thuyết trình sinh học - cân bằng nội môi (4)

Để trao đổi chất ổn định thì cơ thể phải có cơ Hoạt động của cơ thể không chỉ phụ thuộc môi trường ngoài mà còn phụ thuộc môi trường trong... Bộ phận tiếp nhận kích thích Bộ phận điều

Nguyên nhân của bệnh tiểu đường ?

Nguyên nhân của bệnh cao huyết áp ?

Do thận và tụy tiết không đủ insullin nồng độ glucôzơ trong máu quá cao.

1 Do xơ vữa động mạch.

2 Ăn mặn nồng độ NaCl trong máu quá cao.

Môi trường trong cơ thể ổn định thì trao đổi chất mới diễn ra bình thường.

Để trao đổi chất ổn định thì cơ thể phải có cơ

Hoạt động của cơ thể không chỉ phụ thuộc môi trường ngoài mà còn phụ thuộc môi trường trong.

20

Đọc mục I, trang 86/sgk để trả lời cácc câu hỏi sau :

- Nội môi là gì ?

- Thế nào là cân bằng nội môi ? Cho ví dụ ?

- Thế nào là mất cân bằng nội môi ? Cho ví dụ ?

I KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA CÂN BẰNG NỘI MÔI:

Bộ phận tiếp nhận

kích thích

Bộ phận điều khiển

Bộ phận thực hiện Kích thích

Quan sát hình20.1/sgk, kể tên các thành phần tham gia vào

cơ chế duy trì cân bằng nội môi ? Cơ quan?Chức năng của

từng bộ phận

II SỒ KHÁI QUÁT CƠ CHẾ DUY TRÌ CÂN BẰNG NỘI MÔI

Bộ phận Cơ quan Chức năng

Bộ phận tiếp

nhận kích

thích

Thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm

Tiếp nhận kích thích, hình thành xung TK truyền về bộ phận điều khiển

Bộ phận điều

khiển Trung ương thần kinh, tuyến nội tiết Điều khiển hoạt động của cơ quan bằng xung

TK hoặc hoocmon

Bộ phận thực

hiện

Gan, phổi, tim, mạch máu……

Tăng giảm hoạt động nhằm đưa môi trường về trạng tháI cân bằng và

ổn định

II SỒ KHÁI QUÁT CƠ CHẾ DUY TRÌ CÂN BẰNG NỘI MÔI

Bộ phận tiếp nhận

kích thích

Bộ phận điều khiển

Bộ phận thực hiện

Kích thích

Sự trả lời của

bộ phận thực hiên

Liên hệ ngược Thụ thể và cơ

quan thụ cảm

Trung ương thần kinh và tuyến nội tiết.

Thận, gan, tim, phổi,

mạch máu…

Giúp tế bào

liên tục điều

chỉnh cân

bằng

Thực hiện lệnh 1 trang 87/sgk ?

Tim và mạch máu

Huyết áp bình thuờng Huyết áp tăng cao

Thụ thể áp lực

ở mạch máu

Trung khu điều hòa tim mạch ở hành não

III VAI TRÒ CỦA THẬN VÀ GAN TRONG CÂN

BẰNG ÁP SUẤT THẨM THẤU

Áp suất thẩm thấu phụ thuộc vào những đặc điểm nào ?

Áp suất thẩm thấu phụ thuộc vào lượng nước và nồng

độ các chất hòa tan trong máu, đặc biệt là phụ thuộc vào

nồng độ NaCl.

Em hãy cho biết tầm quan trọng trong việc

duy trì áp suất thẩm thấu của máu ?

Tế bào hoạt động trong điều kiện áp suất thẩu thấu thích

hợp Khi áp suất thẩu thấu của máu thay đổi sẽ làm thay đổi hoặc rối loạn hoạt động của tế bào.

- Dựa vào chức năng của thận, cho biết thận đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì áp suất thẩm thấu như thế nào ?

- Gan có vai trò như thế nào trong điều hòa nồng độ glucôzơ trong máu ?

IV VAI TRÒ CỦA HỆ ĐỆM TRONG CÂN BẰNG pH NỘI MÔI

Các tế bào trong cơ thể hoạt động trong môi trường pH nhất định, pH = 7,35 – 7,45.

pH trong máu được duy trì ổn định như thế nào ?

Hệ đệm có khả năng lấy đi ion H+ (khi ion H+ dư thừa) hoặc ion OH- (khi thừa OH-) khi các ion này làm thay đổi pH của môi trường trong.

IV VAI TRÒ CỦA HỆ ĐỆM TRONG CÂN BẰNG pH NỘI MÔI

 Trong máu có các hệ đệm chủ yếu sau:

+ Hệ đệm bicacbonat: H 2 CO 3 / NaHCO 3

+ Hệ đêm photphat: NaH 2 PO 4 / NaHPO 4 -

+ Hệ đệm prôtêinat ( prôtêin )

-Ngoài hệ đệm, phổi và thận cũng đống vai trò quan trọng

trong điều hòa cân bằng nội môi

* Phổi tham gia điều hòa pH máu bàng cách thải CO 2

* Thận tham gia điều hòa pH nhờ phả năng thải H + , tái hấp thụ Na + , thải NH 3

Vai trò của phổi và thận trong cân bằng pH nội môi

như thế nào ?

Môi trường trong phụ thuộc

Áp suất

thẩm thấu

phụ thuộc

Độ pH phụ thuộc

Nồng độ đường.

Nồng độ các chất hòa tan: N + , H + , urê, acid lactic, HCO 3 - , CO 2 Nước, protein huyết tương.

Sự tương quan giữa acid và chất kiềm.

Thận

Phổi

Áp suất thẩn thấu thích hợp

Độ pH thích hợp

Tái hấp thu nước hoặc thải nước, muối, urê.

Điều hòa

lượng glucôzơ

CO 2

Cân bằng nội môi