Bài giảng về vảy nến

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

Bệnh vảy nến

Mục tiêu học tập

Nêu đợc sinh bệnh học của bệnh

Trỡnh bày đợc các thơng tổn cơ bản của bệnh Nêu đợc đặc điểm của các thể

Trỡnh bày đợc các phơng pháp điều trị

Rối loạn miễn dịch tại chỗ là một vấn đề quan trọng gần

đây đợc nhiều tác giả quan tâm

• Tiến triển dai dẳng, hay tái phát sau những đợt tạm yên

• TTCB:

Dát đỏ có vẩy trắng nh nến

Thơng tổn ở móng và khớp

Ảnh hưởng đến tâm lý

2 C¬ chÕ bÖnh sinh

Di Truyền

- Nh÷ng ngêi cã HLA trªn cã nguy c¬ bÞ vÈy nÕn cao h¬n nh÷ng ngêi b×nh thêng

HLA -B13; HLA-B17, B27, B37; HLA -CW6; HLA- CW7

- “Gen” bÖnh: Gen nh¹y c¶m (yÕu tè ho¹t hãa Lympho T): * xa

Các yếu tố thuận lợi

+ Tuổi: tuổi hay gặp nhất 20-30

+ Rối loạn nội tiết

+ Rối loạn chuyển hóa

+ Nghiện rợu

+ Thay đổi khí hậu, môi trờng

3 Triệu chứng lâm sàng

• 3.1 Thơng tổn da: dát đỏ có vảy hinh

tròn hoặc bầu dục, hoặc thành mảng có nhiều vòng cung với các đặc điểm sau:

• ấn kính mất màu

• Ranh giới rõ với da lành

• Có vảy trắng khô, dễ bong, nhiều tầng xếp lên nhau

• Vị trí : tỳ đè, đối xứng

• Kích thớc: 0,5-10cm

C¹o vẩy theo ph¬ng ph¸p Brocq

• DÊu hiÖu Kobner

3.2 Th¬ng tæn mãng

• Khỏang 30-40% bÖnh nh©n vÈy nÕn cã th¬ng tæn ë mãng tay, mãng ch©n

• C¸c th¬ng tæn mãng thêng gÆp lµ:

• Mãng ngả mµu vµng

• Cã c¸c chÊm lç rç trªn bÒ mÆt

• DÇy, dÔ mñn

4 các thể lâm sàng

• 4.1 Thể thông thờng

• 4.1.1 Theo kích thớc

• - Thể giọt: 0,5-1cm đờng kính

Thể đồng tiền: 1-3 cm

Thể mảng: 5-10cm

Thể toàn thân

4.1.2 Tïy theo vÞ trÝ khu tró cña

th¬ng tæn ngêi ta chia ra c¸c thÓ:

- ThÓ ®ảo ngîc:

- VÈy nÕn niªm m¹c

- Vẩy nến ở đầu chi: thơng tổn ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu ngón tay

- Vẩy nến ở da đầu: thơng tổn khu trú ở da đầu

dễ nhầm với nấm tóc, chàm da mỡ Tóc vẫn mọc xuyên qua các thơng tổn mà không rụng

- Vẩy nến ở mặt: tơng đối hiếm gặp

4.2 Thể đặc biệt

- Vẩy nến thể mủ: có 2 thể:

+ Thể mụn mủ rải rác (de von Zumbusch) xuất hiện đột ngột + sốt cao, mệt mỏi

Mụn mủ nhỏ, trắng đục dới lớp sừng

Toàn thân; hoặc 2 chi dới

Xét nghiệm nuôi cấy vk -

6 m« bÖnh häc:

– Líp sõng dµy cã hiÖn tîng ¸ sõng

– Líp hét  màng mỏng

– Líp gai dày

– MÇm liªn nhó dµi ra

– Cã vi ¸p xe cña Munro trong líp gai

8.2 ChÈn ®o¸n ph©n biÖt

¸ vẩy nÕn Giang mai II

Vẩy phấn đỏ nang lông

Vẩy phấn hồng Gibert

2.2 Thể nặng/toàn thân (Generalized Psoriasis):

ít hiệu quả với thể mảng (20-25 mg/ngày)

Dễ điều trị, đơn giản 1 tuần/1 lần tiêm hoặc uống (2,5-10-25mg/tuần)

Tác dụng phụ: gan

8.3 T vấn

• T vấn cho bệnh nhân đóng một vai trò rất quan trọng trong điều trị bệnh vẩy nến

Tiến triển của bệnh rất thất thờng nên không

đ-ợc lơ là, tự động bỏ thuốc khi thấy thơng tổn

giảm hay biến mất

 Cần tuân thủ chế độ điều trị của thầy thuốc

đồng thời tránh các chất kích thích (bia, rợu), stress và điều trị triệt để các bệnh mạn tính nếu

Kết luận

• Vẩy nến là một bệnh da rất thờng gặp, cơ chế bệnh sinh cha rõ ràng Mặc dù có nhiều tiến bộ trong điều trị với nhiều phơng pháp hiện đại, song cho đến nay cha có một phơng pháp nào

có thể điều trị khỏi hoàn toàn bệnh vẩy nến

Bệnh hay tái phát nên trong quá trình điều trị cần giáo dục, t vấn cho bệnh nhân để họ có

một chế độ sinh hoạt điều độ, điều trị hợp lý

nhằm tránh đợc các tiến triển xấu cũng nh các biến chứng của bệnh