bài giảng sinh học 12 bài 34. sự phát sinh loài người

Loài người có nguồn gốc từ động vật có xương sống:Giới động vật Animalia Ngành ĐVCDS Chordata Lớp thú Mamalia Bộ linh trưởng Primates Họ người Homonidae Chi, giống người Homo Loài người

Chào mừng các bạn

Con người có nguồn gốc từ loài nào?

Con người cĩ nguồn gốc từ thú?

YouTube - Ape To Human Transformation_ Slower.flv

SƠ LƯỢC ĐÔI NÉT VỀ TRÁI ĐẤT

SƠ LƯỢC ĐÔI NÉT VỀ TRÁI ĐẤT

 Lịch sử Trái đất trải dài khoảng 4,55 tỷ năm, từ khi Trái Đất hình thành từ Tinh vân mặt trời cho tới hiện tại Bài viết này đưa ra một khái quát chung, tóm tắt những lý

thuyết khoa học được nhiều người công nhận hiện tại.

 Toàn bộ lịch sử Trái Đất được miêu tả trong một khoảng thời gian tượng trưng bằng 24 giờ Thời điểm bắt đầu là 0 giờ, chính xác vào 4,55 tỷ năm trước, và kết thúc, 24 giờ,

ở thời điểm hiện tại Mỗi giây tượng trưng trong khoảng thời gian này tương đương với khoảng 53.000 năm.

 Vụ nổ lớn và nguồn gốc của vũ trụ, được ước tính đã xảy

ra khoảng 13,7 tỷ năm trước, tương đương với việc ta lấy mốc của nó là ba ngày trước đây - hai ngày trước khi

chiếc đồng hồ của riêng chúng ta (hệ mặt trời) bắt đầu chuyển động.

Khởi nguồn sự sống

 Đa số các nhà khoa học tin rằng sự sống có nguồn gốc Trái đất, nhưng thời gian của sự kiện này rất khác biệt - có lẽ là vào khoảng 4 tỷ năm trước (khoảng 3:00 giờ sáng theo đồng hồ của chúng ta)

 một phân tử (hay thậm chí là một thứ gì khác) đã

có khả năng tự phân chia thành các bản sao của chính nó Bản chất của phân tử này vẫn còn chưa được biết tới, từ đó các chức năng của nó được truyền lại cho các thế hệ bản sao về sau này, DNA

 Năng lượng cao từ các núi lửa, sét, và bức xạ tia cực tím có thể làm cho các phản ứng hóa học tạo

ra nhiều phân tử phức tạp hơn từ các hợp chất đơn giản như methan và amoniắc.Trong số chúng

có nhiều hợp chất hữu cơ đơn giản là những nguyên tố căn bản của sự sống Khi số lượng của những “hợp chất hữu cơ” đó tăng lên, các phân tử khác nhau phản ứng lẫn nhau

Tế bào đầu tiên

 Những bằng chứng hiện nay cho thấy vị tổ tiên của thế giới đã sống trong buổi đầu thời kỳ Archean, có lẽ khoảng 3,5 tỷ năm trước (5:30 sáng theo chiếc đồng hồ tưởng tượng của chúng ta) hay sớm hơn.

 Tế bào này là tổ tiên của mọi tế bào và vì thế là tổ tiên của mọi sự sống trên Trái đất Có lẽ nó là một sinh vật nhân nguyên thuỷ, có một màng tế bào và có lẽ cả ribosome, nhưng không có nhân hay các cơ quan tế bào

ngoài màng như ti thể hay lạp lục Giống như mọi tế bào hiện đại, nó sử dụng DNA làm mã di truyền, RNA để trao đổi thông tin và tổng hợp protein,

và các enzyme làm xúc tác cho phản ứng

 Một số nhà khoa học tin rằng tế bào này không chỉ là một cá thể duy nhất

mà là một số lượng các sinh vật trao đổi gen trong trao đổi gen bên

Loài người có nguồn gốc từ động vật có xương sống:

Giới động vật (Animalia) Ngành ĐVCDS (Chordata) Lớp thú (Mamalia)

Bộ linh trưởng (Primates)

Họ người (Homonidae) Chi, giống người (Homo) Loài người (Homo sapiens).

Bằng chứng nào xếp con người vào vị trí phân loại như vậy?

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

Định nghĩa loài người

Con người, loài người hay nhân loại là một loài linh trưởng đứng trên hai chân, thuộc loài động vật

có vú, có danh pháp khoa học là Homo sapiens, tiếng La-tinh

nghĩa là người thông thái hay người thông minh Con người là một loài sinh vật có bộ não tiến hóa rất cao cho phép thực hiện các suy luận trừu tượng, ngôn ngữ và xem xét nội tâm Điều trên kết hợp với một cơ thể đứng thẳng cho phép giải phóng hai chi trước khỏi việc di chuyển và được dùng vào việc cầm nắm, cho phép con người dùng nhiều công cụ

hơn tất cả những loài khác cộng lại.

Loài người

Ngày nay khoa học đã và đang không ngừng tìm hiểu, thu thập

những bằng chứng và chứng minh được nguồn gốc của loài

người.

Loài người

 Một loài khỉ họ người Châu Phi đã có mặt khoảng sáu triệu năm trước đây (11:58 chiều theo chiếc đồng hồ của chúng ta) là loài vật cuối cùng có con cháu gồm cả loài người hiện đại và

loài tinh tinh, họ hàng gần nhất của con người

 Ngay sau khi phân nhánh, vì các lý do hiện còn chưa được xác định, các

giống khỉ họ người trong một nhánh

Quá trình tiến hóa của loài người

chia làm 2 giai đoạn

hóa hình thành

nên loài người

hóa của loài

người

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

a Sự giống nhau giữa người và động vật có vú:

* Phôi sinh học:

- Phát triển phôi người lặp lại các giai

đoạn phát triển của động vật

- Hiện tượng lại giống (lại tổ).

=> Chứng tỏ người và thú có chung nguồn

gốc.

Ruột thừa Ruột tịt

Mắt người

Cá Kì nhông Rùa Gà Thỏ Người

Nhau và tinh trùng của tinh tinh

Nhau

và tinh trùng của người

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

a Các đặc điểm giống nhau giữa người và động vật có vú:

b Các đặc điểm giống nhau giữa người và vượn người

- Vượn người có hình dạng và kích thước cơ thể

gần giống với người (cao 1,7 - 2m, nặng

70-200kg), không có đuôi, có thể đứng bằng 2 chân

sau, có 12 -13 đôi xương sườn, 5 - 6 đốt cùng, bộ

răng gồm 32 chiếc.

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

a Sự giống nhau giữa người và động vật có vú:

b Các đặc điểm giống nhau giữa người và vượn người ngày nay:

- Đều có 4 nhóm máu ( A, B, AB, O)

- Đặc tính sinh sản giống nhau: kích thước, hình dạng tinh trùng, cấu tạo nhau thai, chu kì kinh 28 - 30 ngày, thời gian mang thai

270 - 275 ngày, mẹ cho con bú đến 1 năm.

- Biết biểu lộ tình cảm vui buồn, giận dữ biết dùng cành cây để lấy thức ăn.

- Vượn người có hình dạng và kích thước cơ thể gần giống với người (cao 1,7 - 2m, nặng 70 - 200kg), không có đuôi, có thể đứng bằng 2 chân sau, có 12 - 13 đôi xương sườn, 5 - 6 đốt cùng, bộ răng gồm 32 chiếc.

- Bộ gen của người giống với tinh tinh 98%.

- Bộ gen của người giống với tinh tinh 98%.

Bộ NST của người (H) và của tinh tinh (C)

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

a Sự giống nhau giữa người và động vật có vú:

b Các đặc điểm giống nhau giữa người và vượn người ngày nay:

c Sự khác nhau giữa người và vượn người:

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

d Người tối cổ (người vượn):

+ Trán thấp và vát về phía sau, gờ hốc mắt

còn nhô cao, xương hàm thô, chưa lồi cằm

(giống với người)

Người Xinantrôp

Pitêcantrôp.

+ Phát hiện ở Java (Inđonexia), năm 1891;

sau đó còn tìm thấy ở Châu Phi, Châu Âu.

+ Sống cách đây 80 vạn – 1 triệu năm

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

a Sự giống nhau giữa người và động vật có vú:

b Các đặc điểm giống nhau giữa người và vượn người ngày nay:

c Sự khác nhau giữa người và vượn người:

Điểm giống và khác nhau giữa người và vượn người ngày nay

chứng minh điều gì?

→ Chứng tỏ người có quan hệ họ hàng rất gần với vượn người và gần gũi nhất với tinh tinh Mặt khác người và vượn có nhiều điểm khác nhau → tiến hóa theo 2 hướng khác nhau (vượn ngày nay không phải là tổ tiên trực tiếp của loài người)

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

+ Loài khỉ mũi hẹp, bằng con mèo, có

đuôi, mặt khá ngắn, hộp sọ khá lớn,

sống trên cây, tay có khả năng cầm

nắm…

+ Phát sinh ra vượn, đười ươi và

Đriopitec (đã tuyệt diệt).

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

- Phát hiện năm 1856, tại Pháp.

- Sống cách đây 18 triệu năm.

+ 1 nhánh dẫn đến loài người qua 1 trung

gian đã tuyệt diệt là Australopitec.

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

+ Phát hiện năm 1924 tại Nam Phi.

+ Sống ở kỉ Thứ Ba, cách nay hơn

5 triệu năm

+ Cao 1,2 – 1,5m, nặng 20 – 40kg,

sọ 500 – 600 cm 3

+ Sống trên mặt đất, đi lom khom.

+ Biết sử dụng cành cây, hòn đá,

mảnh xương để tự vệ, tấn công …

+ Gần giống với người hơn các

vượn người ngày nay

a Parapitec: (cổ nhất)

b Driopitec:

c Australopitec:

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

d Người tối cổ (người vượn):

+ Công cụ: dao, rìu, mũi nhọn bằng đá silic.

+ Sống cách đây 5 – 20 vạn năm trong thời kỳ băng hà.

+ Dùng lửa thông thạo

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

d Người tối cổ (người vượn):

a Parapitec: (cổ nhất)

b Driopitec:

c Australopitec:

e Người cổ Nêanđectan.

Sự phát triển của não bộ, cảnh săn bắt và sinh hoạt của người Crômanhôn.

f Người hiện đại Crômanhôn.

+ Tìm thấy ở làng Cromanhon (Pháp) năm 1868, sau đó là châu

Âu, châu Á.

+ Sống cách đây 3 – 5 vạn năm.

+ Cao 1m80, sọ 1700cm 3 , trán rộng, thẳng, không còn gờ trên hốc mắt

+ Lồi cằm rõ → tiếng nói phát triển.

+ Công cụ tinh xảo bằng đá, xương, sừng: lưỡi rìu có lỗ tra cán, lao

có ngạnh, kim khâu, móc câu.

+ Đã có mầm mống sản xuất, tôn giáo, nghệ thuật

Trong hang của người crômanhôn người ta tìm thấy bức tranh miêu tả quá trình

sản xuất, nghệ thuật và cả quan niệm tôn giáo.

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

I QUÁ TRÌNH PHÁT SINH LOÀI NGƯỜI

1 Bằng chứng về nguồn gốc động vật của loài người

2 Các dạng người hóa thạch và quá trình hình thành loài người:

- Từ loài vượn người cổ đại Ôxtralopitec có 1 nhánh tiến hóa hình thành nên chi Homo để rồi sau đó tiếp tục tiến hóa hình thành nên loài người H.Sapiens (người thông minh) (H.habilis

→ H.erectus → H.sapiens)

- Địa điểm phát sinh loài người:

+ Thuyết đơn nguồn: Loài người được hình thành từ loài H.erectus ở Châu Phi, sau đó phát tán sang các Châu Lục khác (nhiều người ủng hộ).

+Thuyết đa vùng: Loài H.erectus di cư từ Châu Phi sang các Châu Lục khác rồi từ nhiều nơi khác nhau từ loài H.erectus tiến hóa thành H.Sapiens.

Lần theo dấu vết

huyền sử loài người

 Những nghiên cứu về

di truyền học thông qua các xét nghiệm DNA đang hé mở bức màn bí ẩn về nguồn gốc của loài người

Rất có thể chúng ta đều là những người

bà con với nhau, được phân định bởi 2.000 thế hệ

Đi tìm DNA của Adam

 Đi khắp thế giới, thu thập các mẫu máu từ những tộc người ở các nền văn hoá khác xa nhau: những người thổ dân ở Australia, cư dân vùng

đất đóng băng vĩnh cửu Chukchi ở Siberia

 Bằng cách nghiên cứu DNA của những người hiện đại, ông tìm hiểu xem chúng ta là ai, chúng ta đã đi những đâu để đến những vùng đất mới của thế giới, và tất cả loài người

có mối quan hệ mật thiết đến mức nào "Mỗi một giọt máu là một tài liệu lịch sử đặc biệt", Wells nói "Các DNA nói cho chúng ta biết câu

chuyện về hành trình di cư của nhân loại"

Nhà nhân chủng và di truyền

học Spencer Wells xem xét

một mẫu DNA

Đi tìm DNA của Adam

Bộ tộc Hadzave sống du mục ở miền bắc Tanzania hy vọng rằng sự

tham gia của họ vào Dự án địa lý di truyền sẽ giúp gây chú ý đến di sản văn hoá đang bị đe doạ của họ

Bằng cách phân tích những biến đổi gen trong nhiễm sắc thể Y của con người ở mọi khu vực trên thế giới, Wells và các đồng sự

đã kết luận rằng, tất cả loài người sống trên trái đất hiện nay đều

là con cháu của một người châu Phi duy nhất

Các nhà khoa học căn cứ vào nhiễm sắc thể Y vì đây là một

trong những công cụ mạnh nhất ở cấp độ tế bào, giúp truy

nguyên nguồn gốc loài người - truyền từ cha sang các con mà không hề thay đổi suốt hàng nghìn năm

Công nghệ máy tính tiên

tiến được ứng dụng để tái

tạo chân dung của Adam -

tổ tiên loài người

Khuôn mặt chính diện của hình mẫu Adam

do máy tính dựng lên

Tượng Adam được nặn theo mô hình 3D của máy tính

Sự tiến hóa của con người

nghiên cứu sự phát triển của chi Homo, nhưng đôi khi

nó cũng có liên quan đến những sinh vật khác thuộc

họ hominidae hay phân họ homininae

loài Homo sapiens sapiens, và là một mở rộng của loài Homo sapiens Ngoài ra, trong loài Homo sapiens còn có một phân loài khác ngày nay đã tuyệt chủng mang tên Homo sapiens idaltu (nghĩa là "người thông minh già").

loài tinh tinh và loài bonobo So sánh các sơ đồ gene cho kết quả là "sau 6.5 triệu năm tiến hóa theo những con đường khác nhau, sự khác nhau giữa tinh tinh và con người gấp 10 lần sự khác nhau giữa hai người không có quan hệ gì với nhau nhưng vẫn nhỏ hơn 10 lần so với một con chuột bạch và một con chuột

thường" Tuy nhiên trên thực tế, số gene con người giống tinh tinh đến 96%

tchadensis được cho là khoảng 7 triệu năm tuổi, có thể nó của một tổ tiên xa hơn của chúng ta.

Hộp sọ được tái tạo lại

của Người Peking, một

đại diện xa xưa đã

tuyệt chủng được xem

là tổ tiên gần nhất của

Homo sapiens: Homo

erectus.

NGƯỜI KHÉO LÉO

(H.HABILIS)

trong khoảng từ 2,2 triệu năm cho tới ít nhất 1,6 triệu năm trước, tại thời kỳ đầu của thế Pleistocene

người hiện đại (có lẽ trừ Homo rudolfensis) So với người hiện đại, Homo habilis có tầm vóc thấp, tay quá dài

thuộc chi vượn người phương Nam Australopithecus, phát hiện nhiều ở vùng Đông Phi.

50 kg, lông thưa thớt, phân biệt nam nữ rõ

ràng Thức ăn là quả, hạt, động vật nhỏ, Biết chế tạo công cụ đá Australopitec chỉ biết sử dụng công cụ tự nhiên.

hiện đại.).

NGƯỜI ĐỨNG THẲNG

H.ERECTUS

Homo erectus) là di tích về một nhóm giống loài trong họ Người đã từng tồn tại khoảng 1,8-3 triệu

năm TCN, được Eugène Dubois phát hiện ra trên đảo Java năm 1891.

Bắc Kinh vào nhóm này

NGƯỜI CHÂU PHI

nghiên cứu 377 dấu hiệu gen lấy từ 52 tộc người trên khắp thế giới, gồm người thuộc các

bộ lạc châu Phi cổ đại, cư dân châu Đại Dương, Đông Nam Á, người da đỏ châu Mỹ, người

Basque, Sicilian, Scandinavian, Nga, Adyghe, Yakut … để đi tới kết luận trên.

NGƯỜI CHÂU PHI

Cây gia hệ người cổ đại

“Hobbit” Family Tree

Cho đến nay, người ta vẫn cho rằng tổ tiên của loài người tiến hoá từ loài vượn ở châu Phi,

nhưng từ những hoá thạch khai quật ở Myanmar, nhà nhân chủng học Chris Beard lại cho rằng quá

trình này xảy ra tại Châu Á.

Châu Á

 Những hoá thạch mới phát hiện ở Myamar

có thể chứng minh rằng tố tiên chung của loài người, khỉ và vượn người đều tiến hoá

từ loài linh trưởng ở Châu Á chứ không phải Châu Phi Phát hiện này được tuyên

bố ngày 3/7/2009 vừa qua

 TS Chris Beard, một nhà nhân chủng học tại Viện Bảo tàng Lịch sử tự nhiên

Carnegie tại Pittsburgh (Hoa Kỳ) và các thành viên trong Đoan khảo cổ đã tìm được các hoá thạch cho biết: Những mảnh hoá thạch gồm xương hàm và răng 38

triệu năm tuổi tìm thấy gần Bagan, miền Trung Myanmar vào năm 2005, thể hiện những nét đặc trưng của loài linh trưởng

TS - Nhà nhân chủng

học Chris Beard

• TS Beard và Đội khai quật của ông gồm những

thành viên từ Pháp, Thái Lan và Myanmar đã kết luận rằng các hoá thạch ấy là di vật của 10 đến 15

cá thể của một loài linh trưởng có tên khoa học là Ganlea megacanina, một loài mới trong họ linh

trưởng dạng người ở châu Á đã tuyệt chủng, có tên là Amphipithecidae

Đây là răng của một loài vật giống như khỉ sống ở trên cây có đuôi dài, dùng để cắn vỡ các quả nhiệt đới để ăn thịt, quả và nhân của hạt

"Không những loài Ganlea trông có dạng người

mà còn có cách sinh hoạt tựa như vượn người 38 triệu năm về trước với cách sống rất đặc trưng”,

TS Beard nói