1. Khái niệm Phỏng vấn là cuộc nói chuyện được cấu trúc một cách đặc biệt, nhằm thu thập thông tin với mục đích chuẩn bị tư liệu để đăng báo. Lịch sử phát triển. Theo cuốn Nhà báo hiện đại, thể loại phỏng vấn xuất hiện ở Anh vào năm 1830. Ở Việt Nam, thể loại phỏng vấn xuất hiện đầu tiên trên báo Phụ Nữ Tân Văn vào ngày 1861931. Cho đến ngày nay thì phát triển vô cùng mạnh mẽ.
Trang 1KỸ NĂNG PHỎNG
VẤN
Môn : BÁO CHÍ VÀ TRUYỀN THÔNG
Nhóm 11 – CT38E
Trang 2I
Trang 3I Khái niệm chung
1
Trang 41 Khái niệm
Phỏng vấn là cuộc nói chuyện được cấu trúc một cách đặc biệt,
nhằm thu thập thông tin với mục đích chuẩn bị tư liệu để đăng báo.
Trang 52 Lịch sử phát triển.
xuất hiện ở Anh vào năm 1830
- Ở Việt Nam, thể loại phỏng vấn xuất hiện đầu tiên trên báo Phụ Nữ Tân Văn vào ngày 18/6/1931 Cho đến ngày nay thì phát triển vô cùng mạnh mẽ
Trang 6II Đặc điểm
1
Trang 7 Khi phóng viên muốn thông tin chính kiến của chính phủ về các
sự kiện chính trị, quân sự nhạy cảm vừa hoặc sắp xảy ra ở khu vực,thế giới.
Khi phóng viên muốn giới thiệu về những nhân vật nổi tiếng, những cá nhân là “Người đương thời”.
Trang 82 Các thể (dạng) phỏng vấn
2.1 Cách phân loại phỏng vấn
Trang 10a) Phỏng vấn chính thức
) Thể phỏng vấn nhằm vừa công bố thông tin vừa bày tỏ quan điểm, nhận định, đánh giá của người phỏng vấn về các vấn đề chính trị xã hội trọng đại ở trong nước và quốc tế
) Đối tượng phỏng vấn thường là người có trọng trách của các cơ quan trong chính phủ
) Nội dung bài phỏng vấn thường ngắn gọn
Trang 12c) Phỏng vấn điều tra
Thể phỏng vấn để tìm hiểu sự thật, để thấy chân tướng của các vấn đề còn đang tranh cãi trong xã hội.
Đây là dạng phỏng vấn tương đối khó, đòi hỏi phóng viên phải
có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, công phu.
Trang 14e) Phỏng vấn xã hội học
Thể phỏng vấn nhằm phục vụ cho các cuộc điều tra xã hội học.
Thực hiện với nhiều đối tượng (cá nhân) cùng loại.
Các câu hỏi thường giống nhau cho nhiều người.
Trang 163 Tiêu chí của một bài phỏng vấn hay
Vấn đề đặt ra phải mang tính thời sự, được xã hội quan tâm
Đối tượng phỏng vấn phải thật tiêu biểu, xứng tầm với vấn đề cần thông tin
Các câu hỏi phải ngắn gọn, linh hoạt, định hướng thông tin rõ ràng
Hệ thống câu hỏi phải logic, bổ sung nhau để làm nổi bật được vấn đề
Có ảnh chân dung của nhân vật được phỏng vấn Trình bày đúng quy cách của thể loại
Trang 17III Cách thực hiện bài phỏng vấn
3
Trang 193.1 Bước chuẩn bị
a) Xác định chủ đề và mục đích
Thực chất là trả lời câu hỏi: PV vấn đề gì và để làm gì.
Tốt nhất phải hiểu rõ vấn đề, tìm kiếm trước thông tin mới nhất cũng như thông tin cơ bản về chủ đề đó từ sách báo, dư luận xã hội.
Trang 20b) Chọn nhân vật phỏng vấn
Tùy chủ đề, mục đích mà chọn một hay nhiều nhân vật.
Nhân vật là người am hiểu hoặc đã, đang hoạt động trong lĩnh vực liên quan đến vấn đề phỏng vấn.
Nhân vật có vị trí quan trọng.
Nhân vật tiêu biểu và có uy tín trong xã hội hoặc trong lĩnh vực chuyên môn.
Tìm hiểu kỹ về nhân vật phỏng vấn.
Trang 21c) Lập dàn bài
Tùy chủ đề, mục đích và nhân vật phỏng vấn mà soạn hệ thống câu hỏi phù hợp
Chú ý các nguyên tắc căn bản sau:
• Chuẩn bị ít nhất 10 câu hỏi
• Trật tự các câu hỏi phải chặt chẽ, nhất quán, tập trung làm nổi bật chủ đề và
mục đích của bài PV
• Các câu hỏi cần ngắn gọn, rõ ràng, nội dung xác định
• Mỗi câu chỉ đề cập một khía cạnh của vấn đề
Trang 22d) Thời gian, địa điểm và phương tiện tác nghiệp
Việc thu xếp thời gian, địa điểm cuộc phỏng vấn cũng nên tiến hành chu đáo Phải giới thiệu bản thân và mục đích viết bài một cách rõ ràng, cũng như lý do tại sao lại muốn phỏng vấn họ
Xác định thời gian PV Khi xác định được thời gian thì nên đến đúng giờ
Xác định địa điểm PV
Kiểm tra các phương tiện tác nghiệp
Lựa chọn phục trang thích hợp
Trang 23e) Các dạng câu hỏi PV
quan điểm, thái độ, việc làm của nhân vật.
Câu hỏi mở (how question): nhằm để nhân vật tự do
trình bày ý kiến, quan điểm, tư tưởng, tình cảm của mình
Câu hỏi giải thích (why-question): nhằm tìm hiểu lý do,
nguyên nhân của sự kiện, vấn đề hay chi tiết.
Câu hỏi gợi ý (đề-thuyết): nhằm biết ý kiến của nhân vật
về một trường hợp, một tình huống cụ thể của vấn đề như một ví dụ điển hình.
Chú ý sử dụng hợp lý và linh hoạt các từ để gợi ý mức
độ trả lời nông sâu của nhân vật.
Trang 243.2 Thực hiện phỏng vấn.
a) Phần mở đầu
b) Phần phỏng vấn
c) Phần kết thúc
Trang 25a) Phần mở đầu
Phóng viên phải có mặt đúng giờ, càng sớm hơn càng tốt
Chào xã giao với nhân vật
Giới thiệu ngắn gọn về bản thân và tờ báo của mình
Trình bày mục đích, nội dung và thời lượng cuộc phỏng vấn
Dành ít phút nói chuyện đời thường để tạo không khí thân mật, sự thoải mái, tin cậy
Phần mở đầu thường bị cắt bỏ khi đăng/phát trên báo
Trang 26b) Phần phỏng vấn
Xin phép nhân vật được ghi âm
Lần lượt triển khai các câu hỏi đã chuẩn bị nhưng không nên quá phụ thuộc vào chúng
Chăm chú lắng nghe và quan sát người được phỏng vấn nói, và đặt những câu hỏi tiếp theo dựa trên những gì mà người đó đang nói đến
Đừng đưa ra ý kiến riêng và đừng hỏi những câu dài dòng
Phỏng vấn đòi hỏi phải có bản lĩnh, sự khéo léo, thông minh của phóng viên
Trang 27Ghi chép: chỉ tập trung ghi những cái mới, quan trọng và lý thú
Ghi âm: chỉ nên xem là phương tiện hỗ trợ cho cây bút và cuốn sổ tay ; tránh
bị rắc rối về pháp luật và đạo đức
Nếu không hiểu một điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn giải thích
rõ ràng Nếu nghe không kịp điều gì đó, hãy đề nghị người được phỏng vấn nhắc lại
Phóng viên cần tận dụng thời gian cho phép để hỏi càng nhiều càng tốt
Trang 28c) Phần kết thúc
Hãy nói với người được phỏng vấn là bạn cần lướt qua các vấn đề đã hỏi xem có quên điều gì không
Xin phép nhân vật được hỏi thêm về vấn đề khi cần thiết
Cảm ơn, chúc sức khỏe và trao đổi cardvisit (nếu có)
Phần này cần ngắn gọn, chân thành, tự nhiên
Trang 293.3 Sửa chữa, hoàn thiện
a) Dựng bài
b) Sửa bài
Trang 30a) Dựng bài
Đọc lại toàn bài, cắt bỏ những câu hỏi và nội dung trả lời không mới, không quan trọng
Đặt nhan đề (không quá 12 chữ) Có thể làm theo 3 cách:
• Lấy một ý hay nguyên văn một câu nói quan trọng nhất của nhân vật
• Nhận định của tác giả dựa trên một ý cốt lõi của nhân vật
• Lấy câu hỏi chính yếu của bài PV
Viết lời mở đầu: nên giới thiệu về nhân vật, lý do-mục đích PV, thời điểm
PV và chủ đề bài PV
Phân đoạn và đặt trung đề cho các đoạn
Trang 31b) Sửa bài
Sửa lỗi chính tả, từ vựng, ngữ pháp.
Bố cục và kết cấu hợp lý, chặt chẽ, nhất quán.
Kiểm tra các chi tiết trong bản thảo.
Ghi số chữ toàn bài, tên tác giả và có chữ “thực hiện” để trong ngoặc đơn
Trang 32Nhóm 11 - CT38E
1. Nguyễn Thị Phương Thanh
2. Nguyễn Thùy Linh