Theo Chương trình Chuẩn 3,0 ñiểm Chiến dịch chủ ñộng tiến công lớn ñầu tiên của bộ ñội chủ lực ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 1945 - 1954 là chiến dịch nào?. Theo Chương
Trang 1ðỀ THI TUYỂN SINH ðẠI HỌC NĂM 2010
Môn: LỊCH SỬ; Khối: C
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát ñề
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (7,0 ñiểm)
Câu I (3,0 ñiểm)
Trình bày nội dung cơ bản chiến lược tòan cầu của Mĩ từ sau chiến tranh thế giới thứ hai ñến năm 1973 và việc triển khai chiến lược ñó ở Tây Âu trong những năm 1947 – 1949
Câu II (2,0 ñiểm)
Nêu và nhận xét về nhiệm vụ và lực lượng Cách mạng ñược xác ñịnh trong Cương lĩnh chính trị ñầu tiên của ðảng Cộng sản Việt Nam
Câu III (2,0 ñiểm)
Bằng những sự kiện lịch sử có chọn lọc từ năm 1941 ñến năm 1945, hãy làm sáng tỏ vai trò của Nguyễn Ái Quốc Hồ Chí Minh ñối với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám 1945
PHẦN RIÊNG (3,0 ñiểm)
Thí sinh chỉ ñược làm một trong hai câu (câu VI.a hoặc VI.b)
Câu IV.a Theo Chương trình Chuẩn (3,0 ñiểm)
Chiến dịch chủ ñộng tiến công lớn ñầu tiên của bộ ñội chủ lực ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) là chiến dịch nào? Tóm tắt hòan cảnh lịch sử, chủ trương của ta và ý nghĩa của chiến dịch ñó
Câu IV.b Theo Chương trình Nâng cao (3,0 ñiểm)
Cuộc tiến công chiến lược nào của quân và dân ta ở miền Nam ñã buộc Mĩ phải tuyên bố “Mĩ hóa” trở lại chiến tranh xâm lược Việt Nam? Tóm tắt hòan cảnh lịch sử, diễn biến và kết quả của cuộc tiến công ñó
Trang 2BÀI GIẢI GỢI Ý MÔN LỊCH SỬ - KHỐI C 2010 PHẦN CHUNG:
Câu I:
Ớ Nội dung cơ bản chiến lược toàn cầu của Mĩ 1945 Ờ 1973:
- Từ sau chiến tranh Thế giới thứ hai, với tiềm lực về kinh tế và quân sự to lớn, Mĩ ựã triển khai chiến lược tòan cầu với tham vọng bá chủ thế giới Nội dung cơ bản:
+ Ngăn chặn, ựẩy lùi và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn chủ nghĩa xã hội trên thế giới
+ đàn áp phong trào giải phóng dân tộc, phong trào công nhân và cộng sản quốc tế, phong trào chống chiến tranh, vì hòa bình, dân chủ trên thế giới
+ Khống chế, chi phối các nước tư bản ựồng minh của Mĩ
Ớ Việc triển khai chiến lược tòan cầu ở Tây Âu 1947 Ờ 1949:
- 12/3/1947, tổng thống Mĩ Truman ựọc thông ựiệp trước quốc hội Mĩ, khẳng ựịnh: sự tồn tại của Liên Xô là nguy cơ lớn ựối với nước Mĩ và ựề nghị viện trợ khẩn cấp 400 triệu USD cho hai nước Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kì
- đầu tháng 6/1947, Mĩ ựề ra Ộkế hoạch MácsanỢ với khỏang viện trợ 17 tỉ USD ựể giúp các nước Tây Âu phục hồi nên kinh tế bị tàn phá sau chiến tranh Và thông qua kế hoạch này, Mĩ còn nhằm tập hợp các nước Tây Âu vào liên minh quân sự chống Liên Xô và các nước đông
Âu
- Ngày 4/4/1949, Mĩ thành lập khối quân sự - Tổ chức Hiệp ước Bắc đại Tây Dương (NATO) đây là liên minh quân sự lớn nhất cùa các nước tư bản phương Tây do Mĩ cầm ựầu nhằm chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa đông Âu
Câu II:
Ớ Nhiệm vụ cách mạng ựược xác ựịnh trong Cương lĩnh chắnh trị ựầu tiên của đảng Cộng sản Việt Nam: ựánh ựổ ựế quốc Pháp, bọn phong kiến và phản cách mạng, làm cho Việt Nam
ựược ựộc lập tự do; lập chắnh phủ công nông binh; tổ chức quân ựội công nông, tịch thu hết sản nghiệp lớn của ựế quốc; tịch thu ruộng ựất của ựế quốc và bọn phản cách mạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành cải cách ruộng ựấtẦ
- Nhận xét: đây là nhiệm vụ ựúng ựắn và sáng tạo, sớm kết hợp vấn ựề dân tộc và giai cấp
độc lập và tự do là tư tưởng chủ yếu
Ớ Lực lượng cách mạng ựược xác ựịnh trong Cương lĩnh chắnh trị ựầu tiên của đảng Cộng sản Việt Nam: công nhân, nông dân, tiểu tư sản, trắ thức đối với phú nông, trung tiểu ựịa chủ
và tư bản thì lợi dụng hoặc trung lập, ựồng thời phải liên lạc với các dân tộc bị áp bức và vô sản thế giới
- Nhận xét: Thể hiện ựược vấn ựề ựòan kết dân tộc rộng rãi ựể ựánh ựuổi kẻ thù, rất phù hợp
với hòan cảnh một nước thuộc ựịa như Việt Nam Nhuần nhuyễn về quan ựiểm giai cấp, thấm ựượm tắnh dân tộc và nhân văn
Câu III:
Ớ Sau 30 năm bôn ba ở hải ngoại, ựến ngày 28/1/1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh ựạo cách mạng Sau ựó, Người tổ chức và chủ trì Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương đảng tại Pắc Bó (Cao Bằng) từ ngày 10 ựến ngày 19/5/1941 ựể hòan thành chủ trương chuyền hướng chỉ ựạo chiến lược ựã ựược ựề ra trong Hội nghị Trung ương tháng 11/1959, ựó là:
- Giương cao hơn nữa ngọn cờ giải phóng dân tộc
- Giải quyết vấn ựề dân tộc trong khuôn khổ từng nước đông Dương Như vậy, tại mỗi nước đông Dương phải thành lập mặt trận thống nhất của nước mình ựể lãnh ựạo cách mạng Do ựó, tại Việt Nam thành lập Mặt trận Việt Nam ựộc lập ựồng minh, gọi tắt là Mặt trận Việt Minh
Trang 3- ðề ra chủ trương khởi nghĩa giành chính quyền, ñi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa khi thời cơ thuận lợi; ñặt nhiệm vụ chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là trung tâm
• Hoạt ñộng chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền:
- Sáng lập Mặt trận Việt Minh (19/5/1941), một hình thức mặt trận có quy mô và tổ chức rộng khắp cả nước do Người ñứng ñầu, là một trung tâm ñòan kết ñấu tranh chống Pháp – Nhật ñể giành ñộc lập
- Ra chỉ thị thành lập ñội Việt Nam Tuyên truyền giải phóng quân (22/12/1944), là ñội quân chính qui cách mạng ñầu tiên
- Tổ chức xây dựng căn cứ ñịa cách mạng, ban ñầu là căn cứ Cao Bằng, ñến tháng 6/1945 thành lập Khu Giải phóng Việt Bắc Ủy ban chỉ huy lâm thời Khu giải phóng ñược thành lập Khu giải phóng Việt Bắc là hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam mới
- Năm 1942 và 1945 Người ñi Trung Quốc liên hệ ñể tranh thủ sự ủng hộ của các lực lượng ñồng minh chống phát xít
- Sáng suốt dự ñóan thời cơ cách mạng và khi thời cơ ñến, Người cùng với Trung ương ðảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập ủy ban khởi nghĩa tòan quốc, ban bố “Quân lệnh số 1”, chính thức phát ñộng tổng khởi nghĩa trong cả nứơc
- Từ ngày 14 ñến ngày 15/8/1945, Người cùng với Trung ương ðảng triệu tập Hội nghị tòan quốc tại Tân Trào (Tuyên Quang), Hội nghị thông qua kế hoạch lãnh ñạo tòan dân Tổng khởi nghĩa và quyết ñịnh những vấn ñề quan trọng về chính sách ñối nội, ñối ngoại sau khi giành ñược chính quyền
- Từ ngày 16 ñến ngày 17/8/1945, Người cùng với Tổng bộ Việt Minh triệu tập ðại hội Quốc dân cũng ở Tân Trào ðại hội tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa của ðảng, thông qua 10 chính sách của Việt Minh, cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam do Người làm chủ tịch
- Ngày 28/8/1945 theo ñề nghị của Người, Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam cải tổ thành Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Người ñứng ñầu Người soạn thảo và công bố Tuyên ngôn ñộc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945)
PHẦN RIÊNG:
Câu IV.a
• Chiến dịch chủ ñộng tiến công lớn ñầu tiên của bộ ñội chủ lực ta trong cuộc kháng chiến chống
thực dân Pháp (1945 - 1954) là chiến dịch Biên giới
• Hòan cảnh lịch sử: bước sang năm 1950, cuộc kháng chiến của ta có thêm nhiều thuận lợi:
- Ngày 1/10/1949, cách mạng Trung Quốc thành công, nứớc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra ñời
- Ngày 18/1/1950, chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, ngày 30/1/1950 chính phủ Liên
Xô và trong vòng một tháng sau, các nước trong phe xã hội chủ nghĩa lần lượt công nhận và ñặt quan hệ ngoại giao với nước Việt Nam Dân chủ Công hòa ðây là thắng lợi to lớn của cách mạng Việt Nam
- Cuộc kháng chiến của nhân dân ta ñược sự ñồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới
• Chủ trương của ta: tháng 6/1950, ðảng và Chính phủ quyết ñịnh mở chiến dịch Biên giới
nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực ñịch; khai thông ñường sang Trung Quốc và thế giới; mở rộng và củng cố căn cứ ñịa Việt Bắc, ñồng thời tạo những thuận lợi mới thúc ñẩy cuộc kháng chiến tiến lên
• Ý nghĩa: với chiến thắng biên giới, con ñường liên lạc của ta với các nước XHCN ñược khai
thông Quân ñội ta ñã trưởng thành, giành ñược thế chủ ñộng chiến lựơc trên chiến trường chính (Bắc Bộ), mở ra bước phát triển mới của cuộc kháng chiến
Câu IV.b
• Cuộc tiến công chiến lược của quân và dân ta ở miền Nam ñã buộc Mĩ phải tuyên bố “Mĩ hóa”
trở lại chiến tranh xâm lược Việt Nam là cuộc tiến công chiến lược năm 1972
Trang 4Ớ Hòan cảnh lịch sử, diễn biến và kết quả:
- Bước vào năm 1972, quân ta mở cuộc tiến công chiến lược từ ngày 30/3, lấy Quảng Trị làm hướng tiến công chủ yếu bên cạnh các hướng đông Nam Bộ và Tây Nguyên, rồi phát triển rộng
ra khắp chiến trường miền Nam
- Quân ta tiến công ựịch với cường ựộ mạnh, quy mô lớn, trên hầu khắp các ựịa bàn chiến lược quan trọng chỉ trong thời gian ngắn (cuối tháng 3 ựến cuối tháng 6/1972), quân ta chọc thủng
ba phòng tuyến mạnh nhất của ựịch là: Quảng Trị, Tây Nguyên, đông Nam Bộ, loại khỏi vòng chiến ựấu hơn 20 vạn tên ựịch, giải phóng nhiều vùng ựất ựai rộng lớn và ựông dân
- Sau ựòn mở ựầu bất ngờ của quân ta, quân ựội Sài Gòn có sự yểm trợ của Mĩ ựã phản công lại, gây cho ta nhiều tổn thất; còn Mĩ gây trở lại chiến tranh phá hoại miền Bắc từ ngày 6/4/1972
- Cuộc tiến công chiến lược năm 1972 ựã giáng ựòn nặng nề vào chiến lược ỘViệt Nam hóa chiến tranhỢ, buộc Mĩ phải tuyên bố ỘMĩ hóaỢ trở lại chiến tranh xâm lược (tức là thừa nhận thất bại của ỘViệt Nam hoá chiến tranhỢ)
đoàn Văn đạo (Giáo viên TT Luyện thi Vĩnh Viễn TP.HCM) Nguồn: Báo ựiện tử Thanh Niên Online