Bài toán quản líVí dụ Quản lí học sinh trong nhà trường Lưu trữ thông tin về học sinh Lưu trữ thông tin về Lớp Việc lập hồ sơ không để lưu trữ mà là để khai thác, nhằm phục vụ các yêu c
Trang 1CHƯƠNG 1:
KHÁI NIỆM VỀ HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Trang 2BÀI 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• Tiết 1:
- Bài toán quản lí;
-Các vấn đề thường gặp trong một bài toán quản lí
Trang 31 Bài toán quản lí
Ứng dụng của tin học để hỗ trợ quản lí áp dụng trong những lĩnh vực nào?
Trang 4Một số ứng dụng quản lí
Trang 5Stt Họ và tên Ngày Sinh Giới Tính Nơi sinh Dân tộc Tôn giáo Ngày vào đoàn
…
STT, Họ và tên, Nữ, Ngày sinh, Nơi sinh, Dân tộc, Tôn giáo, Trình độ, Ngày vào Đoàn, nơi vào
Đoàn, Chức vụ, Địa chỉ Để quản lý Đoàn viên trong
lớp, Bí thư chi Đoàn lập danh sách Đoàn viên gồm những thông tin nào? Để quản lý, việc đầu tiên là Tạo lập hồ sơ
1 Bài toán quản lí
Trang 6Bài toán như thế nào được gọi là bài toán quản lí?
Bài toán quản lí rất phổ biến trong xã hội, là bài toán phải xử
lý một lượng thông tin rất lớn và đa dạng, phép toán đơn giản
Trang 71 Bài toán quản lí
Ví dụ Quản lí học sinh trong nhà trường
Lưu trữ thông tin về học sinh
Lưu trữ thông tin về Lớp
Việc lập hồ sơ không để lưu
trữ mà là để khai thác, nhằm phục vụ các yêu cầu
quản lý của nhà trường.
Trang 8Em hãy cho biết lý do nào sau đây dẫn đến việc thay đổi, bổ sung, xóa hồ sơ?
Lý do nào dẫn đến việc thay đổi, bổ sung, xóa
hồ sơ?
A. Học sinh chuyển trường
B. Học sinh bỏ học
C. Học sinh vi phạm nội quy
D. Lớp thay giáo viên chủ nhiệm
E. Học sinh khai báo tên sai so với giấy khai
sinh.
F. Học sinh được kết nạp vào Đoàn TNCS Hồ Chí
Minh.
Việc thay đổi, bổ sung, xóa
hồ sơ còn được gọi là Cập nhật hồ sơ.
1 Bài toán quản lí
Trang 9Em hãy cho biết những yêu cầu về quản lí nào đòi hỏi phải khai thác hồ sơ?
Những yêu cầu về quản lí nào đòi hỏi phải khai thác hồ sơ?
A. Sắp xếp danh sách với tên học sinh theo thứ
tự A, B, C
B. Tìm các học sinh có điểm TB môn Toán trên
8.5
C. Thống kê tỷ lệ Nam/sĩ số lớp.
D. Lập báo cáo danh sách học sinh được lên lớp.
E. Lập danh sách con thương binh
Việc Khai thác hồ sơ gồm sắp xếp, tìm kiếm, tổng hợp, đếm (thống kê), lập báo cáo
1 Bài toán quản lí
Trang 102 Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức
Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức là gì?
Làm việc theo nhóm 6 học sinh trong 5 phút
Trang 11• Sửa chữa vài thông tin
• Bổ sung thêm hồ sơ hoặc thông tin
• Xóa hồ sơ hoặc thông tin
Cập
nhật hồ
sơ
• Sắp xếp hồ sơ theo tiêu chí phù hợp
• Tìm kiếm các hồ sơ thỏa điều kiện
• Thống kê (đưa ra thông tin đặc trưng)
• Lập báo cáo (Tạo bộ hồ sơ mới)
Trang 12Tạo
lập hồ
sơ
Cập nhật
hồ sơ
Khai thác
Trang 13(Tiết 2)
GVHD: Lê Đức Long SV: Lê Anh Khoa - K36.103.026
Nguyễn Trần Trọng Đức - K36.103.056
BÀI 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Trang 143 Hệ cơ sở dữ liệu
Họ cần thông tin
Tỷ lệ học sinh giỏi toàn trường là bao
nhiêu nhỉ?
Tổ nào có học sinh cá biệt?
Lớp ta có em nào ở Quận 2 không?
Có 1 em
HS kém!
Trang 15Cần phải tạo lập được các
phương thức mô tả, cấu
trúc dữ liệu để có thể sử
dụng máy tính trợ giúp
trong việc quản lí
Vậy Cơ sở dữ liệu là gì? Nó cần thiết như thế nào trong giai đoạn hiện nay?
Cơ sở dữ liệu: (Database)
Một Cơ sở dữ liệu là một tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ti…), được lưu trữ trên các thiết
bị nhớ để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người dùng với nhiều mục đích khác nhau
3 Hệ cơ sở dữ liệu
Trang 16• Thông tin về những
chuyến bay
• Thông tin về
vé bán cho khách hàng
CSD L
Xem điểm trên mạng
Mua bán hàng qua mạng
Kết xuất thông tin
Đăng ký học qua mạng
Theo dõi
tài khoản
ngân hàng
…
Cơ sở dữ liệu: (Database)
Ứng dụng CSDL của một tổ chức Lợi ích của việc dùng CSDL
3 Hệ cơ sở dữ liệu
Trang 17Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: (Database Management System)
3 Hệ cơ sở dữ liệu
Hệ quản trị CSDL:
Là phần mềm cung cấp một môi trường thuận lợi và hiệu quả để tạo lập, lưu trữ và tìm kiếm thông tin của CSDL được gọi là hệ quản trị CSDL (hệ QTCSDL-DataBase Manegement System)
Chú ý: Người ta thường dùng thuật ngữ hệ cơ sở dữ liệu để chỉ
Trang 183 Hệ cơ sở dữ liệu
Các thành phần của hệ CSDL
Các phần mềm ứng dụng khai thác CSDL
Hệ quản trị CSDL
CSDL
Trang 203 Hệ cơ sở dữ liệu
Các mức thể hiện của CSDL:
Mức khái niệm: Nhóm người quản trị hệ
CSDL hoặc phát triển các ứng dụng họ cần
phải biết: Những dữ liệu nào được lưu trữ
trong hệ CSDL? Giữa các dữ liệu có các mối
quan hệ nào?
số thông tin :họ tên,ngày sinh,giới tính….tạo
thành một bảng, mỗi cột là một thuộc tính,
mỗi hàng tương ứng với thông tin về một
Trang 213 Hệ cơ sở dữ liệu
Các mức thể hiện của CSDL:
Mức khung nhìn: Khi khai thác cơ sở dữ liệu một người dùng
không quan tâm đến toàn bộ thong tin trong csdl mà chỉ cần một phần thong tin nào đó phù hợp với nghiệp vụ hay mục đích sử dụng của mình
một khung nhìn
Trang 223 Hệ cơ sở dữ liệu
Các mức thể hiện của CSDL:
Giao diện dành cho GVCN
Giao diện dành cho GV môn Tin học
Nhiều khung nhìn đối với một CSDL
Trang 233 Hệ cơ sở dữ liệu
Các mức thể hiện của CSDL:
Trang 24(Tiết 3)
GVHD: Lê Đức Long SV: Lê Anh Khoa - K36.103.026
Nguyễn Trần Trọng Đức - K36.103.056
BÀI 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
Trang 26Họ tên Ngày sinh Giới tính Đoàn viên Địa chỉ Điểm Toán Điểm Lí Điểm Hoá Điểm Văn Điểm Tin
1 Nguyễn An 12/8/91 Nam C Nghĩa Tân 7,8 8,2 9,2 7,3 8,5
2 Trần Văn Giang 21/3/90 Nam K Cầu Giấy 5,6 6,7 7,7 7,8 8,3
3 Lê Minh Châu 3/5/91 Nữ C Mai Dịch 9,3 8,5 8,4 6,7 9,1
4 Doãn Thu Cúc 14/2/90 Nữ K Trung Kính 6,5 7,0 9,1 6,7 8,6
50 Hồ Minh Hải 30/7/91 Nam C Nghĩa Tân 7,0 6,8 6,5 6,5 7,8
Trang 273 Hệ cơ sở dữ liệu
Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính toàn vẹn:
Các giá trị dữ liệu được lưu trữ trong CSDL phải thỏa mãn một số
ràng buộc tùy thuộc vào hoạt động của tổ chức mà CSDL phản ánh.
Ví dụ : Để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu trên cột điểm, sao cho điểm nhập vào theo thang điểm 10 , các điểm của môn học phải đặt ràng
buộc giá trị nhập vào: >=0 và <=10 (Gọi là ràng buộc vùng)
Trang 283 Hệ cơ sở dữ liệu
Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính nhất quán:
Tính nhất quán: Sau những thao tác cập nhật dữ liệu và ngay cả khi
có sự cố (phần cứng hay phần mềm) xảy ra trong quá trình cập nhật,
dữ liệu trong CSDL phải bảo đảm tính đúng đắn.
Trang 293 Hệ cơ sở dữ liệu
Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính an toàn và bảo mật thông tin:
Tính an toàn và bảo mật thông tin: CSDL cần được bảo vệ an toàn,
phải ngăn chặn được truy xuất không được phép và phải khôi phục
được CSDL khi có sự cố ở phần cứng hay phần mềm Mỗi nhóm
người dùng CSDL có quyền hạn và mục đích sử dụng khác nhau Cần
phải có những nguyên tắc và cơ chế bảo mật khi trao quyền truy xuất
dữ liệu cho người dùng.
Ví dụ về tính an toàn thông tin: Học sinh có thể vào mạng để xem
điểm của mình trong CSDL của nhà trường, nhưng hệ thống sẽ ngăn
chặn nếu HS cố tình muốn sửa điểm Hoặc khi điện bị cắt đột ngột,
máy tính hoặc phần mềm bị hỏng thì hệ thống phải khôi phục được
CSDL.
Ví dụ về tính bảo mật: Hệ thống phải ngăn chặn được mọi truy cập
bất hợp pháp đến CSDL
Trang 313 Hệ cơ sở dữ liệu
Các yêu cầu cơ bản của hệ cơ sở dữ liệu:
Tính không dư thừa:
Tính không dư thừa:
năm sau thì tuổi sẽ khác đi, trong khi giá trị của tuổi lại không được
cập nhật tự động vì thế nếu không sửa chữa số tuổi cho phù hợp thì
dẫn đến tuổi và năm sinh thiếu tính nhất quán.
thành tiền (=soluong*dongia)
Chính vì sự dư thừa nên khi sửa đổi dữ liệu thường hay sai sót, và
dẫn đến sự thiếu tính nhất quán trong CSDL.
Trang 323 Hệ cơ sở dữ liệu
Một số ứng dụng có sử dụng CSDL:
Cơ sở giáo dục: Quản lí học sinh
Cơ sở kinh doanh: Quản lí việc mua bán