Bài giảng vẽ kỹ thuật autocad

Command: A ↵ Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵ Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: EN ↵ Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỶ LỢI KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

MỤC LỤC

Chương 1 Giới thiệu chung 5

1.1 Giới thiệu AutoCAD (Version 14/2000/2002/2004): 5

1.2 Khởi động AutoCAD 2002: 5

1.3 Giới thiệu giao diện AutoCAD 2002: 5

Chương 2 Các lệnh vẽ cơ bản 8

2.1 Các cách nhập lệnh của AutoCAD 2002: 8

2.2 Các hệ toạ độ sử dụng trong AutoCad 8

2.2.1 Hệ toạ độ Đềcác: 8

2.2.2 Hệ toạ độ cực: 9

2.3 Các lệnh quan sát bản vẽ 9

2.3.1 Thu phóng bản vẽ (lệnh Zoom): 10

2.3.2 Kéo ngang hình ảnh màn hình (lệnh Pan): 10

2.4 Vẽ đoạn thẳng (lệnh Line): 11

2.5 Vẽ đường tròn (lệnh Circle): 12

2.5.1 Vẽ đường tròn khi biết tâm và bán kính (Center, Radius): 12

2.5.2 Vẽ đường tròn khi biết tâm và đường kính (Center, Diameter): 12

2.5.3 Vẽ đường tròn đi qua 3 điểm (3P): 13

2.5.4 Đường tròn tiếp xúc 2 đối tượng và có bán kính R (TTR): 13

2.5.5 Vẽ đường tròn đi qua 2 điểm (2P): hai điểm đó chính là 2 điểm đầu của đường kính đường tròn 14

2.6 Vẽ cung tròn (lệnh Arc): 14

2.6.1 3 Points (Cung tròn đi qua 3 điểm): 14

2.6.2 Start, Center, End (Điểm đầu, tâm, điểm cuối): 15

2.6.3 Star, Center, Angle (Điểm đầu, tâm, góc ở tâm): 15

2.6.4 Start, Center, Length of Chord (Điểm đầu, tâm, chiều dài dây cung): 16

2.6.5 Start, End, Radius (Điểm đầu, điểm cuối, bán kính): 16

2.6.6 Start, End, Included Angle (Điểm đầu, điểm cuối, góc ở tâm): 17

2.6.7 Start, End, Direction (Điểm đầu, điểm cuối, hướng tiếp tuyến của cung tròn tại điểm bắt đầu): 17

2.6.8 Center, Start, End (Tâm, điểm đầu, điểm cuối): 18

2.6.9 Center, Start, Angle (Tâm, điểm đầu, góc ở tâm): 18

2.6.10 Center, Start, Length (Tâm, điểm đầu, chiều dài dây cung): 18

2.6.11 Cung tròn nối tiếp với đoạn thẳng hay cung tròn trước đó: 18

2.7 Vẽ hình chữ nhật (lệnh Rectangle): 19

2.8 Vẽ đa tuyến (lệnh Pline): 20

2.8.1 Vẽ đoạn thẳng: 20

2.8.2 Vẽ cung tròn: 21

2.9 Các phương thức truy bắt điểm và trình tự truy bắt: 23

2.10 Tô vật liệu và hiệu chỉnh: 25

2.10.1 Trình tự tô vật liệu: 25

2.10.2 Trang Advanced: 26

2.10.3 Hiệu chỉnh việc tô vật liệu: 27

Chương 3 Các lệnh hiệu chỉnh và tạo hình hình học 33

3.1 Các phương pháp lựa chọn đối tượng: 33

3.2 Huỷ bỏ lệnh đã thực hiện (lệnh Undo): 34

3.3 Xoá đối tượng (lệnh Erase): 35

3.4 Dịch chuyển đối tượng (lệnh Move): 35

3.5 Sao chép đối tượng (lệnh Copy): 36

3.6 Quay đối tượng (lệnh Rotate): 37

3.7 Đối xứng (lệnh Mirror): 37

3.8 Tạo các đối tượng song song với đối tượng cho trước (lệnh Offset) 38

3.9 Xén một phần đối tượng nằm giữa hai đối tượng giao nhau (lệnh Trim) 39

3.10 Kéo dài đối tượng đến đối tượng biên (lệnh Extend): 41

3.11 Sao chép đối tượng theo mảng (lệnh Array): 42

3.11.1 Rectangular Array: 42

3.11.2 Polar Array: 43

3.12 Vát mép các góc (lệnh Chamfer): 44

3.13 Bo tròn các góc (lệnh Fillet): 45

3.14 Thay đổi tỷ lệ (lệnh Scale): 46

3.15 Kéo dãn các đối tượng (lệnh Stretch): 47

3.16 Phá vỡ đối tượng (lệnh Explode): 48

3.17 Chia các đối tượng thành nhiều đoạn bằng nhau (lệnh Divide): 48

3.18 Bài tập 49

Chương 4 Lớp bản vẽ 53

4.1 Cách tạo lớp mới: 53

4.2 Các thuộc tính của lớp: 54

4.2.1 Gán và thay đổi màu của lớp: 54

4.2.2 Gán dạng đường cho lớp: 54

4.2.3 Gán chiều rộng nét in (lineweight): 54

4.2.4 Gán lớp hiện hành (Current): 55

4.2.5 Thay đổi các trạng thái lớp: 55

4.2.6 Xoá lớp (Delete): 55

4.3 Hiệu chỉnh các tính chất của đối tượng: 55

4.4 Bài tập 56

Chương 5 Ghi và hiệu chỉnh kích thước, văn bản 59

5.1 Các thành phần cơ bản của kích thước: 59

5.2 Thiết lập và hiệu chỉnh kiểu kích thước (Dimension Style): 59

5.2.1 Trang Lines and Arrows: 61

5.2.2 Trang Text: 61

5.3 Các lệnh ghi kích thước: 62

5.4 Ghi và hiệu chỉnh đoạn văn bản: 69

5.4.1 Tạo kiểu chữ (Text style): 69

5.4.2 Nhập dòng chữ vào bản vẽ (lệnh Text): 70

5.4.3 Nhập đoạn văn bản vào bản vẽ (lệnh Mtext): 70

5.4.4 Hiệu chỉnh văn bản: 70

5.5 Bài tập 71

Chương 1 Giới thiệu chung 1.1 Giới thiệu AutoCAD (Version 14/2000/2002/2004):

AutoCAD là phần mềm của hãng AutoDesk dùng để thực hiện các bản vẽ kỹ thuật trong các ngành: xây dựng, cơ khí, kiến trúc, thuỷ lợi, điện, bản đồ, Bản vẽ nào thực hiện được bằng tay thì có thể vẽ bằng phần mềm AutoCAD Sử dụng AutoCAD bạn có thể vẽ các bản vẽ hai chiều (2D), thiết kế các mô hình không gian 3 chiều (3D) và tô bóng vật thể (Render) Theo các tài liệu công bố chính thức thì hiện nay 80% bản vẽ được thực hiện là bản vẽ 2D

Phần mềm AutoCAD được giới thiệu lần đầu tiên vào tháng 11-1982 Đến tháng 4-2001 AutoCAD 2002 ra đời và sử dụng trên Window 98, 2000 và NT Hiện nay đã có phiên bản AutoCAD 2004 nhưng trong giáo trình này chúng tôi giới thiệu phiên bản AutoCAD 2002

1.2 Khởi động AutoCAD 2002:

Để khởi động ta chọn biểu tượng AutoCAD 2002 trên màn hình Desktop và nhấp đúp phím trái chuột Nếu không có biểu tượng này ta vào Program và gọi AutoCAD 2002

1.3 Giới thiệu giao diện AutoCAD 2002:

Màn hình AutoCAD sẽ xuất hiện sau khi khởi động như hình 1.1

Hình 1.1: Màn hình đồ hoạ

Drawing (Graphics) Area: vùng đồ hoạ là vùng ta thể hiện bản vẽ Màu màn hình đồ hoạ được định bởi hộp hội thoại Options (lệnh Options), trang Display

Crosshairs: hai sợi tóc theo phương trục X và trục Y giao nhau tại một điểm

Toạ độ điểm giao nhau hiện lên tại hàng cuối màn hình Chiều dài hai sợi tóc được

định bởi thanh trượt Crosshairs size, trang Display của hộp hội thoại Options

Cursor: con chạy, độ lớn con chạy được quy định bởi biến PICKBOX hoặc được định bởi thanh trượt Pickbox size, trang Selection của hộp thoại Options (lệnh Preferences, Options, Ddselect)

Toạ độ: trong AutoCAD, toạ độ trên dòng trạng thái (nằm phía trái) và hiện lên

toạ độ Đề các, cực tương đối hoặc toạ độ tuyệt đối tâm của con chạy trên vùng đồ hoạ (giao điểm của hai sợi tóc)

Khi không thực hiện các lệnh (giao điểm hai sợi tóc là con chạy - Cursor tracking) thì toạ độ hiện lên là toạ độ tuyệt đối Số đầu tiên - hoành độ (trục X), số thứ hai - tung độ (trục Y) Nếu vẽ ba chiều thì thì số thứ 3 sẽ là cao độ (trục Z)

Khi đang thực hiện các lệnh vẽ và hiệu chỉnh ta có thể làm xuất hiện toạ độ cực tương đối bằng phím F6 Do đó, ta có thể dùng phím F6 để tắt, mở toạ độ hoặc chuyển

từ toạ độ tuyệt đối sang cực tương đối

Command window và Command line: cửa sổ lệnh (command window) bao

gồm nhiều dòng lệnh (command line) Số dòng lệnh trong cửa sổ lệnh được mặc định

là 3 dòng Đây là nơi ta nhập lệnh vào và hiển thị các dòng nhắc lệnh của AutoCAD (nên còn gọi là dòng nhắc lệnh Prompt line) Ta trực tiếp đối thoại với phần mềm tài vùng này

Để chỉnh độ lớn command window ta có thể dùng con trỏ kéo đến vị trí giao giữa màn hình đồ hoạ và command window đến khi xuất hiện hai đường song song và

ta kéo lên hay kéo xuống dưới

Menu bar: danh mục chính, nằm phía trên vùng đồ hoạ AutoCAD 2002 có 11

danh mục Mỗi danh mục chứa một nhóm lệnh của AutoCAD Danh mục chính AutoCAD 2002 hoàn toàn tương thích với các phần mềm ứng dụng khác của Windows Các danh mục AutoCAD 2002: File, Edit, View, Insert, Format, Tools, Draw, Dimension, Modify, Window và Help

Model and Layout tab: chuyển từ model space sang layout và ngược lại

Scroll bar: thanh cuốn gồm có: thanh bên phải kéo màn hình (văn bản và đồ

hoạ) lên xuống, thanh ngang phía dưới vùng đồ hoạ dùng để kéo màn hình từ trái sang phải hoặc ngược lại Muốn làm hiển thị hoặc tắt các Scroll bar ta sử dụng lệnh Options (hộp hội thoại Options), Display tab và chọn nút Display Scroll bars in drawing window

Toolbar: thanh công cụ, trong AutoCAD 2002 có 29 toolbars, mỗi lệnh có một

nút chọn với biểu tượng lệnh trong toolbars Để làm xuấ hiện các toolbar ta thực hiện lệnh Toolbar

Pull-down menu: danh mục lệnh (danh mục kéo xuống), khi ta chọn một tiêu

đề sẽ xuất hiện một danh mục kéo xuốn Tại danh mục nà ta có thể gọi các lệnh cần thực hiện Nếu lệnh nào có dấu > thì sẽ xuất hiện một danh sách lựa chọn lệnh, hoặc danh sách các lệnh con liên quan

Hình 1.2: Pull-down menu

Chương 2 Các lệnh vẽ cơ bản 2.1 Các cách nhập lệnh của AutoCAD 2002:

Đối với AutoCAD 2002 ta có 5 phương pháp nhập lệnh như sau:

* Type in: nhập lệnh từ bàn phím, có thể nhập lệnh tắt (xem lệnh tắt trong file

ACAD.PGP)

* Pull-down menu: gọi lệnh từ danh mục lệnh

* Toolbar: gọi lệnh từ các nút lệnh trên thanh công cụ

* Shortcut menu: gọi lệnh từ các phím tắt

* Screen menu: gọi lệnh từ danh mục màn hình (rất ít sử dụng)

2.2 Các hệ toạ độ sử dụng trong AutoCad

2.2.1 Hệ toạ độ Đềcác:

Để định vị trí điểm, đường, mặt phẳng và các đối tượng hình học khác thì vị trí của chúng phải được tham chiếu đến một vị trí đã biết Điểm này gọi là điểm tham chiếu hoặc điểm gốc đo toạ độ Hệ toạ độ Đềcác, được sử dụng phổ biến trong toán học và đồ hoạ, xác định vị trí của các hình hình học trong mặt phẳng hoặc không gian

ba chiều

Hệ toạ độ 2 chiều (2D) được thiết lập bởi một gốc toạ độ là giao điểm của 2 trục vuông góc: trục hoành X nằm ngang và trục tung Y thẳng đứng Trong bản vẽ bằng máy tính, một điểm trong hệ toạ độ 2 chiều (2D) được xác định bằng giá trị hoành độ

X và tung độ Y cách nhau bởi dấu phẩy (X,Y) Điểm gốc được gán toạ độ 0, 0 Dấu + (dương) hoặc dấu - (âm) tuỳ thuộc vào vị trí điểm so với các trục và gốc toạ độ

Hình 2.1: Hệ toạ độ Đềcác và hình thang vuông tạo từ lệnh Line

Giá trị toạ độ tuyệt đối dựa theo gốc toạ độ (0,0) nơi mà trục X và trục Y giao

nhau Sử dụng toạ độ tuyệt đối khi mà bạn biết chính xác giá trị toạ độ X và Y của điểm

Giá trị toạ độ tương đối dựa trên điểm nhập cuối cùng nhất trên bản vẽ Sử

dụng toạ độ tương đối khi bạn biết vị trí của điểm tương đối với điểm trước đó Để chỉ định toạ độ tương đối ta nhập vào trước toạ độ dấu @

2.2.2 Hệ toạ độ cực:

Toạ độ cực được sử dụng để định vị trí một điểm trong mặt phẳng XY Toạ độ cực chỉ định khoảng cách và góc so với gốc toạ độ (0,0) Đường chuẩn đo góc theo chiều dương trục X của hệ toạ độ Đềcác Góc dương là góc ngược chiều kim đồng hồ

Hình 2.2: Hệ toạ độ cực và các vị trí góc trên hệ toạ độ cực

Để nhập toạ độ cực ta nhập khoảng cách và góc được cách nhau bởi dấu móc nhọn (<) Ví dụ: để chỉ định điểm có khoảng cách 10 đơn vị từ điểm trước đó và có góc 450 ta nhập như sau: @10<45

Theo mặc định góc tăng theo ngược chiều kim đồng hồ và giảm theo chiều kim đồng hồ Để thay đổi chiều kim đồng hồ ta nhập giá trị âm góc Ví dụ: nhập 10<270 tương đương với 10<-90

Toạ độ cực có thể là tuyệt đối (đo theo gốc toạ độ) hoặc tương đối (đo theo điểm trước đó) Để chỉ định toạ độ cực tương đối ta nhập thêm dấu @

2.3 Các lệnh quan sát bản vẽ

Giới hạn bản vẽ (limits) thực hiện trong AutoCAD có giá trị khác nhau (từ một vài mm đến vài trăm mét), nhưng màn hình máy tính có kích thước cố định, do đó trong quá trình thực hiện bản vẽ để quan sát chúng ta cần phóng to hoặc thu nhỏ hình

ảnh Trong AutoCAD ta có thể phóng to, thu nhỏ hoặc kéo ngang hình ảnh trên màn hình nhờ vào các lệnh: Zoom, Pan, Dsviewer, View hoặc sử dụng Scroll bar Các lệnh quan sát bản vẽ nằm trong View menu Khi quan sát bản vẽ bằng các lệnh này thì kích thước thực của các đối tượng trong bản vẽ không thay đổi

2.3.1 Thu phóng bản vẽ (lệnh Zoom):

Lệnh Zoom dùng để phóng to hoặc thu nhỏ hình ảnh các đối tượng trên khung nhìn (viewport) hiện hành Lệnh này không làm thay đổi kích thước các đối tượng mà chỉ thay đổi sự hiển thị của các đối tượng trên màn hình Ta có thể gọi lệnh này từ Standard toolbar

Command: Z ↵

Specify corner of window, enter a scale factor (nX or nXP), or

[All/Center/Dynamic/Extents/Previous/Scale/Window] <real time>:

; Các lựa chọn thường sử dụng trong lệnh Zoom:

* Realtime (RTZoom): Realtime là lựa chọn mặc định của lệnh Zoom Sau khi

thực hiện lệnh Zoom và ta nhấn Enter sẽ thực hiện lựa chọn này Hoặc ta sử dụng lệnh Rtzoom

Khi thực hiện lựa chọn này xuất hiện cursor có hình dạng kính lúp Giữ phím trái chuột và kéo biểu tượng này đi lên thì phóng to, kéo xuống thì thu nhỏ hình ảnh bản vẽ

Thoát ra khỏi chế độ Realtime Zoom bằng cách nhấn phím éC hoặc nhấp phím phải chuột xuất hiện Shortcut menu và chọn Exit

* All: AutoCAD sẽ tạo lại toàn bộ màn hình và phóng để hiển thị toàn bộ bản

vẽ trên màn hình Nếu chúng ta vẽ trong giới hạn vẽ, AutoCAD sẽ phóng to các hình đến mức giới hạn bản vẽ Nếu chúng ta vẽ vượt quá giới hạn vẽ, AutoCAD sẽ thu các hình về mức đối tượng vẽ

* Window: Phóng to lên màn hình phần hình ảnh xác định bởi khung cửa sổ

hình chữ nhật bằng cách xác định 2 điểm Lựa chọn này tương đương với mặc định

"Specify corner of window"

Specify first corner: (Chọn điểm W1)

Specify opposite corner: (Chọn điểm W2)

* Extents: Phóng to hoặc thu nhỏ các đối tượng bản vẽ đến khả năng lớn nhất

có thể, toàn bộ đối tượng sẽ hiện trên màn hình

* Previous: phục hồi lại hình ảnh của lệnh Zoom trước đó Chức năng này có

thể nhớ và phục hồi đến 10 hình ảnh Zoom trước đó

2.3.2 Kéo ngang hình ảnh màn hình (lệnh Pan):

Lệnh Pan cho phép di chuyển vị trí bản vẽ so với màn hình để quan sát các phần cần thiết của bản vẽ Khi đó không làm thay đổi độ lớn hình ảnh của bản vẽ

2.4 Vẽ đoạn thẳng (lệnh Line):

Lệnh Line dùng để vẽ các đoạn thẳng Đoạn thẳng có thể nằm ngang, thẳng đứng hoặc nghiêng Trong lệnh này ta chỉ cần nhập toạ độ các điểm và đoạn thẳng sẽ nối các điểm này với nhau Thứ tự các điểm có thể nhập theo ngược chiều hoặc theo chiều kim đồng hồ

Command: L ↵

Specify first point: Nhập toạ độ điểm đầu tiên ↵

Specify next point or [Undo]: Nhập toạ độ điểm cuối của đoạn thẳng ↵

Specify next point or [Undo/Close]: Tiếp tục nhập toạ độ điểm tiếp theo hoặc

nhấn Enter để kết thúc lệnh

Ví dụ:

Hình 2.3: Vẽ hình bằng lệnh Line

Command: L ↵

Specify first point: Chọn P1 bất kỳ ↵

Specify next point or [Undo]: @200,0 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: @0,100 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: @50,0 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: @-150,80 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: @-150,-80 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: @50,0 ↵

Specify next point or [Undo/Close]: C ↵

; Các lựa chọn thường sử dụng trong lệnh Line:

* Undo: Để huỷ bỏ một đoạn thẳng vừa vẽ

* Close: Để đóng một hình đa giác vẽ bằng lệnh Line

Nếu tại dòng nhắc "Specify first point" ta nhấn phím Enter thì AutoCAD sẽ lấy điểm cuối cùng nhất ta xác định trên vùng đồ hoạ làm điểm đầu tiên của đoạn thẳng

Nếu trước đó ta vừa vẽ cung tròn thì đoạn thẳng sắp vẽ sẽ tiếp xúc với cung tròn này 2.5 Vẽ đường tròn (lệnh Circle):

Để vẽ đường tròn ta sử dụng lệnh Circle Có 5 phương pháp khác nhau để vẽ đường tròn

2.5.1 Vẽ đường tròn khi biết tâm và bán kính (Center, Radius):

Command: C ↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: Nhập toạ độ tâm

đường tròn ↵

Specify radius of circle or [Diameter]: Nhập giá trị bán kính đường tròn ↵

Hình 2.4: Vẽ đường tròn khi biết tâm và bán kính (đường kính)

2.5.2 Vẽ đường tròn khi biết tâm và đường kính (Center, Diameter):

Command: C ↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: Nhập toạ độ tâm

đường tròn ↵

Specify radius of circle or [Diameter]: D ↵

Specify radius of circle or [Diameter]: Nhập giá trị đường kính đường tròn ↵

2.5.3 Vẽ đường tròn đi qua 3 điểm (3P):

Command: C ↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 3P ↵

Specify first point on circle: Nhập toạ độ điểm thứ nhất ↵

Specify second point on circle: Nhập toạ độ điểm thứ hai ↵

Specify third point on circle: Nhập toạ độ điểm thứ ba ↵

Hình 2.5: Vẽ đường tròn đi qua 3 điểm

2.5.4 Đường tròn tiếp xúc 2 đối tượng và có bán kính R (TTR):

Sử dụng phương pháp này để vẽ đường tròn tiếp xúc với 2 đối tượng cho trước

và có bán kính là R

Command: C ↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: TTR ↵

Specify point on object for first tangent of cirle: Chọn đối tượng thứ nhất mà

Hình 2.6: Đường tròn tiếp xúc với 2 đối tượng và có bán kính R

2.5.5 Vẽ đường tròn đi qua 2 điểm (2P): hai điểm đó chính là 2 điểm đầu

của đường kính đường tròn

Command: C ↵

Specify center point for circle or [3P/2P/Ttr (tan tan radius)]: 2P ↵

Specify first end point of circle's diameter: Nhập toạ độ điểm thứ nhất ↵

Specify second end point of circle's diameter: Nhập toạ độ điểm thứ hai ↵

2.6 Vẽ cung tròn (lệnh Arc):

2.6.1 3 Points (Cung tròn đi qua 3 điểm):

Hình 2.7: Vẽ cung tròn đi qua 3 điểm

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵

Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: Nhập toạ độ điểm thứ hai ↵ Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm thứ ba ↵

2.6.2 Start, Center, End (Điểm đầu, tâm, điểm cuối):

Specify center point of arc: Nhập toạ độ tâm cung tròn ↵

Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: Nhập toạ độ điểm cuối ↵

2.6.3 Star, Center, Angle (Điểm đầu, tâm, góc ở tâm):

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵ Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: CE ↵

Specify center point of arc: Nhập toạ độ tâm cung tròn ↵

Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: A ↵

Specify included angle: Nhập giá trị góc ở tâm ↵

Hình 2.10: Vẽ cung tròn biết điểm đầu, tâm và góc ở tâm

2.6.4 Start, Center, Length of Chord (Điểm đầu, tâm, chiều dài dây cung):

Hình 2.11: Vẽ cung tròn biết điểm đầu, tâm và chiều dài dây cung

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵

Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: CE ↵

Specify center point of arc: Nhập toạ độ tâm cung tròn ↵

Specify end point of arc or [Angle/chord Length]: L ↵

Specify length of chord: Nhập chiều dài dây cung ↵

2.6.5 Start, End, Radius (Điểm đầu, điểm cuối, bán kính):

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵

Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: EN ↵

Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cuối cung tròn ↵

Specify center point of arc or [Angle/Direction/Radius]: R ↵

Specify radius of arc: Nhập giá trị bán kính ↵

Hình 2.12: Vẽ cung tròn biết điểm đầu, điểm cuối và bán kính

2.6.6 Start, End, Included Angle (Điểm đầu, điểm cuối, góc ở tâm):

Hình 2.13: Vẽ cung tròn biết điểm đầu, điểm cuối, góc ở tâm

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵

Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: EN ↵

Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cuối cung tròn ↵

Specify center point of arc or [Angle/Direction/Radius]: A ↵

Specify included angle: Nhập giá trị góc ở tâm ↵

2.6.7 Start, End, Direction (Điểm đầu, điểm cuối, hướng tiếp tuyến của cung tròn tại điểm bắt đầu):

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: Nhập toạ độ điểm đầu cung tròn ↵

Specify second point of arc or [CEnter/ENd]: EN ↵

Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cuối cung tròn ↵

Specify center point of arc or [Angle/Direction/Radius]: D ↵

Specify tangent direction for the start point of arc: Nhập hướng tiếp tuyến tại

điểm bắt đầu cung tròn ↵

Hình 2.14: Vẽ cung tròn biết điểm đầu, điểm cuối và hướng tiếp tuyến

2.6.8 Center, Start, End (Tâm, điểm đầu, điểm cuối):

Tương tự như Start, Center, End nhưng theo thứ tự sau: nhập toạ độ tâm cung tròn, toạ độ điểm đầu, toạ độ điểm cuối

2.6.9 Center, Start, Angle (Tâm, điểm đầu, góc ở tâm):

Tương tự Start, Center, Angle nhưng theo thứ tự sau: nhập toạ độ tâm cung tròn, toạ độ điểm đầu và góc ở tâm

2.6.10 Center, Start, Length (Tâm, điểm đầu, chiều dài dây cung):

Tường tự như Start, Center, Length nhưng theo thứ tự sau: nhập toạ độ tâm cung tròn, toạ độ điểm đầu, chiều dài dây cung

2.6.11 Cung tròn nối tiếp với đoạn thẳng hay cung tròn trước đó:

Giả sử trước khi thực hiện lệnh Arc ta vẽ đoạn thẳng hay cung tròn, ta muốn vẽ một cung tròn nối tiếp với đối tượng vừa vẽ thì tại dòng nhắc "Specify start point of arc or [CEnter]: " ta nhấn phím Enter

Command: A ↵

Specify start point of arc or [CEnter]: ↵

Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cuối ↵

2.7 Vẽ hình chữ nhật (lệnh Rectangle):

Command: REC ↵

Specify first corner point of [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: Nhập

toạ độ đỉnh đầu tiên ↵

Specify other corner point: Nhập toạ độ đỉnh đối diện ↵

; Các lựa chọn trong lệnh Rectangle:

* Chamfer: cho phép vát mét 4 đỉnh hình chữ nhật Đầu tiên ta định các khoảng

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: Nhập

toạ độ đỉnh đầu tiên ↵

Specify other corner point: Nhập toạ độ đỉnh đối diện ↵

Hình 2.15: Sử dụng lệnh Rectangle với các lựa chọn khác nhau

* Fillet: cho phép bo tròn các đỉnh của hình chữ nhật

Command: REC ↵

Specify first corner point of [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: F ↵ Specify fillet radius for rectangles <>: Nhập bán kính cung tròn bo các đỉnh ↵ Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: Nhập

toạ độ đỉnh đầu tiên ↵

Specify other corner point: Nhập toạ độ đỉnh đối diện ↵

* Width: định chiều rộng nét vẽ

Command: REC ↵

Specify first corner point of [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: W ↵ Specify line width for rectangles <>: Nhập chiều rộng nét vẽ ↵

Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: Nhập

toạ độ đỉnh đầu tiên ↵

Specify other corner point: Nhập toạ độ đỉnh đối diện ↵

2.8 Vẽ đa tuyến (lệnh Pline):

2.8.1 Vẽ đoạn thẳng:

Command: PL ↵

Specify start point: Nhập toạ độ điểm bắt đầu của Pline ↵

Current line-width is 0.0000 (Chiều rộng hiện hành của Pline là 0)

Specify next point or [Arc/Halfwidth/Length/Undo/Width]: Nhập toạ độ điểm kế

tiếp ↵

Specify next point or [Arc/Halfwidth/Length/Undo/Width]: Nhập toạ độ điểm kế

tiếp ↵

; Các lựa chọn vẽ đoạn thẳng:

* Close: đóng Pline bởi một đoạn thẳng

* Halfwidth: định chiều rộng nửa phân đoạn sắp vẽ

Starting halfwidth <>: Nhập giá trị nửa chiều rộng đầu phân đoạn ↵

Ending halfwidth <>: Nhập giá trị nửa chiều rộng cuối phân đoạn ↵

* Width: định chiều rộng phân đoạn sắp vẽ, tương tự Halfwidth

Halfwidth Width

Hình 2.16: Các lựa chọn Halfwidth và Width

* Length: vẽ tiếp một phân đoạn có phương chiều như đoạn thẳng trước đó Nếu

đoạn trước đó là cung tròn thì nó sẽ tiếp xúc với cung tròn

Length of line: Nhập chiều dài phân đoạn tiếp theo ↵

Hình 2.17: Lựa chọn Length

* Undo: huỷ bỏ phân đoạn vừa vẽ

2.8.2 Vẽ cung tròn:

Command: PL ↵

Specify start point: Nhập toạ độ điểm bắt đầu của Pline ↵

Current line-width is 0.0000 (Chiều rộng hiện hành của Pline là 0)

Specify next point or [Arc/Halfwidth/Length/Undo/Width]: A ↵

Specify endpoint of arc or [Angle/Center/Close/Direction/Halfwidth/Line/

Radius/Second pt/Undo/Width]:

; Các lựa chọn vẽ cung tròn:

* Close: cho phép ta đóng đa tuyến bởi một cung tròn

* Halfwidth, Width, Undo: tương tự chế độ vẽ đoạn thẳng

* Angle: tương tự lệnh Arc, khi ta nhập A sẽ có dòng nhắc:

Specify included angle: Nhập giá trị góc ở tâm ↵

* Center: tương tự lệnh Arc, khi ta nhập CE sẽ có dòng nhắc:

Specify center point of arc: Nhập toạ độ tâm cung tròn ↵

Specify end point of arc or [Angle/Length]:

* Direction: định hướng của đường tiếp tuyến với điểm đầu tiên của cung Khi

tap nhập D sẽ xuất hiện dòng nhắc sau:

Specify the tangent direction for the start point of arc: Nhập góc hay chọn

hướng tiếp tuyến ↵

* Radius: xác định bán kính cong của cung, khi ta nhập R sẽ xuất hiện dòng

nhắc:

Specify radius of arc: Nhập giá trị bán kính ↵

Specify end point of arc or [Angle]:

* Second pt: nhập toạ độ điểm thứ hai và điểm cuối để có thể xác định cung tròn

đi qua 3 điểm Khi ta nhập S sẽ xuất hiện dòng nhắc:

Specify second point on arc: Nhập toạ độ điểm thứ hai ↵

Specify end point of arc: Nhập toạ độ điểm cuối cung tròn ↵

* Line: trở về chế độ vẽ đoạn thẳng

* <End point of arc>: nếu tại dòng nhắc vẽ cung của đa tuyến ta nhập toạ độ

điểm cuối thì ta sẽ có một cung tròn tiếp xúc với phân đoạn trước đó

Hình 2.18: Lựa chọn Endpoint of arc

2.9 Các phương thức truy bắt điểm và trình tự truy bắt:

Trong khi thực hiện các lệnh vẽ, AutoCAD có khả năng gọi là Object Snap (OSNAP) dùng để truy bắt các điểm thuộc dối tượng, ví dụ: điểm cuối của đoạn thẳng, điểm giữa của cung tròn, tâm của đường tròn, Khi sử dụng các phương thức truy bắt điểm, tại giao điểm hai sợi tóc xuất hiện một ô vuông có tên gọi Aperture hoặc là ô vuông truy bắt và tại điểm cần truy bắt xuất hiện Marker (khung hình ký hiệu phương thức truy bắt) Khi ta chọn các đối tượng đang ở trạng thái truy bắt AutoCAD sẽ tự động tính toạ độ điểm truy bắt và gán cho điểm cần tìm

; Trình tự truy bắt tạm trú một điểm của đối tượng:

* Bắt đầu thực hiện lệnh đòi hỏi phải chỉ định điểm (Specify a point)

* Khi tại dòng nhắc lệnh yêu cầu chỉ định điểm (Specify a point) thì ta chọn phương thức bắt điểm bằng một trong các phương pháp sau: - Click vào toolbar button trên thanh công cụ Standard, thanh thả xuống Object Snap

- Giữ phím Shift và nhấp phím phải của chuột khi con trỏ đang trên vùng đồ hoạ sẽ xuất hiện shortcurt menu Object snap Sau đó ta chọn phương thức bắt điểm từ Shortcut menu này

- Nhập tên tắt (ba chữ cái đầu tiên) vào

Ta có thể gán phương thức truy bắt điểm theo hai phương diện:

- Truy bắt điểm tạm trú: chỉ sử dụng một lần khi truy bắt một điểm

- Truy bắt điểm thường trú: (running object snaps): gán các phương thức truy bắt điểm là thường trú (lệnh Osnap)

; Các phương thức bắt điểm:

* CEnter: sử dụng để bắt điểm tâm của circle, arc, ellipse Khi truy bắt ta cần

chọn đối tượng cần truy bắt tâm

* ENDpoint: sử dụng để bắt điểm cuối của line, spline, arc, phân đoạn của pline,

mline Chọn tại điểm gần điểm cuối cần truy bắt Vì line và arc có hai điểm cuối, do đó AutoCAD sẽ bắt điểm cuối nào gần giao điểm hai sợi tóc nhất

* INSert: dùng để bắt điểm chèn của dòng text và block (khối) Chọn một điểm

bất kỳ của dòng text hoặc block và nhấp phím chọn

* INTersection: dùng để bắt giao điểm của hai đối tượng Muốn truy bắt thì giao

điểm phải nằm trong ô vuông truy bắt hoặc cả hai đối tượng đều chạm với ô vuông truy bắt

* MIDpoint: dùng để bắt điểm giữa của một line, arc hoặc spline Chọn một

điểm bất kỳ thuộc đối tượng

* NEArest: sử dụng để bắt một điểm thuộc đối tượng gần giao điểm với hai sợi

tóc nhất Cho ô vuông truy bắt điểm chạm đối tượng gần điểm cần truy bắt và nhấp phím chọn

* NODe: sử dụng để bắt một điểm (point) Cho ô vuông truy bắt đến chạm với

điểm và nhấp phím chọn

* PERpendicular: sử dụng để bắt điểm vuông góc với đối tượng được chọn

Cho ô vuông truy bắt đến chạm với đối tượng và nhấp phím chọn Đường thẳng vuông góc với đường tròn sẽ đi qua tâm đường tròn (kéo dài)

* QUAdrant: sử dụng để bắt các điểm 1/4 của circle ellipse hoặc arc Cho ô

vuông truy bắt đến gần điểm cần truy bắt, chạm với đối tượng và nhấp phím chọn

* TANgent: sử dụng để bắt điểm tiếp xúc với line, arc, ellipse, spline hoặc circle

Cho ô vuông truy bắt chạm với đối tượng tại gần điểm cần tìm và nhấp phím chọn

* Paralell: phương thức truy bắt điểm này dùng để vẽ đường thẳng song song

với đường thẳng sẵn có trên bản vẽ

; Trình tự truy bắt tạm trú một điểm của đối tượng:

* Bắt đầu thực hiện lệnh đòi hỏi phải chỉ định điểm (Specify a point)

* Khi tại dòng nhắc lệnh yêu cầu chỉ định điểm (Specify a point) thì ta chọn phương thức bắt điểm bằng một trong các phương pháp sau:

- Click vào toolbar button trên thanh công cụ Standard, thanh thả xuống Object Snap

- Giữ phím Shift và nhấp phím phải của chuột khi con trỏ đang trên vùng đồ hoạ sẽ xuất hiện shortcurt menu Object snap Sau đó ta chọn phương thức bắt điểm từ Shortcut menu này

- Nhập tên tắt (ba chữ cái đầu tiên, ví dụ: END, CEN, ) vào dòng nhắc lệnh

* Di chuyển ô vuông truy bắt (Aperture) ngang qua vị trí cần truy bắt, khi đó sẽ

có một khung hình ký hiệu phương thức (Marker) hiện lên tại điểm cần truy bắt và nhấp phím chọn (khi cần nhấn phím TAB để chọn điểm truy bắt)

; Gán chế độ bắt điểm thường trú:

Ngoài chế độ bắt điểm tạm trú ta có thể gán chế độ truy bắt thường trú bằng hộp thoại Drafting Setting Hộp thoại Drafting Setting có 3 trang: Snap and Grid, Polar Tracking và Object Snap

Để làm xuất hiện hộp thoại Drafting Setting:

- Thực hiện lệnh Osnap hoặc Dsettings

- Giữ phím Shift và nhấp phím phải chuột trên vùng đồ hoạ sẽ xuất hiện Shortcut menu và ta chọn Osnap Settings

- Nếu trước đó chưa gán chế độ truy bắt điểm thường trú thì ta có thể chọn nút OSNAP trên Status bar

Khi chọn Object Snap của hộp hội thoại Drafting Settings sẽ xuất hiện trang Object Snap Trên hộp thoại này, để gán các phương thức bắt điểm thường trú ta chọn các ô tương ứng trên khung Object Snap modes

; Các lựa chọn khác:

* Select all: Chọn tất cả các phương thức bắt điểm có trong bảng

* Clear all: huỷ bỏ toàn bộ phương thức bắt điểm đang chọn

* Object Snap On (F3): tắt mở chế độ bắt điểm thường trú Các phương thức bắt

điểm được chọn có tác dụng chỉ khi chọn nút này

2.10 Tô vật liệu và hiệu chỉnh:

2.10.1 Trình tự tô vật liệu:

- Thực hiện lệnh Bhatch

- Trên hộp thoại Boundary Hatch chọn Quick tab

- Trên danh sách Type chọn Predefined

- Trên danh sách Pattern, chọn tên mẫu tô từ danh sách hoặc bấm nút […]bên cạnh danh sách Pattern làm xuất hiện hộp thoại Hatch pattern pallete.b

- Chọn mẫu tô cần thiết và nhấn OK

Hình 2.19: Hộp thoại Boundary Hatch, trang Quick

- Trên hộp thoại Boundary Hatch định tỉ lệ tại ô soạn thảo Scale, góc quay Angle bằng danh sách kéo xuống hoặc nhập trực tiếp vào ô soạn thảo Scale chọn là 1 nếu bản vẽ ta định theo hệ mét Nếu mẫu có tên bắt đầu là AR - thì ta nhập giá trị từ 0,

04 đến 0,08

- Trên hộp thoại Boundary Hatch chọn Pick points

- Chỉ định một điểm nằm bên trong vùng tô vật liệu

- Bấm Preview để xem trước, nếu quan sát thấy không thích hợp thì ta hiệu chỉnh Scale, Angle hoặc chọn lại Pattern

- Để kết thúc lệnh ta chọn OK trên hộp thoại Boundary Hatch

* Chú ý:

- Nếu muốn tô vật liệu cho nhiều vùng với cùng một mẫu tô thì ta chọn nhiều vùng khác nhau bằng nút Pick point Muốn chọn mẫu có sẵn trong bản vẽ ta sử dụng nút Inherit Properties

- Muốn hiệu chỉnh việc tô vật liệu ta dùng lệnh Hatchedit hoặc Properties

2.10.2 Trang Advanced:

Khi ta chọn trang Advanced thì hộp thoại Boundary Hatch có hình dạng như hình 2.20

Island Detection Style: chọn kiểu tô vật liệu (Normal, Outer và Ignore)

Hình 2.20: Hộp thoại Boundary Hatch, trang Advanced

2.10.3 Hiệu chỉnh việc tô vật liệu:

* Hiệu chỉnh bằng Hatchedit:

Lệnh Hatchedit cho phép ta hiệu chỉnh việc tô vật liệu (tạo bằng lệnh Bhatch)

Ta có thể nhập lệnh hoặc nhấp đúp phím trái của chuột vào đối tượng tô vật liệu sẽ xuất hiện hộp thoại Hatchedit tương tự như hộp thoại Boundary Hatch Ta hiệu chỉnh mặt cắt theo các nút chọn của hộp thoại này

Command: Hatchedit ↵

Select associative: chọn mặt cắt cần hiệu chỉnh,

* Hiệu chỉnh bằng Properties window:

Sử dụng lệnh Properties làm xuất hiện Properties window Tại đây ta có thể hiệu chỉnh: Type, Pattern, Angle, của mẫu tô Trình tự hiệu chỉnh như hiệu chỉnh Text hoặc Layer

2.11 Bài tập

Chương 3 Các lệnh hiệu chỉnh và

tạo hình hình học

3.1 Các phương pháp lựa chọn đối tượng:

* Pickbox: Sử dụng ô chọn, mỗi lần ta chỉ chọn được một đối tượng Tại dòng

nhắc "Select objects: " xuất hiện ô vuông, ta kéo ô vuông này giao với đối tượng cần chọn và nhấp phím chọn

* Auto: Tại dòng nhắc "Select objects: " ta chọn hai điểm để xác định khung

cửa sổ Nếu điểm đầu tiên bên trái, điểm thứ hai bên phải thì chỉ những đối tượng nào nằm trong khung cửa sổ mới được chọn (tương tự phương pháp Window) Nếu điểm đầu tiên nằm bên phải và điểm thứ hai nằm bên trái thì những đối tượng nào nằm trong

và giao với khung cửa sổ sẽ được chọn (tương tự Crossing Window)

* Window (W): Sử dụng khung cửa sổ để lựa chọn đối tượng Tại dòng nhắc

"Select objects: " ta nhập W Chọn 2 điểm W1 và W2 để xác định khung cửa sổ, những đối tượng nào nằm trong khung cửa sổ sẽ được chọn

* Crossing Window (C): Sử dụng cửa sổ cắt để lựa chọn đối tượng Tại dòng

nhắc "Select objects: " ta nhập C Chọn hai điểm W1 và W2 để xác định khung cửa sổ Khi đó những đối tượng nào nằm trong hoặc giao với khung cửa sổ sẽ được chọn

* Fence (F): Lựa chọn này cho phép định các điểm để tạo một đường cắt bao

gồm nhiều phân đoạn, đối tượng nào giao với đường cắt này sẽ được chọn Khi nhập F

tại dòng nhắc "Select objects: " sẽ xuất hiện các dòng nhắc để ta chọn các đỉnh của Fence

Select objects: F ↵

First fence point: điểm đầu tiên của fence

Specify endpoint of line or [Undo]: điểm kế tiếp của fence

Specify endpoint of line or [Undo]: điểm kế tiếp của fence hoặc nhấn Enter để

kết thúc

* Previous (P): Chọn lại các đối tượng đã chọn tại dòng nhắc "Select objects: "

của một lệnh hiệu chỉnh (Modify) thực hiện cuối cùng nhất

* All: Tất cả các đối tượng trên bản vẽ hiện hành sẽ được chọn

* Remove (R): chuyển sang chế độ bỏ bớt các đối tượng từ nhóm đối tượng đã

chọn Khi nhập R tại dòng nhắc "Select objects: " sẽ xuất hiện dòng nhắc "Remove objects: " Tại dòng nhắc cuối cùng này ta có thể sử dụng tất các các phương pháp lựa chọn đối tượng đã trình bày để bỏ bớt các đối tượng Ta còn có thể bỏ bớt các đối tượng tại dòng nhắc "Select objects: " bằng cách đồng thời giữ phím Shift và sử dụng các phương pháp lựa chọn đối tượng

* Add (A): muốn chuyển từ chế độ bỏ bớt các đối tượng "Remove objects: "

sang chế độ chọn thêm đối tượng "Select objects: " thì tại dòng nhắc Remove objects:

" ta nhập A

* Undo: huỷ bỏ đối tượng vừa được chọn

3.2 Huỷ bỏ lệnh đã thực hiện (lệnh Undo):

Lệnh Undo dùng để huỷ bỏ lần lượt các lệnh thực hiện trước đó

; Các lựa chọn:

* Auto: khi nhập A sẽ xuất hiện dòng nhắc:

Enter UNDO Auto mode [ON/OFF] <On>:

Nếu là On thì các đối tượng được vẽ trong mỗi lệnh xem như là một nhóm Ví

dụ các đoạn thẳng vẽ bằng một lệnh Line sẽ được huỷ bỏ bởi một lần Undo

* Number <1>: số các lệnh mà AutoCAD sẽ Undo Ta có thể nhập số bất kỳ 3.3 Xoá đối tượng (lệnh Erase):

Lệnh Erase dùng để xoá các đối tượng ta chọn trên bản vẽ hiện hành Sau khi chọn đối tượng xong ta chỉ cần nhấn phím Enter thì lệnh được thực hiện

Command: E ↵

Select objects: chọn đối tượng cần xoá

Select objects: chọn đối tượng cần xoá hoặc nhấn phím Enter để kết thúc việc

lựa chọn và thực hiện lệnh

3.4 Dịch chuyển đối tượng (lệnh Move):

Lệnh Move dùng để dịch chuyển một hay nhiều đối tượng từ vị trí hiện tại đến một vị trí bất kỳ trên hình vẽ Ta có thể vẽ một phần của hình vẽ tại vị trí bất kỳ, sau

đó sử dụng lệnh Move để dịch chuyển đến vị trí cần thiết

Command: M ↵

Select objects: chọn các đối tượng cần dịch chuyển

Select objects: tiếp tục chọn các đối tượng hoặc Enter để kết thúc việc lựa chọn Specify base point or displacement: chọn điểm chuẩn hay nhập khoảng dịch

chuyển

Specify second point of displacement or <use first point as displacement>:

điểm mà đối tượng dịch chuyển đến

* Chú ý:

- Điểm Base point và Second point of displacement có thể chọn bất kỳ

- Nếu muốn dịch chuyển đối tượng cần vị trí chính xác thì tại Base point và Second point of displacement ra dùng các phương thức truy bắt điểm

- Điểm Base point ta chọn bất kỳ hoặc truy bắt điểm và Second point of displacement dùng toạ độ tương đối hoặc toạ độ cực tương đối

- Tại dòng nhắc lệnh "Base point or displacement " ta có thể nhập khoảng dời theo phương X và Y, khi đó tại dòng nhắc tiếp theo ta nhấn phím Enter

3.5 Sao chép đối tượng (lệnh Copy):

Lệnh Copy dùng để sao chép các đối tượng được chọn theo phương tịnh tiến và sắp xếp chúng theo các vị trí xác định Thực hiện lệnh Copy tương tự lệnh Move

Command: CO ↵

Select objects: chọn các đối tượng cần sao chép

Select objects: chọn các đối tượng cần sao chép hay nhấn phím Enter đê kết

thúc việc lựa chọn

Specify base point or displacement, or [Multiple]: chọn điểm chuẩn bất kỳ Specify second point of displacement or <use first point as displacement>:

chọn vị trí của các đối tượng sao chép

* Multiple: lựa chọn Multiple dùng để sao chép nhiều bản từ nhóm các đối

tượng được chọn

Command: CO ↵

Select objects: chọn các đối tượng cần sao chép

Select objects: chọn các đối tượng cần sao chép hay nhấn phím Enter đê kết

thúc việc lựa chọn

Specify base point or displacement, or [Multiple]: M ↵