Voi châu Phi và voi Ấn Độ không thuộc cùng 1 loài vì giữa chúng không có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên có cách li sinh sản, có hình thái khác nhau, có khu vực sống khác nha
Trang 1VÕ THỊ PHƯƠNG THANH
Trang 2Câu 1: Theo quan điểm hiện đại, nhân tố
nào sau đây không phải là nhân tố tiến hoá?
A Chọn lọc tự nhiên
B Di - nhập gen
C Đột biến
D Giao phối ngẫu nhiên
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2: Nhân tố tiến hoá quy định chiều
hướng và nhịp điệu tiến hóa là:
Trang 4KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 3 Nhân tố không làm biến đổi tần số alen nhưng làm thay đổi thành phần kiểu gen trong quần thể là:
A.CLTN
B giao phối không ngẫu nhiên
C đột biến
D cách ly
Trang 5KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 4: Các nhân tố tiến hóa gồm:
1 : đột biến 2 : cách li 3 :chọn lọc tự nhiên
4 :sinh sản 5 : các yếu tố ngẫu nhiên
6 : giao phối ngẫu nhiên 7 : giao phối không
Trang 6KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 5: Nội dung KHÔNG đúng với tiến hóa nhỏ là:
A.Thay đổi cấu trúc di truyền của quần thể
B.Hình thành loài mới
C Hình thành các nhóm phân loại trên loài
D chịu sự tác động của 3 nhân tố chủ yếu là: đột biến, giao phối và chọn lọc tự nhiên
Trang 8Bài 28 – tiết 28:
LOÀI
Trang 9Ernst Mayr
Năm 1942, Nhà Tiến hóa học
Ơnxt Mayơ đã đưa ra khái niệm
loài sinh học.
Đọc mục I SGK/123 cho biết
thế nào là loài sinh học?
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
Trang 10Voi châu Phi và voi Ấn độ có thuộc cùng 1 loài
không? Tại sao?
Voi châu Phi và voi Ấn Độ không thuộc cùng 1 loài vì giữa chúng
không có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên (có cách li sinh sản), có hình thái khác nhau, có khu vực sống khác nhau.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
VOI CHÂU PHI VOI ẤN ĐỘ
Trang 11Các con La là con lai giữa Lừa
và Ngựa có thể coi là 1 loài
không? Tại sao?
Không, vì chúng không tồn tại
như một nhóm quần thể, không
có khả năng giao phối với nhau
và sinh ra đời con có sức sống.
Từ những phân tích trên hãy
rút ra khái niệm loài sinh học?
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
Trang 12Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
- Loài giao phối là một quần thể hoặc nhóm
Người châu á và người châu úc sống ở khu phân
bố khác nhau nhưng có được xem là hai loài
không? Tại sao?
Trang 13- Ở các loài sinh sản vô tính, đơn sinh tính, tự phối, khái niệm loài chỉ mang đặc điểm thứ nhất và thứ 2.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
- Với loài sinh sản vô tính, hoặc đơn tính sinh… thì tiêu chuẩn cách li sinh
sản có càn chính xác không? Trong trường hợp này nêm dưa vào những đặc
điểm nào để phân biệt hai loài?
Cây lá bỏng Kiến trồng nấm Tre
Trang 14Cïng loµi hay kh¸c loµi?
Trang 15• VD – RUỒI GIẤM
Trang 16Tại sao hai loài khác nhau lại có các đặc điểm giống nhau?
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
Trang 17KẾT LUẬN: Phân biệt lồi này với lồi kia : Người ta
cĩ thể sử dụng các tiêu chuẩn về hình thái, hĩa sinh hoặc kết hợp rất nhiều các tiêu chuẩn khác nhau.
Ví dụ: Vi khuẩn -> tiêu chuẩn hoá sinh và hình thái khu n l c ẩ ạ
* Tuy nhiên, đối với các lồi sinh sản hữu tính, để xác định chính xác hai cá thể cĩ thuộc cùng một lồi hay khơng thì tiêu chuẩn cách li sinh sản là tiêu chuẩn
chính xác và khách quan nhất.
Bài 28 – tiết 28: LỒI
I KHÁI NIỆM VỀ LỒI SINH HỌC
Trang 18I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Đọc SGK/123 mục II Thế nào là cách li và cách li
sinh sản?
- Cách li sinh sản là các trở ngại trên cơ thể sinh vật (trở ngại sinh học) ngăn cản các cá thể giao phối với nhau hoặc ngăn cản tạo ra con lai hữu thụ.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Trang 19I KHÁI NIỆM VỀ LỒI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LỒI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Bài 28 – tiết 28: LỒI
2 Các hình thức cách li sinh sản:
Thế nào là cách li trước hợp tử? Gồm những hình thức nào? Nội dung của từng hình thức cách li đĩ?
+ Cách li trước hợp tử:
- Cách li sinh sản bao gồm cách li trước hợp tử và cách li sau hợp tử.
Là những trở ngại ngăn cản các sinh vật
giao phối với nhau Ví dụ: Ngỗng không giao phối được với vịt.
Trang 20Ví dụ: Ngỗng không giao phối được với vịt.
Trang 21I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Trang 22Cây thông ở thung lũng với cây thông ở đỉnh núi không giao phấn được với nhau do điều kiện sinh thái khác nhau
Trang 23I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Trang 24Cách li tập tính: mỗi loài có tập tính giao phối riêng nên không giao phối với nhau (đọc mục
em có biết sgk/125).
Trang 25→ Các loài có tập tính giao phối khác nhau sẽ không giao phối với nhau
Trang 26I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Trang 27→ Chim én sinh sản vào mùa xuân, chim gáy sinh sản vào mùa hè
Trang 28I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
1 Khái niệm cách li sinh sản.
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Trang 29C¸ch li c¬ häc: cấu tạo cơ quan sinh sản khác nhau nên chúng không thể giao phối với nhau
Cách li cơ học
Trang 30→ Các cây thuộc các loài khác nhau có cấu tạo hoa khác nhau nên hạt phấn của loài cây này không thể thụ phấn cho hoa của loài cây khác
Trang 31I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Cá thể của hai loài thân thuộc nếu giao phối được với nhau thì có thể có những kết quả như thế
nào?
Trang 32+ Giao phối được nhưng không thụ tinh:
• Ví dụ: Tinh trùng ngỗng bị chết trong âm đạo vịt
+ Hợp tử bị chết: Thụ tinh được nhưng hợp tử không phát triển
• Ví dụ: Cừu x dê -> hợp tử bị chết
• + Con lai giảm khả năng sống:con lai chết
ngay sau khi lọt lịng hoặc chết trước tuổi
Trang 33• Ví dụ: Cừu x dê
• -> hợp tử bị chết
Trang 34NGỰA CÁI LỪA ĐỰC
Trang 36CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN
Các cá thể của 2 loài khác nhau
Cách li trước hợp tử
Cách li nơi ở Cách li tập tính Cách li thời gian (mùa vụ) Cách li cơ học
Cách li sau hợp tử
Hợp tử bị chết Con lai giảm khả năng sống Con lai không có khả năng sinh sản
Thế hệ con lai có khả năng sống
sót và sinh sản
Trang 37I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
Nếu không có cơ chế cách li thì sẽ có hiện tượng gì xảy ra?
Các cơ chế cách li đóng vai trò như thế nào đối với quá trình tiến hoá?
3 Vai trò của các cơ chế cách li:
Trang 38Mỗi loài duy trì được những đặc trưng riêng
Trang 39Mỗi loài duy trì được
những đặc trưng
riêng
Trang 40I KHÁI NIỆM VỀ LOÀI SINH HỌC
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI SINH SẢN GIỮA CÁC LOÀI
Bài 28 – tiết 28: LOÀI
3 Vai trò của các cơ chế cách li:
+ Ngăn cản các quần thể của các loài trao đổi vốn gen cho nhau, do vậy mỗi loài duy trì được những đặc trưng riêng + Ngăn cản các quần thể của loài trao đổi vốn gen cho
kiểu gen trong quần thể bị chia cắt.
Trang 42Củng cố -Hãy chọn câu có đáp án đúng nhất
• Câu 1 : Tiêu chuẩn được dùng để phân biệt
loài này với loài kia là
Trang 43-Hãy chọn câu có đáp án đúng nhất
• Câu 2 : Tiêu chuẩn chính xác và quan
trọng nhất để phân biệt 2 loài giao phối là
• A cách li sinh sản
• B cách li sinh thái
• C cách li địa lí
• D cách li tập tính
Trang 44Hãy chọn câu có đáp án đúng nhất
• Câu 3 : Khi nào thì ta có thể kết luận hai cá thể
sinh vật nào đó là thuộc hai loài khác nhau ?
• A Hai cá thể đó sống trong cùng một sinh cảnh.
• B Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái giống nhau.
• C Hai cá thể đó có nhiều đặc điểm hình thái và
sinh hoá giống nhau.
• D Hai cá thể đó không giao phối với nhau.
Trang 45Hãy chọn câu có đáp án đúng nhất
• Câu 4 : Ở loài giao phối, dạng cách li nào
khi xuất hiện sẽ đánh dấu sự xuất hiện loài mới ?
• A cách li sinh sản B cách li sinh thái
• C cách li địa lí D cách li tập tính
Trang 46Chúc Các Em Luơn Học Tốt
Hẹn Gặp Lại!
Đừng Bao Giờ Ngừng Mơ
Ước!