Độc quyền ngành đường sắt bất cập và tổn thất

Khoa kinh tế

Đề tài: Độc quyền ngành đường sắt bất cập và tổn thất

GVHD: Th.s Trần Thu Vân

SVTH: Đỗ Xuân Dương 40662071

Ngô Quỳnh Trâm 40662260

Vũ Văn Hoàn 40662093

Lê Thu Thủy 40662231

Lê Văn Nam 40662148

Dương Văn Bảo 40662050

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TPHCM

KHOA KINH TẾ

Nội Dung:

I.KHÁI NIỆM ĐỘC QUYỀN

II.NGÀNH ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM

III.NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI ĐỘC QUYỀN CỦA NGÀNH

IV TỔN THẤT DO ĐỘC QUYỀN

V.BIỆN PHÁP CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ

I.KHÁI NIỆM ĐỘC QUYỀN

1.Khái niệm độc quyền:

- Độc quyền là một tình huống trong đó một công

ty hoặc một tập đoàn, một nhóm các công ty chiếm lĩnh gần như toàn bộ thị trường đối với một loại hàng hoá hoặc dịch vụ nào đó Khái niệm độc

quyền hiểu theo nghĩa hẹp là việc chiếm lĩnh thị

trường của một công ty Thị trường độc quyền là thị trường không có sự cạnh tranh do đó dẫn đến một hệ quả tất yếu là mức giá cao hơn và sản

phẩm chất lượng thấp hơn

1.Khái niệm độc quyền:

• Trong kinh tế học, độc quyền là trạng thái thị trường

chỉ có duy nhất một người bán và sản xuất ra sản phẩm không có sản phẩm thay thế gần gũi Đây là một trong những dạng của thất bại thị trường, là trường hợp cực đoan của thị trường thiếu tính cạnh tranh Mặc dù trên thực tế hầu như không thể tìm được trường hợp đáp

ứng hoàn hảo hai tiêu chuẩn của độc quyền và do đó độc quyền thuần túy có thể coi là không tồn tại nhưng những dạng độc quyền không thuần túy đều dẫn đến

sự phi hiệu quả của lợi ích xã hội

2.Nguyên nhân gây ra độc quyền:

• Trong vận hành tự nhiên của nền kinh tế có thể tạo ra những

môi trường thuận lợi hoặc những điều kiện tự nhiên để xuất hiện trạng thái độc quyền trong nền kinh tế.

• Do đặc điểm sản xuất – kinh doanh của từng ngành mà không

thể có sự tham gia của vô số các doanh nghiệp nhỏ mà chỉ xuất hiện một vài doanh nghiệp lớn chiếm tỷ trọng cao trong ngành,

có khả năng chi phối được giá cả sản xuất của ngành Trong trường hợp này tính cạnh tranh bị hạn chế do sự xuất hiện độc quyền Điều đó không có nghĩa là trong một lúc có thể xuất

hiện ngay trạng thái độc quyền hoàn toàn, mà vẫn còn tồn tại trạng thái cạnh tranh giữa các doanh nghiệp độc quyền Bất kỳ một hành động độc quyền nào nhằm tìm kiếm lợi nhuận độc quyền đều có thể dẫn đến sự gia nhập thị trường của một số doanh nghiệp khác.

2.Nguyên nhân gây ra độc quyền:

• Ví dụ:Như trên thị trường có sự độc quyền

về mặt hàng xăng dầu Cho dù giá xăng

có đắt và chất lượng không tốt thì bạn sẽ vẫn phải mua nó vì bạn vẫn cần phải đi

lại, các công ty vẫn cần nhiên liệu để đốt,

để vận hành máy móc, và ngoài ra còn rất nhiều hoạt động cần dùng đến xăng dầu

II.NGÀNH ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM:

1.lịch sử hình thành và phát triển:

- Là một trong những ngành công nghiệp lâu đời nhất

của Việt Nam

- Trong giai đoạn giữa năm 1882 và 1936 các tuyến

đuờng chính đã được xây dựng theo công nghệ của

Pháp theo loại khổ đuờng 1m và đã hình thành hệ

thống chính về Đường sắt

- Trong thời kỳ kháng chiến và cho tới khi thống nhất

đất nước, Đường sắt Việt Nam đã bị thiệt hại nặng nề Sau khi đất nước thống nhất, kể từ năm 1976 Đường sắt đã hầu hết được khôi phục lại, đặc biệt là tuyến

Đường sắt Thống nhất Bắc Nam

1.lịch sử hình thành và phát triển:

- Từ ngày 7-7-2003 Đường sắt

Việt Nam chính thức đi vào

hoạt động theo mô hình tổ chức

mới: Tổng Công ty đường sắt

Việt Nam, trong đó khối vận

tải bao gồm 4 đơn vị chính là

Công ty vận tải hành khách

đường sắt Hà Nội, Công ty vận

tải hành khách đường sắt Sài

Gòn, Công ty vận tải hàng hoá

đường sắt và Trung tâm điều

hành vận tải đường sắt

II.NGÀNH ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM:

2.Thực trạng hiện nay của

ngành đường sắt:

Đường sắt liên tiếp gặp khó khăn:

Giá nguyên, nhiên liệu đầu vào

ngày càng tăng, thời tiết diễn biến

phức tạp, mưa lũ làm sạt lở nhiều

tuyến đường

quản lý còn nhiều bất cập, nguồn

kinh phí đảm bảo hoạt động ngày

càng khó khăn, luồng hàng, tình

trạng vi phạm an toàn hành lang

ATGT đường sắt diễn ra phức

II.NGÀNH ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM:

2.Thực trạng hiện nay của

ngành đường sắt:

- Vào dịp hè hay Tết thì dù có lập

thêm tàu, nối thêm xe, vận dụng hết

khả năng hiện có ngành Đường sắt

dường như vẫn bó tay trước nhu

cầu đi tàu quá lớn của hành khách

trên 2 tuyến này

- Thái độ phục vụ của nhân viên rất

kém, không tôn trọng hành khách

trên tàu, chất lượng phục vụ cũng

không hề có sự tiến bộ trong nhiều

năm qua, trong khi toàn bộ nền

kinh tế và đặc biệt ngành giao

thông đường bộ có những bước

phát triển mạnh mẽ.

III.NGUYÊN NHÂN DẪN TỚI ĐỘC

QUYỀN CỦA NGÀNH:

• Do đặc điểm của ngành với nguồn vốn đầu tư lớn

và thời gian đầu tư tương đối dài nên rất ít đơn vị

có khả năng tham gia đầu tư

• Đối với Việt Nam ngành đường sắt do nhà nước

quản lý và duy nhất nên không có sự cạnh tranh đây là nguyên nhân của sự trì trệ

• Bản thân ngành đường sắt không chịu đổi mới

muốn độc quyền để thu lợi từ những khoản ngân sách được cấp, muốn độc quyền để "tự tung tự tác"…

IV TỔN THẤT DO ĐỘC QUYỀN

• 1 Nỗi khổ của hành

khách đi tàu:

- Vào những dịp cao điểm

như tết, hè tình trạng

hàng đoàn người chờ

trực mua vé vẫn diễn ra

từ năm này qua năm

khác Những dịp này để

mua được 1 chiếc vé về

quê bạn phải trực mua

vé từ 3h sáng để xếp

hàng mua vé

1 Nỗi khổ của hành khách đi

tàu:

• Công tác bán vé còn

nhiều bất cập, tạo kẽ hở

cho các “ cò vé” lộng

hành hoạt động

• Gía vé được hét trên

trời bởi những tay “cò

vé:

Có tiền là có tất em ơi…!!!!

IV TỔN THẤT DO ĐỘC QUYỀN

Phi lý chuyện bán vé tàu tết.

cũng như sức khỏe để mua vé

tại ga, cũng chẳng sao Bạn chỉ

cần bỏ khoảng 15%/ giá trị vé là

sẽ có một tấm vé tại bất kỳ một

cửa hàng nào đó trên đường

Cộng Hòa, Phan Văn Trị và

nhiều đường khác Trong khi,

vé trong nhà ga đã hết Điều

này chắc hẳn có sự tiếp tay của

các nhân viên trong nhà ga?

1 Nỗi khổ của hành khách đi

tàu:

• Thái độ phục vụ của nhân

viên rất kém, không tôn

trọng hành khách trên tàu,

chất lượng phục vụ cũng

không hề có sự tiến bộ

trong nhiều năm qua

• Vệ sinh trên tàu không

đảm bảo và có lẽ không

ngoa khi nói rằng:” không

nơi nào bẩn hơn phòng

vệ sinh trên xe lửa Việt

Nam

2.Tổn thất của nhà nước

năm khoảng 8 – 10% Tuy

nhiên, phần tăng này chủ yếu

do tăng giá vé chứ không xuất

phát từ tăng thị phần.

triển và mất dần thị phần cạnh

tranh so với các phương tiện

vận tải khác.

người dân muốn đi không có

vé vẫn diễn ra thường xuyên đã

gây tổn thất cho nhà nước

V.BIỆN PHÁP CAN THIỆP CỦA

CHÍNH PHỦ

• Tăng cường kiểm tra giám sát các hoạt động

bán vé công khai minh bạch

• Học hỏi những thành tựu của các nước có

ngành đường sắt phát triển

• Cần sớm cổ phần hóa ngành đường sắt để

ngành có cơ hội phát triển

• Nâng cao cơ sở hạ tầng, đào tạo đội ngũ

nhân viên chuyên nghiệp