Kiểm tra bài cũ II.Giới thiệu bài Nh các em đều biết ,cuối năm 1944 đầu năm 1945 khi Hồng quân Liên Xô truykích phát xít Đức qua vùng Đông Âu đã giải phóng một vùng rộng lớn và cũng từ đ
Trang 1Ch ơng I Liên xô và các nớc Đông Âu Sau chiến tranh thế giới thứ hai
Bài 1 Liên Xô và các nớc Đông Âu từ năm 1945
đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
Tiết 1- I- Liên xô
A.Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức
- Biết đợc tình hình Liên Xô từ năm 1945 đến giữa những năm 70thế kỉ XX:
+ Những thành tựu của nhân dân Liên Xô trong công cuộc khôi phục kinh tế sau chiếntranh( 1945-1950) và thành tựu nổi bật trong công cuộc xây dựng CNXH ( Từ năm 50cho đến đầu những năm 70)
-Bản đồ Liên Xô và các nớc Đông Âu(Bản đồ Châu Âu)
-Tranh ảnh minh hoạ về Liên Xô trong giai đoạn 1945-1970
D.Tiến trình dạy học:
I Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sách vở của học sinh
II.Giới thiệu bài mới : Lịch sử thế giới hiện đại đợc tính từ mốc thời gian 1917
đến nay Lớp 8 các em đã đợc nghiên cứu thời kỳ thứ nhất từ 1917-1945 , Lớp 9 các em
sẽ đợc nghiên cứu tiếp thời kỳ thứ hai từ năm 1945 đến năm 2000 với bài học đầu tiênlà:Liên Xô và các nớc Đông Âu từ năm 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX
III Bài mới
Hoạt động của GV và HS Chuẩn kĩ năng cần đạt Chuẩn kiến thức cần đạt Hoạt động 1 Nhóm, cá
nhân
* Hớng dẫn HS tìm hiểu
thông tin SGK
GV:Treo bản đồ Liên
Xô( hoặc bản đồ Châu Âu)
?Em hãy xác định vị trí của
Liên Xô trên bản đồ?
-1 HS lên xác định vị trí
?Nêu tình hình của Liên Xô
sau chiến tranh thế giới thứ
I.Liên Xô
1.Công cuộc khôi phục
kinh tế sau chiến tranh (1945-1950)
- Đất nớc Xô -Viết bịchiến tranh tàn phá hết sứcnặng nề:
Trang 2n-ớc tham chiến chủ yếu trong
chiến tranh TGII
-Học sinh thảo luận nhóm
theo bàn(1 phút):
? Em có nhận xét gì về sự
thiệt hại của Liên Xô trong
chiến tranh thế giới thứ hai?
- HS dựa vào sự thiệt hại của
Liên Xô và bảng số liệu để
trả lời
-GV nhận xét ,bổ sung nội
dung HS trả lời và nhấn mạnh
: Đây là sự thiệt hại rất to lớn
về ngời và của của nhân dân
Liên Xô , đất nớc gặp muôn
trong việc đề ra và thực hiện
kế hoạch khôi phục kinh tế
quyết tâm này đợc sự ủng hộ
của nhân dân
?Em hãy nêu những thành
tựu mà Liên Xô đạt đợc trong
giai đoạn này?
* Thảo luận nhóm theo bàn
- HS quan sát để so sánhnhững thiệt hại to lớn củaLiên Xô với các nớc ĐồngMinh khác để thấy rõ sựthiệt hại của Liên Xô là vô
cùng lớn
- Nhận xét
- Trình bày nhiệm vụ ,chủtrơng của nhân dân LiênXô
- Trình bày những thànhtựu của nhân dân Liên Xô
từ 1946-1950
-Thành tựu :+Về kinh tế : /Hoàn thành thắng lợi kếhoạch 5 năm lần thứ t(1946-1950) trớc thời hạn
9 tháng
/Công nghiệp tăng 73% ,nông nghiệp vợt mức trớcchiến tranh
+Về KH_KT:
Trang 3
?Em có nhận xét gì về tốc độ
tăng trởng kinh tế của Liên
Xô trong thời kì này, nguyên
đó cũng mang hoàn cảnh mới
cho nhân dân Liên Xô trong
giai đoạn tiếp theo
Hoạt động 2 Cá nhân
-Gv giảng:Sau khi khôi phục
kinh tế Liên Xô đã tiếp tục
xây dựng cơ sở vật chất cho
sản xuất đại cơ khí với CN
hiện đại,nông nghiệp hiện đại
và KHKT tiên tiến
? Liên Xô xây dựng cơ sở vật
chất – kĩ thuật của CNXH
trong hoàn cảnh nào? Hoàn
- Hình thành khái niệm
- Trình bày hoàn cảnh
Năm 1949 chế tạo thànhcông bom nguyên tử
2.Tiếp tục công cuộc XD
cơ sở vật chất của CNXH(từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
Trang 4
cuộc XD CNXH
? Đảng và nhà nớc Liên Xô
đề ra kế họach gì để tiếp tục
xây dựng cơ sở vật chất của
quốc dân).Thâm canh trong
nông nghiệp,áp dụng khoa
học kĩ thuật.Tăng cờng sức
mạnh quốc phòng
?Em hãy cho biết những
thành tựu về kinh tế của Liên
Xô trong giai đoạn này?
Đánh giá chung về thành tựu
Liên Xô là cờng quốc đứng
thứ hai thế giới sau Mĩ
+Về khoa học kĩ thuật Liên
hành vũ trụ đầu tiên Gagarin
bay vòng quanh trái đất
-Dầu mỏ:353 triệu tấn
-Than :624 triệu tấn
- Quan sát hình
- Đề ra các kế hoạch 5năm và 7 năm
- Thành tựu:
+ Về kinh tế: Trở thành ờng quốc về CN đứng thứhai thế giới sau Mĩ, một sốnghành vợt Mĩ
c-+Thành tựu KHKT/Năm 1957 phóng vệ tinhnhân tạo vào vũ trụ
/Năm 1961 lần đầu tiêntrên thế giới đa ngời bayvào vũ trụ
Trang 5
-> Liên Xô là nớc đầu tiên
phóng thành công vệ tinh
nhân tạo , mở đầu kỉ nguyên
chinh phục vũ trụ
? Nêu theo hiểu biết của em
về Ga – ga- rin?
?Chính sách đối ngoại của
Liên Xô trong thời kỳ này?
-Chính sách đối ngoại hoà
bình hữu nghị với tất cả các
nớc,ủng hộ phong trào đấu
kiến của Liên Xô,LHQ thông
qua tuyên ngôn về thủ tiêu
hoàn toàn CNTD và trao trả
độc lập cho các nớc thuộc
địa.Năm 1961 thông qua
Tuyên ngôn về cấm sử dụng
vũ khí hạt nhân.Năm 1963
qua Liên Xô,LHQ thông qua
tuyên ngôn thủ tiêu tất cả các
thành tự quan trong mang
tính toàn cầu trong công cuộc
khôi phục kinh tế và xây
dựng cơ sở vật chất của chủ
nghĩa xã hội, trở thành cờng
quốc đối đầu với Liên Xô
/Là chỗ dựa vững chắc củaCMTG
=> Liên Xô trở thànhthành trì của cách mạngthế giới
IV.Củng cố
GV khái quát nội dung bài học theo câu hỏi
?Vì sao sau Chiến tranh thế giới thứ hai ,Liên Xô phải tiến hành khôi phục kinh tế,hàn
gắn vết thơng chiến tranh và tiếp tục xây dựng CNXH?
Trang 61.Liên Xô bớc ra khỏi Chiến tranh
thế giới thứ hai a.Hơn 27 triệu ngời chếtb.Phóng thành công vệ tinh nhân tạo
của Trái Đất2.Thành tựu Liên Xô đạt đợc trên lĩnh
vực khoa học kĩ thuật c.Đứng đầu thế giới về sản xuất công nghiệp
d.Bị các nớc ĐQ yêu cầu chia lại lãnh thổ
e.Đa nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòng quanh Trái Đất
g.Giàu có nhờ thu lợi nhuận sau chiếntranh
I Kiểm tra bài cũ
II.Giới thiệu bài
Nh các em đều biết ,cuối năm 1944 đầu năm 1945 khi Hồng quân Liên Xô truykích phát xít Đức qua vùng Đông Âu đã giải phóng một vùng rộng lớn và cũng từ đây hệthống các nớc XHCN trên thế giới hình thành Hôm nay cô sẽ cùng các em tìm hiểu sự
ra đời của các nớc dân chủ nhân dân Đông Âu và thành tựu xây dựng CNXH của các nớcnày từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX
Trang 7
III Bài mới
Hoạt động của GV- HS Chuẩn kĩ năng cần đạt Chuẩn kiến thức cần đạt Hoạt động 1.Cảlớp, cá nhân
Âu đều bị lệ thuộc vào các
n-ớc TB Tây Âu, trong chiến
Liên Xô truy đuổi phát xít
Đức qua Đông Âu giải
phóng, thời gian giải phóng
chiếm đóng của 4 cờng quốc:
Liên Xô, Mĩ Anh, Pháp theo
-Hồng quân Liên Xô truykích phát xít Đức qua
Đông Âu giúp nhân dân
Đông Âu khởi nghĩagiành chính quyền
*Các nớc dân chủ nhândân Đông Âu ra đời
Trang 8?Bớc vào giai đoạn xây dựng
CNXH,nhiệm vụ chính của
các nớc trong giai đoạn này
? Tình hình thế giới sau chiến
tranh thế giới thứ hai ?
2.Tiến hành xây dựng
CNXH(từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế
1.Hoàn cảnh và những cơ sở hình thành hệ thông các n ớc XHCN -Hoàn cảnh:
+Các nớc Đông Âu bớcvào thời kỳ xây dựngCNXH
+Cần hợp tác, giúp đỡ lẫnnhau
-Cơ sở hình thành:
+Cùng chung mục tiêu làxây dựng chủ nghĩa xãhội
+Nền tảng t tởng là chủ
Trang 9Ba Lan, Tiệp Khắc,
Hung-ga-ri, Ru-ma-ni, An-ba-ni, Cộng
nặng trao đổi hàng hoá mang
tính bao cấp, cơ chế quan liêu
bao cấp,phân công chuyên
XHCN Châu Âu để duy trì
hoà bình an ninh Châu Âu và
-Tổ chức Hiệp ớc va(14/5/1955)
Vac-sa-Hệ thống XHCN đợchình thành và phát triển
Trang 10- Häc thuéc bµi theo c©u hái trong SGK.
- §äc nghiªn cøu bµi 2 theo hÖ thèng c©u hái SGK,t×m t liÖu liªn quan
* Rót kinh nghiÖm:
Trang 11
1- Kiến thức:
- Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX: giai đoạn
khủng hoảng dẫn tới sự tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô và Đông Âu
- Biết đánh giá những thành tựu đạt đợc và một số sai lầm , hạn chế của Liên Xô vàcác nớc xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
2- Kỹ năng: Phân tích, đánh giá, so sánh những vấn đề lịch sử nhất là những vấn
đề lịch sử phức tạp
3- T t ởng: Học sinh thấy rõ những tính chất khó khăn, phức tạp, những thiếu sót,
sai lầm trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô và Đông Âu Sự khủng hoảng và tanrã của Liên Xô và Đông Âu cũng ảnh hởng tới Việt Nam Nhng chúng ta tiến hành đổimới thắng lợi trong gần 2 thập kỷ qua, những thành tựu đó đợc thế giới công nhận và làmthay đổi bộ mặt KT - XH - VN
- Học sinh tin tởng vào con đờng Đảng ta đã chọn, đó là Công nghiệp hoá, Hiện đạihoá theo định hớng XHCN thắng lợi do Đảng cộng sản lãnh đạo
Trang 12
Nh các em đều biết ở bài trớc, Liên Xô đã giải phóng cả vùng Đông Âu rộng lớn và hình
thành hệ thống XHCN,vậy hệ thống các nớc XHCN phát triển nh thế nào? gặp nhữngkhó khăn gì bài học hôm nay chúng ta sẽ biết điều đó
III Bài mới:
Hoạt động của GV-HS Chuẩn kĩ năng cần đạt Chuẩn kiến thức cần đạt Hoạt động 1 Cả lớp, cá
đạo Liên Xô đã có thái độ nh
thế nào ? Hậu quả của nó đối
khủng hoảng toàn diện
? Để thoát khỏi khủng hoảng
Liên Xô đã làm gì?
-> Tiến hành cải tổ
? Thời gian ,mục đích cải tổ
là gì?
-> Sửa chữa những thiếu sót ,
sai lầm trớc kia, đa đất nớc
1- Nguyên nhân:
- Năm 1973, khủng hoảng
KT thế giới bùng nổ
- Liên Xô không tiến hànhcải cách KT, chậm đổi mớiduy trì mô hình về CNXH
Trang 13* Nội dung cải tổ:
- Về kinh tế cha thực hiện
bị không chu đáo, thiếu đờng
lối chiến lợc - Đất nớc ngày
càng khủng hoảng và rối loạn
Mâu thuẫn sắc tộc bùng nổ
GV: Trong khi đất nớc khủng
hoảng toàn diện, Tổng thống
đa ra biện pháp cải tổ quá
nhanh toàn diện… nhng
không có sự chuẩn bị chu đáo
Trang 14khủng hoảng để thoát khỏi
khủng hoảng Liên xô tiến
hành cải tổ nhng cuộc caỉ tổ
đa đến hậu quả nghiêm trọng
- Chuyển sang KT thị trờng
- Đổi tên nớc và ngày quốc
- Đảng cộng sản Liên Xô bị
đình chỉ hoạt động
- 21/12/1991, 11 nớc cộnghoà đòi ly khai, hình thànhcộng đồng các quốc gia độclập
3 Kết quả : CNXH ở LiênXô bị sụp đổ
II-Cuộc khủng hoảng tan rã của chế độ XHCN ở các n
ớc Đông Âu
- Năm 1991 hệ thống các
n-ớc XHCN bị tan rã và sụp
đổ
Trang 15
dứt hoạt động 1/7/1991 tổ
chức hiệp ớc Vác-sa- va tuyên
bố giải thể Đây là tổn thất hết
Cuộc cải tổ của Gốc ba
-chóp với hậu quả là sự tan rã
+ Mô hình CNXH có nhiều khuyết tật, thiếu sót, tuy nó phù hợp với thời gian trớc
đó Nhng trong quá trình phát triển bộc lộ sự thiếu tôn trọng với quy luật phát triển khách quan, cơ chế quan liêu bao cấp làm nền KT thiếu năng động, thiếu dân chủ, thiếu công bằng xã hội.
+ Những khuyết tật duy trì quá lâu làm CNXH xa rời những tiến bộ văn minh củathế giới, sự tiến bộ KHKT nên dẫn tới sự trì trệ, khủng hoảng KT, XH
+ Sự chống phá của CNĐQ và các thế lực chống phá CNXH
Bài tập trắc nghiệm:Nối niên đại ở cột A phù hợp nội dung cột B
.1949 Hội đồng Tơng trợ kinh tế giải thể
.1991 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo
.1985 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
1955 Thành lập tổ chức Hiệp ớc phòng thủ
Trang 16
va V Giao bài tập về nhà - Học thuộc bài - Làm bài tập - Đọc bài 3 - Chơng II và chuẩn bị theo câu hỏi SGK *- Rút kinh nghiệm.
Lớp 9a 9b 9c 9d Ngày soạn 9/9 Ngày dạy 18/9 18/9 20/9 20/9 Điều chỉnh Ch ơng II : Các nớc á, phi, mĩ la tinh từ năm 1945 đến nay tiết 4- Bài 3: quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa A- Mục tiêu : 1.Kiến thức:
- Học sinh nắm đợc: Quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ở Châu á, Phi và Mĩ La Tinh - Những diễn biến chủ yếu của quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc của các nớc này, trải qua 3 giai đoạn phát triển, mỗi giai đoạn có nét đặc thù riêng 2 Kỹ năng: Rèn phơng pháp t duy, lôgíc khái quát tổng hợp sự kiện lịch sử và kỹ năng sử dụng bản đồ 3.T t ởng : - Học sinh thấy đợc: Quá trình đấu tranh kiên cờng, anh dũng để giải phóng dân tộc của nhân dân các nớc - Tăng cờng tinh thần đoàn kết hữu nghị với nhân dân các nớc để chống kẻ thù chung - Nêu cao lòng tự hào dân tộc B Ph ơng pháp : Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm
C-Chuẩn bị:
Trang 17
GV:
- Bản đồ thế giới : Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh
HS:Đọc và nghiên cứu kĩ bài học,trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa
D
.Tiến trình dạy- Học:
I.Kiểm tra bài cũ
Bài tập trắc nghiệm
1.Sự sụp đổ chế độ CNXH của Liên Xô và Đông Âu là:
A.Sự sụp đổ của chế độ XHCN
B.Sự sụp đổ của mô hình XHCN cha khoa học
C.Sự sụp đổ của một đờng lối sai lầm
D.Sự sụp đổ của t tởng chủ quan,nóng vội
2.Hội đồng Tơng trợ Kinh tế (SEV) bị giải thể do nguyên nhân nào?
A.Do “khép kín” cửa trong hoạt động
B.Do không đủ sức cạnh tranh với Mĩ và Tây Âu
C.Do sự lạc hậu về phơng thức sản xuất
D.Do sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu
3.Tổ chức Hiệp ớc Phòng thủ Vác-sa-va giải thể năm nào?
A.1989 B.1990 C.1991 D.1992
Yêu cầu :1-B ,2-D ,3-C
II.Giới thiệu bài mới
Sau chiến tranh thế giới thứ 2 phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra sôinổi ở Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thuộc địa tan ra từng mảng lớn
và đi tới sự tan rã, sụp đổ
nguồn lao động dồi dào, lãnh
thổ rộng lớn với nguồn tài
nguyên thiên nhiên hết sức
phong phú
? Hoàn cảnh của các nớc
châu á, Phi, Mĩ La Tinh trớc
chiến tranh TG II?
- Quan sát lợc đồ
- Trình bày
* Nguyên nhân bùng nổ ptgpdt sau chiến tranh.
Trang 18
- Trớc chiến tranh thế giới thứ
hai, hầu hết các nớc trong khu
vực này đều trở thành thuộc địa
hoặc nửa thuộc địa của các đế
quốc Anh, Pháp, Mĩ, Nhật, Hà
Lan, Bồ Đào Nha -> Mâu
thuẫn nd thuộc địa với ách
thống trị của chủ nghĩa thực
dân, đế quốc làm bùng nổ
ptgpdt sau chiến tranh tgII
GV Dùng bản đồ thế giới trình
bày quá trình đấu tranh giải
phóng dân tộc ở 3 châu lục này
ở giai đoạn 1
* HS thảo luận : Điền vào bảng
liệt kê các quốc gia giành độc
thuộc địa thời kỳ này?
-> Phong trào diễn ra dới hình
- Nhận xét
* Diễn biến
I.Giai đoạn từ giữa năm
1945 đến những năm 60 của thế kỷ XX.
Khu vực
Thời gian
Tên quốc gia giành
độc lập
Việt Nam, Lào
Nam á, Bắc Phi
- 1950)
(1946 1952
- 1962)
(1954 ấn Độ
-Ai- cập -An-giê-ri
Châu Phi 1960 -17 nớc châu
Phi
Kv Mĩ la- Tinh
Trang 19Gv tờng thuật quá trình đtr của
các nớc miền Nam Châu Phi
các nớc thuộc địa, đặc biệt là
nhân dân châu Phi, trong cuộc
đấu tranh giành độc lập dân
tộc, bảo vệ chủ quyền của
kỷ XX.
-Nhân dân châu Phi đấutranh vũ trang chống thựcdân Bồ Đào Nha giànhthắng lợi:
+/ Ghi-nê Bít-xao( 9/1974)
+/ Mô-dăm-bich (6/1975)+/ Ăng-gô-la ( 11/1975)
- Hệ thống thuộc địa của
Bồ Đào Nha ở châu Phitan rã
Trang 20cực đoan và tàn bạo của Đảng
quốc dân, chính đảng của thiểu
số da trắng cầm quyền ở Nam
Phi thực hiện từ 1948, chủ
tr-ơng tớc đoạt mọi quyền cơ bản
về chính trị, kinh tế, xã hội của
ngời da đen ở đây và các dân
tộc châu á định c, đặc biệt là
ngời ấn Độ Nhà cầm quyền da
trắng ở Nam Phi đã thi hành
hơn 70 đạo luật về phân biệt
chủng tộc, đối xử và tớc bỏ
quyền làm ngời của ngời da
đen và da màu, buộc họ phải
sống trong những khu riêng
biệt, cách li hoàn toàn với ngời
da trắng Quyền bóc lột của
ng-ời da trắng đối với ngng-ời da đen
đã đợc ghi vào hiến pháp
- Phân tích
III.Giai đoạn từ giữa
những năm 70 đến giữa những năm 90 của thế
kỷ XX
Trang 21
cố sự thống trị lâu dài của thực
dân da trắng ở Nam Phi, đẩy
nhân dân châu Phi vào cảnh tối
tăm, lạc hậu, phục vụ quyền lợi
và làm giàu cho ngời da trắng
Phong trào giải phóng dân tộc
sau chiến tranh TG II lan rộng
ra khắp thế giới dới nhiều hình
thức khác nhau , dới sự lãnh
đạo của ĐCS và sự tham gia
của quần chúng nhân dân lao
động đã góp phần làm thay đỏi
bản đồ chính trị TG
- Trình bày
-Nhân dân các nớc NamPhi đấu tranh chống chế
độ phân biệt chủng tộcthắng lợi ở Rô-đê-di-anăm 1980 ( nay là CHDim-ba-bu-a); ở Tây Nam
Phi năm 1990 ( Nay là CHNa-mi-bi-a); CH Nam Phi( 1993
=>Hệ thống thuộc địa bịsụp đổ hoàn toàn
Trang 22A Mục tiêu :
1- Kiến thức:
- Biết đợc tình hình chung của các nớc châu á từ sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Trình bày những nét nổi bật của tình hình Trung Quốc qua các giai đoạn pháttriển
2 - Kỹ năng: Rèn kỹ năng phân tích, tổng hợp những sự kiện lịch sử và sử dụng
bản đồ
3 - T t ởng : Giáo dục cho học sinh tinh thần đoàn kết quốc tế, đặc biệt là đoàn kết
với các nớc trong khu vực để cùng hợp tác phát triển, xây dựng xã hội giàu đẹp côngbằng văn minh
B Chuẩn bị
GV: -Chuẩn bị PP:Hỏi đáp, Phân tích,So sánh,Đánh giá các sự kiện lịch sử
-Thảo luận nhóm
- Tranh ảnh về các nớc Châu á và Trung Quốc.
- Bản đồ Châu á và bản đồ Trung Quốc,t liệu có liên quan
HS:Đọc và nghiên cứu bài học theo câu hỏi trong SGK,su tầm tranh ảnh
C.Tiến trình dạy học:
I Kiểm tra bài cũ:
Bảng phụ:Hãy nối các niên đại ở cột A phù hợp với sự kiện ở cột B
Trang 23II.Giới thiệu bài:
Châu á là một châu lục có diện tích rộng và dân số đông nhất thế giới Từ sauchiến tranh thứ II đến nay Châu á đã có nhiều biến đổi khi trải qua quá trình đấu tranhgiải phóng dân tộc lâu dài Các nớc Châu á đang củng cố độc lập phát triển kinh tế xãhội Hai nớc lớn nhất Châu á là Trung Quốc và ấn Độ đã đạt đợc nhiều thành tựu to lớntrong phát triển kinh tế, xã hội, vị thế của các nớc này ngày càng lớn trên trờng quốc tế
Để hiểu rõ…
III.bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Chuẩn kĩ năng cần đạt Chuẩn kiến thức cần
đạt Hoạt động 1 Cá nhân, nhóm
-GV: Treo bản đồ thế giới yêu
nguồn tài nguyên thiên nhiên
rất phong phú Từ cuối thế kỉ
XIX, hầu hết các nớc ở châu lục
này đã trở thành những nớc
thuộc địa, nửa thuộc địa và là
thị trờng chủ yếu của các nớc
TB Âu-Mĩ, chịu sự nô dịch
nặng nề của CNTD
- Tích hợp môi trờng:
Quan sát xác định vị trí, giới hạn lãnh thổ khu vực Châu á
Trang 24
? Phong trào đấu tranh giải
phóng dân tộc của các nớc
Châu á diễn ra nh thế nào từ
sau chiến tranh thứ II đến
những năm 50 ?
+ Cao trào đấu tranh bùng lên
và lan nhanh khắp Châu á nh
Trung Quốc, ấn Độ, Iđônêxia
? Kết quả những PT đấu tranh
- Trình bày
- Thảo luận nhóm 2 phút trình bày 3 phút
+ Kinh tế ấn Độ pháttriển nhanh chóng
Trang 25? Sau chiến tranh Châu á có nét
nổi bật to lớn nào ? Nét nổi bật
nào to lớn nhất ? Vì Sao?
* GV Sơ kết:
Sau chiến tranh TG II, Châu á
nhiều nét nổi bật Nhiều ngời
dự đoán TK XXI là của Châu á
hoàn cảnh ra đời của nớc cộng
hoà nhân dân Trung Hoa ?
HS: : Mao Trạch Đông là lãnh
tụ của Đảng cộng sản Trung
Quốc
+ Kháng chiến chống Nhật
+Nội chiến kéo dài (Đấu tranh
trong nớc giữa các Đảng phái)
+Chiều 1/10/1949 mít tinh của
- Hoàn cảnh
- Ngày 1/10/1949 nớcCộng hoà nhân dânTrung Hoa ra đời
Trang 26
GV: ở Trung Quốc nội chiến
kéo dài (1946 - 1949) giữa
kiến Trung Quốc
+ Trung Hoa bớc vào kỷ
nguyên mới độc lập, tự do
+ Khôi phục KT phát triển đất
nớc, giảm đói nghèo
+ Tiến hành CN hoá…
GV: Dùng bản đồ thế giới chỉ
rõ hệ thống XHCN đợc nối liền
? Đờng lối cải cách mở cửa của
Trung Quốc tiến hành từ bao
giờ ? ND của đờng lối đổi mới
- Thực hiện cải cách mở cửa
- Hiện đại hoá đất nớc
- Nhận xét
* ý nghĩa:
- Trong n ớc : Kết thúc
hơn 10 nămcủa ĐQ nớc ngoài vàhàng ngàn năm CĐPK
Đa Trung Hoa vào kỷnguyên độc lập tự do
- Tiềm lực KT đứng thứ 7thế giới
- Đời sống nhân dân đợc
Trang 27
? Quan sát 2 hình 7 và 8 Sgk
Nhận xét tình hình Trung Quốc
qua 2 hình ảnh Sgk ?
-> Thay đổi bộ mặt đất nớc
? Thành tựu to lớn trong đối
1.Biến đổi lớn nhất của các nớc Châu á sau chiến tranh thế giới thứ hai là
A.Các nớc châu á đã giành độc lập
B.Các nớc châu á đã gia nhập ASEAN
C.Các nớc châu á đã trở thành trung tâm kinh tế tài chính thế giới
D.Tất cả các câu trên
2.Bớc sang thế kỉ XX,châu á đợc mệnh danh là “Châu á thức tỉnh”là vì
A Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ
B Nhân dân thoát khỏi sự thống trị của vua chúa phong kiến
C Tất cả các nớc Châu á giành độc lập
D Châu á có nhiều nớc giữ vị trí quân trọng trên trờng quốc tế
Trang 28
Bài 5 Tiết 6: Các nớc đông nam á A.Mục tiêu :
- Tài liệu về các nớc Đông Nam á và ASEAN
HS:Đọc và nghiên cứu bài học theo câu hỏi trong SGK và su tầm t liệu tranh ảnh III
D- Tiến trình dạy học
I Kiểm tra bài cũ
1.Câu hỏi trắc nghiệm:
1.Biến đổi lớn nhất của các nớc Châu á sau chiến tranh thế giới thứ hai là
A.Các nớc châu á đã giành độc lập
B.Các nớc châu á đã gia nhập ASEAN
C.Các nớc châu á đã trở thành trung tâm kinh tế tài chính thế giới
D.Tất cả các câu trên
2.Bớc sang thế kỉ XX,châu á đợc mệnh danh là ‘Châu á thức tỉnh’là vì
A Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ
B Nhân dân thoát khỏi sự thống trị của vua chúa phong kiến
C Tất cả các nớc Châu á giành độc lập
D Châu á có nhiều nớc giữ vị trí quan trọng trên trờng quốc tế
3.Ngày thành lập nớc Cộng hoà nhân dân Trung Hoa là
A.30/10/1949 B.23/4/1949 C.1/10/1949 D.1/11/1979
4.Ngời đứng đầu nớc Cộng hoà nhân dân Trung Hoa mới thành lập là
Trang 29
A.Chu Ân Lai B.Mao Trạch Đông C.Lu Thiếu Kỳ D.Lâm Bu
5.Thời kỳ cải cách mở cửa của nền kinh tế Trung Quốc bắt đầu khi nào?
II.Giới thiệu bài:
Từ sau 1945 phong trào đấu tranh của nhân dân Đông Nam á phát triển mạnh -> sau khigiành độc lập nhân dân Đông Nam á đã xây dựng và phát triển đất nớc đạt nhiều thànhtựu to lớn Sự ra đời của Hiệp hội các nớc Đông Nam á ASEAN đã cm điều đó…
- V.Nam, Lào, Campuchia,
- Tích hợp giáo dục moi
ớc và sau 1945.(10 phút)
* Đông Nam á :
- Gồm 11 nớc.(2002 thêm
Đông ti mo )
Trang 30
Thái Lan, Iđônêxia, Mã
Lai, Miến Điện, Philíppin,
Singapo, Đông Timo,
Brunây
? Trớc chiến tranh và sau
chiến tranh thế giới lần thứ
2 tình hình Đông Nam á
có nét gì nổi bật
- Trớc chiến tranh TG II,
đều là thuộc địa của đế
quốc (Trừ Thái Lan là nớc
Nam giành chính quyền
- 8/1945 Lào nổi dậy ->
- Trớc chiến tranh TG II,
đều là thuộc địa của đế quốc(Trừ Thái Lan là nớc phụthuộc)
- Sau chiến tranh thế giới
lần thứ 2, ĐNA giành độc
lập VN, Lào, Inđônêxia…
Trang 31? Mục tiêu hoạt động của
hiệp hội ASEAN là gì ?
- Phát triển KT, văn hoá,
- Thảo luận nhóm 2 phút trình bày 3 phút
- Trình bày
- Phân tích
- ĐNá có sự phân hoá trong
đờng lối đối ngoại
II- Sự ra đời của tổ chức ASEAN.
*Hoàn cảnh thành lập
- Sau khi giành độc lập một
số nớc Đông Nam á có nhu cầu hợp tác phát triển
- Ngày 8/8/1967 ASEAN ra
đời gồm 5 nớc
* Mục tiêu hoạt động.
- Phát triển KT và văn hoá
Trang 32Không can thiệp nội bộ
- Giải quyết tranh chấp
bằng hoà bình
- Luôn hợp tác và phát triển
có kết quả
GVSơ kết
ĐNA là liên minh khu vực
có ý nghĩa quan trọng trong
việc phát triển kinh tế xã
hội của khu vực này
? Hoạt động chủ yếu của
ASEAN hiện nay là gì?
* Nguyên tắc:
- Tôn trọng chủ quyền toànvẹn lãnh thổ không canthiệp vào nội bộ của nhau
- Giải quyết mọi tranh chấp bằng phơng pháp hoà bình hợp tác và phát triển
III- Từ ASEAN 6 phát triển thành ASEAN 10.
- 1/1984 Brunây xin gia nhập ASEAN
Trang 33GV kết bài: Sau chiến tranh
TG II , ĐNA có nhiều biến
đổi to lớn Nhất là giành
-> Lịch sử ĐNá bớc sang thời kỳ mới
D- Củng cố
- Gv khái quát lại nội dung bài học:
?Trình bày sự ra đời và hoạt động của tổ chức ASEAN? Nguyên tắc hoạt động? Mối
quan hệ với Việt Nam?
1 Việt Nam gia nhập ASEAN vào năm
A.Tháng 7/1994 B.Tháng 7/1995 C.Tháng 4/1994 D.Tháng 8/1995
2.Thành viên thứ 7 của ASEAN là
A.Việt Nam B.Mi-an-ma C.Lào D.Bru-nây
-Trắc ngiệm: 1-B; 2-A; 3-C
E- H ớng dẫn học bài ở nhà- Chuẩn bị tiết học sau
-Học bài theo câu hỏi, làm bài tập,
-Đọc trớc bài: Các nớc Châu Phi
-Nghiên cứu bài theo hệ thống câu hỏi trong SGK
*- Rút kinh nghiệm:
Trang 34
Học sinh nắm đợc: Tình hình chung của các nớc Châu Phi sau chiến tranh thế giới
lần thứ II đến nay (Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, sự phát triển KT - XH của
các nớc này) Cuộc đấu tranh kiên trì để xoá bỏ CN phân biệt chủng tộc ở cộng hoà Nam
Giáo dục học sinh tinh thần đoàn kết, giúp đỡ và ủng hộ nhân dân Châu Phi trong đó
có công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và chống đói nghèo, bệnh tật
Trang 35
I Kiểm tra bài cũ
?Tại sao nói từ những năm 90 của thế kỷ XX “Một chơng mới đã mở ra trong lịch sử
khu vực Đông Nam á?
IIGiới thiệu bài: Từ sau chiến tranh thế giới thứ II phong trào đấu tranh giải phóng dân
tộc các nớc Châu Phi phát triển mạnh, hầu hết các nớc giành độc lập Nhng con đờngphát triển của nhân dân Châu Phi gặp nhiều khó khăn, vấn đề chủ yếu cần giải phóng là
đói, nghèo, lạc hậu…
đạt ) Hoạt động 1 Cả lớp
- GV: ( Giáo dục môi trờng)
Giới thiệu sơ lợc về vị trí địa lí
của các nớc Châu Phi qua lợc
+Tài nguyên phong phú: dầu
mỏ, kim loại, đá quý
+Có kênh đào Xuy-ê (Ai-cập)
là đờng giao thông quan trọng
nối liền Đại Tây Dơng với Thái
Bình Dơng
Từ rất sớm châu Phi đã bị
thực dân phơng Tây xâm
chiếm
? Từ sau chiến tranh thế giới
lần thứ 2 phong trào đấu tranh
GP dân tộc của nhân dân Châu
Phi diễn ra ntn?
- Gv miêu tả trên bản đồ:
+ Phong trào đấu tranh GP dân
tộc phát triển mạnh, đầu tiên ở
Bắc Phi
- Quan sát lợc đồ trênbảng và SGK h.12,14
2 Phong trào giải phóng dân tộc.
- PT đấu tranh GP dântộc diễn ra sôi nổi, đặcbiệt ở Bắc Phi
- 1960: 17 nớc Châu Phigiành độc lập
Trang 36?Em nhận xét gì về phong trào
giải phóng dân tộc ở châu Phi
từ sau chiến tranh thế giới thứ
hai?
-Gv kết luận: phong trào phát
triển mạnh, sôi nổi, chủ yếu
bằng hình thức đấu tranh vũ
trang Châu Phi đợc ví là “Lục
địa mới trỗi dậy” Các nớc
châu Phi lần lợt giành độc lập
-Gv giảng: sau khi giành độc
lập các nớc châu Phi bắt tay
vào công cuộc xây dựng đất
- Nhận xét
- Vấn đáp :Đạt nhiềuthành tích nhng cha thay
đổi đợc bộ mặt của ChâuPhi
+ 1/4 dân số đói kinhniên
+ 32/57 quốc gia nghèonhất thế giới
- 1HS đọc phần in nhỏsgk/26
-> Các nớc châu Phi lầnlợt giành độc lập
3 Xây dựng và phát triểnKT–XH:
- Đạt nhiều thành tíchnhng Châu Phi vẫn trongtình trạng đói, nghèo lạchậu xung đột nội chiến
và bệnh tật
Trang 37triệu ngời lang thang tị nạn.
+Nhân dân Châu Phi vốn đói
nghèo lại càng đói nghèo hơn,
+ Là châu lục nghèo và kém
phát triển nhất thế giới -> Hiện
nay có 2/3 số dân Châu Phi
không đủ ăn, 1/4 đói kinh niên
Cuộc đấu tranh xoá bỏ nghèo
nàn, lạc hậu ở Châu Phi còn
lâu lại và gian khổ hơn đấu
tranh GP dân tộc
GV lồng ghép t tởng HCM:
HCM từng nói Giặc đói, giặc
dốt đồng minh với giặc ngoại
xâm : giành độc lập đã khó giữ
vững nền độc lập còn khó hơn
nên đây là nhiệm vụ lâu dài và
gian khổ của nhân dân Châu
Phi.
GV kết luận
Nét nổi bật cơ bản nhất của
-Hs trả lời +Cộng đồng quốc tế giúp
đỡ Châu Phi thành lậpLiên minh châu Phi, tìmcác giải pháp giải quyếtxung đột, khắc phục khókhăn về kinh tế
+ Châu Phi đang tìm ragiải pháp để khắc phụckhó khăn
-Hs thảo luận nhóm nhỏ
2 phút, trả lời
- Xác định vị trí cộng
-Thành lập Tổ chứcthống nhất châu Phi, naygọi là liên minh châu Phi( AU )
4 Hiện nay : Châu Phi tiếp
tục đấu tranh xoá bỏ đóinghèo, lạc hậu
Trang 38? Từ khi ra đời hoàn cảnh Nam
Phi nh thế nào? và giải thích:
chính sách phân biệt chủng tộc
(Apacthai).?
hòa Nam Phi
- Trình bày hiểu biết+ Nằm cực Nam - Châuphi
+ Diện tích: 1,2 triệu km2
+ Dân số: 43,6 triệu ngời
(75,2% da đen, 11,2%
da màu, 13,6% da trắng).
+ Năm 1662 ngời HàLan đến Nam Phi lập ra
xứ kếp
+ Đầu thế kỷ XX Anhchiếm Nam Phi
Năm 1910 Liên bangNam Phi đợc thành lậpnằm trong khối liên hiệpAnh 1961 Liên bangNam Phi rút ra khỏi khốiliên hiệp Anh vì phongtrào đấu tranh phát triển -
> Thành lập cộng hoàNam Phi
- HS thảo luận theo bàn(2 phút):
+ Hơn 3 thế kỷ chínhquyền TD da trắng thựchiện CĐ phân biệt chủngtộc tàn bạo
+ Có 70 đạo luệt về phânbiệt chủng tộc ngời da
đen không có quyền tự
do dân chủ, sống trongkhu biệt lập, cách biệtvới ngời da trắng
- Hs trả lời: Dới sự lãnh
đạo của “Đại hội dân tộcPhi” (ANC) nhân dânNam Phi (da đen) đấutranh…
II- Cộng hoà Nam Phi
1-Hoàn cảnh:
- 1961 cộng hoà Nam Phi
ra đời
Trang 39
? Cuộc đấu tranh chống phân
biệt chủng tộc diễn ra ở cộng
hoà Nam Phi ntn?
- GV: Cùng với phong trào
đấu tranh của ngời da đen, thế
dấu sự sụp đổ hoàn toàn của hệ
thống thuộc địa trên thế giới
? Hiện nay cộng hoà Nam Phi
phát triển nh thế nào ?
GV Nhận xét ,kết luận
-Gv sơ kết
Cộng hoà Nam Phi có nền
kinh tế phát triển nhất châu
Phi, đang nỗ lực phát triển
kinh tế, nâng cao đời sống
nhân dân, có quan hệ hợp tác
với Việt Nam
- Hs trả lời: 1993 chínhquyền tuyên bố xoá bỏchủ nghĩa phân biệtchủng tộc
-Hs trả lời-> CĐ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ
- Hs thảo luận nhóm nhỏ
2 phút
2- Cuộc đấu tranh chống CĐ phân biệt chủng tộc ở cộng hoà Nam Phi.
-Nguyên nhân: Hơn 3 thế
kỷ chính quyền TD da trắng thực hiện CĐ phân biệt chủng tộc tàn bạo
+ Năm 1993 chính quyềntuyên bố xoá bỏ CN phânbiệt chủng tộc
+Tháng 4/1994 Nen-xơnMan-đê-la đợc bầu làmtổng thống cộng hoàNam Phi
-> CĐ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ
3 Hiện nay: Là nớc có
mức thu nhập trung bìnhtrên thế giới, đang nỗ lựcphát triển kinh tế
D- Củng cố
Trang 40E H ớng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài tiếp theo
-Ôn theo câu hỏi cuối bài trong sgk
-Tìm hiểu bài 7 Tìm hiểu thêm về Cu Ba và Phi-đen Cát-xtơ-rô
*.Rút Kinh Nghiệm
- Cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Cu Ba, những thành tựu mà nhân dân
Cu Ba đạt đợc về KT, VH, GD trớc sự bao vây cấm vận của Mĩ Cu Ba vẫn kiên cờng
định hớng trên con đờng XHCN
2 Kỹ năng