ÁNH TRĂNG (Nguyễn Duy)

Bố cục: 3 phần* Phần 1: Khổ 1, 2, 3 * Phần 2: Khổ 4 * Phần 3: Khổ 5, 6 Quan hệ giữa tác giả với vầng trăng Sự xuất hiện của vầng trăng Cảm xúc và suy ngẫm lặng lẽ của tác giả Hồi nhỏ số

Tiết 58 Văn bản

1 Tác giả:

- là gương mặt tiêu biểu trong

lớp nhà thơ trẻ thời kháng chiến

(Nguyễn Duy)

2 Văn bản:

c Thể loại:

- “Ánh trăng” viết năm 1978 tại thành phố

Hồ Chí Minh, in trong tập “Ánh trăng”-

đạt giải A của Hội nhà văn Việt Nam (1984).

d Bố cục: 3 phần

* Phần 1: Khổ 1, 2, 3

* Phần 2: Khổ 4

* Phần 3: Khổ 5, 6

Quan hệ giữa tác giả với vầng trăng

Sự xuất hiện của vầng trăng

Cảm xúc và suy ngẫm lặng lẽ của tác giả

Hồi nhỏ sống với đồng với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố quen ánh điện, cửa gương vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn-đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình.

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện,cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

1 Hình ảnh vầng trăng cùng cảm xúc của nhà thơ:

a Vầng trăng là một hình ảnh thiên nhiên khoáng đạt, hồn nhiên, tươi mát

 Trong quá khứ

- Tuổi thơ

với đồng với bể

với sông Gắn bó - gần gũi

với thiên nhiên, với vầng trăng

- Chiến tranh ở rừng

Vầng trăng

Tri kỉ

Tình nghĩa

Đẹp, bình dị, ẩn chứa tâm hồn quê hương

Vầng trăng có ý nghĩa vĩnh hằng (không bao giờ quên)

(trăng - người hiểu biết, yêu

quý, thân thiết nhau)

(gắn bó suốt từ hồi nhỏ đến lúc ở chiến trường)

 Trong hiện tại:

- Vầng trăng bị lãng quên (người dưng)

- Thay đổi cuộc sống

- Mất điện đột ngột

- Vội, bật, tung hối hả, khẩn trương

- Vầng trăng xuất hiện

 Thức dậy biết bao cảm xúc và suy ngẫm của tác giả.

b Vầng trăng còn có ý nghĩa biểu tượng:

- Trăng tròn vành vạnh

Vẻ đẹp nguyên vẹn, không phai mờ

- Nhân hóa: Trăng Con người cụ thể

Một người bạn Một nhân chứng

- Biểu tượng cho quá khứ tình nghĩa.

- Biểu tượng cho vẻ đẹp bình dị và vĩnh hằng của đời sống.

Trăng: im phăng phắc

Con người: giật mình

Nhân vật trữ tình phải nhìn lại chính mình, tìm lại những điều lãng quên trong quá khứ nhất

là quá khứ đẹp và bất diệt

Vầng trăng

(Nguyễn Duy)

2 Chủ đề và ý nghĩa khái quát của bài thơ:

- Là lời tự nhắc nhở thấm thía về thái độ tình cảm đối với những năm tháng quá khứ gian lao, tình nghĩa, đối với thiên nhiên, đất nước bình

Với giọng điệu tâm tình tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu cảm, Ánh trăng của Nguyễn Duy như một lời tự nhắc nhở về những năm tháng gian lao đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, hiền hậu Bài thơ có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố ở người đọc thái độ sống

“uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ.

Ghi nhớ:

A B C D

5 1

Vì ta vốn hay giật mình.

Vì trăng đã gợi lại kỷ niệm xưa.

Vì ta đã khơng phải mà trăng

thì rộng lượng.

Vì trăng rất cao và rất xa.

Câu 1: Tại sao ánh trăng im phăng

phắc lại làm cho ta giật mình?

Hết giờ HẾT GIỜ

A B C D

5 1

HẾT GIỜ

Sống ân nghĩa, thủy chung.

Bao dung và độ lượng.

Khơng được vơ ơn, thay lịng

đổi dạ.

Cả A, B, C đều đúng.

Câu 2: Bài thơ “Ánh trăng” đã để lại trong tâm hồn người đọc những bài học thấm thía về đạo lí?

A B C D

5 1

Câu 3: Từ “mặt” ở câu thơ “ngửa mặt

lên nhìn mặt” là hiện tượng:

A B C D

5 1

CỦNG CỐ - LUYỆN TẬP.

Tại sao bài thơ có nhan đề là “ánh trăng” trong khi đó xuyên suốt các khổ thơ tác giả đều dùng từ “vầng trăng”?

- Vầng trăng là biểu tượng của cuộc sống đẹp, ánh trăng là ánh sáng của triết lí về cuộc sống - Bài thơ có tên là “Ánh trăng”nhưng các khổ thơ tác giả đều viết “vầng trăng” đến khổ thơ cuối mới xuất hiện từ “ánh trăng” “Ánh trăng” chính là sự quy tụ, kết tinh đẹp nhất của vầng trăng tạo nên chiều sâu tư tưởng của ý thơ đồng thời nâng vẻ đẹp của bài thơ

Hướng dẫn chuẩn bị ở nhà:

- Đọc và tìm hiểu văn bản.

- Đọc thuộc và diễn cảm bài thơ.

- Chuẩn bị: Đọc-soạn văn bản “Làng”

(Kim Lân).



MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM

Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện,cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Nhận xét về bố cục và sự kết hợp giữa tự sự với trữ tình:

- Bài thơ là câu chuyện nhỏ, kể theo trình

THẢO LUẬN NHÓM:

Theo em vì sao vầng trăng và con người trở nên xa lạ, cách biệt như thế?

- Thời gian cách biệt (tuổi thơ-người lính-công chức)

- Không gian khác biệt (làng quê-rừng núi-thành phố)

- Điều kiện sống cách biệt ở đô thị (khép kín, chật hẹp, phương tiện hiện đại)

MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM