Cho các bộ phận sau : Trung khu điều hòa tim mạch ở hành não, Tim và mạch máu; Thụ thể áp lực ở mạch mạch máu.Hãy điền các bộ phận đã cho vào các ô hình chữ nhật trên sơ đồ cơ chế điều
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
1 Tại sao tim tách rời khỏi cơ thể vẫn có khả năng co dãn nhịp nhàng?
Trang 2BÀI 20 CÂN BẰNG NỘI MÔI
Trang 3I- KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA CÂN BẰNG NỘI MÔI
1 Khái niệm
Thế nào là nội môi?
Cân bằng nội môi là duy trì sự ổn định của môi
trường trong cơ thể
Ví dụ: Duy trì nồng độ glucôzơ trong máu người là 0,1%; Duy trì thân nhiệt người ở 36,70C; PH máu
người luôn ổn định ở khoảng 7,35 – 7,45
Cân bằng nội môi là gì? Cho ví dụ.
Nếu nồng độ glucôzơ trong máu cao hơn hoặc thấp hơn 0,1% sẽ gây ra hậu quả gì? Nếu thân nhiệt vượt quá 36,70C thì cơ thể sẽ như thế nào?
2 Ý nghĩaCân bằng nội môi có ý nghĩa gì?
Sự cân bằng nôi môi đảm bảo cho các tế bào,
cơ quan trong cơ thể hoạt động bình thường
Trang 4II- SƠ ĐỒ KHÁI QUÁT CƠ CHẾ DUY TRÌ
CÂN BẰNG NỘI MÔI
Bộ phận tiếp nhận
kích thích
Bộ phận điều khiển
Bộ phận thực hiện
Kích thích
Liên
hệ
ngược
Kể tên các thành phần tham gia vào cơ chế duy trì cân bằng nội môi Nêu chức năng của mỗi thành phần
Thụ thể hoặc cơ quan thụ cảm
Trung ương thần kinh hoặc tuyến nội tiết
Thận,tim, gan, phổi, mạch máu,…
Giải thích sơ đồ.
Nếu một trong các bộ phận hoạt động không bình thường thì cân bằng nội môi có duy trì được không? Cho ví dụ
Trang 5Cho các bộ phận sau : Trung khu điều hòa tim mạch ở hành não, Tim và mạch máu; Thụ thể áp lực ở mạch
mạch máu.Hãy điền các bộ phận đã cho vào các ô hình chữ nhật trên sơ đồ cơ chế điều hòa huyết áp sau:
Thụ thể áp lực
ở mạch máu
Trung khu điều hòa tim mạch
ở hành não
Tim và mạch máu
Trang 6III- VAI TRÒ CỦA THẬN VÀ GAN TRONG CÂN BẰNG
ÁP SUẤT THẨM THẤU
Áp suất thẩm thấu của máu phụ thuộc vào
các yếu tố nào?
Áp suất thẩm thấu của máu phụ thuộc vào
lượng nước và nồng độ chất tan trong máu,
đặc biệt là nồng độ Na+
Lượng nước và nồng độ chất hòa tan trong máu
ảnh hưởng đến áp suất thẩm thấu như thế nào?
Lượng nước trong máu giảm, nồng độ chất hòa tan trong máu tăng làm áp suất thẩm thấu của máu tăng
và ngược lại
Trang 71 Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu
Dựa vào sơ đồ, hãy cho biết thận duy trì áp suất thẩm thấu của máu bằng cách nào?
Trang 81 Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu
Dựa vào sơ đồ, hãy giải thích khi áp suất thẩm thấu của máu giảm do Na+ giảm, thận điều hòa áp suất
thẩm thấu của máu như thế nào?
ASTT giảm
do Na+ giảm
ASTT trong máu
bình thường
Trang 91 Vai trò của thận trong cân bằng áp suất thẩm thấu
Qua 2 sơ đồ, em hãy cho biết vì sao thận có vai trò trong duy trì áp suất thẩm thấu của máu?
Thận có vai trò trong duy trì áp suất thẩm thấu của máu vì thận có khả năng tái hấp thụ hoặc thải bớt nước và các chất hòa tan trong máu.
Trang 102 Vai trò của gan trong cân bằng áp suất thẩm thấuTại sao khi ăn nhiều đường, lượng đường trong máu
vẫn giữ một tỉ lệ nhất định?
Gan có vai trò như thế nào trong điều hòa
nồng độ glucôzơ máu?
Trang 11Tại sao những người bị rối loạn chức năng gan cơ
thể thường có hiện tượng phù nề?
Gan có chức năng là sản sinh các protein huyết tương Khi gan bị bệnh sẽ giảm sản sinh protein huyết tương, dẫn đến áp suất thẩm thấu của máu giảm, nước bị ứ đọng lại trong các mô gây ra
hiện tượng phù nề
Gan có vai trò trong cân bằng áp suất thẩm thấu của máu là do đâu?
Gan có vai trò trong cân bằng áp suất
thẩm thấu của máu là do gan có chức
năng chuyển hóa các chất, điều hòa nồng
độ glucôzơ trong máu, điều hòa nồng độ protein huyết tương trong máu,…
Trang 12IV- VAI TRÒ CỦA HỆ ĐỆM TRONG CÂN BẰNG
pH NỘI MÔI
Tại sao hệ đệm có khả năng duy trì được
pH nội môi ổn định?
Hệ đệm duy trì được pH nội môi ổn định
do chúng có khả năng lấy đi H+ hoặc OH
-khi các ion này xuất hiện trong máu
Kể tên các hệ đệm chủ yếu trong máu.
- Hệ đệm bicacbonat: H2CO3/ NaHCO3
- Hệ đệm photphat: NaH2PO4/ NaHPO4
Hệ đệm proteinat ( protein)
Mỗi hệ đệm cấu tạo gồm những thành phần nào?Hệ đệm duy trì pH nội môi bằng cách nào?
Ví dụ: Khi H+ tăng: HCO3- + H+ H2CO3
Khi OH- tăng: H2CO3 H+ + HCO3
-Trong cơ thể, cơ quan nào cũng tham gia
vào điều hòa cân bằng pH nội môi?Phổi tham gia điều hòa pH nội môi bằng cách thải CO2; Thận tham gia điều hòa pH nhờ khả năng
thải H+, tái hấp thu Na+, thải NH3
Trang 13CỦNG CỐ
1 Rượu làm giảm ADH Tại sao những người uống nhiều rượu thường khát nước và mất nhiều nước qua đường nước tiểu ( đi tiểu nhiều)?
2 Tại sao khi ăn quá nhiều đường
ta có thể bị mắc bệnh tiểu đường? 3 Khi trời nóng hoặc lạnh, cơ thể
điều hòa thân nhiệt bằng cách nào?