Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội, Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng, Vờn bóng âm thầm,
Trang 12/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 2Ti t 73+74 ế :
Thế Lữ
Trang 3-2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 4I Tìm hiểu chung :
1.Thơ Mới và phong trào “Thơ Mới”:
-Là thơ tự do, không hạn định về số câu, chữ, vần
- “Thơ Mới”:Một phong trào sáng tác theo thể thơ tự
do, nổi bật những năm 1932-1945
Trang 52 Một vài nét về tác giả Thế Lữ:
-Tên khai sinh là Nguyễn Thứ Lễ
quê ở Bắc Ninh ( 1907-1989)
- Là nhà thơ tiêu biểu nhất của
phong trào Thơ mới buổi đầu
Trang 6 (Biểu cảm gián tiếp)
- Những điểm mới về hình thức của bài thơ:
Trang 7I.Tìm hiểu chung:
1.Thơ Mới và phong trào “Thơ Mới”:
2 Một vài nét về tác giả Thế Lữ:
3.Tác phẩm:
4 Đọc và tìm bố cục: NHỚ RỪNG
Lời con hổ ở vườn bách thú.
Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua, Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ, Dương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ , bi nhục nhằn tù hãm.
Đẻ làm trò lạ mắt thứ đồ chơi, Chịu Ngang bầy cùng bon gấu dở hơi, Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 8Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ
Thuở tung hoành hống hách những ngàyxưa Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già.
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng,
Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chứa tể cả muôn loài,
Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
Trang 9Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng ta?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 10Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu, Ghét những cảnh đời không đời nào thay đổi Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối: Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối chẳng thông dòng Len dưới nách những mô gờ thấp
Dăm vầng lá hiền lành, không bí hiểm, Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả âm u.
Trang 11Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hầm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được tấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngà to lướn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng, ghê gớm của ta ơi!
(Thế Lữ, trong Thi nhân Việt Nam)
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 123 đoạn :
Khổ1: Tâm trạng ngao ngán, uất hận
- Khổ2-3: Hồi tưởng quá khứ oanh liệt ngày xưa
- Khổ4-5:Trở về hiện thực, khao khát tự do
I.Tìm hiểu chung:
1.Thơ Mới và phong trào “Thơ Mới”:
2 Một vài nét về tác giả Thế Lữ:
3.Tác phẩm:
4 Đọc và tìm bố cục:
Trang 13Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua, Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ, Dương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm Nay sa cơ , bi nhục nhằn tù hãm.
Để làm trò lạ mắt thứ đồ chơi, Chịu Ngang bầy cùng bon gấu dở hơi, Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
II Tìm hiểu văn bản:
1 cảnh con hổ ở vườn bách thú:
Đoạn thơ nói lên điều gì? Cho biết hổ cảm nhận những nỗi khổ nào khi
bị nhốt trong cũi sắt ở vườn bách thú?Tại sao nó lại gặm “một khối căm hờn”?Nghệ thuật diễn tả tâm trạng con hổ có gì đặc sắc ? Trong đó nỗi khổ nào có sức biến thành “khối căm hờn”?Tại sao?
Thảo luận nhóm 4( 3 phút) đại diện nhóm trình bày
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 14 Căm uất, chán chường
Giọng thơ linh hoạt, tiết tấu
phong phú
Tâm trạng ngao ngán căm uất,
chỉ đành bất lực buông xuôi tuy
nhiên bên trong vẫn ngùn ngụt một
ngọn lửa hờn căm
Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua, Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ, Dương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm Nay sa cơ , bi nhục nhằn tù hãm.
Để làm trò lạ mắt thứ đồ chơi, Chịu Ngang bầy cùng bon gấu dở hơi, Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn ngẩn ngơ,
Dương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm.
Nay sa cơ , bi nhục nhằn tù hãm.
Để làm trò lạ mắt thứ đồ chơi, Chịu Ngang bầy cùng bon gấu dở hơi, Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.
Trang 15Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ Thuở tung hoành hống hách những ngàyxưa Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già.
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng, Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chứa tể cả muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
Cho biết, chúa sơn lâm nhớ
những gì? Qua nỗi nhớ đó,
cảnh sơn lâm và hình ảnh con
hổ được miêu tả qua những
chi tiết nào? Nhận xét về cách
dùng từ, nhịp điệu ở đây?
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
a Cảnh núi rừng hùng vĩ:
- Sơn lâm bóng cả…
-Tiếng gió gào ngàn…
- Giọng nguồn hét núi…
Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ Thuở tung hoành hống hách những ngàyxưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già Với tiếng gió gào ngàn , với giọng nguồn hét núi , Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng, Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chứa tể cả muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
Từ dùng đặc sắc
núi rừng hiện lên hùng vĩ, thơ mộng, rộn rã, huyền bí
bút pháp LM thiên về cái cao cả, phi thường
II Tìm hiểu văn bản:
1 cảnh con hổ ở vườn bách thú:
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 16Từ dùng đặc sắc
núi rừng hiện lên hùng vĩ, thơ mộng, rộn rã, huyền bí
bút pháp LM thiên về cái cao cả, phi thường
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
a Cảnh núi rừng hùng vĩ:
- Sơn lâm bóng cả…
-Tiếng gió gào ngàn…
- Giọng nguồn hét núi…
?:Hình ảnh Chúa sơn lâm được khắc họa
mang vẻ đẹp như thế nào?
II Tìm hiểu văn bản:
1 cảnh con hổ ở vườn bách thú:
Trang 17Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ Thuở tung hoành hống hách những ngàyxưa Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già.
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng, Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chứa tể cả muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
Chúa Sơn Lâm xuất hiện với vẻ đẹp oai
phong lẫm liệt và mềm mại, uyển chuyển,
dũng mãnh với những câu thơ sống động,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chứa tể cả muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi, Với khi thét khúc trường ca giữ dội,
Ta bước chân lên dõng dạc đường hoàng, Lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết ta chúa tể cả muôn loài, Giữa chốn thảo hoa không tên , không tuổi
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 18Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
Trang 192/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 20Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
- Đêm vàng … diễm ảo, lãng mạn
II Tìm hiểu văn bản:
Trang 21- Ngày mưa …
- …lặng ngắm giang sơn
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Trang 22- Bình minh… với giấc ngủ êm ả, thanh bình
II Tìm hiểu văn bản:
- Đêm vàng … diễm ảo, lãng mạn
Trang 23- Bình minh… với giấc ngủ êm ả, thanh bình
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
- Chiều lênh láng máu … dữ dội với uy lựcghê gớm của Chúa sơn lâm
hình ảnh gợi tả, giàu chất tạo hình
Núi rừng mang vẻ đẹp hùng vĩ thơ mộng và con Hổ càng nổi bật với tư thế lẫm
liệt kiêu hùng của một vị chúa tể đầy uy lực
Hiện tại thì giấc mộng huy hoàng đã chấm dứt chỉ còn lại
tiếng than u uất “Than ôi !…”
Trong đoạn thơ, một loạt điệp từ “Ta” với câu hỏi cảm thán có ý nghĩa gì ?
-Điệp từ “ta” Khí phách ngang tàng, tư thế kiêu hùng, ý thức
được uy quyền của vị chúa tể SL; tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 24Nay ta ơm niềm uất hận ngàn thâu, Ghét những cảnh đời khơng đời nào thay đổi Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối: Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối chẳng thơng dịng Len dưới nách những mơ gờ thấp
Dăm vầng lá hiền lành, khơng bí hiểm, Cũng học địi bắt chước vẻ hoang vu Của chốn ngàn năm cao cả âm u.
I Tìm hi u chung ể :
II Tìm hiểu văn bản
1 cảnh con hổ ở vườn
bách thú:
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
Khơng chỉ uất ức vì bị giam cầm, khơng chỉ thương nhớ, nuối tiếc thời oanh liệt ở chốn rừng xanh mà cịn chán ghét cảnh vườn Bách
3 Nỗi niềm của hổ trong
thực tại ở vườn bách thú:
Nay ta ơm niềm uất hận ngàn thâu, Ghét những cảnh đời khơng đời nào thay đổi Những cảnh sửa sang, tầm thường, giả dối: Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Dải nước đen giả suối chẳng thơng dịng Len dưới nách những mơ gờ thấp kém Dăm vầng lá hiền lành, khơng bí hiểm, Cũng học địi bắt chước vẻ hoang vu Của chốn ngàn năm cao cả âm u.
giọng giễu nhại + liệt kê + ngắt nhịp ngắn
Cảnh vườn BT đơn điệu nhàm chán,
Trang 252 Nỗi nhớ thời oanh liệt
Từ đó có thể hiểu niềm uất hận ngàn năm của hổ là gì ? Hình tượng
con hổ thể hiện tâm sự nào của con người, của nhà thơ ?
3 Nỗi niềm của hổ trong
thực tại ở vườn bách thú:
Khao khát vươn tới cái tự do, cao cả phi thường.
* Tâm sự con hổ - Tâm sự con người
- Bất hoà với thực tại
- Khao khát tự do mãnh liệt
Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hầm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa, Nơi ta không còn được tấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta đương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng, ghê gớm của ta ơi!
(Thế Lữ, trong Thi nhân Việt Nam)
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
Trang 26I Tìm hi u chung ể :
II Tìm hiểu văn bản
1 cảnh con hổ ở vườn bách
thú:
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
3 Nỗi niềm của hổ trong thực tại ở vườn bách thú:
4 Những nét đặc sắc về nghệ thuật
?: Bài thơ cĩ những giá trị đặc sắc nào về nghệ thuật?
- Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn
- Biểu tượng thích hợp và đẹp đẽ thể hiện chủ đề
- Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình
- Ngơn ngữ và nhạc điệu phong phú
- Cách ngắt nhịp linh hoạt
Trang 27III Tổng kết
I Tìm hi u chung ể :
II Tìm hiểu văn bản
1 cảnh con hổ ở vườn bách thú:
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
3 Nỗi niềm của hổ trong thực tại ở vườn bách thú:
4 Những nét đặc sắc về nghệ thuật
2/ 2009 - THCS Phúc Đồng
* Ghi nhớ (SGKtr 10)
IV Luyện tập
Trang 28Câu 1 : Việc xây dựng hai cảnh tượng đối lập nhau trong “Nhớ
rừng” để làm nổi bật của con hổ
A Hình ảnh B Tình cảnh và tâm trạng C Tư thế D Nỗi nhớ
Câu 1 : Việc xây dựng hai cảnh tượng đối lập nhau trong “Nhớ
Câu 2 : Nhận định nào đúng nhất về hình ảnh chúa sơn lâm hiện lên trong đoạn 2 và 3 của bài thơ?
A Hùng dũng B Oai phong,mềm mại C Bạo ngược D Uy nghiêm
Câu 2 : Nhận định đúng nhất về hình ảnh chúa sơn lâm hiện lên
Câu 3 : Cảnh vườn bách thú hiện lên như thế nào dưới cái nhìn
của con hổ?
A Khoáng đạt B Bao la C Giả dối D Bí hiểm
Câu 3 : Cảnh vườn bách thú hiện lên như thế nào dưới cái nhìn
Câu 4 : Điền từ thích hợp vào chỗ trống: “ .” là một cách nói hình ảnh, bắt nỗi căm hờn vốn vô hình phải hiện thành hình, có tác dụng cụ thể hóa nỗi niềm của con hổ.
ảnh, bắt nỗi căm hờn vốn vô hình phải hiện thành hình, có tác
dụng cụ thể hóa nỗi niềm của con hổ.
Trang 29Câu 5 : Từ nào thích hợp với phần giải nghĩa sau : “căm giận, uất ức dồn nén trong lòng”
A Ẩn dụ và nhân hóa B So sánh và hoán dụ
C Câu hỏi tu từ và so sánh D Câu hỏi tu từ và điệp ngữ
Câu 6 : Những biện pháp tu từ được sử dụng ở đoạn 3 của bài thơ: Câu hỏi tu từ và điệp ngữ
Trang 30 Dặn dò
Bài tập về nhà :
+ Học thuộc lòng đoạn 2 và 3 của bài thơ.
+ Viết bài văn phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học
xong bài thơ.
+ Chọn và phân tích khổ thơ mà em thích nhất.
Chuẩn bị bài : Ông đồ (Vũ Đình Liên)
Trang 312/ 2009 - THCS Phúc Đồng