Giáo án hóa học 8 cả năm soạn 4 cột hay

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC LỚP 8 Học kỳ 1 : 18 tuần x 2 tiết tuần = 36 tiết Học kỳ 2 : 17 tuần x 2 tiết tuần = 34 tiết  Tiết 1: Mở đầu môn hoá học Chương 1: CHẤT – NGUYÊN TỬ – PHÂN TỬ Tiết 2, 3 : Chất Tiết 4 : Bài thực hành 1 Tiết 5 : Nguyên tử Tiết 6 , 7 : Nguyên tố hoá học Tiết 8 , 9 : Đơn chất và hợp chất – Phân tử Tiết 10 : Bài thực hành 2 Tiết l1 : Bài luyện tập 1 Tiết 12 : Công thức hoá học Tiết 13 , 14 : Hoá trị Tiết 15 : Bài luyện tập 2 Tiết 16 : Kiểm tra 1 tiết

Trang 1

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH HỐ HỌC LỚP 8 Học kỳ 1 : 18 tuần x 2 tiết / tuần = 36 tiết Học kỳ 2 : 17 tuần x 2 tiết / tuần = 34 tiết

- -Tiết 1: Mở đầu mơn hố học

Chương 1: CHẤT – NGUYÊN TỬ – PHÂN TỬ

Tiết 2, 3 : Chất

Tiết 4 : Bài thực hành 1

Tiết 6 , 7 : Nguyên tố hố học

Tiết 8 , 9 : Đơn chất và hợp chất – Phân tử

Tiết l1 : Bài luyện tập 1

Tiết 12 : Cơng thức hố học

Tiết 13 , 14 : Hố trị

Tiết 15 : Bài luyện tập 2

Tiết 16 : Kiểm tra 1 tiết

Chương 2 : PHẢN ỨNG HOÁ HỌC

Tiết 17 : sự biến đổi chất

Tiết 18 , 19 : Phản ứng hoá học

Tiết 21 : Định luật bảo toàn khối lượng

Tiết 22 , 23 : Phương trình hoá học

Tiết 25 : Kiểm tra 1 tiết

Chương 3 : MOL VÀ TÍNH TOÁN HOÁ HỌC

Tiết 27, 28 : Chuyển đổi giữa khối lượng, thể tích và mol – luyện tập

Tiết 29 : Tỉ khối của chất khí

Tiết 30 , 31 : Tính theo công thức hoá học

Tiết 32 , 33 : Tính theo phương trình hoá học

Tiết 35 : Ôn tập học kì 1

Tiết 36 : Kiểm tra học kì 1

Chương 4 : ÔXI – KHÔNG KHÍ.

Tiết 37 , 38 : Tính chất của Ôxi

Tiết 39 : Sự ôxi hoá – Phản ứng hoá hợp – Ứng dụng của ôxi

Tiết 41 : Điều chế ôxi- Phản ứng phân huỷ

Tiết 42 , 43 : Không khí – Sự cháy

Tiết 46 : Kiểm tra viết

Trang 2

Chương 5 : HYĐRÔ – NƯỚC

Tiết 47, 48 : Tính chất ứng dụng của hy đrô

Tiết 49 : Phản ứng ôxi hoá khử

Tiết 50 : Điều chế Hiđrô – Phản ứng thế

Tiết 53 : Kiểm tra viết

Tiết 54 , 55 : Nước

Tiết 56 , 57 : Axit – Ba zơ – Muối

Chương 6 : DUNG DỊCH

Tiết 60 : Dung dịch

Tiết 61 : Độ tan của 1 chất trong nước

Tiết 62 , 63 : Nồng độ dung dịch

Tiết 64 , 65 : Pha chế dung dịch

Tiết 68 , 69 : Ôn tập học kì 2

Tiết 70 : Kiểm tra học kì 2

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN

a) Không thêm bớt nội dung và không thay đổi cấu trúc của chương trình đã được trình bày trong bảng phân phối chương trình và SGK hoá học

b) Phần lớn mỗi bài học được sắp xếp trong 1 tiết là 45 phút, những bài còn lại xếp 2 tiết thì việc ngắt mỗi tiết do tổ chuyên môn thống nhất thực hiện

c) Nội dung chương trình SGK mới tăng thêm thực hành thí nghiệm , cần khắc phục những khó khăn để thực hiện đầy đủ các nội dung thí nghiệm trong bài học và bài thực hành

d) Điểm thực hành 45 phút được lấy vào tiết 34 ( HK1 ) và tiết 67 ( HK2 ) , Giáo viên bố trí thời gian cho học sinh làm tường trình thí nghiệm theo hướng dẫn, thu chấm lấy điểm

………………

Ngày soạn : 22/8/ 2008

Trang 3

- Rèn kĩ năng biết làm thí nghiệm, biết quan sát.

- Rèn luyện phương pháp tư duy, óc suy luận sáng tạo, làm việc tập thể

* Dụng cụ : Giá ống nghiệm, kẹp, thìa lấy hoá chất, ống hút

* Hoá chất: dd CuSO4, NaOH, HCl, Ca(OH)2 , đinh sắt nhỏ

2 Chuẩn bị của HS : SGK

III/ Hoạt động dạy học:

1) Ôn định tình hình lớp: ( 1 phút)

2) KTBC :(không)

3) Giảng bài mới :

* Tiến trình bài dạy :

10

phút

10

phút

*HĐ1: (HH là gì?) HH có vai trò

như thế nào trong cuộc sống của

chúng ta ? Phải làm gì để học tốt

môn hoá học ?

- Hướng dẫn thí nghiệm 1

(SGK)

(H) Nhận xét màu của dd CuSO4

, dd NaOH ?

(H)Khi cho 2 dd trên vào nhau,

em có nhận xét gì?

( nhận xét, bổ sung cho hoàn

- Gọi 1 HS : Thổi khí CO2 vào

ống nghiệm đựng dd Ca(OH)2 và

nhận xét hiện tượng quan sát

được

(H) Từ các TN đã làm em hãy sơ

*HĐ1:HS biết được HH có vai

trò như thế nào trong cuộc sống của chúng ta ? Phải làm gì để học tốt môn hoá học ?

- Nghiên cứu SGK, phát biểu vai trò của HH trong cuộc sống

- Thực hiện theo hướng dẫn của GV

-dd đồng sun fat: màu xanh-dd Natri hiđroxit : Không màu

 Có chất kết tủa màu xanh tạo ra

Chú ý cách lấy hoá chất, thao tác làm TN

 Có chất khí bay ra, dd sôi lên, đinh sắt tan dần…

 Nước vôi trong bị đục

I/ Hoá học là gì?

Trang 4

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

bộ rút ra nhận xét hoá học là gì?

* HĐ3: ( Vai trò của HH )

(H) Kể tên các vật dụng trong

gia đình được làm bằng nhôm,

đồng, chất dẻo…

(H) Kể tên các sản phẩm HH sử

dụng trong nông nghiệp, thủ

công nghiệp, công nghiệp, học

tập, lao động …

 GD việc sản xuất và sử dụng

hoá chất không hợp lí sẽ gây ô

nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới

sức khoẻ con người …

* HĐ4: Phương pháp học tập

môn HH

(H) Ta cần làm gì để học tốt

môn HH ?

*HĐ5: ( củng cố)

-Đọc các tư liệu bổ ích về sự

phát triển của HH và công nghệ

hoá chất

- Kể các mẫu chuyện về hóa học

( Các nhóm thảo luận và phát biểu)

( các nhóm thảo luận và phát biểu)

( Nghiên cứu thông tin SGK và phát biểu )

*HĐ 5 :HS đọc và ghi nhớ

phần kết luận SGK

cứu các chất, sự biến đổi chất và ứng dụng của chúng

II/ Vai trò của hoá học trong cuộc sống của chúng ta

Hoá học có vai trò rất quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, thuốc chữa bệnh…

III/ Làm gì để học tốt môân hoá học?

1) Thu thập thông tin, xử lí thông tin vận dụng và ghi nhớ.2) Phải biết làm thí nghiệm, có hứng thú, óc suy luận, sáng tạo, biết chọn lọc nội dung

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau: ( 1 phút) GV giới thiệu :

• Ngành công nghiệp hoá chất nước ta tập trung chủ yếu vào 3 vùng: Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải phòng, TP Hồ Chí Minh, Vĩnh Phúc , Phú Thọ…

- Xem trước bài chất của chương 1

IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Trang 5

Ngày soạn: 26/ 8/ 2008

Tiết 2

Bài 2 : CHẤT I/ Mục tiêu :

1 Kiến thức :

-HS phân biệt được vật thể( tự nhiên và nhân tạo), vật liệu và chất Biết được ở đâu có vật thể là ở đó có chất Các vật thể tự nhiên được hình thành từ các chất, còn các vật thể nhân tạo được làm ra từ các vật liệu mà vật liệu đều là chất hay hỗn hợp 1 số chất

- Mỗi chất có những tính chất vật lí , tính chất hoá học nhất định

- Dây đồng, tấm kính, thìa lấy hoá chất ống hút, đèn cồn, chén sứ

- S , Rượu Êtylic, nước H2SO4 đặc, dụng cụ đo( to nóng chảy, thử tính dẫn điện)

III/ Hoạt động dạy học :

1) Ôn định tình hình lớp : ( 1 phút)

2) KTBC ( 4 phút) Làm thế nào để học tốt môn hoá học ?

*Dự kiến trả lời :

HS : - Thu thập kiến thức

- Xử lí thông tin, vận dụng, ghi nhớ

- Vai trò của hoá học trong cuộc sống chúng ta ?

* Giới thiệu bài : GV nêu mục tiêu của bài mới

20

phú

t

-HĐ1: ( chất có ở đâu)

Hằng ngày ta thường tiếp xúc với

nhiều vật thể : gạo, củ khoai,

quả chuối, máy bơm, bầu khí

HĐ1: ( chất có ở đâu) I/ Chất có ở đâu?

Trang 6

TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

10

phú

t

quyển…những vật thể này phải là

chất không? Chất và vật thể có

gì khác nhau?

(H) Em hãy quan sát và kể tên

những vật thể mà nhóm đã

chuẩn bị?

( GV bổ sung cho đầy đủ)

-Vật thể TN như cây mía gồm có

những chất nào?

-Vật thể NT như cái bàn, li

nhựa… làm bằng vật liệu nào ?

(H) Chất có ở đâu?

Hiện nay người ta đã biết được

khoảng 3 triệu chất khác nhau

Muốn tìm ra chất phải nghiên

cứu tính chất các chất, dựa vào

tính chất của các chất để phân

biệt chất này với chất khác Vậy

làm thế nào để biết được tính

chất của chất?

-HĐ2: (Tính chất của chất)

- GV đọc 1 số tên HH của chất

và quan sát mẫu chất S, H2SO4,

Cu , H2O…

- Hướng dẫn HS tìm hiểu tính

chất vật lí, tính chất HH của S

 Kết luận

- Ghi bảng các tính chất Chia

bảng làm 3 cột và cho 3 HS của

HS nhóm thảo luận và trả lời

HĐ 2 : (Tính chất của chất)

- Quan sát mẫu S ( Màu sắc, trạng thái, to nóng chảy, tính dẫn điện…)

-HS nhóm làm bài tập 4/12 SGK

- Giống:Chất lỏng không màu , hoà tan được nhiều chất …

-Khác: Rượu cháy được, to sôi của Rượu thấp hơn nước…

- Vật thể tự nhiên: ( Cây mía,

khí quyển đại dương…)

- Vật thể nhân tạo:( bàn ghế, li

cốc, cây bút …)

 Chất có ở khắp nơi, ở đâu có vật thể là ở đó có chất

II/ Tính chất của chất:

* Mỗi chất có những tính chất nhất định

- Trạng thái, màu sắc, mùi , vị, tính tan, tính dẫn điện, to sôi, to

nóng chảy, khối lượng riêng… gọilà tính chất vật lí

-Khả năng biến đổi chất này thành chất khác… gọi là tính chất hoá học

* Muốn biết tính chất của chất ta phải: Quan sát, dùng dụng cụ đo, làm thí nghiệm

Trang 7

- GD : Cho H2SO4 đặc vào mảnh

giấy  Cháy đen

- Biết cách sử dụng các chất

- Biết ứng dụng chất cho thích hợp

-Hướng dẫn 5/11 Quan sát 1 chất chỉ có thể biết được (1) - Dùng dụng cụ đo mới xác định được -(2) - của chất, còn muốn biết 1 chất có tan được trong nước, dẫn điện được hay không thì phải (3)

(1) : 1 số tính chất bề ngoài ( thể , màu …)

(2) : Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi, khối lượng riêng…

(3) : Làm thí nghiệm

- SBT: Căn cứ vào tính chất nào mà :

a) Đồng , nhôm được dùng làm ruột dây điện , còn chất dẻo cao su dùng làm vỏ dây ( dẫn điện, không dẫn điện )

b) Bạc dùng để tráng gương ( có ánh kim )

c) Cồn dùng để đốt ( Cháy được )

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau: (1 phút)

*Ra bài tập về nhà :

- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK

*Chuẩn bị bài sau :

Xem trước mục III SGK , Mỗi nhóm mang 1 chai nước khoáng, 1 ống nước cất

IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Trang 8

- Biết rèn kĩ năng quan sát, tìm đọc hiện tượng qua hình vẽ

- Bước đầu sử dụng ngôn ngữ hoá học cho chính xác : Chất, chất tinh khiết, hỗn hợp …

II/ Chuẩn bị:

1 Chuẩn bị của GV :

- Hình vẽ 1.4/ 10 SGK: chưng cất nước tự nhiên

Mỗi nhóm chai nước khoáng có ghi thành phần trên nhãn, ống nước cất, cốc thuỷ tinh bình nước chén sứ, đế đun, đèn cồn đũa khuấy, muối ăn …

2)KTBC ( 4 phút)

– Hãy nêu những biểu hiện được coi là tính chất của chất? ( lấy muối ăn làm ví dụ ) Vì sao nói mỗi chất có tính chất nhất định?

- Hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?

* Dự kiến HS trả lời : Phân biệt được chất này với chất khác, biết cách sử dụng chất, biết ứng dụng

chất thích hợp trong đời sống và sản xuất

3)Giảng bài mới :

* Giới thiệu bài: (1/ ) Bài học trước đã giúp ta phân biệt được chất, vật thể Giúp ta biết mỗi chất có những tính chất nhất định Bài học hôm nay giúp ta rõ hơn về chất tinh khiết và hỗn hợp

15

phú

t

*

HĐ1 : Chất tinh khiết

Cho HS quan sát chai nước khoáng

và ống nước cất

(H) Hãy nêu thành phần các chất có

trong nước khoáng ( ghi trên nhãn

chai )

- Nước khoáng là nguồn nước trong

* HĐ1 : Chất tinh khiết

Sinh hoạt theo nhóm, phát biểu

( Nước tự nhiên: sông, hồ , suối

III/ Chất tinh khiết:

1) Hỗn hợp:

Gồm nhiều chất trộn lẫn vào nhau

Trang 9

15

phú

t

9

tự nhiên Hãy kể các nguồn nước

khác trong tự nhiên ?

(H) Vì sao nước khoáng không dược

dùng để pha chế thuốc tiêm hay sử

dụng trong PTN ?

 Nước tự nhiên là hỗn hợp, Hiểu

thế nào về hỗn hợp ?

- Nước sông , suối, ao … đều là

những hỗn hợp, nhưng chúng đều

có thành phần chung là nước Có

cách nào tách được nước ra khỏi

nước tự nhiên không ?

( phaỉ dùng phương pháp chưng cất

nước - treo hình vẽ 1 4 / SGK )

- Nước thu được sau khi cất gọi là

nước cất Nước cất là chất tinh

khiết, em hiểu như thế nào về chất

tinh khiết?

- Làm thế nào để khẳng định nước

cất là chất tinh khiết? (H)Chất như

thế nào mới có những tính chất nhất

định ?

* HĐ 2 tách chất khỏi hỗn hợp

(H) Tách riêng từng chất trong hỗn

hợp nhằm mục đích gì? Muốn tách

riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp

nước muối ta làm thế nào ? ( GV có

thể gợi ý: muốn lấy muối ăn từ

nước biển ta làm thế nào? )

GV : Giới thiệu hoá cụ, hướng dẫn

cáh thực hiện tách muối ăn ra khỏi

hỗn hợp nước muối

(H) Dựa vào tính chất nào của chất

mà ta có thể tách chất ra khỏi hỗn

hợp ?

( to sôi của muối: 1450oC )

 Kết luận : Dựa vào tính chất vật

lí khác nhau có thể tách riêng các

chất ra khỏi hỗn hợp

HĐ3: Củng cố

- BT 7 trang 11 : a) Giữa nước

khoáng và nước cất có : 2 tính chất

giống nhau, 2 tính chất khác nhau

b) Loại nước uống tốt hơn là : nước

khoáng

biển…)

vì có nhiều chất trộn lẫn

Chú ý hình vẽ theo hướng dẫn của GV

Nước lỏng  hơi nước, chuyển qua ống sinh hàn, ngưng tụ  nước lỏng( gọi là nước cất)

HS nhóm thảo luận , phát biểu sau đó đọc SGK phần 2 / 10

* HĐ 2 tách chất khỏi hỗn hợp

HS nhóm thảo luận , phát biểu

HS chú ý và thực hiện theo hướng dẫn

( TN đun nóng hỗn hợp nước muối )

 Dựa vào tính chất vật lí của các chất khác nhau

2) Chất tinh khiết : không

có lẫn chất nào khác

Chất tinh khiết mới có những tính chất nhất định

IV/ Tách chất ra khỏi hỗn

hợp:

* Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lí ,ta sẽ có phương pháp thích hợp để tách riêng 1 chất ra khỏi hỗn hợp

Trang 10

phú

t - BT 8 trang 11 : Tách riêng khí Ôxi và khí Ni tơ từ không khí bằng cách

( Hoá lỏng không khí rồi nâng nhiệt

độ của không khí đến –196oC , Ni

tơ lỏng sôi và bay lên trước ,

đếnnhiệt độ –183oC thì Ôxi mới sôi

 Tách được 2 khí

HS trả lời :Loại nước uống tốt hơn là : nước khoáng

HS trả lời :bằng cách ( Hoá lỏng không khí rồi nâng nhiệt độ của không khí đến –196oC , Ni tơ lỏng sôi và bay lên trước , đếnnhiệt độ –183oC thì Ôxi mới sôi  Tách được 2 khí

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau: ( 1 phút)

* Ra bài tập về nhà:

- SBT: Câu sau đây có 2 ý nói về nước cất : “ Nước cất là chất tinh khiết, sôi ở 102oC”

A Cả 2 ý đều đúng ; B Cả 2 ý đều sai ; C Ý 1 đúng, ý 2 sai ; D Ý 1 sai , ý 2 đúng

* Chuẩn bị bài sau:

- Đọc trước nội dung bài thực hành, chuẩn bị cách thực hiện thế nào để tách riêng chất từ hỗn hợp cát và muối ăn

Trang 11

Ngày soạn : 5 / 9 / 2008

Tiết 4:

Bài 3 :

BÀI THỰC HÀNH SỐ 1 :

TÍNH CHẤT NÓNG CHẢY CỦA CHẤT TÁCH CHẤT TỪ HỖN HỢP

I/ Mục tiêu :

- HS làm quen và sử dụng một số dụng cụ trong phòng thí nghiệm

- Nắm được nội qui và một số qui tắc an toàn trong phòng thí nghiệm

-Thực hành so sánh nhiệt độ nóng chảy của 1 số chất, qua đó thấy được sự khác nhau về nhiệt độ nóng chảy của 1 số chất

2 Kỹ năng :

- Biết cách tách riêng chất từ hỗn hợp

II/ Chuẩn bị :

1) Dụng cụ : 2 ống nghiệm, giá , nhiệt kế, 1 cốc thuỷ tinh 250cc , 1 cốc thuỷ tinh 100 cc , chén sứ ,

kiếng, đèn cồn, phễu, giấy lọc, đũa thuỷ tinh, thìa lấy hoá chất , bình nước

2) Hoá chất : Lưu huỳnh , Parafin , muối ăn lẫn cát

III/ Họat động dạy học :

1 Oån định tình hình lớp :

- Kiểm tra sĩ số học sinh

2 Kiểm tra bài cũ : 5’

- Nêu phương pháp tách chất ra khỏi hỗn hợp

* Dự kiến HS trả lời : Ta có thể dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lý của chất để tách riêng một

chất ra khỏi hỗn hợp

3 Giảng bài mới :

* Giáo thiệu bài : GV giới thiệu bài thực hành

Trang 12

TG Họat động của GV Họat động của HS Nội dung

GV hướng dẫn

Đặt hai ống nghiệm có chứa bột lưu

huỳnh và parafin vào cốc nước

- Đun nóng cốc nước bằng đèn cồn

- đặt nhiệt kế

Theo dõi nhiệt độ ghi trên nhiệt kế

và nhiệt độ nóng chảy

- Khi nước sôi thì lưu huỳnh đã nóng

chảy chưa

- Qua các thí nghiemä, em hãy rút ra

nhận xét chung về nhiệt độ nóng

chảy các chất

Học sinh hướng dẫn làm theo hướng dẫn của GV

HS phân làm 4 nhóm

HS làm theo hướng dẫn của GV

- Theo dõi thí nghiệm và rút ra nhận xét parafin nóng chảy ở 420C

- Khi nước sôi 1000C lưu huỳnh chưa nóng chảy lưu huỳnh nhiệt độ nóng chảy hơn 1000C

- Các chất khác nhau có nhiệt độ nóng chảy khác nhau

- Theo dõi sự nóng chảy của các chất parafin và lưu huỳnh

- Parafin nóng chảy ở

420C

- Lưu huỳnh có nhiệt độ nóng chảy lớn hơn 1000C

15’ Họat động 2 :

GV hướng dẫn HS tiến hành thí

nghiệm theo 02 bước sau :

- Cho vào cốc thủy tinh 3g hỗn hợp

muối ăn và cát Rót vào cốc vào 5ml

nước sạch khuấy đều để muối tan

hết Đặt phễu vào ống nghiệm và

rót nước muối từ từ vào phễu đũa

thủy tinh Quan sát

- Đun nóng phần nước lọc trên ngọn

lửa đèn cồn

- Em hãy so sánh chất rắn thu được

ở đáy ống nghiệm với hỗn hợp ban

- Cát được giữ lại trên mặt giấy

- Chất rắn thu được là muối ăn sạch ( tinh khiết) không còn lẫn cát

HS viết tường trình thí nghiệm

- HS thu dọn dụng cụ - làm vệ sinh

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau :

Về nhà chuẩn bị trước bài Nguyên tử

Trang 13

- Biết được hạt nhân tạo Prôton và Nơtron Prôton có kí hiệu là p mang điện tích dương ( +) Nơtron không mang điện , những nguyên tử cùng loại có cùng số p trong hạt nhân Khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng của nguyên tử

- Biết được trong nguyên tử , số p = số e Electron luôn chuyển động và sắp xếp thành từng lớp, nhờ

e mà nguyên tử có khả năng liên kết được với nhau

- Sơ đồ minh hoạ thành phần cấu tạo của 3 nguyên tử như SGK và sơ đồ nguyên tử N , P , K

- HS xem lại phần “ Sơ lược về cấu tạo nguyên tử “ ở vật lí lớp 7

1) Ôn định tình hình lớp : ( 1 phút )

2) KTBC : ( 4 phút ) Nêu 2 ví dụ về vật thể tự nhiên, vật thể nhân tạo ?

* Dự kiến trả lời : Vật thể tự nhiên : Sông, suối, khí quyển…

Vật thể nhân tạo : Bàn, ghế, sách, vở…

* Giới thiệu bài (1/) Ta biết mọi vật thể tự nhiên hay nhân tạo đều được tạo ra từ chất này hay chất khác Nghĩa là có các chất mới có vật thể Thế còn các chất từ đâu mà có ?

10

phút * HĐ1: Nguyên tử là gìDùng phương pháp đàm thoại để

HS thấy được nguyên tử là hạt vô

cùng nhỏ, trung hoà về điện , từ đó

* HĐ1: Nguyên tử là gì

-Đọc thông tin 1 SGK và trả lời Nếu xếp hàng… Mới dài được như thế”

1/ Nguyên tử là gì?

Nguyên tử là hạt vô cùng

Trang 14

20

phút

tạo ra mọi chất

- Ta hãy hình dung nguyên tử như

1 qủa cầu cực kì nhỏ bé, đường

kính cỡ 10-8cm yêu cầu HS đọc

SGK

-“ Trung hoà về điện” ý nói trong

NT phải có 2 phần : 1 phần mang

điện dương , 1 phần mang điện âm

và chúng có giá trị tuyệt đối bằng

nhau Chỉ có hơn 100 NTử nhưng

đã tạo ra hàng triệu chất

(H) Từ những vấn đề trên em có

nhận xét gì về nguyên tử ?

Dùng hình vẽ sơ đồ nguyên tử

Neon

* HĐ2 Hạt nhân nguyên tử

(H) hạt nhân nguyên tử được tạo

nên từ những hạt chủ yếu nào?

-Giới thiệu các loại hạt trong

nguyên tử và ghi bảng

Về hạt nhân chỉ nói đến số p mà

không cho biết số n là vì cùng số p

là dấu hiệu đặc trưng của mỗi loại

nguyên tử , dựa vào dấu hiệu này

để ĐN về NTHH

- Nguyên tử trung hoà về điện 1

prôton mang 1 điện tích dương, 1

electron mang 1 điện tích âm

(H) Quan hệ giữa số lượng p và e

như thế nào để nguyên tử luôn

trung hoà về điện ?

- Bằng nhiều thí nghiệm người ta

đã chứng minh được 99% khối

lượng tập trung vào hạt nhân , chỉ

còn 1% là khối lượng các hạt e

Có thể coi khối lượng hạt nhân là

khối lượng của nguyên tử hay

không ?

Yêu cầu HS đọc SGK phần 3/ 14

- Dùng sơ đồ Mg, K ( để trống các

loại hạt) kết hợp sơ đồ cấu tạo

nguyên tử

- Để tạo ra chất này, các nguyên

tử phải liên kết với nhau Nhờ đâu

mà các nguyên tử liên kết được

với nhau ?

Biết số p số e : Trong HH ta

phải quan tâm đến sự sắp xếp của

số e này

-Quan sát sơ đồ cấu tạo nguyên tử H, O , Na đưa ra nhận xét : Hạt nhân Nguyên tử

Vỏ

PrôtonHạt nhân

2/Hạt nhân nguyên tử :

-Hạt nhân tạo bởi prôton và

3/ Lớp electron:

Trong nguyên tử electron luôn chuyển động rất nhanh quanh hạt nhân và sắp xếp thành từng lớp

Trang 15

7phú

t * HĐ 3 : ( Củng cố ) BT1- Cho biết số e ngoài cùng của

các nguyên tử H, O, He, Al , Ca

BT2- Nguyên tử được tạo thành từ

3 loại hạt cơ bản nào ? Hãy nói tên

, kí hiệu và điện tích của các hạt

mang điện ? Những nguyên tử

cùng loại có cùng số hạt nào trong

hạt nhân

HĐ 3 :

-HS trả lời :số e ngoài cùng của các nguyên tử H, O, He, Al , Ca

là : 1 ; 6 ; 2 ; 3 ; 2 -HS trả lời :Nguyên tử tạo thành từ 3 loại hạt : p ( + ) , e( - ) , n

Nguyên tử cùng loại có cùng số p trong hạt nhân

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo (2phút).

* Ra bài tập về nhà

- Làm các bài tập 2 , 3 , 4,5 SGK / 15

- Đọc bài đọc thêm trang 16 SGK

* Chuẩn bị bài sau:

- Chuẩn bị trước bài 5 : “Nguyên tố hóa học”

Trang 16

Ngày soạn : 18 /9 / 2007

Tiết 6 : Bài 5 : NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

- Hiểu được NTHH là tập hợp những nguyên tử cùng loại , có số prôton trong hạt nhân

- Biết được kí hiệu hoá học dùng để biểu diễn nguyên tố, mỗi kí hiệu chỉ còn 1 nguyên tử của nguyên tố đó

- Biết cách ghi và nhớ được kí hiệu của những nguyên tố đã cho biết trong bài 4, 5 ( Kể cả ở phần bài tập )

- Biết được thành phần khối lượng các nguyên tố trong vỏ trái đất là không đồng đều và ôxi là nguyên tố phổ biến nhất

- Hiểu được nguyên tử khối là khối lượng của một nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon (đvc) ; mỗi đvc = 1/12 khối lượng của nguyên tử C ; mỗi nguyên tố có nguyên tử khối riêng biệt

2 Kỹ năng :

- Viết kí hiệu hoá học , biết sử dụng thông tin, tư liệu để phân tích , tổng hợp , giải thích vấn đề

- Biết dựa vào bảng 1 trang 42/SGK để

• Tìm kí hiệu và nguyên tử khối khi biết tên nguyên tố

• Xác định được tên và kí hiệu của nguyên tố khi biết nguyên tử khối ; Rèn luyện kĩ năng tính toán

3 Thái độ :

- Tạo hứng thú học tập bộ môn

- Ống nghiệm đựng 1 g nước cất

- Tranh vẽ H 1.8 trang 19 SGK ; Bảng 1/42 SGK

III/Hoạt động dạy học: (Tiết 1 : Mục I , III)

Trang 17

1) Ôn định tình hình lớp (1 phút)

2) KTBC: ( 4 phút)

1) Nguyên tử có cấu tạo thế nào Vì sao nói nguyên tử trung hoà về điện ?

HS trả lời : Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và vỏ tạo bỡi một hay nhiều electron mang điện tích âm

2) Những nguyên tử cùng loại có cùng số hạt nào trong hạt nhân ? Vì sao khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng nguyên tử ?

* Giới thiệu bài : Để hiểu rõ nguyên tố hóa học là gì, chúng ta cùng tìm hiểu bài mới hôm nay.

15

phút

7

phút

HĐ1 :(Nguyên tố HH là gì) Yêu

cầu học sinh đọc SGK phần 1

trang 17

- Cho HS xem 1g nước cất và

đặt câu hỏi :

(H)Trong1g nước có những loại

nguyên tử nào ?

(H) Số nguyên tử từng loại là

bao nhiêu ?

(H) Nếu lấy 1 lượng nước lớn

hơn nữa thì số nguyên tử hiđrô ,

ôxi như thế nào ?

GV: để chỉ những nguyên tử

cùng loại ta dùng từ “ Nguyên tố

hoá học “ Vậy nguyên tố hoá

học là gì ?

* Sử dụng bảng 1 /43

(H) Đọc tên những nguyên tử có

số p là: 8,13 , 20 , 26

(H) Hãy nêu số p có trong hạt

nhân của nguyên tử Magiê ,

Phótpho , Brôm ?

(H) Đối với một nguyên tố số

Prôton có ý nghĩa thế nào ?

-làm thế nào để trao đổi với

nhau về nguyên tố một cách

ngắn gọn mà ai cũng hiểu

HĐ2 : (Kí hiệu hóa học) Đọc câu

đầu tiên trong phần 2/17 SGK

(H) Nhận xét gì về cách viết kí

hiệu hoá học của nguyên tố có

số p la:ø 8 ; 6 ; 15 ; 20 ?

Phân biệt cách viết C, Ca

(H)Hãy đọc số nguyên tử khi

- Đọc SGK từ đầu … NTHH kia

- Thảo luận và trả lời

2 loại nguyên tử - Hyđrô

- Ôxi

-Phát biểu định nghĩa SGK

-Xem bảng 1/43 và trả lời : Oâxi , Nhôm ,Canxi , Sắt

-Nhóm HS trao đổi và phát biểu

12 ; 15 ; 35

 Số P là số đặt trưng của một NTHH

Làm bài tập 1/20

-Nhóm tham khảo bảng 1/42 và làm bài tập 2/20

-Trao đổi và trả lời

I/Nguyên tố hoá học là gì?

1/Định nghĩa

-Nguyên tố hoá học là tập hợp những nguyên tử cùng loại có cùng số prôton trong hạt nhân

-Số p là số đặc trưng của 1 nguyên tố hoá học

2/ Kí hiệu hoá học :

Kí hiệu hoá học biễu diễn nguyên tố và biễu diễn 1 nguyên tử của nguyên tố

Trang 18

TG Hoạt động của giáo viên Hoạt đôïng của học sinh Nội dung

(H)Làm thế nào để biễu diễn: 3

nguyên tử ôxi , 5 nguyên tử sắt

*HĐ4 Có bao nhiêu nguyên tố

hóa học )

Yêu cầu học sinh nghiên cứu

phần III trang 19 SGKsử dụng

hình 1.8

(H)- Hiện nay đã biết được bao

nhiêu nguyên tố ?

- sự phân bố nguyên tố trong

vỏ trái đất như thế nào ?

-Nhận xét % khối lượng

nguyên tố ôxi ?

-Kể tên các nguyên tố thiết

yếu cho sinh vật ?

HĐ5 (Củng cố :)

- BT1 ( Phiếu học tập)

( Phiếu học tập) cho biết số

prôton trong hạt nhân nguyên tử

1 số nguyên tố sau :

-3 nguyên tử ôxi : 3O-5nguyên tử sắt : 5FeLàm bài tâïp 3/20

HĐ4:

Tham khảo phần III; hình vẽ 1.8 nghe và trả lời

-Trên 110 nguyên tố

- Phân bố không đều

-Oâxi chiếm 49,4%

-C , H , O , N

HS trả lời trong phiếu học tập

III/ Có bao nhiêu nguyên tố hoá học :

-Có trên 110 nguyên tố

-Oâxi là nguyên tố phổ biến nhất (49,4%)

a/ Viết tên và kí hiệu hoá học

của mỗi nguyên tố

b/ Biết rằng trong nguyên tử các e có ở lớp 1 tối đa

là 2e; lớp 2 là 8e

Hãy mô tả các lớp e trong

nguyên tử 5 nguyên tố trên

c/ Những nguyên tử nào có cùng số lớp e , có cùng số e ở

lớp ngoài cùng

- Li , Ne : cùng có 2 lớp e ;

Na , P : cùng có 3 lớp e

- Li , Na , K : cùng có

1 e ở lớp ngoài cùng

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau:( 2 phút )

- Học kĩ bài phần I phần III,làm bài tập 1,2 SGK

- Chuẩn bị tiếp phần II : Nguyên Tử Khôí

V/ Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Trang 19

- Biết cách ghi và nhớ được kí hiệu của những nguyên tố đã cho biết trong bài 4, 5 ( Kể cả ở phần bài tập )

- Hiểu được nguyên tử khối là khối lượng của một nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon (đvc) ; mỗi đvc = 1/12 khối lượng của nguyên tử C ; mỗi nguyên tố có nguyên tử khối riêng biệt

- Viết kí hiệu hoá học , biết sử dụng thông tin, tư liệu để phân tích , tổng hợp , giải thích vấn đề

2 Kỹ năng :

Biết dựa vào bảng 1 trang 42/SGK để

• Tìm kí hiệu và nguyên tử khối khi biết tên nguyên tố

• Xác định được tên và kí hiệu của nguyên tố khi biết nguyên tử khối ; Rèn luyện kĩ năng tính toán

3 Thái độ :

Trang 20

- Tạo hứng thú học tập bộ môn

- Tranh vẽ H 1.8 trang 19 SGK ; Bảng 1/42 SGK

III/Hoạt động dạy học: (Tiết 2 - Mục II )

1) Ôn định tình hình lớp (1 phút)

2) KTBC: ( 5 phút)

- Viết kí hiệu hoá học các nguyên tố : Kali , Sắt , Bạc , Nitơ , Clo ?

- Các cách viết : 3Al , 4Ca , 5O , P , 2S lần lượt chỉ ý gì ?

HS trả lời : 3Al : Chỉ ba nguyên tử nhôm ; 4Ca : Chỉ bốn nguyên tử canxi …

Giới thiệu bài :Khối lượng thực của 1 nguyên tử rất nhỏ ( Yêu cầu đọc SGK trang 18) Khối lượng

của 1 nguyên tử C = 1,9926.10-23g số trị này quá nhỏ không tiện sử dụng Do đó trong khoa học dùng cách riêng để biểu thị khối lượng của nguyên tử Đó là nội dung của bài học hôm nay

Trang 21

(H) Đơn vị cacbon có khối

lượng bằng bao nhiêu khối

lượng nguyên tử C ?

viết C=12 đvC ; Ca = 40 đvC

nghĩa là gì?

- Các giá trị khối lượng này chỉ

cho biết sự nặng nhẹ giữa các

nguyên tử Cho Mg= 24 ; Cu =

64 Hãy so sánh xem nguyên tử

Mg nhẹ hơn bao nhiêu lần so

với nguyên tử Cu ?

 Khối lượng tính bằng đvC

chỉ là khối lượng tương đối giữa

các nguyên tử  người ta gọi

khối lượng này là nguyên tử

khối

(H) Nguyên tử khối là gì ?

(H) Hãy cho biết NTK và kí

hiệu của nguyên tố Sắt, Lưu

huỳnh, Kẽm , Natri, nhôm…

* HĐ2: (Vận dụng , củng cố) )

(H) Hãy so sánh nguyên tử Mg

nặng hay nhẹ hơn bao nhiêu lần

Thảo luận và phát biểu

HS làm bài tậpvà trả lời :

Mg nhẹ hơn Cu và nặng bằng

24 / 64 =0,375 ( lần)

HS phát biểu và ghi nhận

Trả lời : Fe=56 ; S =32 , Zn=

II/ Nguyên tử khối :

- 1 đơn vị cacbon(đvC) bằng 1/12 khối lượng nguyên tử cacbon

* Nguyên tử khối là khối lượng của 1 nguyên tử tính bằng đơn

vị cacbon (đvC)

Mỗi nguyên tố có 1 nguyên tử khối riêng biệt

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau: ( 5phút )

- Học kĩ bài phần II, làm bài tập 5,6,7,8 trang 20 SGK

- Chuẩn bị bài đơn chất, hợp chất, phân tử

Ngày soạn: 23/ 9 / 2007

Tiết 8 :

Trang 22

Bài 6 : ĐƠN CHẤT - HỢP CHẤT - PHÂN TỬ

- Hiểu được đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học , hợp chất là những chất tạo nên từ hai nguyên tố hóa học trở lên

- Phâân biệt được dơn chất kim loại ( có tích chất dẫn điện , dẫn nhiệt ) và phi kim

- Biết được một trong mẫn chất ( cả đơn chất và hợp chất ) các nguyên tử không tách rời mà đều có liên kết với nhau hoặc sắp xếp liền sát nhau

III/ Họat động dạy học :

2) KTBC : ( 6 phút)

1 Định nghĩa nguyên tử khối là gì?

HS trả lời : Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử tính bằng đơn vị cacbon

Mỗi nguyên tử có nguyên tử khối riêng biệt

* Giới thiệu bài : ta đã biết các chất được tạo nên từ nguyên tử mà mỗi loại nguyên tử lại là một

NTHH Vậy ta có thể nói : Chất được tạo nên từ NTHH có được không ? Tùy theo , có được tạo nên từ 2 hay

3 nguyên tố ; có chất chỉ tạo nên từ một nguyên tố Dựa vào đó , người ta phân loại chất

13

Phút HĐ1.( Đơn chất là gì)Khí Hiđrô , Lưu huỳnh, Natri , Nhôm … đều được

tạo nên từ một NTHH tương ứng là H

, S , Na , Al … Chúng được gọi là đơn

chất

(H) Em hiểu thế nào về đơn chất ?

(H) Kể tên một số kim loại và nêu

tính chất vật lý chung của chúng ?

Các kim loại đó do NTHH nào tạo

nên ?

 Đó là các đơn chất kim loại ; còn

những đơn chất khác như : khí Oâxi ,

Lưu huỳnh , Cácbon

HĐ 1 :

Đọc phần 1 SGK từ “ khí Hiđrô…kim cương nữa “ rồi thảo luận , phát biểu

I/ Đơn chất

1 Đơn chất là gì ?

- Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

- Ví dụ : Khí Oâxi , Natri ,

Nhôm

2 Đặc điểm cấu tạo :

Trang 23

15

Phút

9

phút

Là đơn chất phi kim

* Sử dụng H 1.10 minh họa tượng

trưng một mẫu kim loại Cu

* Sử dụng H1.11 minh họa mẫu khí

Hiđrô khí Oâxi 

(H) Nhận xét về hai mẫu đơn chất

này ?

HĐ2 : ( Hợp chất là gì? )

- Nước do NTHH ( H và O) ; Muối ăn

do NTHH ( Na , Cl ) ; Axit Sunfuric

do (H, S, O ) các chất nêu trên gọi là

hợp chất ?

( H) Có mấy loại NTHH trong từng

chất ? Hiểu thế nào về hợp chất ?

* Các chất kể trên là hợp chất vô cơ

* các chất mêtan , đường ( C , H , O )

là hợp chất hữu cơ

* Sử dụng H1.12 , 1.13

(H) Nhận xét về cách sắp xếp

nguyên tử của các nguyên tố về tỷ lệ

? Về thứ tự

HĐ3: (Củng cố)

1- Hãy chép các câu sau đây vào vở

bài tập với đầy đủ các từ thích hợp : (

Bài tập 1/25 SGK )

-Quan sát hình vẽ , thảo luận và phát biểu Sau đó đọc SGK

- Quan sát hình vẽ , thảo luận , phát biểu.Sau đó đọc SGK

HĐ 2 :

Làm bài tập 2/25 SGK

-Thảo luận phát biểu

-Làm bài tập 3/27 SGK

- Quan sát , thảo luận , phát biểu

- HS trả lời :

- Đơn chất kim loại các nguyên tử sắp xếp khít nhau và theo một trật tự xác định

- Đơn chất phi kim các nguyên tử thường liên kết với nhau theo một số nhất định và thường là 2

II/ Hợp chất :

1 Hợp chất là gì ?

- Hợp chất là những chất tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên

2 Đặc điểm cấu tạo :

- Trong hợp chất , nguyên tử của các nguyên tố liên kết nhau theo một tỷ lệ và một thứ tự nhất định

2- Trong các chất sau đây chất nào là đơn chất, hợp chất :

 Axit Phốtphoric do 3 nguyên tố là H , P , O tạo nên ( Hợp chất )

 Axit Cacbonic do 3 nguyên tố là H , C , O tạo nên ( Hợp chất)

 Kim cương do nguyên tố cacbon tạo nên ( Đơn chất)

4)Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau: ( 1 phút )

Làm các bài tập 2 ; 3 trong SGK trang 26

Chuẩn bị tiếp phần III : Phân tử

Trang 24

- Biết đựơc một chất có thể ở ba trạng thái Ở thể hơi , các hạt hợp thành rất xa nhau

1) Ôn định tình hình lớp ( 1 phút)

2)KTBC ( 6 phút)

- Đơn chất là gì? Hợp chất là gì ? Cho ví dụ ?

HS trả lời : Đơn chất là những chất tạo nên một nguyên tố hóa học

VD : Đơn chất khí hidrô

Hợp chất : là những chất tạo nên từ hai nguyên tố hóa học trở lên

Trang 25

VD : Hợp chất nước…

* Giới thiệu bài : Ta đã biết có hai loại chất : đơn chất và hợp chất Dù là đơn chất hay hợp chất

cũng đều do các hạt nhỏ cấu tạo nên Các hạt nhỏ đó đã thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất Người

ta gọi các hạt nhỏ đó là gì

Những hạt gồm một số nguyên tử liên

kết nhau gọi là phân tử Sử dụng

H1.9 ; 1.10 ; 1.11 ; 1.13

( H ) Hãy cho biết đâu là phân tử :

Đồng , khí Oâxi , Nước , Muối ăn …?

Phân tử của mỗi chất gồm những

nguyên tử nào liên kết nhau ?

- GV lưu ý : Trong kim loại mỗi phân

tử đồng chỉ là một nguyên tử  nói

chung cho các kim loại

( H ) Theo các em , các phân tử nước

có giống hệt nhau không và giống về

gì ?

( H ) Cũng như nguyên tử khối , hãy

định nghĩa phân tử khối Làm cách nào

để tính đựơc phân tử khối của nứơc ,

khí Oâxi , Muối ăn ?

( H ) Bài tập 6/26 SGK

*

HĐ2 : ( Trạng thái của chất)

GV : Nứơc có thể tồn tại ở các trạng

thái nào ?

- Sử dụng H1.14

( H ) Nhận xét về trật tự sắp xếp và

khoảng cách giữa các hạt HĐ3 Củng

cố

- Hướng dẫn bài tập 5/26 SGK “ phân

tử nước và phân tử cacbonđioxit” giống

nhau ở chỗ đều gồm ba nguyên tử

thuộc hai nguyên tố , liên kết với nhau

theo tỷ lệ 1:2 Hình dạng hai nguyên tử

khác nhau , phân tử nước có dạng gấp

khúc , phân tử cacbonđioxit có dạng

- Thảo luận , phát biểu

Phân tử khối của một chất bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử chất

- Chú ý cách tính

- Lên bảng làm bài tập6/26

HĐ 2 :

 Rắn , lỏng , khí Rắn : các hạt khí dao động tại chỗ

Lỏng : hạt gần sát nhau , trượt lên nhau

- Đơn chất kim loại nguyên tử là hạt hợp thành có vai trò như phân tử

2 Phân tử khối :

- Phân tử khối là khối lượng của một phân tử tính bằng đơnvị cácbon , và bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử Ví dụ :PTK của khí Oâxi là:

- Ở trạng thái khí các hạt rất xa nhau

Trang 26

4) Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau : ( 2 phút)

Học kĩ bài phần III, IV Làm bài tập 6,7,8, trang 26 SGK

- Chuẩn bị bài thực hành 2: Sự lan tỏa của chất

Ngày soạn : 30/9/2007

Tiết 10 : Bài 7 : BÀI THỰC HÀNH 2

SỰ LAN TỎA CỦA CHẤT

Trang 27

III Họat động dạy học

1 Oån định tình hình lớp : 1’ Kiển tra sĩ số HS

2 Kiểm tra kiến thức thực hành :

- Sự lan tỏa của chất khí ( Amôniăc )

- Sự lan tỏa của chất rắn KMnO4 trong nước

3 Thực hành :

- Giới thiệu bài :

- Tiến trình bài dạy :

20

phút -HĐ 1 : GV hướng dẫn HSDùng đũa thủy tinh lấy dung dịch

NH3 chấm vào giấy quỳ tím tẩm nước

 quỳ đổi thành màu xanh ( Thử )

GV hướng dẫn tiếp theo

GV theo dõi các nhóm làm thid

nghiệm đánh giá + kết luận

HĐ1 : HS Làm theo hướng dẫn

HS: Khí amoniac sẽ bay ra làm quì tím chuyển màu xanh

1/ Thí nghiệm 1 : Sự lan tỏa của Amôniăc

- Dùng đũa thủy tinh lấy dung dịch NH3 chấm vào giấy quỳ tím tẩm nước  quỳ đổi thành màu xanh ( Thử )

- Lấy giấy quỳ tím tẩm nước vào gần đáy ống nghiệm

- Lấy nút có dính bông được tẩm dung dịch NH3

20phú

t HĐ 2 : GV hướng dẫn thí nghiệm

Lấy thuốc tím vào tờ giấy gấp đôi,

bàn tay này khẽ đập bàn tay kia giữ

giấy, cho thuốc tím rơi từ từ từng

HĐ 2 :

HS làm Tn

- Cho nước vào khoảng 1/3 cốc thủy tinh Bỏ 1 ít mảnh vụn tinh thể thuốc tím vào cốc (1)

2/ Thí

nghiệm 2: Sự lan tỏa của Kalipemanganat trong nứơc

Trang 28

mảnh vào cốc nước Cốc (1) Nhận xét

- Cho thuốc tím rơi từ từng mảnh vào

cốc nước nước 2

→ Quan sát TN2, giải thích hiện

tượng

Cho HS ghi vào bảng tường trình

Cuối buổi thực hành :

- Cho HS làm vệ sinh bàn TN dọn

rửa dụng cụ TN

- Các nhóm hoàn thành tường trình

TN

Dặn dò : Về nhà chuẩn bị bài luyện

tập1

khuấy đều cho tan hết

- HS : Thuốc tím tan trong nước

→ màu tím đậm

- HS làm TN

- Cho thuốc tím rơi từ từ từng mảnh vào cốc nước Cốc (2) không khuấ

- Nhận thấy thuốc tím từ từ tan

ra màu dung dịch chỗ đậm, chỗ nhạt → chứng tỏ phân tử đang chuyển động

- Bỏ một ít mảnh vụn tinh thể KMnO4 vào cốc nước (1 ) và khuấy đều cho tan hết

- Nhận thấy : Dung dịch có màu tím đậm

- Cho thuốc tím rơi từ từ từng mảnh vào cốc nước Cốc (2) không khuấy

- - Các phân tử thuốc tím chuyển động, các hạt lan tỏa ra → dung dịch có chỗ màu đậm, có chỗ màu

nhạt

Viết tường trình ( 4 phút )

Sự lan tỏa của amôniăc

Sự lan tỏa của Kalipemanganat

trong nứơc

- Thu dọn , rửa các dụng cụ đã sử dụng

- Sắp xếp các dụng cụ , hóa chất cho ngay ngắn

4 Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo :

Chuẩn bị bài luyện tập 1

Trang 29

- Rèn luyện các kỹ năng : phân biệt chất và vật thể Tách chất ra hỏi hỗn hợp Từ sơ đồ nguyên tử nêu được thành phần cấu tạo ; Biết nguyên tử khối tìm nguyên tố hóa học và ngược lại

2 Kiểm tra bài cũ : Phân tử khối là gì?

HS trả lời : Phân tử khối là khối lượng của phân tử tính bằng đơn vị cacbon bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử

* Giới thiệu bài :

Để củng cố các kiến thức về đơn chất, hợp chất, nguyên tử, phân tử Hôm nay chúng ta tiến hành bài luyện tập 1

Trang 30

15 phuùt * HÑ1 :

1/ Sô ñoă veă moâi quan heô giöõa caùc khaùi nieôm

( Töï nhieđn vaø nhađn táo)

( Táo neđn töø nguyeđn toâ hoùa hóc )

(Táo neđn töø moôt NTHH) (Táo neđn töø hai NTHH trôû leđn)

( Hát hôïp thaønh laø nguyeđn töû , phađn töû ) ( Hát hôïp thaønh laø phađn töû )

*Natri , Magieđ , Saĩt… * P ñoû, khí Nitô ,khí * Cacbonñiođxit * Glucozô , tinh boôt

Daên ñöôïc ñieôn vaø Clo … Khođng daên ñieôn Axit Clohiñric vaø Axit Axeđtic …

nhieôt vaø nhieôt ( tröø than chì )

GV treo sô ñoă leđn bạng ( Nhöõng chöõ in nghieđng döôùi khaùi nieôm giaùo vieđn che lái )

Duøng phöông phaùp ñaøm thoái

(Vaân ñaùp )

(H) Chaât ñöôïc táo neđn töø ñađu?

( Töø nguyeđn töû )

- Nguyeđn töû thì phại keơ töøng loái ,

moêi loái laø moôt NTHH Neđn ta

noùi chaât ñöôïc táo neđn töø NTHH

phaùt trieơn caùc cađu hoûi nhaỉm giại

thích : Moâi quan heô töø Vaôt theơ 

chaât  ñôn chaât , hôïp chaât …

(H) Ñôn chaât ñöôïc táo neđn töø bao

nhieđu NTHH ?

(H) Chaât ñöôïc táo neđn töø hai

NTHH trôû leđn gói laø gì ?

- Caùc chaât ñeău ñöôïc táo neđn töø

- Nhìn sô ñoă tređn bạng vaø trạ lôøi

 Töø nguyeđn töû Töøng nhoùm thạo luaôn , chuaơn

bò kieẫn thöùc ñeơ phaùt bieơu

Trang 31

- Hãy trình bày những hiểu biết

của em về nguyên tử ?

(H) Những nguyên tử cùng loại thì

có đặc điểm gì ?

( Có cùng số P )

 Gọi chung là NTHH

- Các hạt của một chất thì đồng

nhất như nhau về thành phần và

hình dạng Em hãy cho ví dụ ?

Vỏ ( e , _ ) Số p = Số e

Thảo luận và phát biểu

Ví dụ : Nước có hạt hợp thành gồm 2H liên kết với 1 O ; có tỷ lệ số nguyên tử H và O là 2 :

1 ; hình gấp khúc

HĐ 2 :

HS thảo luận nhóm

HS làm bài tập 1 ở bảng nhóm

HS làm bài tập 2 ở bảng nhóm

Nguyên tử Vỏ ( e , _ ) Số p = Số e

- Những nguyên tử cùng loại có cùng số p trong hạt nhân được gọi chung là NTHH

c/ Phân tử là hạt đại diện cho chất gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất

- Phân tử là hạt hợp thành của chất, các đơn chất kim loại

… có hạt hợp thành là nguyên tử

Phân tử hợp chất thì gồm những nguyên tử khác loại

II Bài tập : HĐ 2

a Trong hạt nhân có 12p trong nguyên tử có 12e, số lớp electron là 3, số e lớp ngoài cùng là 2

b Điểm khác và giống nhau giữa Magiê và can xi khác nhau về số p và số e (ở nguyên tử Ca=20) ở Magiê là 12

- Giống nhau : Về số lớp electron lớp ngoài cùng đều là

2

4 Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo :

- Oân lại các khái niệm cơ bản

- Chuẩn bị bài: công thức hóa học

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung :

Trang 32

- Biết cách ghi CTHH khi cho biết ký hiệu hay tên nguyên tố và số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong một phân tử của chất

Trang 33

- Biết được mỗi CTHH còn chỉ một phân tử của chất , trừ đơn chất kim loại , từ CTHH xác định được những nguyên tố tạo ra chất , số nguyên tử mỗi nguyên tố trong một phân tử và phân tử khối của chất

- Đơn chất là gì ? Cho ví dụ?

HS trả lời : Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

VD : Đơn chất lưu huỳnh

* Giới thiệu bài: chất được tạo nên từ các nguyên tố Đơn chất thì được tạo nên từ một NTHH , còn

hợp chất thì từ hai NTHH trở lên Như vậy dùng các ký hiệu của nguyên tố ta có thể viết thành CTHH để biễu diễn chất Bài học này sẽ cho biết cách viết và ý nghĩa của CTHH

* Tiến trình bài dạy:

GV : hạt hợp thành của đơn chất

kim lọai gọi là gì ?

-Cho ví dụ đơn chất kim loại ?

-Nêu tên nguyên tố hóa học tạo

kim loại đó và viết kí hiệu của

nguyên tố ?

Với kim loại ? kí hiệu hóa học

được gọi là CTHH ?

(H) Hãy viết CTHH của Kali,

Nhôm, Canxi, Bạc , Chì …

 Chuyển ý :

(H) Theo minh họa khí O2, H2 thì

hạt hợp thành của đơn chất này có

bao nhiêu nguyên tử ?

Nêu cách viết CTHH của đơn

chất khí

*HĐ2:

Theo minh họa nước , NaCl thì hạt

hợp thành của các hợp chất trên

gồm các nguyên tử liên kết thế nào

Thảo luận viết vào bảng phụ

Nhìn mô hình 1.11 và phát biểu

 Gồm 2 nguyên tử cùng loại liên kết nhau

HĐ 2 :

Nhìn mô hình 1.12 ;1.13 và phát biểu :

 Gồm các nguyên tử khác loại liên kết nhau

I/Công thức hóa học của đơn chất :

Chỉ gồm 1 kí hiệu hóa học

Với kim loại kí hiệu hóa học

được coi là CTHH

Với phi kim : có phân tử gồm

2 nguyên tử liên kết nhau ( H2 , O2 , N2, Cl2 , F2 , I2 , Br2

Trang 34

10

phút

5’

Nêu cách viết CTHH của hợp

chất nước , muối ăn sau đó đưa ra

dạng tổng quát

*HĐ3

(H) Mỗi kí hiệu hóa học chỉ 1

nguyên tử của nguyên tố Thế thì

mỗi CTHH chỉ 1 phân tử của chất

có được không ? Vì sao

(H) Cho CTHH H2SO4 hãy cho biết

ý nghĩa của công thức này ?

III/ Ý nghĩa của CTHH

Mỗi CTHH còn chỉ 1 phân tử của chất và có ý nghĩa : -Cho biết tên nguyên tố hóa học tạo ra chất

-Số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử chất -Phân tử khối của chất

N2 = 14.2 = 28 đvCCaCO3=40+12+16.3=100

4 Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau : (2’)

- Học kĩ bài phần I, II, III

- Làm bài tập 3,4 trang 34 SGK

- Chuẩn bị bài hóa trị

IV Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Trang 35

2/ Hiểu và vận dụng được qui tắc về hoá trị trong hợp chất 2 nguyên tố “ tích của chỉ số và hoá trị

………Nguyên tố kia” Biết qui tắc này đúng cả khi trong hợp chất có nhóm nguyên tử

3/- Biêt cách tính hóa trị của 1 nguyên tố trong hợp chất khi biết CTHH của hợp chất và hóa trị của nguyên tố kia ( hoặc nhóm nguyên tử )

- Biết cách lập CTHH và xác định 1 CTHH đúng hay sai khi biết hóa trị của cả hai nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử

II Chuẩn bị :

- Bảng ghi hóa trị 1 số nguyên tố ( Bảng 1/24)

- Bảng ghi hóa trị 1 số nhóm nguyên tử ( bảng 2/24)

Tiết1 : Dạy hết mục I ; mục II.1 ; và II.2a

Tiết 2 : Dạy hết phần II.2b

1 Oån định tình hình lớp:

1/ Viết CTHH của các hợp chất sau :

Khí Amôniăc ( 1 N ; 3 H )

Nước ( 2 H ; 1 O )

Axitsunfuric ( 2 H ; 1 S ; 4 O )

2/ Từ CTHH của cacbonđiôxit CO2 Hãy nêu ý nghĩa của CTHH này ?

* Giới thiệu bài :

Ta có thể biểu diễn hợp chất chỉ có 1 CTHH Nhưng tại sao ta lại biết chỉ số nguyên tử của từng nguyên tố trong hợp chất gồm 2 nguyên tố để viết được CTHH ?

Như ta đã biết nguyên tử có khả năng liên kết với nhau và hóa trị là con số biểu thị khả năng đó Biết được hóa trị ta sẽ hiểu và viết đúng cũng như lập được CTHH của hợp chất

Nhưng hóa trị của một nguyên tố được xacù định bằng cách nào ? Để giải thích vấn đề nêu trên , chúng ta tìm hiểu về hóa trị

Trang 36

13

phút

15

*HĐ1:

Nguyên tử H bé nhất chỉ gồm 1p và1e ,

người ta chọn khả năng liên kết của nguyên

tử H làm đơn vị và gán cho H có hóa trị I

Rồi xem thực tế 1 nguyên tử của 1 nguyên

tố khác liên kết được với bao nhiêu nguyên

tử H , sẽ nói nguyên tố đó có hóa trị bấy

nhiêu

(H) Xét một số hợp chất có chứa nguyên tố

Hyđrô :

HCl ; H2O ; NH3 ; CH4

- Một nguyên tử Clo , Oâxi , Nitơ , Cacbon

lần lượt liên kết với bao nhiêu nguyên tử

Hyđrô

- Khả năng liên kết của các nguyên tử này

với H có khác nhau không ? và khác như thế

nào ?

 Chuyển ý : Nếu hợp chất không có Hyđrô

thì hóa trị của nguyên tố xác định như thế

Từ cách xác định hóa trị của nguyên tố suy

ra cách xác định hóa trị của nhóm nguyên tử

(H) Hãy xác định hóa trị nhóm :

(PO4) Trong CTHH : H3PO4

(NO3) Trong CTHH : HNO3

(H) vậy hóa trị là gì ?

*HĐ2:

Từ CTHH của Na2O , CaO , Al2O3 Hãy lập

tích số giữa hóa trị và chỉ số nguyên tử của

Nhóm trao đổi và phát biểu ( Các câu hỏi được giáo viên ghi ra giấy sẵn và dán lên bảng )

Xét các hợp chất :

Na2O ; CaO ; Al2O3 ; SO2

Ghi hóa trị Na , Ca , Al , S vào bảng con ( Sau đó GV treo bảng hóa trị để học sinh kiểm chứng lại )Đọc SGK đoạn :

“ Từ cách ………… 1H ”

Trao đổi và ghi hóa trị vào bảng

Kết luận theo SGK

Lập đúng tích số giữa hóa trị và chỉ số nguyên tử của

I/ Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào :

Người ta quy ước :

H hóa trị I

O hóa trị IIHCl : Cl có hóa trị I

H2O : O có hóa trị II

NH3 : N có hóa trị III

CH4 : C có hoa trị IV

Na2O : Na có hóa trị ICaO : Ca có hóa trị II

- Kết luận :

Hóa trị của một nguyên tố là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử

( hay nhóm nguyên tử)Được xác định theo hóa trị của H ( I ) và hóa trị của O ( II )

II/ Quy tắc hóa trị :

Trang 37

phút cùng nguyên tố rồi nêu nhận xét về cách

tính này ?

(H) Phát biểu quy tắc hóa trị ?

(H) Aùp dụng quy tắc để làm gì ?

(H) Vận dụng quy tắc hóa trị trong Al2O3 thì

viết như thế nào ?

- Tính hóa trị Fe trong FeCl3

- Tính hóa trị Al trong AlCl3

cùng nguyên tố ?

- Nhận xét : ( = )

Nhóm phát biểu

Fe ( III )

Al ( III )

1/ Quy tắc : Trong hợp

chất gồm hai nguyên tố “ Tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố này bằng tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố kia ”

b y

a II

- Fe2(SO4)3  a = III

4/ Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau : ( 10 phút)

2 Xác định hóa trị của mỗi nguyên tố trong các hợp chất sau đây :

a/ KH ; H2S ; CH4

b/ FeO ; Ag2O ; SiO2

3/ Công thức hóa học K2SO4 phù hợp đúng theo quy tắc hóa trị vì : x = x

4/ (a) Tính hóa trị của mỗi nguyên tố trong các hợp chất sau đây : Biết

Cl ( I ) ; ZnCl2 ; CuCl ; AlCl3

(b) Tính hóa trị Fe trong FeSO4 ; Fe(NO3)3 ; FePO4

* Học thuộc lòng hóa trị một số nguyên tố phổ biến

Ngày soạn : 14/10/2007

Biết lập công thức hóa học của hợp chất (dựa vào giá trị các nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử )

2 Kỹ năng : Rèn kỹ năng lập công thức tính toán, hóa trị của nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử

- Bảng ghi hóa trị một số nguyên tố ( Bảng 1/42 )

- Bảng ghi hóa trị một số nhóm nguyên tử ( Bảng 2/43 )

Trang 38

1/ Hãy xác định hóa trị của mỗi nguyên tố trong các hợp chất sau:NO2 ; H2S ; Fe2O3 ; CaH2

2/ Nêu quy tắc hóa trị với hợp chất hai nguyên tố , giải thích CTHH của Na2SO4 là phù hợp với quy tắc hóa trị

* Giới thiệu bài : Tiết học trước ta đã vận dụng quy tắc hóa trị để xác định hóa trị một nguyên tố

Hiểu được hóa trị , biết được hóa trị nhưng làm thế nào để lập được CTHH cũng như viết đúng CTHH ?

- Lập CTHH của hợp chất tạo bởi

S(VI ) và O ?

- Hướng dẫn cách viết

(H) Aùp dụng quy tắc về hóa trị thế

nào ? Hãy chuyển thành tỷ lệ

+ Thường thì tỷ lệ số nguyên tử

trong phân tử là những số đơn giản

Trả lời x = 1 ; y = 3 Và viết thành CTHH

Học sinh thảo luận và trình bày cụ thể các bước

b/ Lập CTHH của hợp chất theo hóa trị :

* Lập CTHH hợp chất biết :

S (VI) ; O 1/ Công thức dạng chung

SVI xOII y 2/ Theo quy tắc hóa trị :

x VI = y II3/ Chuyển thành tỷ lệ :

Na2SO4

học nhanh.

GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đưa

ra cách lập công thức nhanh

HS thảo luận :

1 Nếu a=b thì x=y=1

2 Nếu a ≠b và tỉ lệ a:b (tối giản) thì x=b, y=a

3 Nếu a:b chưa tối giản thì giản ước để có á : b, và lấy x=b,, y = á

Ví dụ 3 : Lập công thức hóa học của hợp chất gồm Na(I) và S(II)

GV yêu cầu HS áp dụng làm nhanh

Ví dụ 3 : Lập CTHH của hợp chất

gồm : Na (I) và S(II)

- HS thảo luận nhóm trả lờiCTHH : Na2S Giải : Công thức dạng chung : II

y

I

xS Na

Ta lấy : x=b=II y=a=ICông thức đúng : Na2S

Trang 39

4/ Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học tiếp theo :

Học kĩ bài phần 2b

Làm bài tập 7,8 trang 38SGK

Chuẩn bị tiến tới “luyện tập 2”

IV.Rút kinh nghiệm, bổ sung:

Ngày soạn: 18/10/2007

Tiết 15: BÀI LUYỆN TẬP 2

- Củng cố : Cách ghi và ý nghĩa của CTHH , khái niệm hóa trị và quy tắc hóa trị

- Rèn luyện các kỹ năng : Tính hóa trị của nguyên tố , lập được CTHH của hợp chất khi biết hóa trị

- Bảng hệ thống hóa Nội dung có ô để trống

- Một số phiếu học tập

1 Oån định tình hình lớp :

2 Kiểm tra bài cũ :

15

phút * HĐ1: Khái quát hóa nội dung - Giúp học sinh nắm dược nội dung

cần nhớ

- Phát phiếu học tập

(H) Hãy viết CTHH của :

- Khí Clo , khí Nitơ , Oâxi

- Kim loại đồng , Nhôm , Magiê

- Phi kim Photfo , lưu huỳnh và Silic

- Nước , muối ăn , Axit Sunfuric

(H) trong các công thức trên chỉ rõ

công thức đơn chất , công thức hợp

NT nào tạo nên

3 ý : Số NT của mỗi NT Phân tử khối

I/ Nội dung cần nhớ :

1/ Chất được biểu diễn bằng CTHH

Trang 40

(H) Tính hóa trị của Si trong SiO2 ?

(H)2 – Tính hóa trị của Cu, P, Fe

trong Cu(OH)2 , PCl5 , Fe(NO3)3

O

Si a 1 = 2 II  a = IV -Thảo luận nhóm

b y

a

xB

A a x = b yVận dụng

II a

O

Si 2 a 1 = 2 II

II a

SO

2

3

4) ( II

x

=

Al2(SO4)3

4.Dặn dò HS chuẩn bị cho tiết học sau : ( 10 phút)

-Bài tập 11.2/14 SBT : Công thức đúng (C ) XY

-Bài tập 11.5/14 SBT : Công thức đúng Al2O3

Công thức sửa : AlCl3 ; Al(NO3)3 ; Al2S3 ; Al2(SO4)3 ; Al(OH)3 ; AlPO4

* Hợp chất A có chứa nhóm nguyên tố X gồm Nitơ và Hyđrô hóa trị (I) và nhóm PO4 (III) Biết phân tử khối của A là 149

Tìm CT A và nêu ý nghĩa của công thức này

- Coi công thức A là Xx(PO4)y  I x = y III

x = 3 và y = 1  công thức của A là X3PO4

Ta có : 3X + 95 = 149  X = 18 Do X chứa N và H nên X là NH4 Vậy công thức A là (NH4)3PO4

* Ý nghĩa : Chất A gồm 4 nguyên tố là N , H , P , O

Một phân tử A chứa 3N ; 12H ; 1P ; và 4O

Bài tập : Một loại sắt sunfua chứa 63,6% Fe và 36,4% S Tính hóa trị của Fe trong hợp chất

* Hướng dẫn : Số nguyên tử Fe : số nguyên tử S = 1 , 14 : 1 , 14 1 : 1

32

4 , 36 : 56

6 ,

Công thức là FeS  Hóa trị của Fe là II

Bài tập : Một loại sắt clorua chứa 34,46% Fe và 65,54 % Cl Tính hóa trị của Fe trong hợp chất ?

Định dạng
Số trang	175
Dung lượng	2,02 MB