Với những kiến thức căn bản và rút gọn nhất giúp bạn biết về Intetnet và các dịch vụ của Interner. Qua đó giúp bạn có thể hiểu được các kiến thức cơ bản về Internet đồng thời hiểu thêm về các dịch vụ của Internet.
Trang 11 Mạng máy tính là gì ?
Mạng máy tính là tập hợp nhiều máy tính điện tử và các thiết bị đầu cuối được kết nối với nhau bằng các thiết bị liên lạc nhằm trao đổi thông tin, cùng chia sẽ phần cứng, phần mềm và dữ liệu với nhau
2 Tổng quan về internet ?
Internet là một hệ thống thông tin toàn cầu có thể được truy nhập công cộng gồm các mạng máy tính được liên kết lại với nhau
Hệ thống này truyền tin theo kiểu packet switching (chuyển gói dữ liệu) dựa trên một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (giao thức IP)
Hệ thống này bao gồm hàng ngàn mạng máy tính nhỏ hơn của các doanh nghiệp, các viện nghiên cứu và các trường đại học, của người dùng cá nhân , và các chính phủ trên toàn cầu
Cung cấp một khối lượng thông tin và dịch vụ khổng lồ
Mạng Internet mang lại rất nhiều tiện ích hữu dụng cho người sữ dụng, một trong các tiện ích phổ thông đó là : hệ thống thư điện tử (email), trò chuyện trực tuyến (chat), máy truy tìm dữ liệu (search engine), các dịch vụ thương mại và chuyển ngân, và các dịch vụ về y tế và giáo dục như là chữa bệnh từ xa hoặc tổ chức lớp học ảo
3 So sánh Internet và WWW, Cách truy cập Internet ?
Internet là một tập hợp các mạng máy tính kết nối với nhau bằng dây đồng, cáp quang WWW, hay web là một tập hợp các tài liệu liên kết với nhau bằng các siêu liên kết (hyperlink) và các địa chỉ URL, và nó có thể được truy cập bằng cách sữ dụng Internet
Các cách thức thông thường để truy cập Internet la: quay số, băng rộng, không đây, vệ tinh và qua điện thoại cầm tay
4 Nêu một số trình duyệt web thông dụng ?
Trình duyệt web là chương trình giúp hiển thị trang web đúng đắn Hỗ trợ chuyển
từ trang này sang trang khác qua các đường link liên kết
Trình duyệt web thông dụng nhất vẫn là Internet Explorer của Microsoft vì nó được cài sẵn trong hệ điều hành Windows
Internet Explorer của Microsoft, Mozilla và Mozilla Firefox của Mozilla, opera của opera software, safari của Apple computer,Maxthon của Mysoft technology, Netscape Navigator của Netscape và mới đây nhất là trình duyệt Google chrome của Google
5 Internet xuất hiện ở VN khi nào ?
Ở việt nam, Internet chính thức xuất hiện năm 1996, khi đó đặt dưới sự quản lý duy nhất của một nhà cung cấp dịch vụ là Tổng công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam : VNPT
6 Mô hình tham chiếu OSI:
Tên đầy đủ là Open Systems Interconnection
Trang 2Là cơ sở dành cho việc chuẩn hóa các hệ thống truyền thông, nó được nghiên cứu và xây dựng bởi OSI Việc nghiên cứu về mô hình OSI được bắt đầu vào năm 1971 với mục tiêu nhằm tới việc kết nối các sản phẩm của các hãng sản xuất khác nhau và phối hợp các hoạt động chuẩn hóa trong các lĩnh vực viễn thông và hệ thống thông tin
Là mô hình tham chiếu, giúp cho công việc giảng dạy các khái niệm mạng dễ dàng hơn
Theo mô hình OSI mạng truyền thông được chia ra thành 7 tầng:
Tầng 1: Vật lý (Physical)
Nó mô tả các đặc trưng vật lý của mạng, tầng vật lý không có gói tin riêng và do vậy không có phần đầu chứa thông tin điều khiển, dữ liệu được truyền đi theo dòng bit (0 và 1)
Tầng 2: Liên kết dữ liệu (Data Link)
Quy định các dạng, kích thước, địa chỉ máy gửi và nhận của gói tin được gửi đi
Sữ dụng 2 phương thức liên kết đó là : một điểm – một điểm, một điểm – nhiều điểm Đồng thời nó cũng cung cấp cách phát hiện và sữa lỗi cơ bản để đảm bảo
dữ liệu nhận giống với dữ liệu được gửi đi
Tầng 3 : Mạng (Network)
Có hai chức năng chủ yếu là chọn đường (routing) và chuyển tiếp (relaying)
Tầng 4: Vận chuyển (Transport)
Xác định địa chỉ trên mạng, cách thức chuyển giao gói tin Chia gói tin lớn thành các gói tin nhỏ hơn trước khi gửi đi, đánh số các gói tin và bảo đảm chúng
chuyển theo đúng thứ tự
Tầng 5 : Giao dịch (session)
Thiết lập “Các giao dịch” giữa các trạm trên mạng Một giao dịch phải được thiết lập trước khi dữ liệu được truyền trên mạng, nó bảo đảm cho các giao dịch được thiết lập và duy trì theo đúng quy định
Tầng 6: Trình bày (Presentation)
Chuyển đổi các thông tin từ cú pháp người sữ dụng sang cú pháp để truyền dữ liệu Ngoài ra nó còn có thể nén dữ liệu và mã hóa chúng trước khi truyền
Tầng 7: Ứng dụng (Application)
Là tầng cao nhất của mô hình OSI, xác định giao diện giữa người sữ dụng và môi trường OSI, cung cấp các phương tiện cho người sữ dụng truy cập sữ dụng các dịch vụ của mô hình OSI
7 TCP/IP
TCP tức là Transmission Control Protocol và IP có nghĩa là Internet Protocol TCP/IP được phát triển từ mạng ARPANET
IP (giao thức Internet) hoạt động ở tần Internet Layer Mục đích của tầng này là chọn đường đi tốt nhất trong mạng để truyền gói dữ liệu
8 Nêu những giao thức hoạt động ở tầng Internet ?
IP (Internet protocol – Giao thức Internet): cung cấp kết nối không liên kết, chỉ tìm đường đi tốt nhất để truyền dữ liệu Không quan tâm đến nội dung, chỉ quan tâm đến đường đi đến đích
Trang 3ICMP (Internet Control Message Protocol): Một giao thức thông báo lỗi xảy ra trên đường truyền
ARP (Address Resolution Protocol): Giao thức chuyển đổi địa chỉ IP thành địa chỉ mạng vật lý
RARP (Reverse Address Resolution Protocol ): Giao thức phân giải địa chỉ
ngược Xác định địa chỉ IP khi biết địa chỉ Mac
9 Tìm Hiểu IP Address
Là phần quan trọng và phức tạp nhất của giao thức TCP/IP
Mỗi card mạng trong máy có hổ trợ giao thức IP đều phải được gán một địa chỉ IP
Địa chỉ IP gồm 2 phần : Địa chỉ mạng (NetID) dùng để nhận dạng từng mạng riêng biệt, Địa chỉ máy (HostID)
Mỗi IP có độ dài 32 bit, chia thành 4 vùng bằng nhau mỗi vùng 1byte Địa chỉ IP được chia làm 5 Lớp : A B C D E
10 So sánh TCP và UDP
TCP (Tranmission) và UDP (User Diagram Protocol) là 2 giao thức phổ biến ở tầng vận chuyển (transport) của chồng giao thức TCP/IP UDP dùng ít byte hơn cho phần header và yêu cầu sữ lý host ít hơn, ngược lại với TCP
TCP là giao thức hướng kết nối và tin cậy nhưng tốc độ chậm, ngược lại giao thứ UDP có tốc độ nhanh nhưng không phải là giao thức hướng kết nối và nó không tin cậy
11 Email là gì ?
Email hay nói cách khác là thư điện tử: là một hình thức trao đổi thông tin, hình ảnh, dữ liệu thông qua Internet với cơ chế giống như hệ thống thư tín thông
thường Tuy nhiên có một số điểm khác biệt là người nhận gần như nhận được thư ngay lập tức và người nhận có thể nhận thư từ bất cứ địa điểm nào có kết nối Internet
Với email bạn có thể nhanh chóng kết nối được với bạn bè, người thân ở khắp nơi trên thới giới
Có 2 loại Email thông dụng là Webmail và POP/IMAP mail
Với webmail có nhiều thuận tiện, bạn có thể truy cập vào hộp thư của mình ở bất
cứ nơi đâu, chỉ cần có một trình duyệt là có thể đọc, gửi mail Mail sẽ được lưu ở trên server Mỗi khi bạn muốn kiểm tra hay gửi mail, bạn cần phải online, kết nối đến hộp thư của bạn để có thể thao tác với mail Các webmail nổi tiếng là: Gmail, Yahoo, Hotmail Ở việt nam còn có Zing mail
Với POP/IMAP Mail bạn phải sữ dụng chương trình quản lý e-mail như outlook express, Microsoft outlook, Mozilla Thunderbird Các chương trình này sẽ tự động kết nối với hộp mail của bạn, dowload mail về máy tính của bạn Bạn có thể đọc email offline mà không cần phải kết nối tới server Yahoo, Gmail và hotmail cũng cung cấp dịch vụ POP mail này với mức phí nhất định tùy theo gói dung lượng của hộp mail
Trang 4Để thuận lợi thì người ta dùng hệ thống POP mail đồng thời có thêm hệ thống webmail để tiện trong công việc
12 Nêu một số web tìm kiếm.
Một thao tác thường dùng nhất khi sữ dụng internet chính là thao tác tìm kiếm thông tin Với một kho thông tin vô tận như internet thì việc biết tìm kiếm thông tin sẽ giúp ta tiết kiệm được rất nhiều thời gian và công sức
Những trang web phổ biến trong việc tìm kiếm là : www.google.com,
www.yahoo.com, www.answer.com, search.live.com, yandex (nga),
13 Quy tắc tìm kiếm để tiết kiệm thời gian ?
Một số quy tắc mà Google khuyến cáo nên dùng để có kết quả chính xác hơn: Chọn từ đúng cho thứ cần tìm, vài từ mô tả sẽ có độ chính xác cao hơn
Không có sự phân biệt khi nhập chữ hoa hay chữ thường vào ô tìm kiếm
Mặc định Google sẽ sữ dụng phép “Và - And” khi bạn nhập hơn 1 từ vào ô tìm kiếm
Google sẽ tự động loại bỏ các từ chung như : “Where”, “How”, “What” cũng như một số hay một chữ cái riêng lẽ vì chúng sẽ làm tốc độ tìm kiếm chậm đi và không cải thiện thêm kết quả Vì vậy nếu các từ chung này khá quan trọng trong kết quả tìm kiếm bạn phải thêm dấu + vào trước nó
Google dùng kỹ thuật tìm kiếm nhồi nhét, khi cần thiết, nó không chỉ tìm các từ chính xác như bạn đưa vào mà còn tìm nhiều biến thể từ nó nữa
Đôi khi bạn cần một kết quả chính xác cụm từ bạn cần tìm Hãy bỏ từ đó vào trong một cập nháy nháy “”
Nếu từ muốn tìm khá nhiều nghĩa, ta có thể tập trung vào kết quả cần tìm bằng cách loại các nghĩa không cần thiết đi bằng cách thêm dấu trừ “-” vào từ liên quan đến kết quả không cần thiết
Nhập ngôn ngữ bạn muốn tìm (ví dụ : tiếng việt có dấu) sẽ cho kết quả chính xác hơn
14 Tải Dữ Liệu & Chương trình dowload ?
Dowload hiện nay là một thao tác gần như tất yếu của đa số người sữ dụng
Internet Trước đây với tốc độ mạng còn chậm thì việc dowload một phần mềm vài chục MB là một ác mộng với những đường truyền dial-up chỉ 512kbps Tuy nhiên ngày nay chuyện dowload những bộ phim vài GB cũng không còn là
chuyện lạ nữa
Cho dù bạn có dowload vài MB nhưng khả năng đường truyền bị đứt đột ngột dù chỉ một giây thôi cũng có thể làm tập tin bạn đang tải về bị ngắt quãng giữa
chừng và kết quả là bạn phải tải lại từ đầu
Để khắc phục nhược điểm trên, hiện nay có nhiều chương trình hổ trợ dowload có khả năng tiếp tục dowload sau khi bị ngắt kết nối một thời gian
Một số trình dowload thông dụng là : Flashget,IDM (Internet dowload
manager),Free dowload manager, orbit dowloader, dowload Express
Thông thường các chương trình dowload đều có tính năng tăng tốc, cắt file
dowload thành nhiều mảnh nhỏ, dowload song song cùng một lúc, sau đó ghép lại
Trang 5thành một file cuối cùng Do vậy thời gian dowload được thu ngắn và tốc độ được đẩy lên tối đa Tuy nhiên nếu bạn dùng chung đường truyền với nhiều người khác, điều này sẽ khiến tất cả mọi người bị chậm lại, nhất là khi bạn dowload nhiều tập tin cùng một lúc
15 Danh sách thư điện tử
Danh sách thư điện tử (mailing list) là một dạng của diễn đàng Nó đặc biệt dùng email để phát tán một lượng lớn thông tin đến nhiều người dùng Internet Thông thường người dùng sẽ gửi mail đến nhóm để đăng ký, server sẽ tự động gửi lại email để người đăng ký xác nhận Sau khi được kích hoạt (Thường qua một link trong mail hồi đáp của server) Mỗi khi có một email gửi tới nhóm thì tất cả thành viên trong nhóm đều nhận được email giống nhau Hình thức này thường được áp dụng cho các trang web tin tức, các trang web bán hàng
Hiện nay mailing list chủ yếu được dùng cho một số cơ quan, công ty kinh doanh
để quản lý khách hàng muốn theo dõi tình hình hàng ngày Nó dần dần bị
Group và Forum chiếm ưu thế
16 Nhóm (Group)
Là một khái niệm liên quan đến sự thảo luận của một nhóm người có chung một
sở thích hay về một vấn đề nào đó thông qua Internet Việc thảo luận này có thể thông qua giao diện web hoặc email
Ngày nay khả năng của nhóm thảo luận vượt qua khái niệm ban đầu Thành viên trong nhóm có thêm nhiều hoạt động khác ngoài thảo luận: tạo trang web, upload file chia sẽ
Những trang web cho phép người dùng tạo nhóm miễn phí: Google, Yahoo,
MSN
Tin nhắn tức thời (Instant Messenger)
Là một hình thức nhắn tin nhanh, là một hình thức của sự liên lạc thời gian thực giữa hai hay nhiều người bằng cách gõ thông điệp Tin nhắn tức thời đòi hỏi một chương trình nhắn tin kết nối với một dịch vụ tin nhắn tức thời(ví dụ : yahoo messenger kết nối với máy chủ yahoo)
Tin nhắn tức thời khác email ở chổ cuộc nói chuyện xảy ra ở thời gian thực Một ứng dụng tin nhắn tức thời đa giao thức cho phép một chương trình có thể kết nối với nhiều mạng tin nhắn tức thời
Một số trình IM phổ biến : Yahoo messenger, ICQ, Windows Live messenger, AOL instant messenger, google takl, skyper
Một số các website để chat : Meboo.com, Imo.com, Koolim.com, ebuddy.com, iloveim.com
17 Tìm Hiểu SMTP (Simple mail transfer protocol) ?
Một giao thức để truyền thư, các tệp đính kèm SMTP thực thi trên cổng 25 của giao thức TCP
18 Lưu trữ dữ liệu online & Torent ?
Trang 6Một số trang web cho phép lưu trữ dữ liệu online: mediafire.com,
savefile.com,ultrashare.net,4share.vn
Khái niệm P2P (peer to perr technology) là công nghệ mạng ngang hàng, được tạo ra từ 2 hay nhiều máy tính được kết nối với nhau và chia sẽ tài nguyên mà không cần phải thông qua một máy chủ dành riêng
Torrent sữ dụng mạng lưới P2P, nó cực kì để chia sẽ những file có dung lượng lớn hoặc rất lớn Torrent là một file nhỏ có kích thước vài chục Kb mang phần mở rộng là torrent File này chỉ chứa thông tin về dữ liệu bạn muốn dowload (như là các tracker, seeder và peer) chứ không phải là bản thân dữ liệu đó
Một số các thuật ngữ về Torrent:
Tracker là một sever dùng để ghi nhận các hoạt động của tất cả các thành viên bằng giao thức (Protocol) Bittorrent
Client: được hiểu đơn giản là một phần mềm giúp ta kết nối tới các tracker để tiến hành dowload /upload file
Seed/Seeder-Leech/Leecher: Hiểu đơn giản seed là up, leech là dowload Seeder
là người upload, leecher là người dowload Số seeder càng cao thì tốc độ dowload càng nhanh, số leech cao cũng có thể làm đẩy nhanh tốc độ vì thực chất các
leecher cũng sẽ vừa dowload vừa upload Tổng số leech và số seed = số peer
19 FTP (File transfer protocol) là gì ?
Giao thức truyền tệp, cho phép người dùng lấy hoặc gửi một tập tin đến một máy khác
Giao thức FTP sữ dụng đồng thời 2 liên kết:
21: trao dổi các thông diệp điêu khiển, 20: truyền tải tệp
Anonymous là tài khoản ẩn danh
Một số lệnh của FTP:
Get: lấy file từ server Mget : lấy nhiều file
Put: upload file lên server Mput : upload nhiều file
LS: xem file/forder
Cd: Đổi thư mục sever Icd: đổi thư mục client
Quit: tắt ftp
Close: Tắt phiên làm việc Delete: Xóa file
20 Telnet ?
Là một chương trình cho phép truy cập từ xa, bạn có thể dùng máy tính của mình
để truy cập thông tin, thực thi chương trình và sữ dụng một số tài nguyên khác trên máy tính ở xa
Sữ dụng telnel:
Chạy start/run và gõ vào telnet, ở chế độ đánh lệnh có thể dùng các lệnh sau: Open<hostname/site address><port number>: mở một telnet session, hay mở một kết nối đến máy tính ở xa
Close: đóng kết nối và trở về dấu nhắc lệnh
Quit: đóng kết nối và thoát telnet
Trang 7Một số cách để truy cập máy tính từ xa: ta có thể sữ dụng các phẩn mềm hay qua giao diện web
Một số phần mềm truy cập máy tính từ xa: TeamViewer, VNC Viewer, Show MyPc
21 Google
Một số dịch vụ phổ biến của google:
Google docs : Là dịch vụ soạn thảo văn bản trực tuyến
Google sites : Tạp website trực tuyến
Gmail: Dịch vụ thư điện tử trực tuyến
Google Search: Tìm kiếm thông tin trên Internet
Google Groups: Tạo và quản lí nhóm
Google Maps: bản đồ trực tuyến trên nền web
Google picasa: là dịch vụ quản lý ảnh số trực tuyến
Youtube: là dịch vụ chia sẽ video trực tuyến
Google Chrome: trình duyệt tốc độ cao của google
22 Mạng xã hội:
Mạng xã hội là một dịch vụ kết nối các thành viên cùng sở thích trên internet lại với nhau với nhiều mục đích khác nhau, không phân biệt không gian và thời gian Mạng xã hội có rất nhiều tính năng như : Chat, email, blog, chia sẽ file
Một số mạng xã hội : Google plus (Google +), Facebook, Zing Me (Việt Nam)