Bài 18 : Biến Dạng Của Thân

- Biết được những đặc điểm chủ yếu về hình thái phù hợp với chức năng của 1 số thân biến dạng qua quan sát mẫu và tranh ảnh.. Bài 18: BIẾN DẠNG CỦA THÂN Hoạt động 1: Quan sát và ghi lại

Bài 18: BIẾN DẠNG CỦA THÂN I-Mục tiêu bài học.

1.Kiến thức.

- Biết được những đặc điểm chủ yếu về hình thái phù hợp với chức năng của 1

số thân biến dạng qua quan sát mẫu và tranh ảnh

- Nhận dạng được 1 số loại thân biến dạng trong tự nhiên

2.Kỹ năng.

- Quan sát, phân tích, so sánh qua mẫu vật và tranh hình

- Học sinh tự tin khi trinh bày trước nhóm, tổ

3.Thái độ.

- Giáo dục học sinh yêu thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên

II-Chuẩn bị

1.Chuẩn bị của giáo viên.

- Mẫu vật: Củ khoai tây, củ xu hào, củ gừng, củ nghệ, cành cây xương rồng

- Hình 18.1 trong SGK trang 57 phóng to

2.Chuẩn bị của học sinh.

- Mẫu vật: Củ khoai tây, củ gừng, củ xu hào

- Đọc trước bài mới

III- Tiến trình dạy học

1.Ổn định lớp.

- Kiểm tra sĩ số : Tổng:…

Vắng:…

2.Kiểm tra bài cũ:

? Cấu tạo của thân gồm những bộ phận gì? Chức năng của thân?

Trả lời:

- Cấu tạo của thân gồm những bộ phận: thân chính, chồi nách, chồi ngọn

- Chức năng của thân: + Nâng đỡ tán lá.

+ Vận chuyển các chất từ rễ lên lá và từ lá xuống rễ

3 Bài mới:

Qua các bài trước các em đã được học chức năng của thân cây là nâng đỡ tán

lá, vận chuyển các chất Vậy thân còn có chức năng gì ? Chúng ta sẽ đi tìm hiểu trong bài ngày hôm nay

Bài 18: BIẾN DẠNG CỦA THÂN Hoạt động 1: Quan sát và ghi lại những thông tin về 1 số loại thân biến dạng.<25’> Mục tiêu : Quan sát hình dạng và bước đầu phân nhóm các loại thân biến dạng.

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1)Quan sát và ghi lại

những thông tin về 1 số

loại thân biến dạng

a Các loại thân củ GV: yêu cầu HS quan sát

hình 18.1 trong SGK kết hợp với mẫu vật mang đến

Yêu cầu trả lời

? Quan sát các loại củ xem chúng có đặc điểm gì chứng tỏ là thân?

GV: nhận xét GV: yêu cầu quan sát củ khoai tây và trả lời:

?Vì sao củ khoai tây lại là thân củ?

? Khoai tây có chồi ngọn và chồi lá.Vậy người

HS: Quan sát mẫu vật và hình

HS: nêu được:

+ Chúng có chồi và lá HS: cá nhân trình bày lớp nhận xét, bổ sung HS: quan sát

HS: nêu được;

ta gọi là củ khoai tây có

đúng không? Vì sao?

GV: nhận xét

? Khi khoai tây mọc mầm

thì chúng ta có nên ăn

không? Vì sao?

? Ngoài thân củ khoai tây

còn có loại thân củ nào

giống củ khoai tây nữa

không?

GV: nhận xét

GV: yêu cầu HS quan sát

củ khoai tây khi chưa mọc

mầm và khi mọc mầm rồi

có đặc điểm gì khác nhau?

+ Vì khoai tây có chồi nách và chồi ngọn + Không đúng Phải gọi

là thân củ khoai tây vì

nó có chồi ngọn và chồi nách

HS: cá nhân trình bày Lớp nhận xét, bổ sung

HS: nêu được + Không được ăn Khi mọc mầm các chất dinh dưỡng được hoạt hóa tạo ra 1 số chất gây hại nên khi con người ăn vào sẽ gây bệnh ung thư

+ Củ khoai sọ, củ khoai môn…

HS: cá nhân trình bày Lớp nhận xét, bổ sung

HS: quan sát và suy nghĩ câu trả lời

HS: nêu được;

+ Khi chưa mọc mầm thì vỏ củ còn căng và các chất dinh đưỡng còn nhiều còn khi mọc

mầm thi các chất dinh dưỡng bị lấy đi làm vỏ

củ co lại và bị xẹp xuống

GV: nhận xét

GV: yêu cầu HS quan sát

củ xu hào trả lời:

? Vì sao củ xu hào là

thân?

? Người ta gọi củ xu hào

có đúng không? Vì sao ?

GV: nhận xét

?Quan sát 2 loại củ : củ

xu hào và củ khoai tây

cho biết đặc điểm khác

nhau của chúng?

GV: nhận xét

GV: yêu cầu thảo luận

nhóm và trả lời 2 câu hỏi

phần ∇ trong SGK trang

58

?Thân c có đ c đi m gì? ủ ặ ể

Ch c n ng c a thân c ứ ă ủ ủ

đ i v i cây?ố ớ

?K tên 1 s cây thu c ể ố ộ

lo i thân c và ch c n ng ạ ủ ứ ă

HS: cá nhân trình bày Lớp nhận xét, bổ sung HS: quan sát

HS: nêu được:

+ Trên củ xu hào có chồi và lá

+ Không đúng Vì nó

có chồi ngọn và lá HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét HS: cá nhân trình bày Lớp nhận xét,bổ sung

HS: nêu được + Củ xu hào ở trên mặt đất còn củ khoai tây ở dưới mặt đất

HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

HS: thảo luận nhóm và hoàn thành câu trả lời

HS: nêu được +Thân củ có dạng to,

c a chúng?ủ tròn Chứa chất dự trữ

dùng khi ra hoa, tạo quả

+ Khoai sọ, khoai môn,

b Các loại thân rễ

GV: nhận xét GV: mở rộng : Cây chuối mọc trên mặt đât chỉ là thân giả, gồm những bẹ lá tạo thành Thân cây thật

là thân ngầm dưới mặt đất mà ta quen gọi là “ củ chuối”

Chuyển ý:

Ta đi tìm hiểu loại thân biến dạng thứ hai là thân

rễ GV: yêu cầu HS quan sát

củ giềng, củ nghệ, củ gừng cho biết:

?vì sao củ gừng, củ nghệ được coi là thân?

?vậy tại sao các củ trên được gọi là thân rễ?

GV: nhận xét GV: mở rộng: củ dong ta cũng thuộc loại thân rễ

mỗi vảy bên ngoài chính

là lá.bên trong có những mắt nhỏ đó là chồi nách

GV: yêu cầu HS quan sát

củ gừng, củ nghệ trả lời:

? quan sát phần thân trên mặt đất có màu xanh còn

củ xu hào…có chức năng làm thức ăn HS: lắng nghe

HS: quan sát

HS:nêu được:

+ Có chồi và lá + Có thân hình dạng rễ nên được gọi là thân rễ HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

HS: quan sát

phần dưới mặt đất có màu

trắng hoặc xám Vậy tại

sao có sự khác biệt đó? HS: nêu được

GV: nhận xét

GV: yêu cầu HS thảo

luận và trả lời 2 câu còn

lại phần ∇ trong SGK

trang 58

? Thân r có đ c đi m gì? ễ ặ ể

Ch c n ng c a thân r ứ ă ủ ễ

đ i v i cây?ố ớ

? K tên 1 sô cây thân r và ể ễ

ch c n ng c a chúng?ư ă ủ

GV: nhận xét

? vì sao khoai lang gọi là

rễ còn khoai tây gọi là

thân?

+ Phần thân trên mặt đất có điệp lục còn phần dưới không có điệp lục

HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

HS: thảo luận và hoàn thành câu trả lời

HS: nêu được + Thân rễ có dạng hình

rễ Chứa chất dự trữ + Củ khoai lang, cây nghệ, cây gừng…Chức năng làm thức ăn và thuốc chữa bệnh

HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

HS: nêu được + Củ khoai lang do rễ của dây khoai lang đâm xuống đất lúc đầu nhỏ sau to dần do tích lũy tinh bột mà thành + Củ khoai tây có những cành ở gần gốc khi bị vùi xuống đất thì cành sẽ phát triển thành

củ nếu như củ lộ trên mặt đất chúng sẽ có màu xanh do có điệp lục

c Thân mọng nước

GV: nhận xét Chuyển ý: ngoài thân củ

và thân rễ thì còn có thân mọng nước

GV: cho HS quan sát cành xương rồng yêu cầu trả lời:

? Đặc điểm của cây xương rồng?

GV: nhận xét

GV: thao tác trên mẫu vật: lấy que nhọn chọc vào thân cây xương rồng

có nhựa chảy ra đó là nước

Yêu cầu trả lời:

? Thân cây xương rồng mọng nước có tác dụng gì?

? Cây xương rồng thường sống ở đâu?

? kể tên 1 số cây mọng nước?

HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

HS: quan sát

HS: nêu được + Thân màu xanh và có nhiều gai

HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét HS: quan sát

HS: nêu được + Cây dự trữ nước để trong điều kiện khô hạn, thiếu nước thì cây có thể cung cấp nước cho mình

+ Thường sống ở xa

+ Cành giao, nha đam… HS: cá nhân trình bày Lớp bổ sung, nhận xét

Hoạt động 2: Đặc điểm, chức năng của 1 số loại thân biến dạng< 10’>

Mục tiêu : HS tự rút ra được đặc điểm, chức năng của 1 số thân biến dạng 2.Đặc điểm, chức năng

của 1 số loại thân biến

dạng.

*Kết luận: Nội

dung phiếu học

tập

*Kết luân chung

SGK trang 59

GV: yêu cầu HS thảo luận

và trả lời phiếu học tập

GV: Đưa bảng chuẩn kiến thức

? Qua bài nội dung phiếu học tập cho biết đặc điểm của thân biến dạng?

GV: nhận xét

GV: yêu cầu HS đọc kêt luận

HS: thảo luận và hoàn thành phiếu học tập HS: Đại điện nhóm trình bày

Nhón khác bổ xung, nhận xét

HS: nêu được +Thân củ, thân rễ chứa chất dự trữ

+Thân mọng nước dự trữ nước

HS: đọc kết luận

4 Củng cố - luyện tập

Câu 1: trong những nhóm cây sau đây nhóm nào gồm toàn cây có thân rễ?

a. Cây xu hào, cây tỏi, cây cà rốt

b. Cây giềng, cây cải, cây gừng

c. Cây nghệ, cây dong ta, cây gừng

Câu 2: trong những cây sau đây nhóm nào gồm toàn những cây mọng nước?

a. Cây xương rồng, cây cành giao, cây nha đam

b. Cây mít, cây nhãn, xương rồng

c. Cây nha đam, cây xương rồng, cây cải

5 Hướng dẫn về nhà

- Học bài và trả lời câu hỏi ở cuối bài

- Đọc mục “ Em Có Biết”

- Chuẩn bị bài mới

IV- Rút Kinh Nghiệm

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………