Bức tranh phố huyện lúc chiều tàn: Bức tranh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tàn được nhà văn khắc họa qua những chi tiết nào âm thanh, hình ảnh, màu sắc, đường nét?... - Hoạt động của
Trang 1- Th ch ạ Lam
-TIẾT 36 – 37 – 38:
ĐỌC VĂN:
Trang 2I TÌM HI U CHUNG: Ể
THẠCH LAM (1910 – 1942)
1 TÁC GIẢ:
Trang 3I TÌM HI U CHUNG: Ể
1 TÁC GIẢ: (1910 – 1942)
- Tên thật là Nguyễn Tường Vinh sau đổi là Nguyễn Tường Lân.
- Sinh và mất ở Hà Nội, nhưng tuổi thơ gắn với phố huyện Cẩm
Giàng- Hải Dương.
- Là người thông minh, đôn hậu, điềm đạm và rất tinh tế Cây bút
tiêu biểu của nhóm TLVĐ
- Có quan niệm văn chương tiến bộ và có biệt tài về truyện ngắn:
+ Truyện không có cốt truyện hoặc cốt truyện đơn giản.
+ Đi sâu thế giới nội tâm của nhân vật.
+ Mỗi truyện của ông như một bài thơ trữ tình.
- Văn Thạch Lam trong sáng, thâm trầm, sâu sắc.
Trang 52 TÁC PH M: Ẩ
- Xu t x : In trong t p “N ng trong ấ ứ ậ ắ
vườn” xu t b n năm 1938.ấ ả
- Tóm t t:ắ
- B c c: ố ụ
+ Ph n 1: T đ u -> d n v phía làng: ầ ừ ầ ầ ề
B c tranh ph huy n lúc chi u mu n.ứ ố ệ ề ộ
+ Ph n 2: Ti p theo -> m h không ầ ế ơ ồ
hi u: B c tranh ph huy n lúc đêm ể ứ ố ệ
v ề
+ Ph n 3: Còn l i: B c tranh ph ầ ạ ứ ố
huy n lúc đoàn tàu đêm đi qua.ệ
Trang 6- Đường nét: dãy tre làng cắt hình trên nền trời
=> Miêu tả cảnh chân thực và sinh động gợi vẻ đẹp bình dị, nên thơ như một “bức họa đồng quê” thấm đượm một nỗi buồn man mác.
a Thiên nhiên và con người:
- Âm thanh: tiếng trống thu không, tiếng ếch nhái, tiếng muỗi vo ve -> quen thuộc, gần gũi và gợi
buồn
- Hình ảnh, màu sắc: phương Tây đỏ rực, đám
mây ánh hồng, dãy tre làng đen lại
II ĐỌC -HIỀU VĂN BẢN:
1 Bức tranh phố huyện lúc chiều tàn:
Bức tranh thiên nhiên ở phố huyện lúc chiều tàn được nhà văn khắc họa qua những chi tiết nào (âm thanh, hình ảnh, màu sắc, đường nét)?
Trang 7- Hoạt động của con người:
+ Cảnh chợ vãn: chỉ còn rác rưởi, mùi ẩm bốc lên, vài người bán hàng về muộn, những đứa trẻ nhà nghèo đi lại tìm tòi
+ Chị em Liên cất hàng.
Những kiếp người lam lũ, nghèo khó, tàn tạ.
Sau bức tranh thiên nhiên bình dị và thơ mộng, cuộc sống con người hiện lên như thế nào? (cảnh chợ, những người dân phố huyện)
+ Mẹ con chị Tí nghèo khó.
+ Bà cụ Thi hơi điên.
Trang 8-“Lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày
tàn”.
- Cảm nhận “mùi riêng của đất, của quê hương này”.
- “Động lòng thương” bọn trẻ nhà nghèo.
Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, giàu lòng trắc ẩn, yêu
thương con người, đảm đang, hiếu nghĩa.
Trước cảnh ngày tàn và những kiếp người tàn tạ, tâm trạng của Liên thế nào ?
- Xót thương cho mẹ con chị Tí.
b Tâm trạng của Liên:
=> Gịong văn nhẹ nhàng, câu văn giàu hình ảnh và nhạc điệu,… thể hiện tình yêu, sự gắn bó và tấm lòng của tác giả với quê hương và những kiếp người nghèo khổ.
Trang 9BÀI T P TR C Ậ Ắ
NGHI M Ệ
1 Đ c đi m truy n ng n c a Th ch ặ ể ệ ắ ủ ạ
Lam:
a Đi sâu vào tính cách, chân dung
nhân v t; c t truy n rõ ràng; văn ậ ố ệ
phong chan ch a ch t th ứ ấ ơ
b Truy n không có c t truy n; hệ ố ệ ướng
đ n n i tâm nhân v t; m i truy n ế ộ ậ ỗ ệ
nh m t bài th tr tình.ư ộ ơ ữ
c Nhân v t là nh ng con ngậ ữ ười nh bé; ỏ
khám phá th gi i n i tâm; gi ng ế ớ ộ ọ
văn tr m hùng.ầ
Trang 10BÀI T P TR C Ậ Ắ
NGHI M Ệ
2 B c tranh ph huy n lúc chi u tàn kh c ứ ố ệ ề ắ
sâu vào người đ c:ọ
a T m lòng yêu quê hấ ương; trân tr ng ọ
nh ng m nh đ i b t h nh c a Th ch ữ ả ờ ấ ạ ủ ạ
Lam.
b C nh ch tàn; nh ng ki p ngả ợ ữ ế ười tàn t , ạ
nghèo đói; t m lòng nhân h u c a Liên.ấ ậ ủ
c B c tranh đ p; nh ng con ngứ ẹ ữ ười v i ni m ớ ề
m ơ ước, khát v ng v tọ ề ương lai t t đ p.ố ẹ
Trang 11III C NG C BÀI Ủ Ố
H C Ọ :
- N m n i dung bài h c:ắ ộ ọ
+ Thiên nhiên và con người ph ố
huy n lúc chi u tàn.ệ ề
+ Tâm tr ng c a Liên trạ ủ ước gi kh c ờ ắ
c a ngày tàn.ủ
- Chu n b :ẩ ị
+ B c tranh ph huy n lúc v đêm và ứ ố ệ ề
lúc đoàn tàu đi qua.
+ Ý nghĩa chuy n tàu đêm.ế
+ Đ c s c v ngh thu t.ặ ắ ề ệ ậ
Trang 12XIN CHÂN THÀNH C M Ả
N QUÝ TH Y CÔ VÀ
CÁC EM!
Trang 13a Thiên nhiên và con người: “đường phố, các con ngõ
chứa đầy bóng tối:tối hết cả,
con đường qua chợ…”
2/ Bức tranh phố huyện lúc đêm về:
“ở một vài cửa hàng cửa chỉ hé ra một khe ánh sáng, một chấm lửa nhỏ-bếp lửa của bác Siêu, ngọn đèn thưa thớt từng hột sáng của chị em Liên
- Ánh sáng của sự sống yếu ớt, nhỏ bé.
- Ngập chìm trong bóng
tối mênh mông.
Cảnh phố huyện về đêm
có gì nổi bật? Thống kê các chi tiết trong đoạn 2
để làm sáng tỏ điều đó?
Trang 14- Ho t đ ng c a ph huy n:ạ ộ ủ ố ệ
+ Gánh ph bác Siêu – m t th quà xa x ở ộ ứ ỉ
+ Gia đình bác S m khách.ẩ ế
+ Ch Tí ngán ng m ch khách mua hàng.ị ẩ ờ
+ Ch em Liên c th c đ i tàu.ị ố ứ ợ
-> Nh ng ki p s ng lay l t, nghèo kh , l ng l ữ ế ố ắ ổ ặ ẽ
chìm khu t vào bóng t i.ấ ố
- Nh p s ng l p đi l p l i đ n đi u, bu n t v i ị ố ặ ặ ạ ơ ệ ồ ẻ ớ
nh ng công vi c quen thu c, suy nghĩ, mong ữ ệ ộ
đ i nh m i ngày “mợ ư ọ ột cái gì tươi sáng cho sự
s ngố nghèo khổ hàng ngày” nhưng r t ấ mơ hồ.
Không m tấ h tế hi v ngọ và ni mề tin vào cu cộ
s ngố .
⇒ Bóng đêm là n i đi t i, đi v c a nh ng thân ơ ớ ề ủ ữ
ph n “b b quên” n i ga xép ph huy n.ậ ị ỏ ơ ố ệ
- Gi ngọ văn đ uề đ uề , ch mậ bu nồ , tha thi tế thể
hi nệ ni mề xót thương da di t ế c aủ Thach Lam.
Trang 15b Tâm tr ng c a ạ ủ
Liên:
- Bu n bã, yên l ng dõi theo ồ ặ
nh ng m nh đ i và ki p s ng ữ ả ờ ế ố
tàn t ạ
- Nh l i nh ng tháng ngày t ớ ạ ữ ươ i
đ p Hà N i ẹ ở ộ
- C m nh n sâu s c v cu c ả ậ ắ ề ộ
s ng tù đ ng n i ph huy n ố ọ ơ ố ệ
- Mr.simple 1995bg@gmail.com
Trang 163 Bức tranh phố huyện lúc chuyến tàu đêm đi qua:
a Hình ảnh đoàn tàu:
- Mục đích đợi tàu: bán hàng, ngắm nhìn thế giới ánh sáng.
- Tàu đến: “người gác ghi-> ngọn lửa xanh
biếc -> tiếng còi-> tiếng rít vào ghi-> làn
khói bừng sáng-> hành khách ồn ào-> tàu
rầm rộ đi tới” sáng rực, vui vẻ, huyên náo,
sang trọng - > Mang lại âm thanh khác, ánh
sáng khác, thế giới khác.
- Tàu đi: “để lại những đốm than đỏ-> chấm
nhỏ của chiếc đèn ghi-> rồi khuất sau rặng
tre” phố huyện lại yên tĩnh, tịch mịch
=> Hiện thực tăm tối, những thứ tươi sáng,
Trang 17b Tâm trạng của Liên:
- Tàu đến: lặng người ngắm đoàn tàu -> hân hoan,
hạnh phúc.
- Tàu đi: nuối tiếc, bâng khuâng
- Con tàu mang theo mơ ước về một TG khác sáng sủa hơn và đánh thức, gợi nhớ những hồi ức lung linh về Hà Nội xa xăm.
c Ý nghĩa đoàn tàu:
Biểu tượng của một thế giới giàu sang và rực rỡ ánh
sáng Nó đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nàn, tăm tối và quẩn quanh của người dân phố huyện
=> Tác giả muốn lay tỉnh những con người đang buồn chán, sống quẩn quanh, lam lũ và hướng họ đến một
Trang 184 Đ c s c v ngh ặ ắ ề ệ
thu t: ậ
- C t truy n đ n gi n.ố ệ ơ ả
- Bút pháp tương ph n, đ i l p.ả ố ậ
- Miêu t sinh đ ng nh ng bi n đ i tinh t ả ộ ữ ế ổ ế
c a c nh v t và tâm tr ng c a nhân v t.ủ ả ậ ạ ủ ậ
- Ngôn ng , hình nh giàu ý nghĩa tữ ả ượng
tr ng.ư
- Gi ng đi u th th th m đọ ệ ủ ỉ ấ ượm ch t th , ấ ơ
ch t tr tình sâu l ng.ấ ữ ắ
Trang 19III TỔNG KẾT:
Truyện ngắn Hai đứa trẻ thể hiện niềm cảm thương chân thành của Thạch Lam đối với những kiếp sống nghèo khổ, chìm khuất trong mỏi mòn, tăm tối,
quẩn quanh nơi phố huyện trước Cách mạng và sự trân trọng với những mong ước bé nhỏ, bình dị mà tha thiết của họ