Tiết 25.Từ trường

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA: 1- Thí nghiệm: a Quan sát từ phổ vừa được tạo thành bên trong và bên ngoà

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA: 1- Thí nghiệm:

a) Quan sát từ phổ vừa được tạo thành bên trong và bên ngoài ống dây có đặc điểm gì?

C1: Hãy so sánh từ phổ của ống dây và từ phổ của thanh nam châm có điểm gì giống và khác nhau?

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA: 1- Thí nghiệm:

* Giống nhau: Bên ngoài ống

dây và thanh nam châm các mạt

sắt sắp xếp thành những đường

cong nối từ đầu này sang đầu

kia.

* Khác nhau: Trong lòng ống

dây có các đường mạt sắt sắp

xếp gần như song song với nhau,

còn thanh nam châm thì không

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

b) Dựa vào các đường mạt sắt,

vẽ các đường sức từ của ống

dây.

C1:

C2: Nhận xét về hình dạng

của các đường sức từ ở bên

trong và ở bên ngoài ống

dây ?

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

C 1 :

C2: Đường sức từ ở trong

và ngoài ống dây tạo

thành những đường cong

khép kín.

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

C2 c: c Vẽ chiều của đường sức từ theo sự

định hướng của kim nam châm?

C3: Nhận xét về chiều của đường sức từ ở

hai đầu ống dây so với chiều các đường

sức từ ở hai cực của thanh nam châm.

C 3 : Giống như thanh nam châm,

tại hai đầu ống dây các đường

sức từ cùng đi vào một đầu và

cùng đi ra ở đầu kia

Lưu ý: Đầu ống dây có các đường

sức từ đi ra là cực Bắc, đầu có các

đường sức từ đi vào là cực Nam

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

C 1 :

C 2 :

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

a Phần từ phổ bên ngoài ống dây có dòng điện chạy qua và bên

ngoài thanh nam châm giống nhau Trong lòng ống dây cũng có các đường sức từ, được sắp xếp gần như song song với nhau.

b

b Đường sức từ của ống dây là những cong khép kín.

c

c Ở hai đầu của ống dây các đường sức từ có chiều đi vào ở cực Nam và đi ra ở cực Bắc.

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

C 1 :

C 2 :

C 3 :

2- Kết luận:

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

a Dự đoán: Nếu đổi chiều dòng

điện qua ống dây thì chiều đường

sức từ của ống dây có thay đổi

không ?

b Thí nghiệm kiểm tra:

dùng kim nam châm để thử

c Kết luận : Chiều đường

sức từ của ống dây phụ thuộc

vào chiều của dòng điện chạy

qua các vòng dây.

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào yếu tố nào?

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

2- Quy tắc nắm tay phải:

a) Nắm bàn tay phải, rồi đặt

sao cho bốn ngón tay hướng

theo chiều dòng điện chạy

qua các vòng dây thì ngón

cái choãi ra chỉ chiều của

đường sức từ trong lòng ống

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào: chiều

của dòng điện chạy qua các vòng dây.

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào: chiều

của dòng điện chạy qua các vòng dây.

2- Quy tắc nắm tay phải:

Nắm bàn tay phải, rồi đặt sao cho bốn

ngón tay hướng theo chiều dòng điện

chạy qua các vòng dây thì ngón cái

choãi ra chỉ chiều của đường sức từ

trong lòng ống dây

b) Áp dụng quy tắc nắm tay phải để

xác định chiều đường sức từ trong

lòng ống dây khi đổi chiều dòng

điện chạy qua các vòng dây

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào: chiều

của dòng điện chạy qua các vòng dây.

2- Quy tắc nắm tay phải: sgk

C 4: Cho ống dây AB có dòng điện : Cho ống dây AB có dòng điện

chạy qua Một nam châm thử đặt ở

đầu B của ống dây, khi đứng yên nằm A

B

Hình 24.4

N S

C 4: Đầu A là cực Nam, đầu B là cực Bắc:

III- VẬN DỤNG:

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào: chiều

của dòng điện chạy qua các vòng dây.

2- Quy tắc nắm tay phải: sgk

III- VẬN DỤNG:

C 5: Trên hình 24.5 có một kim nam châm bị : Trên hình 24.5 có một kim nam châm bị

vẽ sai chiều Hãy chỉ ra đó là kim nam châm

nào và vẽ lại cho đúng Dùng quy tắc nắm

tay phải xác định chiều dòng điện chạy qua

các vòng dây.

Hình 24.5

1

4

5

Hình 24.5

1

4

5

N S

C 5: Kim nam châm vẽ sai là kim NC số 5 :

Dòng điện trong ống dây có chiều đi vào ở

đầu A, đi ra ở đầu B.

C 4: Đầu A là cực Nam, đầu B là cực Bắc:

TIẾT 25: TỪ TRƯỜNG CỦA ỐNG DÂY CĨ

DỊNG ĐIỆN CHẠY QUA

I- TỪ PHỔ ĐƯỜNG SỨC TỪ CỦA ỐNG DÂY CÓ DÒNG ĐIỆN CHẠY QUA 1- Thí nghiệm:

2- Kết luận: sgk

II- QUY TẮC NẮM TAY PHẢI:

1- Chiều đường sức từ của ống dây có dòng điện chạy qua phụ thuộc vào: chiều

của dòng điện chạy qua các vòng dây.

2- Quy tắc nắm tay phải: sgk

III- VẬN DỤNG:

C 4: Đầu A là cực Nam, đầu B là cực Bắc:

C 5: Kim nam châm vẽ sai là kim NC số 5 :

Dòng điện trong ống dây có chiều đi vào ở

đầu A, đi ra ở đầu B.

Hình 24.6

C 6: Đầu A của cuộn dây là cực Bắc, đầu B :

là cực Nam.

BÀI TẬP:

Câu 1: Những phát biểu dưới đây, phát biểu nào là sai:

A Ta có thể xác định chiều đường sức từ của dòng điện chạy qua ống dây bằng nam châm thử.

B Ống dây có dòng điện chạy qua cũng có 2 cực như một thanh nam

châm.

C Khi đưa thanh nhôm lại gần hai đầu ống dây có dòng điện chạy qua, thanh nhôm bị hút.

D Đầu của ống dây mà các đường sức từ đi ra gọi là cực Bắc, còn đầu kia gọi là cực nam.

C

Câu 2: Một nam châm được gắn

chặt lên một chiếc xe lăn hình

bên Khi đóng khóa K, hãy cho

biết vị trí của xe so với ống dây.

A Vẫn đứng yên

B Chuyển động lại gần ống dây.

C Chuyển động ra xa ống dây.

D Xe bị quay.

K

N S

B

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1- Bài vừa học:

- Học thuộc các nội dung ghi trong bài Sử dụng thành thạo qui tắc nắm tay phải.

- Đọc mục có thể em chưa biết.

- Giải bài tập 24.1 - 24.5 SBT

*HD bài tập:

+ Dùng qui tắc nắm tay phải để xác định chiều của đường sức từ

+ Dựa vào chiều của đường sức từ xác định tên các từ cực của ống dây.

2- Bài sắp học:

- Tiết 26: SỰ NHIỄM TỪ CỦA SẮT VÀ THÉP - NAM CHÂM ĐIỆN

- Khi đặt trong từ trường sắt và thép có nhiễm từ hay không?

- Nếu có hãy so sánh sự nhiễm từ của sắt và thép?

- Ứng dụng sự nhiễm từ của sắt và thép để làm gì?