Bài 2 GDCD 11

• Kinh tế hàng hóa là hình thức sản xuất ra sản phẩm được dùng để trao đổi, mua bán nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người... Tự sản xuất, tự tiêu dùng Sản xuất để trao đổi, m

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

GIÁO DỤC CÔNG DÂN

LỚP 11

Giáo viên: TH.S Đinh Văn Đức

Sinh viên soạn: Phạm Phương Trang

Lớp K59B

BÀI 2 HÀNG HÓA - TIỀN TỆ -

THỊ TRƯỜNG

2 Kỹ năng

- Phân biệt được giá trị với giá cả của hàng hoá.

- Biết nhận xét tình hình sản xuất và tiêu thụ một số sản phẩm

hàng hoá ở địa phương.

Nội dung bài học

• Tiết 1: Hàng hóa

a) Khái niệm hàng hóa

b) Hai thuộc tính của hàng hóa

• Tiết 2: Tiền tệ

a) Nguồn gốc của tiền tệ

b) Các chức năng của tiền tệ

c) Quy luật lưu thông tiền tệ

• Tiết 3: Thị trường

a) Khái niệm thị trường

b) Các chức năng của thị trường

Trong xã hội nguyên thủy, người dân sống phụ thuộc chủ yếu vào

tự nhiên, với nền kinh

Em cho biết người

nguyên thủy làm thế nào

để sống và tồn tại?

=> Kinh tế tự nhiên là kiểu sản xuất mang tính tự

cung, tự cấp, sản phẩm sản xuất ra chỉ để tiêu dùng nhằm đáp ứng nhu cầu của chính người sản xuất.

Theo các em những hình ảnh dưới

đây thuộc nền kinh tế nào?

• Kinh tế hàng hóa là hình thức sản xuất ra sản

phẩm được dùng để trao đổi, mua bán nhằm thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của con người.

Tự sản xuất,

tự tiêu dùng

Sản xuất để trao đổi, mua bán

Sản phẩm không

là hàng hóaSản phẩm là hàng hóa

Nội dung

so sánh

Kinh tế tự nhiên

Thỏa mãn nhu cầu của người mua, người tiêu dùng

Phụ thuộc

vào công cụ

sản xuất

Sản xuất nhỏ với công cụ lao động thủ công

Sản xuất lớn với sự chuyên môn hóa cao cùng công cụ lao động hiện đại

Tính chất,

môi trường

sản xuất

Tự cung, tự cấp không có cạnh tranh

Trao đổi, mua bán, cạnh tranh gay gắt

Phạm vi sản

xuất

Khép kín trong xã hội với vai trò một nền kinh tế

Nền kinh tế mở, thị trường trong nước kết hợp với thị trường quốc tế

Sự khác nhau về nền KT tự nhiên và KT hàng hóa

- Khái niệm hàng hóa: Hàng hóa là sản phẩm lao động có thể thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con người thông qua trao đổi mua bán

Là sản phẩm của

lao động

Thỏa mãn một nhu cầu nào đó của con

người

Đi vào tiêu dùng thông qua trao đổi và mua bán

Em hãy nêu ví dụ thực tiễn chứng minh nếu thiếu một trong ba điều kiện trên thì sản phẩm không trở thành

HH?

Theo em vật phẩm nào sau đây không phải là

 Hàng hóa được tồn tại ở hai dạng:

+ Hàng hóa vật thể hay hành hóa hữu hình+ Hàng hóa phi vật thể hay hàng hóa vô hình

2 Các thuộc tính của hàng hóa

Thuộc tính của hàng hóa

• Giá trị sử dụng của hàng hoá

VD: lương thực, thực phẩm, quần áo, sách báo, phương tiện thông tin máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu

Em hãy nêu ví dụ về một hàng hóa có một hoặc

nhiều giá trị sử dụng?

Giá trị sử dụng của hàng hóa được phát hiện dần và

ngày càng đa dạng, phong phú cùng với sự phát triển

của lực lượng sản xuất và khoa học – kĩ thuật

• Giá trị của hàng hoá

• Giá trị của hàng hóa được biểu hiện thông qua giá trị trao đổi của hàng hóa Giá trị trao đổi là một quan hệ

về số lượng, hay tỉ lệ trao đổi giữa các hàng hóa có giá trị sử dụng khác nhau

• VD: 1m vải = 5kg thóc.( thực chất là trao đổi lao

động cho nhau.)

•

Trên thị trường người ta trao đổi hàng hóa với nhau theo tỉ lệ nhất định, về thực chất là trao đổi những

lượng lao động hao phí bằng nhau ẩn chứa trong hàng

hóa đó (lao động kết tinh).

Giá trị trao

đổi (tỉ lệ trao

đổi)

1m vải = 5kg gạo

1m vải = 10kg thóc

2m vải = 1 đôi giày

Giá trị (hao

phí lao động)

2giờ = 2giờ 2giờ = 2giờ 2giờ = 2giờ

Hao phí lao động của từng người có giống

nhau không? Vì sao?

Không

• Trong xh có nhiều người cùng sản xuất một loại hàng hóa, do điều kiện sản xuất, trình độ kỹ thuật - công nghệ, quản lý, tay nghề, cường độ lao động khác nhau, nên hao phí lao động của từng người khác nhau.

• Thời gian lao động hao phí để sx ra hàng hóa của từng người gọi là thời gian lao động cá biệt – thời gian lao động cá biệt tạo ra giá trị cá biệt của hàng hóa.

• Lượng giá trị hàng hóa là thời gian lao động hao phí để sản xuất ra hàng hóa

• Lượng giá trị hàng hóa không tính bằng thời gian lao động cá biệt, mà tính bằng thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra hàng hóa

• Thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra hàng hóa là thời gian cần thiết cho bất cứ lao động nào tiến hành với một trình độ thành thạo trung bình và một

cường độ trung bình, trong những điều kiện trung bình

so với hoàn cảnh xã hội nhất định.

• Để có lãi và giành ưu thế cạnh tranh, người sản xuất

phải tìm mọi cách giảm giá trị cá biệt hàng hóa thấp hơn giá trị xã hội của hàng hóa

Kết luận:

• Hàng hóa là sự thống nhất của hai thuộc tính: giá trị

sử dụng và giá trị Đó là sự thống nhất của hai mặt đối lập mà thiếu một trong hai thuộc tính thì sản

phẩm không thể trở thành hàng hóa

• Mọi người phải có trách nhiệm tham gia sản xuất nhiều hàng hóa với giá trị sử dụng cao, giá cả ngày càng thấp, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của bản thân, gia đình và xã hội

• Sơ đồ tính thống nhất và mâu thuẫn giữa hai thuộc tính của hàng hóa:

Giá trị

sử dụng

Giá trị

Người sản xuất, bán Người mua,

tiêu dùng

Bài

Tập

1

Đặc điểm của nền kinh tế tự nhiên là :

a.- Hình thức sản xuất tự cung tự cấp b.- Sản phẩm để thỏa mãn nhu cầu c.- Phản ánh trình độ kém phát triển d.- Dựa vào kinh nghiệm và lệ thuộc vào thiên nhiên

A

Bài

Tập

Đặc điểm của nền kinh tế hàng hóa là :

a.- Đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng b.- Sản phẩm làm ra để bán

c.- Nền sản xuất ở trình độ cao

d.- trao đổi hàng hóa trên thị trường

tư bản chủ nghĩa và CNXH d.- Tất cả a,b,c đều sai

Bài

Tập

Hàng hóa có các thuộc tính nào?

a.- Giá trị sức lao động làm ra hàng hóa

b.- Giá trị sử dụng và giá cả

c.- Giá trị hàng hóa và chất lượng hàng hóa d.- giá trị sử dụng và giá trị

Tiền tệ là kết quả của quá trình phát triển lâu dài của sản xuất, trao đổi hàng hóa và các hình thái giá trị.

II TIỀN TỆ

1 Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ

Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên

VD: 1 con gà = 1 thúng gạo (giá trị của gà được biểu hiện ở thóc, còn thóc là

phương tiện để biểu hiện giá trị của gà)

=

Đặc điểm:

 Trao đổi trực tiếp hàng lấy hàng

Sản phẩm trao đổi còn rất ít

Tỷ lệ trao đổi chưa cố định

Trao đổi mang tính ngẫu nhiên

 Trao đổi trực tiếp hàng lấy hàng

 Việc trao đổi hàng hóa gặp nhiều khó khăn

 Cần có một hàng hóa tách ra làm vai trò vật giá

chung, làm môi giới cho việc trao đổi

 Các địa phương, các vùng khác nhau thì hàng hóa làm vật ngang chung cũng khác nhau