tuần hoàn máu tiết 1

Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật: QS hình trên và nêu nhận xét về các dạng hệ tuần hoàn ở các nhóm động vật đơn bào, đa bào bậc thấp và động vật đa bào?. Gồm các dạng sau: -Hệ tuần hoàn

SINH HỌC 11

1 Nếu bắt giun đất để trên mặt đất khô ráo, giun

sẽ nhanh bị chết Tại sao?

=> Ở nơi khô ráo làm cho da của giun đất bị khô dẫn đến O2 và CO2 không khuếch tán được qua da

và giun nhanh bị chết

2 Cá lên cạn sẽ bị chết sau một thời gian ngắn là do:

a Diện tích trao đổi khí còn rất nhỏ và mang cá bị khô nên cá không hô hấp được.

b Vì độ ẩm trên cạn thấp.

c Vì không hấp thụ được Oxi của không khí.

d Vì nhiệt độ trên cạn cao.

3 Sự trao đổi khí phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố nào?

a Diện tích bề mặt trao đổi khí

b Sắc tố hô hấp có trong máu

c Khí hậu

d Số vòng tuần hoàn

4 Phổi của thú có hiệu quả TĐK hơn ở phổi của lưỡng cư và bò sát là do:

a Phổi thú có cấu trúc phức tạp hơn

b Phổi thú có cấu trúc lớn hơn

c Phổi thú có khối lượng lớn hơn

d Phổi thú có nhiều phế nang, diện tích bề mặt trao đổi khí lớn

Hệ thống mạch máu Tim

Dịch tuần hoàn

Bài 18: TUẦN HOÀN MÁU

I Cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn:

1 Cấu tạo chung:

Tim

Động mạch

Động mạch phổi

Tĩnh mạch phổi

Tĩnh mạch

Bài 18: TUẦN HOÀN MÁU

II Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật:

QS hình trên và nêu nhận xét về các dạng hệ tuần hoàn ở các nhóm động vật đơn bào, đa bào bậc thấp và động vật đa bào?

ĐỘNG VẬT ĐA BÀO BẬC CAO

Ở động vật đơn bào và

động vật đa bào có cơ

thể nhỏ, dẹp không có

hệ tuần hoàn

Ở động vật đa bào có kích thước cơ thể lớn, có

hệ tuần hoàn Gồm các dạng sau:

-Hệ tuần hoàn hở -Hệ tuần hoàn kín:

Hệ tuần hoàn đơn

Hệ tuần hoàn kép

Vì các chất được trao

đổi qua bề mặt cơ thể.

2 Hệ tuần hoàn kín 1.Hệ tuần hoàn hở

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín

xương sống

Có mao mạch Không có mao mạch

TM

 Hệ tuần hoàn hở có 1 đoạn máu đi ra khỏi mạch máu và trôn lẫn với dịch mô.

 Máu chảy dưới áp lực thấp và chảy chậm

 Hệ tuần hoàn kín có máu lưu thông liên tục trong mạch kín

 Máu chảy dưới áp lực cao hoặc trung bình và chảy nhanh

Cho biết ưu điểm của

hệ tuần hoàn kín so với

hệ tuần hoàn hở?

 Trong hệ tuần hoàn kín, máu chảy trong động mạch

dưới áp lực cao hoặc trung bình Tốc độ máu chảy

nhanh, máu đi được xa, đến các cơ quan nhanh

 đáp ứng tốt hơn nhu cầu trao đổi khí và trao đổi

chất của cơ thể.

Vì sao hệ tuần hoàn hở chỉ thích hợp cho động vật có kích thước nhỏ, ít hoạt động?

Vì tốc độ máu chậm, khả năng điều hòa phân phối máu đến các cơ quan chậm

Nhưng côn trùng vẫn hoạt động mạnh? VD dế mèn,

châu chấu…

Vì hoạt động trao đổi khí cho các tế bào ở côn trùng do

hệ thống ống khí đảm nhận, chứ không phải là hệ tuần hoàn

Cho biết vai trò của Tim trong tuần

hoàn máu?

Tim hoạt động như một bơm đẩy, đẩy máu

đi và hút máu về Tim là động lực chính đẩy máu tuần hoàn trong các mạch máu

Làm thế nào để có một quả tim khỏe

mạnh ????

Ăn nhiều loại trái cây, rau quả và cá

Giảm chất béo

Tập thể dục thể thao thường xuyên

Không hút thuốc lá

HỆ TUẦN

HOÀN

HỆ TUẦN HOÀN HỞ

HỆ TUẦN HOÀN KÍN

HỆ TUẦN HOÀN

ĐƠN

HỆ TUẦN HOÀN

KÉP

HTH ĐƠN HTH KÉP

HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÉP

THẢO LUẬN NHÓM

Chia lớp làm 2 nhóm

Thời gian thảo luận: 03 phút

Hoàn thành Phiếu học tập sau:

Hệ tuần hoàn đơn Hệ tuần hoàn

 HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN VÀ HỆ TUẦN HOÀN KÉP

Hệ tuần hoàn đơn Hệ tuần hoàn kép

3 hoặc 4 ngăn

Máu chảy dưới áp lực Cao

Máu chảy dưới áp lực trung bình

Có 2 ngăn

1 vòng 2 vòng

II Các dạng hệ tuần hoàn ở động vật:

mạch mang và thực hiện trao

đổi khí Từ mao mạch mang,

máu giàu O 2  động mạch lưng

Máu giàu CO 2 từ tâm thất phải  động mạch phổi  mao mạch phổi thực hiện TĐK Máu giàu O 2  tĩnh mạch phổi 

tâm nhĩ trái.

Cho biết ưu điểm của hệ tuần hoàn kép so với hệ tuần

hoàn đơn?

Trong động mạch của hệ tuần hoàn kép máu chảy dưới áp lực cao, máu chảy nhanh, đi xa tạo ra áp lực thuận lợi cho quá trình trao đổi chất ở mao mạch  trao đổi chất diễn ra nhanh.

ĐỘNG VẬT ĐA BÀO BẬC CAO

không có hệ tuần

-Hệ tuần hoàn hở -Hệ tuần hoàn kín: Hệ tuần hoàn đơn

Hệ tuần hoàn kép

Sự tiến hóa của hệ tuần hoàn

Tim 2 ngăn (1 tn

và 1 tt), 1vòng

tuần hoàn, máu

nghèo O 2 đi nuôi

cơ thể.

Tim 3 ngăn (2

tn và 1tt), 2 vòng tuần hoàn, máu pha đi nuôi

cơ thể

Tim 4 ngăn (2tn

và 2tt), 2vòng tuần hoàn, máu giàu O 2 đi nuôi

cơ thể

Tim 3 ngăn (2tn và

1 tt có vách ngăn hụt), 2 vòng tuần hoàn, máu pha ít

đi nuôi cơ thể

Cá Ếch nhái Bò sát (trừ cá sấu) Chim, thú

Sự tiến hóa của hệ tuần hoàn

Cuối cùng, sau khi nghiên cứu các dạng tuần hoàn

GV mới nên yêu cầu HS nêu chiều hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn GV giúp HS làm rõ một số chiều

hướng tiến hoá của hệ tuần hoàn:

Từ chưa có hệ tuần hoàn → có hệ tuần hoàn và hệ

tuần hoàn ngày càng hoàn thiện

Từ hệ tuần hoàn hở → hệ tuần hoàn kín

Từ tuần hoàn đơn (tim 3 ngăn với một vòng tuần hoàn) → tuần hoàn kép (từ tim ba ngăn, máu pha nhiều → tim ba ngăn với vách ngăn trong tâm thất, máu ít pha trộn hơn → tim bốn ngăn máu không pha

trộn)

1 Tại sao hệ tuần hoàn của côn trùng được gọi là

hệ tuần hoàn hở?

2 Tại sao hệ tuần hoàn của cá, lưỡng cư, bò sát, chim và thú được gọi là hệ tuần hoàn kín?

CỦNG CỐ

Câu 3: Cấu tạo chung của hệ tuần hoàn gồm:

Câu 4: Đường đi của máu trong hệ tuần hoàn hở

theo thứ tự là:

Động mạch, mao mạch, tĩnh mạch, tim Động mạch, tĩnh mạch, mao mạch, tim Động mạch, khoang cơ thể, tĩnh mạch, tim Động mạch, tĩnh mạch, khoang cơ thể, tim D

Câu 5: Nhóm động vật KHÔNG có sự pha trộn

giữa máu giàu O2 và máu giàu CO2 ở tim:

Cá xương, chim, thú Lưỡng cư, thú

Bò sát (trừ cá sấu), chim, thú Lưỡng cư, bò sát, chim

DẶN DÒ

 Học bài cũ

 Chuẩn bị bài 19: TUẦN HOÀN MÁU (TT)

Tế bào

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín

ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN ĐƠN

Mao mạch mang

Mao mạch

Động mạch lưng Động mạch mang

Tĩnh mạch

TÂM THẤT

TÂM NHĨ

ĐƯỜNG ĐI CỦA MÁU TRONG HỆ TUẦN HOÀN KÉP

VÒNG TUẦN HOÀN NHỎ

Tĩnh mạch

Động mạch phổi Tĩnh mạch phổi

TÂM NHĨ TRÁI TÂM THẤT TRÁI

TÂM NHĨ PHẢI

TÂM THẤT PHẢI

Ốc sên Trai sông

Ngành thân mềm

Ngành chân khớp

Tôm Côn

trùng

Giun đốt

Bạch tuộc

Mực ống