Bình Ngô đại cáo chỉ việc enter

PHẦN I 2.NHÀ VĂN CHÍNH LUẬN KIỆT XUẤT Tác phẩm tiêu biểu: Quân trung từ mệnh tập; Bình Ngô đại cáo Tư tưởng chủ đạo: Nhân nghĩa,yêu nước thương dân.. Đọc hiểu Tư tưởng nhân nghĩa được N

Nguyễn Trãi

PHẦN I: TÁC GIẢ

- Nguyễn Trãi 1380 -1442 , Hiệu là Ức Trai

- Quê gốc : làng Chi Ngại, huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương)

- Xuất thân trong gia đình có truyền thống : yêu nước và văn hóa, văn

học

- Cuộc đời có nhiều thăng trầm:

+ Thưở thiếu thời phải chịu nhiều mất mát, đau thương

Nêu những nét chính về cuộc đời Nguyễn Trãi?

+ Lớn lên trong thời loạn lạc

+ Có công lớn trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông.

+ Chịu nỗi oan khiên thảm khốc

 Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc văn võ song toàn, một nhà văn

hóa lớn, cuộc đời tiêu biểu cho 2 phương diện: anh hùng và bi kịch.

PHẦN I

Văn bia Vĩnh Lăng …

Địa lý:Dư địa chí.

Nêu những tác phẩm chính của Nguyễn Trãi?

*Chữ Nôm: Quốc âm thi tập

PHẦN I

“Thơ nôm Nguyễn Trãi bông hoa đầu mùa tuyệt đẹp

của thơ Nôm Việt Nam” (Lê Trí Viễn)

PHẦN I

2.NHÀ VĂN CHÍNH LUẬN KIỆT XUẤT

Tác phẩm tiêu biểu: Quân trung từ mệnh tập; Bình Ngô

đại cáo

Tư tưởng chủ đạo: Nhân nghĩa,yêu nước thương dân.

Nghệ thuật: đạt đến trình độ nghệ thuật mẫu mực về

văn chính luận,luận điểm vững chắc,lập luận sắc

bén,giọng điêu linh hoạt.

3.Nguyễn Trãi - Nhà thơ trữ tình sâu sắc

+ Vừa là người anh hùng vĩ đại vừa là con người trần thế

+ Nguyễn Trãi dành nhiều tình yêu cho thiên nhiên đất nước, con người, cuộc sống…

Lòng yêu thiên nhiên vạn vật là kích thước để đo một tâm hồn”

(Xuân Diệu)

 Khía cạnh con người trong thơ Nguyễn Trãi chính là vẻ đẹp

nhân bản góp phần nâng người anh hùng lên tầm nhân loại

PHẦN I T m t s câu th , bài th em hi u gì v ừ ộ ố con ng ơ ườ i NT ? ơ ể ề

Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, một nhân vật toàn tài hiếm có nhưng lại phải chịu những oan khiên thảm

khốc

Nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, danh nhân văn hoá thế giới, có những đóng góp lớn cho sự phát triển của văn hoá, văn học dân tộc:

Về nội dung: Hội tụ hai nguồn cảm hứng: yêu nước và

nhân đạo.

Về nghệ thuật: đóng góp về thể loại và ngôn ngữ, khai

sáng văn học tiếng Việt

PHẦN I Nêu c m nh n c a em v cu c đ i và ả ậ ủ ề ộ ờ

th văn Nguy n Trãi? ơ ễ

2 Thể loại “cáo”

- Cáo là thể văn nghị luận có từ thời cổ.

- Đối tượng sử dụng : Vua, Chúa hoặc thủ lĩnh.

- Nội dung: Trình bày một chủ trương, một sự nghiệp, hay tuyên ngôn một sự kiện

đặc điểm của thể cáo?

- Cáo - Cáo thường.

- Đại cáo

- Thường viết theo thể tứ lục, lối văn biền ngẫu.

4 Bố cục TP: 4 phần

Nêu luận đề chính nghĩa.

Vạch rõ tội ác của kẻ thù.

Kể lại quá trình chiến đấu của nghĩa quân.

Tuyên bố chiến thắng, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa.

Nêu bố cục của tác phẩm?

nhân nghĩa – yên dân

điếu phạt - trừ bạo

a.Tư tưởng nhân nghĩa

lập trường nhân nghĩa gắn liền với chống xâm lược.

1 Luận đề chính nghĩa

II Đọc hiểu

Tư tưởng nhân nghĩa được Nguyễn Trãi nêu trực tiếp qua những câu văn nào? Cốt lõi tư tưởng

nhân nghĩa của Nguyễn Trãi là gì?

So sánh với tư tưởng nhân nghĩa của HCM?

- Các yếu tố cơ bản để xác định độc lập dân tộc:

+ Xưng đế Giọng văn đĩnh đạc, trịnh trọng

Tư tưởng mới mẻ sâu sắc, thể hiện lòng yêu nước và

tự hào dân tộc

Em hãy đọc kĩ đoạn “ Như nước … cho đến

đời nào cũng có” và cho biết tác giả khẳng

định quyền độc lập trên những phương

diệnnào? Cách viết ra sao để nhằm khẳng định chủ quyền và thể hiện niềm tự hào dân tộc?

Nhóm 1 : Tác giả đã vạch trần âm mưu, tố cáo,lên án nhữngchủ

trương cai trị thâm độc nào của giặc Minh? Tại sao nói đây là những chủ trương cai trị phản nhân nghĩa?

Nhóm 2 : Nguyễn Trãi đã tố cáo mạnh mẽ những hành động tội ác

bằng những câu văn đầy hình tượng như:

- Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

- Thằng há miệng, đứa nhe răng máu mỡ bấy no nê chưa chán.

- Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội

Dơ bẩn thay nước Đông hải không rửa sạch mùi.

Em hãy phân tích những câu văn trên và làm rõ cảm xúc của tác giả khi tố cáo tội ác quân thù.

Nhóm 3 : Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn văn trên các

phương diện lập luận, bút pháp, giọng điệu, cách xây dựng hình ảnh, hình tượng…?

2 Tố cáo tội ác giặc Minh

Nhóm 1: Tác giả đã vạch trần âm mưu, tố cáo,lên án những chủ trương cai trị thâm độc nào của giặc Minh? Tại sao nói đây

là những chủ trương cai trị phản nhân nghĩa?

-Âm mưu:

+ Mượn danh nghĩa “ Phù Trần diệt Hồ” để thôn tính nước ta.

- Chủ trương cai trị phản nhân nghĩa:

+ Huỷ hoại cuộc sống con người.

+ Huỷ hoại môi trường sống.

+ Vơ vét của cải.

+ Bóc lột dã man.

- Vì: Vừa gây tội ác đối với con người, vừa coi thường

đạo hiếu sinh của trời đất.

2.Tố cáo tội ác giặc Minh

Nhóm 2:

Nguyễn Trãi đã tố cáo mạnh mẽ những hành động tội ác bằng những câu văn đầy hình tượng như:

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

nê chưa chán.

c.) Độc ác thay trúc Nam sơn không ghi hết tội

Dơ bẩn thay nước Đông hải không rửa sạch mùi.

Em hãy phân tích những câu văn trên và làm rõ cảm xúc của tác giả khi tố cáo tội ác quân thù.

1 Những câu văn giàu hình tượng

Câu a : Tình cảnh thê thảm của người dân vô tội.

Tội ác man rợ thời trung cổ

Hình ảnh vừa chân thực, cụ thể vừa tổng hợp , khái

Câu c : Tội ác chồng chất của kẻ thù :

Lấy cái vô hạn (trúc Nam sơn) để nói cái vô hạn (tội ác

của giặc);Dùng cái vô cùng(nước Đông hải) để nói cái vô

cùng (sự nhơ bẩn của kẻ thù).

Câu văn đầy hình tượng và đanh thép

2 Cảm xúc Cảm thương tha thiết Uất hận sôi trào

Nghẹn ngào tấm tức

Nhóm 3: Phân tích nghệ thuật đặc sắc của đoạn

văn trên các phương diện lập luận, bút pháp, giọng điệu, cách xây dựng hình ảnh, hình tượng…?

Nghệ thuật:

-Trình tự lập luận logic, chặt chẽ.

- Kết hợp nhuần nhuyễn chất chính luận và chất

văn chương

- Giọng điệu: linh hoạt.

- Xây dựng hình ảnh, hình tượng giàu sức biểu

cảm…

Tóm lại: Cách kể tội, luận tội đặc sắc Chỉ trong một số câu văn biền ngẫu linh hoạt, nhưng đây thực sự đã là một bản án đanh thép, đẫm máu và nước mắt

Hãy cho biết vai trò vị trí của hai câu kết thúc đoạn hai?

“Lẽ nào trời đất dung tha?

Ai bảo thần nhân chịu được?”

Lời luận tội được viết bằng một sự dồn nén cảm xúc

cao độ.

Lời hịch kích động; chuẩn bị triển khai ý đoạn 3

3 Qúa trình chiến đấu và chiến thắng của nghĩa quân

a.Hình tượng chủ tướng Lê Lợi

-Xuất thân: từ nông dân, từ chốn rừng núi,

- vì dân mà dấy nghĩa

- Có lòng căm thù giặc sâu sắc, lí tưởng hoài bão lớn,

có tinh thần, quyết tâm chiến đấu

=> Đó là những phẩm chất lớn lao, sâu sắc của người anh hùng, xứng đáng là linh hồn, lãnh tụ của nghĩa quân.

?

Các gđ kháng

chiến Nghiã quân Lam Sơn Giặc Minh

-Giai đoạn

đầu - Yếu, thiếu - Đang hùng mạnh

-Giai đoạn sau - Tiến ra phía Bắc

- Vây thành, diệt viện,tổng phản công, toàn thắng

-Bị bao vây, bị tiêu diệt, bị bắt, phải đầu hàng , thất bại

b.Qúa trình chiến đấu và chiến thắng

Trước: điều binh thủ hiểm…

-Ta: Sau: sai tướng chẹn đường…

→ Thế trận chủ động, thể hiện sự lớn mạnh của nghĩa quân

về mọi mặt.

Khiếp vía … vỡ mật, xéo lên nhau chạy thoát thân…

-Giặc: Ngày 18… Liễu Thăng thất thế, ngày 20…cụt đầu.

…Lương Minh bại trận tử vong, Lí Khánh cùng kế tự vẫn.

Sĩ tốt kén người hùng hổ.

Ta : Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh.

Gươm mài đá, đá núi …mòn.

Voi uống nước… sông …cạn.

Đánh một trận sạch không kình ngạc

Diễn biến: Đánh hai trận tan tác chim muông.

Nổi gió to trút sạch lá khô.

Thông tổ kiến, phá toang đê vỡ.

→ Chiến thắng lẫy lừng, vang dội.

Nghệ thuật tượng trương, phóng đại, nhằm diễn đạt sức mạnh vô song của quân ta

- GIẶC:

+ Đô đốc Thôi tụ lê gối …tạ tội.

+ Thượng thư Hoàng Phúc trói tay…xin hàng.

+ Lạng Giang, … thây chất đầy đường

+ Xương Giang, …máu trôi đỏ nước.

+ …khiếp vía mà vỡ mật

+… xéo lên nhau chạy thoát thân.

+ Quân giặc các thành …ra hàng

→ Thất bại nhục nhã, ham sống sợ chết phải rút quân về nước

4.Lời tuyên bố

Lời tuyên bố trang nghiêm, trịnh trọng

về nền độc lập dân tộc,chủ quyền đất

nước đã được lập lại.

Đề cao truyền thống và công lao của tổ tiên

-> Khẳng định niềm tin và quyết tâm xây dựng đất nước

III TỔNG KẾT

1/ Giá trị nội dung

Đại Việt ở thế kỉ XV.Bài Cáo đã nêu luận đề chính nghĩa,

tố cáo tội ác của giặc Minh, tái hiện lại quá trình kháng chiến thắng lợi để đi đến lời tuyên bố độc lập hòa bình trang trọng

2 Giá trị nghệ thuật:

chương ( tự sự - trữ tình - biểu cảm) với cảm hứng nổi bật xuyên suốt là cảm hứng anh hùng ca.

Tiền đề chính nghĩa

- Tư tưởng nhân nghĩa - Chân lí độc lập dân tộc

Soi sáng tiền đề vào thực tiễn

(Tố cáo giặc Minh) (Ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn)