJ WUuQK QJKLrQ FӭX ÿm FKӭQJ PLQK UҵQJ iQK ViQJ VDX NKLNtFK WKtFK Fѫ

2.2 Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với sinh vật

* Ý nghĩa của nhiệt độ

1KLӋW ÿӝ WUrQ WUiL ÿҩW SKө WKXӝF

YjR QăQJ OѭӧQJ PһW WUӡL Yj WKD\ ÿәL

WKHRYƭÿӝWKHRYQJÿӏDOêYjWKHRFKX

NǤ WURQJ QăP  1KLӋW ÿӝ Oj QKkQ Wӕ NKt

KұX Fy ҧQK KѭӣQJ UҩW OӟQ ÿӃQ VLQK YұW

QKLӋW ÿӝ WiF ÿӝQJ WUӵF WLӃS KRһF JLiQ

.KRҧQJGDRÿӝQJ QKLӋWÿӝWUrQEӅ PһWKjQKWLQKÿҥWWUrQ0&QKѭQJ VӵVӕQJFKӍ

FyWKӇWӗQWҥLWURQJJLӟLKҥQWӯ- 2000&í 1000&3KҫQOӟQFiFORjLVLQKYұWVӕQJWURQJSKҥP

YLQKLӋWÿӝ- 500&KD\FzQWKҩSKѫQ7URQJFiFVXӕLQѭӟFQyQJPӝWVӕYLNKXҭQFyWKӇVӕQJ

ӣ0&YLNKXҭQODP ӣ0C Cá sóc (Cyprinodon macularis VӕQJӣQKLӋWÿӝ0C Trong

NKLÿyFyORjLOҥLVӕQJӣQKLӋWÿӝUҩWWKҩSҨXWUQJVkXQJ{Pyrausta nubilaris FKXҭQEӏTXD

ÿ{QJFKӏXÿѭӧFQKLӋWÿӝ-27,20&FiWX\ӃWBoregonus

saida KRҥWÿӝQJWtFKFӵFӣQKLӋWÿӝ-20C +RһF PӝW Vӕ ORjL VLQK YұW Fy JLӟL KҥQ QKLӋW ÿӝ UҩW OӟQ QKѭ ORjL FKkQ EөQJ Hydrobia

aponensis Wӯ-1 - +600&FzQÿӍDSKLӃQPlanuria gonocephala) Wӯ- 240C

1KӳQJ ORjL VLQK YұW WUDR ÿәL QKLӋW QJRjL KD\ Fѫ WKӇ ELӃQ QKLӋW  Fy WKӇ WKtFK QJKL YӟL

Hình 2.10 6ӵWKD\ÿәLFiFEӝSKұQWKzUDQJRjLFӫD FiFORjLWURQJJLӕQJWKӓ/HSXVNKLӣQKӳQJYQJFyQKLӋWÿӝNKiFQKDX

- 4X\OX̵WSKͯO{QJÿӝQJYұWFyY~ӣ YQJOҥQKFy EӝO{QJGj\ KѫQVRYӟLÿҥLGLӋQ

EӝWOӟQTenebrio molitor ... TXҧ WLQ Fұ\

7 MỘT SỐ QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA SINH THÁI HỌC

7.1 Quy luật tác động tổng hợp nhân tố sinh thái lên sinh vật