TH- Quan sat dot bien + thuong bien

Thể lưỡng bội Thể dị bội Thể đa bộiPhân biệt một số dạng đột biến so với dạng gốc Đặc điểm hình thái... NHẬN BIẾT MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN GÂY RA BIẾN ĐỔI HÌNH THÁIĐột biến gen tạo màu sắc k

Câu 1: Thường biến là gì? Cho ví dụ Tính chất của thường biến ra sao?

Câu 2: Mức phản ứng là gì? Cho ví dụ về mức phản ứng ở cây trồng

Câu 3: Trình bày mối quan hệ giữa kiểu gen môi trường và kiểu hình Cho ví dụ

SINH HỌC 9

Phân biệt một số dạng đột biến so với dạng gốc

Đối tượng quan sát Dạng gốc Dạng đột biến

Thể lưỡng bội Thể dị bội Thể đa bội

Phân biệt một số dạng đột biến so với dạng gốc

Đặc điểm hình thái

I NHẬN BIẾT MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN GÂY RA BIẾN ĐỔI HÌNH THÁI

Đột biến gen tạo màu sắc khác nhau ở két

Con công bình thường

Con công bạch tạng (Đột biến gen) Tại vườn thú ở thủ đô

Bogota của Columbia

Đột biến gen tạo màu sắc khác nhau trên cánh bướm

Trăn bạch tạng Trăn bình thường

Trăn

Khỉ bạch tạng (ĐB gen) Cá sấu bạch tạng mắt đỏ

Sư tử bạch tạng Cọp bạch tạng và

cọp bình thường

Mèo hai màu mắt (đột biến gen)

Chuột bạch tạng, mắt đỏ

(đột biến gen)

Chuột biến đổi màu sắc

lông vàng Chuột bạch tạng và chuột bình thường

Chuột có một bên chân bị lệch về phía sau (ĐB gen lặn) Chuột bình thường

Đột biến lông dài ở trâu Bò có chân trên vai

Bò 3 sừng 2 mũi

Lợn có hai đầu, hai mỏm ba mắt (ĐB gen)

Đột biến thay đổi màu sắc ở lợn (ĐB gen)

Lợn dị dạng ở đầu và chân (ĐB gen)

Rắn hai đầu

Rắn san hô

Rắn 2 đầu bạch tạng

Dê bốn sừng Gà chín cựa

Ngheù bò dính thaân

Đột biến gen làm thay đổi răng chuột

Đột biến cấu trúc NST ở tắc kè

Bò đột biến gen (thiếu 1 chân) Cừu bị đột biến

Thỏ hai đầu ĐB NST

Meøo ba maét ÑB caáu truùc NST

Chim hai đầu ĐB NST

Gà hai đầu ĐB NST

Vòt ba chaân

Biến đổi màu sắc ở thân và đuôi chuồn chuồn (ĐB NST)

Bọ ngựa đột biến cánh xanh

Ếch dư bàn chân (ĐB cấu trúc NST

EÁch 2 thaân 6 chaân

Cóc vàng

Rùa hai đầu

Cá biến đổi gen

phát sáng Rắn 5 đầu

Cá đầu chó

Cá đầu chó

Eách sừng

Nhái hạt độc

Sự thay đổi màu sắc ở bọ cánh cứng (ĐB dị bội thể)

Trứng sáu lòng đỏ

Đột biến ở khóm rối loại

trong lần nguyên phân đầu

tiên của hợp tử

Đột biến ở dâu

1 Thực vật:

II/-NHẬN BIẾT MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN NST:

Nho ĐB ( Có nhiều màu

sắc khác nhau) Các cà chua ĐB(nhiều dạng)

Đột biến cấu trúc NST dừa có rất

nhiều đọt (ở Ô Môn)

ĐB NST (Dị bội thể) là xuất hiện vảy lá thêm ở rìa thứ hai bên phải của hạt bông

bị đột biến (hàng trên bình thườn, hàng dưới đột biến) Các dạng đột biến cấu trúc

NST ở cụm hoa lúa mì

Hoa bình thường Hoa bị đột biến

Đột biến NST ở chuối

2 Thể đa bội:

Cam không hạt (ĐB số lượng NST – Thể đa bội)

Nho tam bội (3n)

Lá lưỡng bội (2n) và lá tam bội

(3n)

Khổ qua lưỡng bội (2n) và

khổ qua tứ bội (4n)

Dưa hấu 2n và 3n

Các dạng dưa hấu 3n

3n 4n 2n

Từ sự thay đổi về lá và hoa- Thể đa bội

Hoa lan lưỡng bội(2n)

và tứ bội(4n)

Sơ đồ lai tạo đậu hà lan lưỡng

bội (2n) và tứ bội (4n)

Những lá cây dương xỉ

đa bội

4n 2n 4n 2n

Hoa lan

Hoa trà 2n

Hoa trà 3n

Cây bắp lưỡng bội và đa bội

Sự thay đổi màu sắc ở bọ cánh cứng (ĐB dị bội thể)

Sự thay đổi kích thước của cá đã

trưởng thành (4n và 2n)

Mèo rất to lớn hơn bình

thường

Em bé nhiễm chất độc dioxin Khối u trên mặt II/- Đột biến và dị tật ở người:

Thiếu ngón, dính ngón thừa ngón ở àn tay

Bàn tay biến dạng (bàn tay 2 ngón)

Hai bàn tay đều 6 ngón Đột biến ở bàn ngón tay

Bàn chân 6 ngón

Bàn chân dính liền hình đuôi cá

Mặt người có nhiều lông

Mặt người có vảy cá

Đột biến gen rối loạn sắc tố da (do ảnh hưởng quá chất)

Nhiễm chất độc diôxin

Nhiễm chất độc diôxin

Trẻ có hai đầu mọc

ngược nhau

Nhiễm chất độc diôxin, hai bé dính thân

Đột biến gen

EM BÉ BỊ BẠCH TẠNG

Vua Hoa- Rafflesia arnoldii

Hoa lớn nhất thế giới

trên các đảo Java và

Sumaitra của Indonesia;

Malaysia Hoa to nhưng

quả cực nhỏ hoa này

không rễ, không thân,

không lá nặng 4-5 kg…

Củ cải đỏ đột biến Cây phát sáng

Đột biến dưa hấu ( Hình dạng quả khác nhau)

Hoa hồng đột biến (Thu Hải Đường) ở vùng núi đá vôi

của huyện Kiên Lương (Kiên Giang)

Nấm phát sáng Nấm lưới

Sen vua Victoria regia

Lưu vực sông

Amazon, Nam Mỹ có

một giống sen lớn nhất

thế giới Đường kính

lá 2m, lớn nhất 4m

X

Hoa hồng rất nhỏ kích thước 1 cm

Củ cải đỏ ĐB dính liền Hoa hồng xanh- ĐB gen

Bắp cải to 1m47 ( 34,2 kg) to nhất thế giới

Bầu đột biến nhiều quả( 36 quả)

I – Quan sát và nhận biết một số thường biến phát sinh dưới ảnh hưởng của ngoại cảnh

 Quan sát tranh (mẫu vật), thảo

luận nhóm và hoàn thành bảng

THỰC HÀNH: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

Chậu mạ trong tối

Chậu mạ ngoài sáng Cây rau dừa

Ruộng lúa

Hải tiêu

Sâu

Bọ que

Loài giông

 Thảo luận nhóm và hoàn thành bảng

Đối

tượng môi trường Điều kiện Kiểu hình tương ứng tác động Nhân tố

Cây mạ Có ánh sáng

Trong tối Cây lúa Ven bờ

Trong ruộng Cây rau

dừa Trên bờVen bờ

Dưới nước

Đối

tượng môi trường Điều kiện Kiểu hình tương ứng tác động Nhân tố

Cây mạ Có ánh sáng Lá màu xanh Ánh sáng

Trong tối Lá màu vàng

dưỡng Trong ruộng Thân nhỏ, lá nhỏ

Cây rau

dừa Trên bờVen bờ Thân lá nhỏThân lá lớn Độ ẩm

Dưới nước Thân lá lớn hơn, một phần rễ

Ven bờ

Trong

ruộng

 Những sai khác giữa các cây lúa mọc ở 2 vị trí khác nhau trong ruộng ở vụ thứ nhất thuộc thế hệ (đời) nào?

Thuộc thế hệ thứ nhất (biến dị trong đời cá thể)

 Các cây lúa được gieo từ hạt của

2 cây lúa mọc ven bờ và cây lúa mọc trong ruộng có khác nhau không? Từ đó rút ra nhận xét gì?

Các cây lúa không có khác nhau

→ Thường biến không di truyền.

Ruộng lúa gieo từ hạt

của cây lúa ven bờ và

cây lúa trong ruộng

II – Nhận biết và phân biệt thường biến với đột biến

Chậu mạ trong tối

Chậu mạ ngoài sáng

 Quan sát tranh, thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:

 Tại sao những cây mạ mọc ở ngoài sáng lá đều

có màu xanh còn những cây mạ trong tối lá có màu vàng? Những cây rau dừa mọc ở dưới nước đều có thân to, lá to và một phần

rễ biến thành phao?

Từ đó rút ra nhận xét gì?

Cùng kiểu gen, cùng môi trường sống nên kiểu hình giống nhau

→Thường biến biểu hiện đồng loạt theo hướng xác định

III – Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với

tính trạng số lượng và chất lượng

 Quan sát 2 đám ruộng lúa của cùng một giống

nhưng được tưới nước bón phân và phòng trừ cỏ dại, sâu bệnh khác nhau.

 Năng suất ở 2 đám ruộng lúa khác nhau như thế nào? Từ đó em có nhận xét gì về ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng?

III – Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với

→ Tính trạng chất lượng ít chịu ảnh hưởng của điều kiện sống

Hạt của ruộng 1 Hạt của ruộng 2

Hoàn thành phiếu báo cáo thực hành

Chúc các em học giỏi !