Ánh trăng (HG)

Hồi nhỏ sống với đồngvới sông rồi với bể hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa T

Tiết: 56

Văn bản:

Nguyễn Duy

VĂN BẢN ÁNH TRĂNG. Nguyễn Duy

I Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

1/ Tác giả: -Ông là gương

mặt tiêu biểu của lớp nhà

thơ trẻ trong kháng chiến

chống Mĩ

2 Tác phẩm : -Được sáng tác

năm 1978(sau ngày đất

nước thống nhất 3 năm )

Bài thơ được rút trong tập

thơ cùng tên

.

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện, cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn-đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt có cái gì rưng rưng

như là đồng là bể như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc đủ cho ta giật mình.

ÁNH TRĂNG

TP.Hồ Chí Minh, 1978

(Nguyễn Duy, Aùnh trăng, NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1984)

VĂN BẢN ÁNH TRĂNG. Nguyễn Duy

II Đọc, tìm hiểu bố cục phân tích văn bản

- Thể thơ: năm chữ.

Mạch cảm xúc:Từ vầng trăng hiện tại – nhớ về quá

khứ, từ cảm xúc-> suy ngẫm và rút ra bài học về cách sống.

Bố cục: 3 phần. ;- Hai khổ thơ đầu :+ vầng trăng quá khứ

-Hai khổ thơ tiếp : + vầng trăng hiện tại và giây phút hội ngộ

-Hai khổ thơ cuối ; +sự suy tư của tác giả

III Phân tích:

1 Vaàng traêng quá kh : kh : ứ ứ⇒ Vầng trăng gắn với tuổi thơ

ở quê hương

⇒ Lúc trưởng thành vào chiến

trường trăng trở thành một người bạn thủy chung, tri

âm tri kỉ trăng cùng người vượt qua bao gian khổ hi sinh quấn quýt cảm thông chia sẽ nâng bước con

người

⇒ - Điệp từ “với” tái hiện lại vẻ

đẹp tuổi thơ gắn liền với đồng ,sông ,bể có ánh trăng lung linh huyền ảo dẫn

bước trẻ thơ trong cuộc sống êm ả

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

III Phân tích

2 Vầng trăng hiện tại và giây

phút hội ngộ

A v ng tr ng hi n t i ầ ă ệ ạ

A v ng tr ng hi n t i ầ ă ệ ạ

Từ ngày về thành phố

quen ánh điện, cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

 - Trăng thành người dưng tình c m ả hờ hững ,l nh ạ lùng

nh t nh o ,s thay ạ ẽ ự lịng đổi

d cu c s ng ạ ộ ố đủ đầy hạnh phúc Nên quên đi quá

kh , ứ quên đi tình ngh a ĩ

-> Sự thay đổi đến phũ phàng, đau xót v ng tr ng ầ ă

cơ đơn bước đi lặng lẽ giữa

sự vơ tình của con người

Thình lình đèn điện tắt

Phịng buyn-đinh tối om

Vội bật tung cửa sổ

Đột ngột vầng trăng trịn

B Giây phút hội ngộ:

- Trăng - Người hội ngộ trong m t trong m t ộ ộ tình huống bất ngờ, nhưng cũng rất tự nhiên,v ng tr ng v n ầ ă ẫ

tự nhiên,v ng tr ng v n ầ ă ẫ trịn đầy ,vẹn nguyên viên mãn thủy chung

NT: những động từ chỉ sự hối hả :vội bật

Tình huống gặp lại trăng có gì đặc biệt?

+ Thời gian : 2 phút

Đột ngột không báo trước => trăng vẫn như xưa

 Đối lập không gian chật hẹp – không gian bao la

Tạo bước chuyển tình cảm, cảm xúc, thể hiện chủ đề.

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn-đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Ngửa mặt lên nhìn mặt

cĩ cái gì rưng rưng

như là đồng là bể

như là sơng là rừng

người quá khứ gian lao, tình nghĩa

Vầng trăng trịn đã đánh thức lương Tâm con người bội bạc ,con người Vội nhớ đế ngày xưa nhớ đến thời chiến

Trăng cứ trịn vành vạnh

kể chi người vơ tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình.

 - Trăng tượng trưng cho quá khứ nghĩa tình; Con người có thể vô tình, lãng quên nhưng thiên nhiên, nghĩa tình quá khứ vẫn nguyên vẹn, đẹp đẽ, tròn đầy

-Trăng không chỉ thuỷ chung mà còn cao thượng, vị tha nh ng ư cũng rất nghiêm khắc nhắc nhở con người

về đạo lí sống

-NT : Ẩn dụ : trăng là vẻ đẹp của những giá trị truyền thống…

-Đối lập :sự im lặng của trăng làm cho con người thức tỉnh ,nhà thơ đã giật mình sám hối nghiêm khắc nhìn lại mình

- Giật mình vì nhận ra cái sai sót trong lối sống, trong cách đối xử của mình

- Sống phải có nghĩa tình ,không quay lưng lại với quá khứ cho dù hôm nay có thành đạt đến mấy đi

nữa

- Yêu quê hương trân trọng những vẻ đẹp thuần

khiết trong sáng -Đề cao những giá trị truyền thống của dân tộc

IV Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Thể thơ năm chữ kết hợp hài hòa giữa yếu tố tự sự và trữ tình.

-Ngôn ngữ thơ tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu

cảm, sử dụng các biện pháp tu từ đặc sắc mang đậm tính triết lí.

2 Nội dung:

- Bài thơ có ý nghĩa gợi nhắc người đọc thái độ

sống “uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thuỷ

chung cùng quá khứ

CỦNG CỐ:

1 Ý nghĩa của hình ảnh vầng trăng trong bài thơ:

a Là thế giới thiên nhiên hồn nhiên, tươi mát.

b Biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình, trọn vẹn.

c Nhắc nhở đạo lí uống nước nhớ nguồn.

d Tất cả a, b, c đều đúng.

2 Theo em có nên đặt bài thơ này vào chủ

đề miêu tả trăng không? Vì sao?

d.

* Dặn dò về nhà:

- Học thuộc bài thơ, nắm vững nội dung và nghệ

thuật.

- Làm bài tập số 2 trong SGK trang 157

Gợi ý: + Hoá thân vào nhân vật ánh trăng.

+ Phương thức biểu đạt: tự sự + trữ tình + Trình tự: quá khứ-> hiện tại, cảm xúc -> suy ngẫm.

- Đọc và soạn văn bản “Làng” của Kim Lân Tìm hiểu những nét chính về nhà văn Kim Lân; Tĩm tắt văn bản.

Xin tr©n träng c¶m ¬n quý thÇy c« gi¸o cïng c¸c em

häc sinh!