Văn 6 (Tiết 89-90)

-Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người.. 1.Bức tranh thiên nhiên trên sơng Thu Bồn được miêu tả theo hành trình vượt thác là: -Cảnh đẹp êm đề

TUẦN: 23(24-29/1/2011) Ngày soạn: 17/1 Ngày dạy: 25/1 Lớp: 61

Tiết: 89 Văn bản: VƯỢT THÁC

(Trích Quê nội- Võ Quảng)

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm.

-Thấy được giá trị nội dung và nghệ thuật độc đáo trong Vượt thác.

1.Kiến thức:

-Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao động

-Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người

2.Kỹ năng:

-Đọc diễn cảm: giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên

-Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích

II.Chuẩn bị: Gv: Tranh, ảnh, bảng con Hs: Soạn bài, đọc trước.

III Tổ chức hoạt động dạy & học.

HĐ 1: Ổn định SS: 61:

HĐ 2: Kiểm tra bài cũ:

1 Kể tĩm tắt truyện Bức tranh của em gái tơi?

2.Em cĩ nhận xét như thế nào về Người anh của Kiều Phương?

HĐ 3: Giới thiệu bài mới.

HĐ 4: Bài mới: VƯỢT THÁC

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN.

A Tìm hiểu chung.

-Đọc rị ràng, đúng yêu cầu văn bản

1.Nêu sơ lược tác giả?

*H trình bày:

*G chốt lại:

2 Văn bản Vượt thác trích từ tác phẩm nào? Cho biết bố cục văn

bản?

*H trình bày:

*G chốt lại:

a.Cảnh thuyền nhổ sào, ngược dòng sông, chuẩn bị vượt nhiều thác

nước

b.Cảnh dượng Hương Thư chỉ huy thuyền vượt thác

c.Qua nhiều lớp núi, thuyền lại tiến tới vùng đồng ruộng Cao

Nguyên

3.Chú thích SGK tr 39

*H trình bày:

*G chốt lại:

B Đọc hiểu văn bản.

I Nội dung.

A Tìm hiểu chung.

1.Võ Quảng (1920-2007) quê ở Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết truyện cho thiếu nhi

2.Vượt thác trích từ chương XI của tập truyện ngắn Quê nội-tác phẩm viết

về cuộc sống ở một làng quê ven sơng Thu Bồn trong những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

B Đọc hiểu văn bản.

I Nội dung.

1.Bức tranh thiên nhiên trên sơng Thu Bồn được miêu tả theo hành trình vượt thác là:

-Cảnh đẹp êm đềm ở những vùng đồng bằng

1 Em hãy nhận xét trình tự miêu tả và điểm nhìn để miêu tả?

*H trình bày:

*G chốt lại: Thuyền nhổ sào bắt đầu hành trình ngược dịng sơng

-Sơng rộng, chảy chầm chậm, êm ả, giĩ nồm thổi, thuyền lướt sĩng

bon bon, =>so sánh và nhân hĩa (thuyền nhớ rừng, cố lướt cho

nhanh )

2 Cuộc vượt thácđược tả như thế nào?

*H trình bày:

*G chốt lại: Cuộc vượt thác

- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon=> đến ngã ba sông…những bãi dâu

trãi ra bạt ngàn=> thuyền xuôi chầm chậm=> vườn tượt um tùm…

những chùn cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm

- Núi cao đột ngột chắn ngang=> thuyền chuẩn bị vượt nhiều thác

nước=> nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng=>

thuyền vùng vằn cứ như trụt xuống, quay đầu chạy về=> thuyền cố

lấn lên=> thuyền vượt khỏi thác

- Dòng sông chảy quanh co dọc những núi cao sừng sững=> dọc

những sườn núi những cây to mọc… như những cụ già vung tay hô

đám con cháu

- Nhân hóa, so sánh từ gợi hình

- Cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ, hoang sơ, đầy sức sống

3.Cảnh dượng Hương Thư chỉ huy con thuyền như thế nào?

*H trình bày:

*G chốt lại: Dượng Hương Thư

a.Trong đời thường

- Nói năng nhỏ nhẹ

- Tính nết nhu mì,ai gọi cũng vâng vâng, dạ dạ

=> hiền lành chân chất

b Lúc vượt thác

- Thả sào, rút sào, rập ràng, nhanh như cắt

- Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm

răng cắn chặt…như một hiệp sĩ

=> mạnh mẽ, oai phong, hùng dũng

4.Cĩ thể nĩi khái quát như thế nào về dượng Hương Thư ?

*H trình bày:

*G chốt lại: Con người lao động đầy quả cảm, bình tĩnh, dày dạng

kinh nghiệm, khiêm nhường, nhu mì trong cuộc sống

II Cho biết nghệ thuật văn bản.

III Ýcho biết nghĩa văn bản.

-Cảnh đẹp uy nghiêm của vùng núi rừng

2.Hình ảnh quả cảm của dượng Hương Thư trong cuộc vượt thác, qua

đĩ làm nổi bật vẻ đẹp hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn, hùng

vĩ

II Nghệ thuật văn bản.

-Phối hợp miêu tả cảnh thiên nhiên và miêu tả ngoại hình, hành động của con người

-Sử dụng phép nhân hĩa, so sánh phong phú và cĩ hiệu quả

-Lựa chọn các chi tiết miêu tả đặc sắc, chọn lọc

-Sử dụng ngơn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và gợi nhiều liên tưởng

III Ý nghĩa văn bản.

Vượt thác là một bài ca thiên nhiên,đất nước quê hương, về lao động; từ đĩ đã kín đáo nĩi lên tình yêu đất nước, dân tộc của nhà văn

IV Củng cố & hướng dẫn tự học ở nhà:

1.Hướng dẫn tự học:Đọc kỹ văn bản, nhớ những chi tiết miêu tả tiêu biểu.

-Hiểu ý nghĩa của các phép tu từ được sử dụng trong bài khi miêu tả cảnh thiên nhiên

-Chỉ ra những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên được miêu tả trong Sơng nước Cà Mau và Vượt thác

2.Củng cố: Bức tranh thiên nhiên trên sơng Thu Bồn được miêu tả theo hành trình vượt thác như thế nào? 3.Dặn dị: Học bài & soạn bài: Luyện nĩi quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả 4.Gv rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 18/1 Ngày dạy:25/1 Lớp: 61

Tiết: 90 Tập làm văn: LUYỆN NĨI QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

I Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh nắm.

-Nắm chắc các kiến thức về văn miêu tả được sử dụng trong bài luyện nĩi

-Thực hành kỹ năng quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

-Rèn kỹ năng lập dàn ý và luyện nĩi trước tập thể lớp

1.Kiến thức:

-Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nĩi

-Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

-Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng cụ thể

2.Kỹ năng:

-Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lý

-Đưa các hình ảnh cĩ phép tu từ so sánh vào bài nĩi

-Nĩi trước tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nĩi đúng nội dung, tác phong tự nhiên

II.Chuẩn bị: Gv: Tranh, ảnh, bảng con Hs: Soạn bài, đọc trước.

III Tổ chức hoạt động dạy & học.

HĐ 1: Ổn định SS: 61:

HĐ 2: Kiểm tra bài cũ:

1 Bức tranh thiên nhiên trên sơng Thu Bồn được miêu tả theo hành trình vượt thác như thế nào?

2 Hình ảnh dượng Hương Thư trong đời thường và lúc chỉ huy thuyền vượt thác thế nào?

HĐ 3: Giới thiệu bài mới.

HĐ 4: Bài mới:

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN.

A Tìm hiểu chung.

* Củng cố kiến thức

1.Nhắc lại Vai trị, tầm quan trọng quan sát, tưởng tượng, so sánh và

nhận xét trong văn miêu tả?

A Tìm hiểu chung.

* Củng cố kiến thức:

1.Vai trị, tầm quan trọng, ý nghĩa của việc luyện nĩi

2.Yêu cầu của việc luyện nĩi

*H trình bày:

*G chốt lại:

2.Tác phong trong khi trình bày văn miêu tả cần chú ý điều gì?

*H trình bày:

*G chốt lại:

B Luyện tập

1.Bài tập 1

*H trình bày:

*G chốt lại:

1.Bài tập 1: Nhân vật trong truyện “Bức tranh của em gái tôi”.

a.Nhân vật Kiều Phương cần chú ý.

-Hình dáng: gầy, thanh mảnh, mặt lọ lem, mắt sáng, miệng rộng,

răng khểnh,…

-Tính cách: hồn nhiên, trong sáng, nhân hậu, độ lượng, giàu lòng dị

tha,…

b Nhân vật anh Kiều Phương cần chú ý.

-Hình dáng: cũng có thể là gay, cao, đẹp trai, sáng sủa,…

-Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen, mặc cảm, ân hận, ăn năn, hối lỗi,…

-Hình ảnh người anh trong tranh và ngoài đời không khác nhau

Hình ảnh người anh trong tranh do em gái vẽ thể hiện bản chất tính

cách của người anh qua cái nhìn trong sáng, nhân hậu của em gái

2.Bài tập 2

*H Thảo luận trình bày:

*G chốt lại:

Nói về anh (chị) mình, cần chú ý:

-Quan sát, tưởng tượng, liên tưởng, so sánh và nhận xét làm nổi bật

những đặc điểm chính: trung thực, không tô vẽ, làm dàn ý,…

3.Bài tập 3

*H trình bày:

*G chốt lại: Tả lại đêm trăng nơi em ở, cần chú ý:

-Đẹp, đáng nhớ, không đẹp, nhưng không thể nào quên,…

-Đêm trăng tạo nên một buổi tối đầy niềm vui của vùng quê,…

-Quan sát: Bầu trời đêm, vầng trăng, cây cối, nhà cửa, đường làng,

ngõ phố, ánh trăng, gió,…

- Tưởng tượng, liên tưởng, so sánh và nhận xét cảnh đêm trăng,…

4.Bài tập 4

*H trình bày:

*G chốt lại: Tả lại cảnh biển buổi sáng Quan sát cần chú ý: tưởng

tượng, liên tưởng, so sánh và nhận xét cảnh biển buổi sang,…

-Bầu trời như vỏ trứng, như lòng trắng trứng rồi như lòng đỏ trứng

gàBình minh: mặt trời như cầu lửa,…Bầu trời trong veo, rực sáng,

-Dựa vào dàn bài (khơng viết thành bài văn), nĩi rõ ràng, mạch lạc -Biết nĩi với âm lượng vửa đủ, cĩ ngữ điệu, diễn cảm

-Tác phong mạnh dạng, tự tin

B Luyện tập.

1.Ghi lại của việc quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong việc miêu tả các đồi tượng

-Một người thân

-Một nhân vật (trong một tác phẩm) theo càm nhận của bản thân

-Một cảnh vật

2 Lập dàn bài (chuẩn bị cho việc trình bày truốc lớp) một trong các đối tượng trên

3.Trình bày trước tập thể Lưu ý -Chọn vị trí để trình bày sao cho cĩ thể nhìn được người nghe

-Ngơn ngữ nĩi rõ ràng, tự nhiên theo

ý đã chuẩn bị

-Biết nĩi với âm lượng đủ nghe, cĩ ngữ điệu, biết biểu cảm với đồi tượng được miêu tả

3.Nghe và nhận xét phần trình bày của bạn (cả về nội dung và hình thứ)

để rút kinh nghiệm

…

-Mặt biển phẳng lì như tờ giấy xanh mịn, mát rượi, như tấm lụa

mênh mông,…

-Bãi cát lỗ chỗ dấu vết còng gió, dã tràng hì hục đào đắp suốt

đêm… Những con thuyền mệt mỏi uể oải, nằm ghếch đầu lên bãi

cát,…

5 Bài tập 5

*H trình bày:

*G chốt lại: Tuỳ khả năng tưởng tượng của mỗi HS

-Chú ý các đặc điểm nổi bật: Hình dáng cao hay thấp? To nhỏ?

Khoẻ mạnh như thế nào? Dũng cảm?

IV Củng cố & hướng dẫn tự học ở nhà:

1.Hướng dẫn tự học: Xác định đối tượng miêu tả cụ thể, nhận xét và làm rõ nhận xét đĩ qua các chi tiết, hình

ảnh tiêu biểu

-Lập dàn ý cho bài văn miêu tả

2.Củng cố: Thơng qua bài tập

3.Dặn dị: Học bài & soạn bài: Chương trình địa phương (Tiếng Việt)- Phương pháp miêu tả.

4.Gv rút kinh nghiệm: