Bố cục và phương pháp lập luận...

- Lập ý bao gồm: xác định luận điểm luận điểm chính và luận điểm phụ, tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn... Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận I/... * Cách sắp

NhiÖt liÖt Chµo mõng

c¸c thÇy c« gi¸o VÒ dù héi gi¶ng GVG cÊp c¬ së

§iÒn X¸, ngµy 19 th¸ng 01 n¨m 2010

? Nêu yêu cầu tìm hiểu đề và lập ý cho bài văn

nghị luận?

- Yêu cầu tìm hiểu đề là xác định đúng: vấn đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận.

- Lập ý bao gồm: xác định luận điểm (luận điểm chính và luận điểm phụ), tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn.

Bố cục và phương pháp lập

luận trong bài văn nghị luận

I/ Lí thuyết

1 Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận

1.1, Phân tích ngữ liệu:

- Văn bản “ Tinh thần yêu nước của nhân dân ta ”

(Hồ Chí Minh)

Tiết 83

Dân ta có một lòng

nồng nàn yêu nước

Lịch sử ta đã có

nhiều cuộc kháng

chiến vĩ đại

Đồng bào ta ngày

nay cũng rất xứng

đáng

Bổn phận của

chúng ta

truyền thống quý báu

Bà Trưng

Bà Triệu

- từ đến

- từ đến

- từ đến

giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước kháng chiến.

mỗi khi Tổ quốc

bị xâm lăng lũ cướp nước

chúng ta phải ghi nhớ

đều giống nhau nơi lòng yêu nước

I

II

III

(1)

(2)

(3)

(4)

* Nhận xét:

* Văn bản gồm 3 phần: P1: đoạn 1

P2: đoạn 2 và đoạn 3

P3: đoạn 4.

* Các câu văn thể hiện luận điểm trong văn bản:

+ Đoạn 1: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nư

ớc.

+ Đoạn 2 : Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến

vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta.

+ Đoạn 3: Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng

đáng với tổ tiên ta ngày trước.

+ Đoạn 4: Bổn phận của chúng ta

Lịch sử ta đã có

nhiều cuộc kháng

chiến vĩ đại Luận điểm phụ

Thân bài

Luận điểm xuất phát

Mở bài

Dân ta có một lòng

nồng nàn yêu nước

Đồng bào ta ngày

nay cũng rất xứng

đáng

Luận điểm phụ

Thân bài

Bổn phận của

chúng ta Luận điểm kết luận

Kết bài

* Cách sắp xếp, trình bày các luận điểm, luận cứ:

- Mối quan hệ hàng ngang:

+ Hàng ngang thứ 1 lập luận theo quan hệ nhân quả:

Lòng yêu nước Truyền thống Sức mạnh

+ Hàng ngang thứ 2 lập luận theo quan hệ nhân quả:

Lịch sử

đã chứng tỏ Bà Trưng Bà Triệu Chúng ta phải ghi nhớ + Hàng ngang thứ 3 lập luận theo quan hệ tổng - phân - hợp:

Đưa ra

nhận định Dùng dẫn chứng minh Kết luận

+ Hàng ngang thứ 4 lập luận theo quan hệ suy

luận tương đồng:

Từ truyền thống Suy ra bổn phận

của chúng ta

Mối quan hệ theo hàng dọc được tác giả trình bày và dẫn dắt như thế nào?

- Hàng dọc có kết cấu là những suy luận tương đồng theo thời gian:

Bổn

phận

Thời hiện

tại

Lòng yêu

nước

Trong

quá khứ

Luận điểm xuất phát

Luận điểm phụ

Luận điểm phụ

Luận điểm kết luận

Có thể lập luận theo nhiều phương pháp lập luận khác nhau:

Suy luận

nhân quả, tổng phân hợp, suy

luận tương

đồng,

3 Ghi nhớ (sgk-T31)

- Bố cục của bài văn nghị luận:

+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối

với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.

+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của

bài bằng nhiều luận điểm phụ.

+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư

tưởng, thái độ, quan điểm của bài.

- Phương pháp lập luận: suy luận nhân quả, suy luận tương đồng,

Bài tập nhanh

Lập luận trong bài văn nghị luận là cách đưa ra những luận

cứ để dẫn người đọc, người nghe đến kết luận hay quan

điểm mà người viết hướng tới là

đúng hay sai ?

Văn bản: Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn

(Theo Xuân Yên)

ở đời có nhiều người đi học, nhưng ít ai biết học cho thành tài.

Danh họa I-ta-li-a Lê-ô-na đơ Vanh-xi (1452-1519) thời còn bé, cha thấy có năng khiếu hội hoạ, mới cho theo học danh hoạ Vê-rô-ki-ô Đơ Vanh-xi thì muốn học cho nhanh, nhưng cách dạy của Vê-rô-ki - o rất

đặc biệt Ông bắt cậu bé học vẽ trứng gà mấy chục ngày liền, làm cậu

ta phát chán Lúc bấy giờ thầy mới nói: “Em nên biết rằng trong một

nghìn cái trứng, không bao giờ có hai cái có hình dáng hoàn toàn

giống nhau! Cho dù là một cái trứng, chỉ cần ta thay đổi góc nhìn nó lại hiện ra một hình dáng khác Do vậy nếu không cố công luyện tập thì không vẽ đúng được đâu! ” Thầy Vê-rô-ki-ô còn nói, vẽ đi vẽ lại cái

trứng còn là cách luyện mắt cho tinh, luyện tay cho dẻo Khi nào mắt tinh tay dẻo thì mới vẽ được mọi thứ Học theo cách của thầy quả nhiên

về sau Đơ Vanh-xi trở thành hoạ sĩ lớn của thời Phục hưng.

Câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh-xi cho người ta thấy chỉ ai chịu khó luyện tập động tác cơ bản thật tốt, thật tinh thì mới có tiền đồ Và cũng chỉ có những ông thầy lớn mới biết dạy cho học trò những điều cơ bản nhất Người xưa nói, chỉ có thầy giỏi mới đào tạo được trò giỏi, quả

II Luyện tập:

Đọc văn bản Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn “ ”

và trả lời các câu hỏi

? Bài văn nêu lên tư tưởng gì ?

a.Vấn đề, tư tưởng: Học cơ bản mới có thể thành tài.

? Tư tưởng ấy thể hiện ở những luận điểm nào ?

- Tư tưởng ấy được thể hiện qua đoạn đầu (câu 1) và đoạn cuối

(câu cuối cùng) Đó là những câu mang luận điểm.

? Bài văn có bố cục mấy phần ? Hãy cho biết cách lập luận trong bài ?

b Bố cục: 3 phần

- Mở bài: Dùng lối lập luận đối chiếu so sánh để nêu luận điểm: “ít

ai biết học cho thành tài”.

- Kết bài: Lập luận theo lối nhân quả.

- Có chịu khó học tập các kiến thức cơ bản tốt nên mới có tiền

đồ

củng cố

? Nêu bố cục của bài văn nghị luận ?

? Bài văn nghị luận thường lập luận như thế nào ?

- Bố cục của bài văn nghị luận:

+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối

với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.

+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài

bằng nhiều luận điểm phụ.

+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư tưởng,

thái độ, quan điểm của bài.

- Phương pháp lập luận:

Suy luận nhân quả, suy luận tương đồng,

hướng dẫn về nhà

1 Học bài cũ:

- Học thuộc ghi nhớ.

- Nắm chắc nội dung bài học và

hoàn thành bài tập

2 Chuẩn bị bài mới:

- Chuẩn bị bài: Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận

- Soạn bài: Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

theo