bài 12 viêm thực quản mãn tính

Nguyên nhân gây bệnh thường là những loại viêm đặc biệt như lao, giang mai, nấm, hoặc những nguyên nhân thông I.. Soi thực quản cho thấy những vết loét nham nhở ở đoạn trên của thực quản

Bài 12:

VIÊM THỰC QUẢN MÃN TÍNH

Viêm thực quản mãn tính là một bệnh ít khi gặp Nguyên nhân gây bệnh thường là những loại viêm đặc biệt như lao, giang mai, nấm, hoặc những nguyên nhân thông

I Lao thực quản.

Lao thực quản rất hiếm có và chỉ thấy ở những người bị lao phổi nặng Triệu chứng lâm sàng rất nghèo nàn và thường lẫn lộn với triệu chứng lao họng - thanh quản như nuốt đau, chảy nhiều nước bọt, nôn ọe

Soi thực quản cho thấy những vết loét nham nhở ở đoạn trên của thực quản Sinh thiết giúp chúng ta khẳng định đây là bệnh tích lao Trong một số trường hợp, bệnh không có triệu chứng và không được chẩn đoán lúc bệnh nhân còn sống mà chỉ phát hiện bệnh sau khi chết, trên bàn mổ tử thi

Khi mổ đại thể, chúng ta thấy ba loại bệnh tích: tổ chức quá phát làm hẹp thực quản, loét niêm mạc kiểu lao, lỗ rò vào hạch chung quanh thực quản

Lao thực quản là một bệnh thứ phát Vi khuẩn lao có thể xuất phát từ đờm rồi xâm nhập vào niêm mạc thực quản do những vết sây xát đã có sẵn, hoặc vi khuẩn có thể đi từ các bộ phận kế cận như hạch lao vào niêm mạc thực quản

Điều trị lao thực quản phải dựa vào điều trị lao phổi Thương tổn thực quản là thứ yếu, thương tổn phổi, họng mới là chính Streptomyxin, Rimifon, P.A.S đóng vai trò chủ yếu trong quá trình điều trị

II Giang mai thực quản.

Giang mai thực quản thuộc vào thời kỳ thứ ba Bệnh thường khu trú ở hai đầu của ống thực quản Thương tổn chính là gôm ở dưới niêm mạc, gôm sẽ loét và để lại sẹo hẹp

Trên lâm sàng, ít khi chúng ta có dịp khám bệnh nhân giai đoạn gôm, giai đoạn mà bệnh nhân nuốt đau, nuốt nghẹn và ống soi thực quản cho thấy có vết loét đặc hiệu như bờ đỏ, thành vết loét dựng đứng, hình đa vòng, đáy nát rữa màu xám…

Thường bệnh nhân chỉ đến khám tai, mũi, họng khi thực quản đã bị hẹp, không nuốt được Soi thực quản thấy có sẹo hẹp không đặc hiệu Để tìm ra nguyên nhân của sẹo hẹp, chúng ta phải tìm hiểu tiền sử bệnh nhân có bị bỏng thực quản, bị hốc xương,

bị ợ chua (dịch vị trào lên thực quản) không Nếu không có, phải nghĩ đến giang mai Phản ứng B.W và nhất là phản ứng Nelson sẽ giúp chúng ta chẩn đoán ra bệnh

Điều trị bằng thuốc chống giang mai (penixilin, bismut, thủy ngân ) chỉ có tác dụng trong giai đoạn u gôm mới hình thành, hoặc giai đoạn loét Sang giai đoạn sẹo

xơ, phải nong thực quản

III Nấm thực quản.

Bệnh nấm thực quản do actinomyces gây ra Bệnh có thể nguyên phát do nuốt phải bào tử actinomyces của bông lúa, của lá ngô vào thực quản hoặc thứ phát do bệnh tích nấm actinomyoes họng, cổ lan xuống thực quản Bệnh tích thường khu trú ở niêm mạc đoạn trên của ống tiêu hóa, từ miệng thực quản đến quai động mạch chủ Đôi khi bệnh tích vượt khỏi thực quản và xâm nhập vào trung thất

Triệu chứng chính là khó nuốt ngày càng tăng nhất là đối với chất cứng Bệnh nhân có cảm giác nghẹn, không đau Soi thực quản thấy niêm mạc bị thâm nhiễm, dày, cứng, đỏ, cổ nhiều lỗ rò, có mủ và hạt vàng đặc hiệu

Chẩn đoán có thể nhầm với ung thư vì thành thực quản bị dày cứng nhưng sự có mặt của hạt vàng sẽ làm tan mọi nghi ngờ Lấy hạt vàng đem soi kính hiển vi sẽ thấy sợi nấm actinomyoes

Tiên lượng bệnh không được tốt lắm vì thường có những biến chứng như apxe trung thất, apxe cổ với những lỗ rò dưới da

Trong điều trị nấm, người ta dùng iodua kali với liều lượng cao: mỗi ngày 4 g hoặc hơn, penixilin và tia quang tuyến X có tác dụng hỗ trợ tốt

IV Viêm thực quản thông thường.

Viêm thực quản mãn tính thông thường là một bệnh nguyên phát, không lệ thuộc vào viêm thực quản cấp tính

Nguyên nhân gây bệnh là những kích thích liên tục gây ra do thức ăn (rượu, chất chua, chất cay, thức ăn quá nóng ), do thiếu vệ sinh (sâu răng, bệnh mãn tính ở miệng ), do bụi (bụi mài đá, bụi mài kim khí ), do ứ động thức ăn (hẹp thực quản, co thắt thực quản)

Triệu chứng: bệnh nhân có cảm giác rát bỏng sau xương ức khi nuốt thức ăn, đôi khi bệnh nhân cảm thấy nghẹn và nôn ra Soi thực quản thấy có những vết trắng (mảng bạch sản) Lòng thực quản thường bị hẹp nhưng cũng có đoạn bị giãn

Bệnh kéo dài nhiều năm và hay có những đợt co thắt thực quản làm bệnh nhân khó nuốt Những mảng bạch sản có khả năng ưng thư hóa

Điều trị cơ bản là phải tìm ra nguyên nhân gây bệnh và thủ tiêu những nguyên nhân đó

Điều trị triệu chứng chỉ có tác dụng tạm thời: uống bismut chấm nitrat bạc 1%