Giáo án Vật Lý 9 - Mới

* Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau: - Tính điện trở của một dây dẫn bằngcông thức nào?. * Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Thế nào là điện trở của một đoạn mạch?. KIỂM TRA BÀI CŨ:* Yêu cầu

Trang 1

Giáo án Vật lý 9 Năm học: 2011-20112

Ngày soạn:10/8/2011

Tuần: 1 - Tiết: 1 §1 - SỰ PHỤ THUỘC CỦA CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀO

HIỆU ĐIỆN THẾ GIỮA HAI ĐẦU DÂY DẪNI/

MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:

1/ Kiến thức: -Nêu được cách bố trí và tiến hành thí nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của I vào U giữa hai

đầu dây dẫn

-Vẽ và sử dụng được đồ thị biểu diễn mối quan hệ I, U từ số liệu thực nghiệm

-Nêu được kết luận về sự phụ thuộc của I vào U giữa hai đầu dây dẫn

2/ Kỹ năng: -Mắc được mạch điện theo sơ đồ và sử dụng được các dụng cụ đo: Vôn kế, Ampe kế.

-Sử dụng được một số thuật ngữ khi nói về I và U

-Vẽ và xử lý được thông tin từ đồ thị

3/ Thái độ: Yêu thích môn học.

II/ CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

Thầy: Bảng phụ ghi nội dung Bảng 1 và 2 -SGK

Trò: +mỗi nhóm học sinh chuẩn bị: 1 điện trở mẫu, 1 ampe kế có giới hạn đo là 1,5A và ĐCNN là 0,1A; 1vôn kế có GHĐ là6V và ĐCNN là 0,1V; 1 công tắc; 1 nguồn điện 6V; 7 đoạn dây nối mỗi đoạn dài 30cm+Mỗi học sinh chuẩn bị giấy kẻ ô li hoặc vỡ BTVL9 in sẵn

III/HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1/ Oån định tổ chức: Trật tự + Sỉ số (1 ph)

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/Bài mới:

a/Giới thiệu bài: Giới thiệu chương trình vật lý 9 và trọng tâm của chương I (3 ph)

b/Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1:Ôn lại những

kiến thức liên quan đến bài

học.

Trả lời câu hỏi của GV

- GV hướng dẫn HS ôn lại nhữngkiến thức về điện đã học ở lớp 7dựa vào sơ đồ hình 1.1 SGK

* Yêu cầu HS trả lời các câu

hỏi:

- Để đo cường độ dòng điệnchạy qua bóng đèn và hiệu điệnthế giữa hai đầu bóng đèn, cầndùng những dụng cụ gì?

-Nêu nguyên tắc sử dụng nhữngdụng cụ đó?

15

’

Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự

phụ thuộc của cường độ dòng

điện vào hiệu điện thế giữa hai

đầu dây dẫn.

a Tìm hiểu sơ đồ mạch điện

hình 1.1 như yêu cầu trong

SGK

b Tiến hành thí nghiệm

* Yêu cầu HS tìm hiểu sơ đồ

mạch điện hình 1.1 SGK

* Theo dõi, kiểm tra, giúp đỡ

các nhóm mắc mạch điện thí

I Thí nghiệm:

1.Sơ đồ mạch điện:

2.Tiến hành thí nghiệm:

GV: Trần Duy Nam Trường THCS Hương Toàn1

1

Trang 2

T

G

- Các nhóm HS mắc mạch điện

theo sơ đồ hình 1.1 SGK

- Tiến hành đo, ghi các kết quả

đo được vào bảng 1 trong vở

- Thảo luận nhóm để trả lời C1

nghiệm

* Yêu cầu đại diện một vài HS

trả lời C1

C1:Từ kết quả thí nghiệm, ta

thấy: khi tăng, (hoặc giảm) hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn bao nhiêu lần thì cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn cũng tăng (hoặc giảm) bấy nhiêu lần

10’ Hoạt động 3:Vẽ và sử dụng đồ

thị để rút ra kết luận.

a Từng HS đọc phần thông báo

về dạng đồ thị trong SGK để

trả lời câu hỏi của GV

b Từng HS làm C2

c Thảo luận nhóm, nhận xét

dạng đồ thị, rút ra kết luận

* Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộccủa cường độ dòng điện vàohiệu điện thế có đặc điểm gì?

* Yêu cầu HS trả lời C2

- Hướng dẫn HS xác định cácđiểm biểu diễn, vẽ một đườngthẳng đi qua góc tọa độ, đồngthời đi qua gần tất cả các điểmbiểu diễn Nếu có điểm nào nằmquá xa đường biểu diễn thì phảitiến hành đo lại

* Yêu cầu đại diện một vài

nhóm nêu kết luận về mối quanhệ giữa I và U

II/ đồ thị biểu diến sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào HĐT:

b Từng HS chuẩn bị trả lời C3

* Yêu cầu HS nêu kết luận về

mối quan hệ giữa U, I

- Đồ thị biểu diễn mối quan hệnày có đặc điểm gì?

- Yêu cầu HS tự đọc phần ghinhớ trong SGK rồi trả lời câuhỏi

* Yêu cầu HS trả lời C5

- HS làm tiếp C3, C4

• Hướng dẫn về nhà:

 Học thuộc phần ghi nhớ

 Đọc thêm mục “Có thể

→Muốn xác định giá trị U,I

ứng với một điểm M bất kỳ trên đồ thị ta làm như sau:

• Kẻ đường thẳng song song với trục hoành, cắt trục tung tại điểmcó cường độ I tương ứng

• Kẻ đường thẳng song song với trục tung, cắt trục hoành tại điểmcó HĐT U tương ứng.C4:Các giá trị còn thiếu:0.125A; 4V; 5V; 0.3A

*Ghi nhớ: SGK

2

Trang 3

4- Dặn dò: (1ph) thuộc phần “Ghi nhớ”.Làm bài tập SBT,Xem trước bài “Điện trở của dây dẫn - Định luật

Ôm”

Ngày soạn:16/8/2011

Tuần: 1 - Tiết: 2 §2 - ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN - ĐỊNH LUẬT ÔM

I/ MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU:

1/ Kiến thức: - Nắm được k/niệm điện trở, công thức tính điện trở vàvận dụng được công thức tính điện trở

vào bài tập

- Phát biểu và viết được biểu thức định luật Oâm,vận dụng được định luật để giải một số bài tập đơn giản

2/Kỹ năng: -Sử dụng một số thuật ngữ khi nói về U và I.

-Vẽ sơ đồ mạch điện sử dụng các dụng cụ đo để xác định điện trở của một dây dẫn

3/Thái độ: Cẩn thận, kiên trì trong học tập.

Thầy: Tranh kẻ bảng số liệu thực nghiệm

Dây dẫn 1

KQ đo Lần đo

Hiệu điện thế (V)

Cường độ dòng điện

Hiệu điện thế (V)

Cường độ dòng điện

Bảng: Tính thương số U/I của mỗi dây dẫn trên

Trò: Học bài cũ và làm bài tập ở nhà.Đọc trước bài mới ở nhà

3

Trang 4

2/ Kiểm tra bài cũ: (3 ph) gọi 1 HS lên bảng trả lời các câu hỏi sau

-Em hãy cho biết mối quan hệ giữa I chạy qua dây dẫn với U ở 2 đầu dây dẫn đó? Đồ thị biểu diễn mốiquan hệ này có đặc điểm gì?

- Điền số liệu vào bảng 2 SGK

Trả lời: +I qua dây dẫn tỉ lệ thuận với U ở 2 đầu dây dẫn đó Đồ thị biểu diễn mối quan hệ này là đường

thẳng đi qua gốc toạ độ (I= 0, U = 0)

+ Điền số liệu vào bảng 2 (phần vận dụng)

3/Bài mới:

a/Giới thiệu bài:

9’

Hoạt động 1 : Ôn lại các

kiến thức có liên quan đến

bài mới.

Từng HS chuẩn bị, trả lời

câu hỏi của GV

10’

Hoạt động 2 :

Xác định thương số

I U

đối với mỗi dây dẫn.

a Từng HS dựa vào bảng 1

và bảng 2 ở bài trước, tính

b Từng HS trả lời C2 và

thảo luận với cả lớp

* Theo dõi, kiểm tra giúp đỡ các HS

yếu tính toán cho chính xác

* Yêu cầu một vài HS trả lời C2 và

cho cả lớp thảo luận

I Điện trở của dây dẫn 1.xác định thương số U

I đối vớimỗi dây dẫn

a Từng học sinh đọc phần

thông báo khái niệm điện

trở trong SGK

b Cá nhân suy nghĩ và trả

lời các câu hỏi GV đưa ra

* Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi sau:

- Tính điện trở của một dây dẫn bằngcông thức nào?

- Khi tăng hiệu điện thế đặt vào haiđầu dây dẫn lên hai lần thì điện trởcủa nó tăng mấy lần? Vì sao?

- Hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫnlà 3V, dòng điện chạy qua có cócường độ là 250mA Tính điện trởcủa dây

- Hãy đổi các đơn vị sau:

ít của dây dẫn

4

Trang 5

5’

Phát biểu và viết hệ

thức của định luật Ôm.

Từng HS viết hệ thức của

định luật Ôm vào vở và

phát biểu định luật

* Yêu cầu một vài HS phát biểu định

luật Ôm

II/ Định luật Ôm:

1 Hệ thức định luật:

U I R

=

U:đo bằng vôn.(V)I: đo bằng Ampe(A)R: đo bằng Ôm(Ω)

a) Từng HS trả lời các câu

hỏi GV đưa ra

R= dùng để làm gì?

- Từ công thức này có thể nói rằng Utăng bao nhiêu lần thì R tăng bấynhiêu lần được không? Tại sao?

* Gọi một vài HS lên bảng giải C3,

C4 và trao đổi với cả lớp

* GV chính xác hóa các câu hỏi trả

lời của HS

• Hướng dẫn về nhà:

đọc kỹ bài 2

HĐT giữa hai đầu dây tóc

U I R

C4:

Vì cùng 1 HĐT đặt vào hai đầu các dây dẫn khác nhau, I tỉ lệ nghịch với R Nên R2=3R1thì

I1=3I2

4- Dặn dò: (1ph) thuộc phần “Ghi nhớ”.Làm bài tập SBT,Xem trước bài “Thực hành” ở nhà.

IV/ RÚT KINH NGHIỆM

1/ Kiến thức: -Nêu được cách xác định điện trở từ công thức tính điện trở.

-Mô tả được cách bố trí và tiến hành được TN xác định điện trở của một dây dẫn bằng Ampe kế và Vôn kế

2/Kỹ năng: -Mắc mạch điện theo sơ đồ.

-Sử dụng đúng các dụng cụ đo: Vôn kế và Ampe kế

-Kỹ năng làm bài thực hành và báo cáo thực hành

3/Thái độ: -Cẩn thận, kiên trì, trung thực, chú ý an toàn trong sử dụng điện.

-Hợp tác trong hoạt động nhóm

-Yêu thích môn học

5

Trang 6

Thầy: Một đồng hồ đa năng

Trò: Chuẩn bị đồ dùng TN cho mỗi nhóm HS:

- 1 dây dẫn có điện trở chưa biết giá trị - 1 Vôn kế có GHĐ 6V và ĐCNN là 0,1V

- 1 nguồn điện có thể thay đổi được U từ 0 đến 6V - 1 công tắc đèn

- 1 Ampe kế có GHĐ 1,5A và ĐCNN là 0,1A - 7 đoạn dây nối, mỗi đoạn dài 30 cm

III/HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :

2/ Kiểm tra bài cũ ( 5 phút): -Phát biểu định luật Ơm, viết biểu thức, nêu đơn vị của các đại lượng cĩ mặt trongcơng thức?

-Vẽ sơ đồ mạch điện gịm: 1 điện trở, 1 Vơn kế để đo U giữa hai đầu điện trở và 1 Ampe kế để đo I qua mạchđiện, một nguồn điện cĩ U = 6V Ampe kế chỉ 2A, tính giá trị của R?

Trả lời: - Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào 2 đầu dây và tỉ lệnghịch với điện trở của dây Biểu thức: I =U R , trong đĩ: I(A); U(V); R(Ω)

a/Giới thiệu bài:

8’

Hoạt động 1

Trình bày phần trả lời câu

hỏi trong báo cáo thực hành.

a Từng HS chuẩn bị trả lời câu

hỏi nếu GV yêu cầu

b Từng HS vẽ sơ đồ mạch điện

TN (có thể trao đổi nhóm)

KIỂM TRA:* Kiểm tra việc

chuẩn bị báo cáo thực hành củaHS

* Yêu cầu một HS nêu công thức

tính điện trở

* Yêu cầu một vài HS trả lời câu

b và câu c

* Yêu cầu một HS lên bảng vẽ sơ

đồ mạch điện thí nghiệm

MẪU BÁO CÁO

THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNHĐIỆN TRỞ CỦA MỘTDÂY DẪN BẰNG AMPEKẾ VÀ VÔN KẾ

Họ và tên: lớp

1/Trả lời câu hỏi:

a/Viết công thức điệntrở

b/Muốn đo U giữa 2 đầu dây dẫn cần dùng dụng cụ gì?Mắc dụng cụ đó như thế nào đối với dây dẫn cần đo? c/Muốn đo I chạy qua 1 dây dẫn cần dùng dụng cụ gì? mắc dụng cụ đó như thế nào với dây dẫn đó?

2/ kết quả đo:

Trang 7

2 3 4 a/Tính R của dây dẫn đang xét trong mỗi lần đo

b/Tính giá trị TB cộng của R

c/Nhận xét về nguyên nhân gây ra sự khác nhau(nếu có) của các trị số điện trở vừa tính được trong mỗi lần đo

30’

Mắc mạch điện theo sơ đồ và

tiến hành đo.

a Các nhóm HS mắc mạch điện

theo sơ đồ đã vẽ

b Tiến hành đo, ghi kết quả vào

bảng

c Cá nhân hoàn thành bản báo

cáo để nộp

d Nghe giáo viên nhận xét để

rút kinh nghiệm cho bài sau

* Theo dõi, giúp đỡ, kiểm tra các

nhóm mắc mạch điện, đặc biệt là khi mắc vôn kế và ampe kế

* Theo dõi, nhắc nhỡ mọi HS đều

phải tham gia hoạt động tích cực

* Yêu cầu HS nộp báo cáo thực

hành

* Nhận xét kết quả, tinh thần và

thái độ thực hành của một vài nhóm

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 4: “Đoạn mạch nối tiếp”

IV/ RÚT KINH NGHIỆM: ………

………

Hết

Ngày soạn:23/8/2011

Tuần: 2 - Tiết: 4 §4 ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP

1/ Kiến thức: -Xây dựng được công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gòm 2 điện trở mắc nối tiếp: Rtđ =

R 1 + R 2 và hệ thức :

2

1 2

1

R

R U

U

= từ các kiến thức đã học.

-Mô tả được cách bố trí và tiến hành TN kiểm tra lại các hệ thức suy ra từ lý thuyết.

- Vận dụng được kiến thức đã học để giải thích 1 số hiện tượng và giải bài tập về đoạn mạch nối tiếp.

7

Trang 8

2/Kỹ năng: -Thực hành sử dụng các dụng cụ đo điện: Vôn kế, Ampe kế.

-Kỹ năng bố, trí tiến hành lắp ráp thí nghiệm.

-Kỹ năng suy luận và lập luận Logíc

3/Thái độ: -Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng đơn giản có liên quan trong thực tế.

-Yêu thích môn học.

Thầy: Chuẩn bị đồ dùng TN cho mỗi nhóm HS:

- 3 điện trở mẫu có giá trị là: 6 Ω , 10 Ω , 16 Ω - 1 Vôn kế có GHĐ 6V và ĐCNN là 0,1V

Trò: Xem lại kiến thức ở lớp 7 về đoạn mach mắc nối tiếp.

2/ Kiểm tra bài cũ:((4phút) Nêu câu hỏi và yêu cầu học sinh nhắc lại kiến thức cũ ở lớp 7

3/ Bài mới:

a/Giới thiệu bài mới:

b/Tiến trình tiết dạy:

Ôn lại những kiến thức

có liên quan đến bài mới.

Từng HS chuẩn bị, trả lời

các câu hỏi của GV

KIỂM TRA BÀI CŨ:* Yêu cầu HS

cho biết, trong đoạn mạch gồm haibóng đèn mắc nối tiếp:

- Cường độ dòng điện chạy qua mỗiđèn có mối liên hệ như thế nào vớicường độ dòng điện mạch chính?

- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạnmạch có mối liên hệ như thế nàovới hiệu điện thế giữa hai đầu mỗiđèn?

I/ cường độ dòng điện và HĐT trong đoạn mạch nối tiếp 1.kiến thức lớp 7:

Xét đoạn mạch gồm hai bóng đèn mắc nối tiếp

Ta có:I=I1=I2 (1 ) U=U1+U2 (2)

7’

Nhận biết được đoạn

mạch gồm hai điện trở mắc

nối tiếp.

a Từng HS trả lời C1

b Từng HS làm C2

* Yêu cầu HS trả lời C1 và cho biết

hai điện trở có mấy điểm chung

* Hướng dẫn HS vận dụng các kiến

thức vừa ôn tập và hệ thức của địnhluật Ôm để trả lời C2

* Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm

tra các hệ thức (1) và (2) đối vớiđoạn mạch gồm các điện trở mắcnối tiếp

2.Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp

Hoạt động 3 Xây dựng

công thức tính điện trở II/ Điện trở tương đương của đoạn mạch nối tiếp.

8

Trang 9

T

G

8’ tương đương của đoạn

mạch gồm hai điện trở mắc

nối tiếp.

a Từng HS đọc phần khái

niệm điện trở tương đương

trong SGK

b Từng HS làm C3

* Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Thế

nào là điện trở của một đoạn mạch?

* Hướng dẫn HS xây dựng công

thức 4

- Kí hiệu hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch là U, giữa hai đầu mỗi điện trở là U1, U2 Hãy viết hệ thức liên hệ giữa U, U1 và U2

- Cường độ dòng điện chạy qua đoạn mạch là I Viết biểu thức tính

U, U1 và U2 theo I và R tương ứng

1.Điện trở tương đương: SGK 2.Công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp:

C3:

Rtđ=R1+R2

CM:

UAB=U1+U2

I.Rtđ=I.R1+I.R2

Chia hai vế cho I

Rtđ=R1+R2

8’

Hoạt động 4 Tiến hành

thí nghiệm kiểm tra.

a Các nhóm mắc mạch

điện và tiến hành thí

nghiệm theo hướng dẫn của

SGK

b Thảo luận nhóm để rút ra

kết luận

* Hướng dẫn HS làm thí nghiệm như

trong SGK Theo dõi và kiểm tra các nhóm HS mắc mạch điện theo

sơ đồ

* Yêu cầu một vài HS phát biểu kết

luận

3.Thí nghiệm kiểm tra:

4.Kết luận: SGK

11’

Hoạt động 5 : Củng cố bài

học và vận dụng.

a Từng HS trả lời C4

b Từng HS trả lời C5 * Cần mấy công tắc để điều khiểnđoạn mạch nối tiếp?

* Trong sơ đồ hình 4.3b SGK, có thể

chỉ mắc hai điện trở có trị số thế nào nối tiếp với nhau (thay cho việc mắc

ba điện trở)? Nêu cách tính điện trở tương đương của đoạn mạch AC

• Dặn dò:

• Học thuộc phần ghi nhớ

• Làm BT 4 SBT

III/ Vận dụng:

C4:

• Khi K mở, hai đèn không hoạt động vì mạch hở

• Khi k đóng, cầu chì bị đứt, 2 đèn cũng không hoạt động vì mạch hở

• Khi k đóng, dây tóc Đ1 bị đứt

Đ2 cũng không hoạt động vì mạch hở

C5:

• R1,2=R1+R2=20+20=40Ω

• RAC=R1,2+R3=40+20=60Ω

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 4: “Đoạn mạch song song”

IV/ RÚT KINH NGHIỆM: ………

………

……….

Hết

Ngày soạn:29/8/2011

Tuần: 3 - Tiết: 5 §5 ĐOẠN MẠCH SONG SONG

9

Trang 10

1/ Kiến thức: -Suy luận để xây dựng được công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gòm 2 điện trở mắc

song song:

2 1

111

R R

R tđ = + và hệ thức :

1

2 2

1

R

R I

I

= từ các kiến thức đã học.

-Mô tả được cách bố trí thí nghiệm kiểm tra lại các hệ thức suy ra từ lý thuyết.

- Vận dụng được kiến thức đã học để giải thích 1 số hiện tượng và giải bài tập về đoạn mạch song song.

2/Kỹ năng: -Thực hành sử dụng các dụng cụ đo điện: Vôn kế, Ampe kế.

-Kỹ năng bố, trí tiến hành lắp ráp thí nghiệm.

-Kỹ năng suy luận và lập luận Logíc.

3/Thái độ: -Vận dụng kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng đơn giản có liên quan trong thực tế.

-Yêu thích môn học.

Thầy: Chuẩn bị đồ dùng TN cho mỗi nhóm HS:

- 3 điện trở mẫu có giá trị là: 6 Ω , 10 Ω , 16 Ω - 1 Vôn kế có GHĐ 6V và ĐCNN là 0,1V

Trò: Xem lại kiến thức ở lớp 7 về đoạn mach mắc nối tiếp.

2/ Kiểm tra bài cũ: (4 phút) -Trình bày mối quan hệ giữa I, I 1 , I 2 ; U,U 1 ,U 2 ; R tđ ,R 1 ,R 2 và mối liên hệ giữa U hai đầu mỗi điện trở với điện trở đó trong đoạn mạch mắc nối tiếp (2 phút)

- Cho hai điện trở R 1 ,R 2 mắc nối tiếp, R 1 = 1(Ω); U = 6V; I = 2A Tính R2

Trả lời: I= I 1 =I 2 ; U= U 1 + U 2 ;

2 1 2

1

R

R U

t

U R I

3/ Bài mới:

a/Giới thiệu bài mới:

b/Tiến trình tiết dạy:

Ôn lại những kiến thức

có liên quan đến bài học.

Từng học sinh chuẩn bị, trả

lời các câu hỏi của

giáo viên

KIỂM TRA BÀI CŨ:* Yêu cầu HS

trả lời câu hỏi: Trong đoạn mạchgồm hai bóng đèn mắc song song,hiệu điện thế và cường độ dòngđiện của đoạn mạch có quan hệ thếnào với hiệu điện thế và cường độdòng điện của các mạch rẽ?

I/Cường độ dòng điện và HĐT

trong đoạn mạch song song1.ôn lại kiến thức lớp 7:

Trong Đm gồm 2 bóng đèn mắc song song,

ta có: I = I1 + I2 (1)

U = U1 = U2 (2)

Hoạt động 2 Nhận biết

được đoạn mạch gồm hai

2 đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc song song.

10

Trang 11

b Mỗi HS tự vận dụng các

hệ thức (1), (2) và hệ thức

của định luật Ôm, chứng

minh được hệ thức 3

- Cho HS thảo luận nhóm

* Yêu cầu HS trả lời C1.

- Cho biết điện trở có mấy điểmchung?

- Cường độ dòng điện và hiệu điệnthế của đoạn mạch này có đặc điểmgì?

* Hướng dẫn HS vận dụng các kiến

thức vừa ôn tập và hệ thức của địnhluật Ôm để trả lời C2

* Yêu cầu HS làm thí nghiệm kiểm

tra các hệ thức (1) và (2) đối vớiđoạn mạch gồm các điện trở mắcsong song

C1:

• R1, R2 mắc song song

dòng điện qua mạch chính

2 đầu mỗi điện trở, đồng thời là HĐT cả đoạn mạch

Hoạt động 3 Xây dựng

công thức tính điện trở

tương đương của đoạn

mạch gồm hai điện trở

mắc song song.

Từng HS vận dụng kiến

thức đã học để xây dựng

11

Trang 12

T

G

10’

thí nghiệm kiểm tra.

a Các nhóm mắc mạch

điện và tiến hành thí

nghiệm theo hướng dẫn

của SGK

b Thảo luận nhóm để rút

ra kết luận

* Hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra các

nhóm HS mắc mạch điện và tiếnhành thí nghiệm theo hướng dẫntrong SGK

* Yêu cầu một vài HS phát biểu kết

* Yêu cầu HS trả lời C4.

- Yêu cầu HS làm tiếp C5

* Hướng dẫn cho HS phần 2 của C5.

Trong sơ đồ hình 5.2b SGK, có thểchỉ mắc hai điện trở có trị số bằngbao nhiêu song song với nhau (thaycho việc mắc ba điện trở)?

- Nêu cách tính điện trở tươngđương của đoạn mạch đó

• Dặn dò:

• Ghi phần ghi nhớ vào vở và học thuộc lòng

• Làm các BT trong vỡ BT

• Đọc thêm phần có thể em chưa biết

C4:

• Vì HĐT nguồn là 220V bằng với HĐT định mức của đèn và quạt nên đèn và quạt phải mắc song song với nhau để chúng hoạt động bình thường

• Nếu đèn không hoạt động thì quạt vẫn hoạt động bình thường vì quạt vẫn được mắc vào HĐT đã cho

C5:

•

1 2 1,2

1,2 3 1,2 3

1045

td

R R R

+

4- Dặn dò: (1 phút) Ơn lại kiến thức từ bài 1-5 để tiết đến giải bài tập tại lớp.

IV/ RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 13

Hoàng Ngọc Kiểu

Ngày soạn:30/8/2011

1/ Kiến thức: vận dụng các kiến thức đã học để giải được các bài tập đơn giản về đoạn mạch gồm nhiều nhất là 3

điện trở.

2/Kỹ năng: -Giải bài tập vật lý theo đúng các bước giải.

-Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh, tổng hợp thông tin.

-Sử dụng đúng các thuật ngữ.

3/Thái độ: Cẩn thận, trung thực.

Thầy: Bảng liệt kê các giá trị U và I định mức của 1 số đồ dùng điện trong gia đình với 2 loại nguồn điện 110(V) và 220(V)

Trò: Ôn tập

III/HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

2/ Kiểm tra bài cũ: (3ph) Gọi 1 HS lên bảng điền vào bảng sau:

Nối tiếp U= U 1 + U 2 I = I 1 = I 2 R = R 1 +R 2

Song song U= U 1 = U 2 I= I 1 + I 2

2 1

111

R R

R tđ = +

12’

Hoạt động 1: Giải bài 1.

Từng HS chuẩn bị trả lời

câu hỏi của GV

a Cá nhân suy nghĩ trả lời

câu hỏi của giáo viên để

làm câu a bài 1

b Từng HS làm câu b

c Thảo luận nhóm để tìm

ra cách giải khác đối với

* Vận dụng công thức nào để tính R2

khi biết Rtđ và R1?

* Hướng dẫn HS tìm ra cách giải

td

U R I

Trang 14

a.Từng HS chuẩn bị trả lời

câu hỏi của GV để làm câu a

b.Từng HS làm câu b

c.Thảo luận nhóm để tìm

câu

*Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi sau:

- Hãy cho biết R1 và R2 được mắc vớinhau như thế nào?

- Các ampe kế đo những đại lượngnào trong mạch?

- Tính UAB theo mạch rẽ R1

- Tính I2 chạy qua R2, từ đó tính R2

* Hướng dẫn HS tìm cách giải khác:

- Từ kết quả câu a, tính Rtđ

- Biết Rtđ và R1, hãy tính R2

a Từng HS chuẩn bị trả lời

câu hỏi của GV để làm câu

a.

b Từng HS làm câu b

c Thảo luận nhóm để tìm

- Viết công thức tính Rtđ theo R1 và

RMB

* Viết công thức tính cường độ dòng

điện chạy qua R1

- Viết công thức tính hiệu điện thế

UMB từ đó tính I2, I3

* Hướng dẫn HS tìm cách giải khác:

Sau khi tính được I1, vận dụng hệ thức

3

2 2

3

R

R I

I = và I = I1 + I2, từ đó tính được

AB AB

3 3

6

0, 2306

0, 230

R

Hoạt động 4 : Củng cố.

Thảo luận nhóm để trả lời

câu hỏi của GV, củng cố

* Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi:

Muốn giải bài tập về vận dụng định

14

Trang 15

tiến hành theo mấy bước

- Cho HS ghi lại các bước giải bài tập

phần này như đã nói ở phần Thông tin bổ sung.

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 7: “Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn”

Ngày soạn:05/09/2011

VÀO CHIỀU DÀI DÂY DẪN

I/ MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU :

1/ Kiến thức:-Nêu được điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào chiều dài, tiết diện và vật liệu làm dây dẫn

-Biết cách xác định sự phụ thuộc của điện trở vào1 trong các yếu tố: Chiều dài, tiết diện, vật liệu làm dây dẫn.

-Nêu được điện trở của các dây dẫn có cùng tiết diện và được làm từ cùng một vật liệu thì tỉ lệ thuận với chiều dài của dây.

-Suy luận và tiến hành thí nghiệm kiểm tra sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào chiều dài.

2/Kỹ năng: Mắc mạch điện và sử dụng dụng cụ đo để đo điện trở của dây dẫn.

3/Thái độ: Trung thực, có tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm.

Thầy: Một bộ dụng cụ TN giống như HS

Trò: Đối với mỗi nhóm HS

- Một (A) có giới hạn đo 1,5(A) và ĐCNN 0,1(A) - Một (V) có giới hạn đo 10(V) và ĐCNN 0,1(V)

- 3 dây điện trở có cùng tiết diện và được làm bằng cùng 1 loại vật liệu: một dây dài l (Điện trở 4 ôm), một dây dài 2l và dây thứ 3 dài 3 l.Mỗi dây được quấn quanh 1 lỏi cách điện phẳng, dẹt và dễ xác định số vòng dây.

- 8 đoạn dây nối có lỏi bằng đồng và có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài 30(cm)

* Đối với cả lớp:

- Một đoạn dây dẫn bằng đồng có vỏ cách điện dài 80(cm), tiết diện 1(mm 2 )

-Một đoạn dây thép dài 50 (cm), tiết diện 3 (mm 2 ); -Một cuộn dây hợp kim dài 10 (m), tiết diện 0,1 (mm 2 )

2/ Kiểm tra bài cũ:

Gọi 1 HS lên bảng điền vào bảng sau:

Nối tiếp U= U1 + U2 I = I1 = I2 R = R1+R2 Song song U= U 1 = U 2 I= I 1 + I 2

2 1

111

R R

R tđ = +

VIÊN

NỘI DUNG

8’

Tìm hiểu về công dụng của

dây dẫn và các loại dây dẫn

thường được sử dụng.

* Nêu các câu hỏi gợi ý sau:

- Dây dẫn được dùng để làm gì?

(để cho dòng điện chạy qua)

- Quan sát thấy dây dẫn ở đâu

15

Trang 16

VIÊN

NỘI DUNG

Các nhóm HS thảo luận (dựa

trên hiểu biết và kinh nghiệm

sẵn có) về các vấn đề:

a Công dụng của dây dẫn

trong các mạch điện và trong

các thiết bị điện

b Các vật liệu được dùng để

làm dây dẫn

xung quanh ta? (Ở mạng điệntrong gia đình, trong các thiết bịđiện như trong bóng đèn, quạtđiện, tivi, nồi cơm điện…, dây dẫncủa mạng điện quốc gia)

* Đề nghị HS, bằng vốn hiểu biết

của mình nêu tên các vật liệu cóthể được dùng để làm dây dẫn(thường làm bằng đồng, có khibằng nhôm, bằng hợp kim; dâytóc bóng đèn làm bằng vônfam,dây nung của bếp điện, của nồicơm điện được làm bằng hợpkim…)

10’

Tìm hiểu điện trở của dây

dẫn phụ thuộc vào những yếu

tố nào.

a Các nhóm HS thảo luận để

trả lời câu hỏi: Các dây dẫn có

điện trở không? Vì sao?

b HS quan sát các đoạn dây

dẫn khác nhau và nêu được các

nhận xét và dự đoán: Các đoạn

dây dẫn này khác nhau ở

những yếu tố nào, điện trở của

dây dẫn này liệu có như nhau

hay không, những yếu tố nào

của dây dẫn có thể ảnh hưởng

tới điện trở của dây…

c Nhóm HS thảo luận tìm câu

trả lời đoid với câu hỏi mà GV

nêu ra

* Có thể gợi ý để HS trả lời câu

hỏi này như sau:

- Nếu đặt vào hai đầu dây dẫnmột hiệu điện thế U thì có dòngđiện chạy qua nó hay không?

- Khi đó dòng điện này có cườngđộ I nào đó hay không?

- Khi đó dây dẫn có một điện trởxác định hay không?

* Đề nghị HS quan sát hình 7.1

SGK hoặc cho HS quan sát trựctiếp các đoạn hay cuộn dây dẫnđã chuẩn bị như hướng dẫn trongphần II

* Yêu cầu HS dự đoán xem điện

trở của các dây dẫn này có nhưnhau hay không, nếu có thì nhữngyếu tố nào có thể ảnh hưởng tớiđiện trở của dây

* Nêu câu hỏi: Để xác định sự

phụ thuộc của điện trở vào mộttrong các yếu tố thì phải làm nheưthế nào?

* Có thể gợi ý cho HS nhớ lại

trường hợp khi tìm hiểu sự phụthuộc của tốc độ bay hơi của mộtchất lỏng vào một trong các yếu

I/ Xác định sự phụ thuộc của

điện trở dây dẫn vào 1 trong

những yếu tố khác nhau: 1.Các dây dẫn h 7.1 khác nhau

về chiều dài , tiết diện và vật liệu làm dây

2.Để xác định sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào 1 yếutố x nào đó thì cần phải đo điện trở của các dây dẫn có yếu tố x khác nhau , nhưng tất cả các yếu tố khác như nhau

16

Trang 17

VIÊN

NỘI DUNG

tố là nhiệt độ, diện tích mặtkhoáng và gió thì các em đã làmnhư thế nào?

15’

Xác định sự phụ thuộc của

điện trở vào chiều dài dây dẫn.

a HS nêu dự kiến cách làm

hoặc đọc hiểu mục 1 phần II

trong SGK

b Các nhóm HS thảo luận và

nêu dự đoán như yêu cầu của

C1 trong SGK

c.Từng nhóm HS tiến hành thí

nghiệm kiểm tra theo mục 2

phần II trong SGK và đối

chiếu kết quả thu được với dự

đoán đã nêu theo yêu cầu của

C1 và nêu nhận xét

• Đề nghị từng nhóm HS nêu dựđoán theo yêu cầu của C1 và ghilên bảng các dự đoán đó

* Theo dõi, kiểm tra và giúp đỡ

các nhóm tiến hành thí nghiệm,kiểm tra việc mắc mạch điện, đọcvà ghi kết quả đo vào bảng 1trong từng lần thí nghiệm

* Sau khi tất cả hoặc đa số các

nhóm HS hoàn thành bảng 1, yêucầu mỗi nhóm đối chiếu kết quảthu đựoc với dự đoán đã nêu

* Đề nghị một vài HS nêu kết

luận về sự phụ thuộc của điện trởdây dẫn vào chiều dài dây

II/ Sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn 1.Dự kiến cách làm:

Đo điện trở của những dây dẫncó chiều dài l 2l, 3l nhưng có tiết diện như nhau và làm từ cùng một loại vật liệu

2 Thí nghiệm kiểm tra

• Sơ đồ mạch điện:

do đó dòng điện chạy qua sẽ có

C2: Khi giữ HĐT không đổi,

nếu mắc bóng đèn vào HĐT này bằng dây dẫn càng dài thì điện trở của đoạn mạch càng lớn, theo đinh luật Ôm, cường độ dòng điện càng nhỏ, do đó

17

Trang 18

Ghi vào vở những điều GV dặn

dò và các bài tập sẽ làm ở nhà

cường độ nhỏ hơn?

* Có thể gợi ý cho HS như sau:

Trước hết, áp dụng điịnh luật Ômđể tính điện trở của cuộn dây, sauđó vận dụng kết luận đã rút ratrên dây để tính chiều dài củacuộn dây

* Nếu còn thời gian, đề nghị HS

đọc phần Có thể em chưa biết

* Đề nghị một số HS phát

biểuđiều cần ghi nhớ của bài họcnày

* Lưu ý HS những điều cần thiết

khi học bài này ở nhà Giao C4 vàthêm một hoặc hai bài trong SBTđể HS làm ở nhà

đèn sáng yêùu hơn

C3:

 Điện trở cuộn dây là

6200,3

U R I

 Chiều dài cuộn dây là

20.4 402

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 8: “Sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn”

………

Hết

Ngày soạn:11/09/2011

VÀO TIẾT DIỆN DÂY DẪN

1/ Kiến thức:-Suy luận được rằng các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng một loại vật liệu thì điện trở của

chúng tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây (trên cơ sở vận dụng hiểu biết về điện trở tương đương của đ/m song song) -Bố trí và tiến hành được TN kiểm tra mối quan hệ giữa điện trở và tiết diện của dây dẫn.

-Nêu được điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và được làm từ cùng một vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây.

2/Kỹ năng: Mắc mạch điện và sử dụng dụng cụ đo để đo điện trở của dây dẫn.

3/Thái độ: Trung thực, có tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm.

III/ CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- 2 đoạn dây dẫn bằng hợp kim cùng loại, có cùng chiều dài nhưng có tiết diện lần lượt là S 1 và S 2 (tương ứng với đường kính là d 1 và d 2 )

- 7 đoạn dây nối có lỏi bằng đồng và có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài 30(cm); - 2 chốt kẹp nối dây dẫn.

2/ Kiểm tra bài cũ: 10ph

18

Trang 19

HS

10’

Trả lời câu hỏi kiểm

tra bài cũ và trình bày

lời giải bài tập ở nhà

theo yêu cầu của GV.

KIỂM TRA:yêu cầu một HS trả

lời một hoặc hai trong số các câuhỏi sau:

- Điện trở của dây dẫn phụ thuộcvào những yếu tố nào?

- Phải tiến hành thí nghiệm với cácdây dẫn vào chiều dài của chúng

- Các dây dẫn có cùng tiết diện vàlàm từ cùng một vật liệu phụ thuộcvào chiều dài dây như thế nào?

* Đề nghị một HS khác trình bày

lời giải một trong số các bài tập đã

ra cho HS làm ở nhà

* Nhận xét câu trả lời và lời giải

của hai HS trên

10’

Nêu dự đoán về sự

phụ thuộc của điện trở

dây dẫn vào tiết diện.

a Các nhóm HS thảo

luận xem cần phải sử

dụng các dây dẫn loại

nào để tìm hiểu về sự

phụ thuộc của điện trở

dây dẫn vào tiết diện

của chúng

b Các nhóm HS thảo

luận để nêu ra dự đoán

về sự phụ thuộc của dây

dẫn vào tiết diện của

chúng

- Tìm hiểu xem các điện

trở hình 8.1 SGK có đặc

điểm gì và được mắc với

nhau như thế nào Sau

đó thực hiện yêu cầu

của C1

- Thực hiện yêu cầu của

C2

* Đề nghị HS nhớ lại kiến thức đã

có ở bài 7:

- Điện trở của dây dẫn phụ thuộcvào những yếu tố nào?

- Tương tự như đã làm ở bài 7, đểxét sự phụ thuộc của điện trở dâydẫn vào tiết diện thì cần phải sửdụng các dây dẫn loại nào?

* Đề nghị HS tìm hiểu các mạch

điện trong hình 8.1 SGK và thựchiện C1

* Giới thiệu các điện trở R1, R2 và

R3 trong các mạch điện hình 8.2SGK và đề nghị HS thực hiện C2

* Đề nghị từng nhóm HS nêu dự

đoán theo yêu cầu của C2 và ghilên bảng các dự đoán đó

I/ Dự đoán sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn.

Hình 8.1 b,cC1: 2

Trang 20

HS

• Điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng 1loại vật liệu thì tỉ lệ nghịch với tiết diện của dây

14’

Hoạt động 3: Tiến

hành thí nghiệm kiểm

tra dự đoán đã nêu theo

yêu cầu của C1.

a Từng nhóm HS mắc

mạch điện có sơ đồ như

hình 8.3 SGK, tiến hành

thí nghiệm và ghi các

giá trị đo được vào bảng

1 SGK

b Làm tương tự với dây

dẫn có tiết diện S2

c Tính tỉ số 2

1

2 2 1

2

d

d S

SGK Đối chiếu với dự

đoán của nhóm đã nêu

và rút ra kết luận

* Theo dõi, kiểm tra và giúp đỡ

các nhóm tiến hành thí nghiệmkiểm tra việc mắc mạch điện, đọcvà ghi kết quả đo vào bảng 1 SGKtrong từng lần thí nghiệm

* Sau khi tất cả hoặc đa số các

nhóm HS hoàn thành bảng 1 SGK,yêu cầu mỗi nhóm đối chiếu kếtquả thu được với dự đoán mà mỗinhóm đã nêu

Đề nghị một vài HS nêu kết luậnvề phụ thuộc của điện trở dây dẫnvào chiều dài dây

II/ thí nghiệm kiểm tra:

1.thí nghiệm:

2 Nhận xét: SGK3.kết luận: SGK:

Có thể em chưa biết

d Ghi nhớ phần đóng

khung ở cuối bài

Ghi vào vở những điều

GV dặn dò và các bài

tập sẽ làm ở nhà

* Có thể gợi ý cho HS trả lời C3

* Nếu còn thời gian, đề nghị HS

đọc phần Có thể em chưa biết

* Đề nghị một số HS phát biểu

điều cần ghi nhớ của bài học này

* Lưu ý HS những điều cần thiết

khi học bài này ở nhà Giao bài tậpC5 và C6 để HS làm ở nhà

S R R

Trang 21

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 9: “Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu dây dẫn”

VÀO VẬT LIỆU DÂY DẪN

I/ Mục đích, yêu cầu:

1/ Kiến thức - Bố trí và tiến hành được TN để chứng tỏ rằng điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài, tiết diện và

được làm từ các vật liệu khác nhau thì khác nhau.

- So sánh được mức độ dẫn điện của các chất hay các vật liệu căn cứ vào bảng giá trị điện trở suất của chúng.

- Vận dụng công thức

S

l

R=δ để tính được 1 đại lượng khi biết các đại lượng còn lại

2/Kỹ năng: Suy luận và vận dụng kiến thức để tính toán.

3/Thái độ: Nghiêmtúc trong công việc

21

Trang 22

- 1 cuộn dây bằng inox, trong đó dây dẫn có tiết diện S = 0,1(mm 2 ) và có chiều dài l = 2 (m)

- 1 cuộn dây nikêlin với dây dẫn cũng có tiết diện S = 0,1(mm 2 ) và có chiều dài l = 2 (m)

- 1 cuộn dây nicrôm với dây dẫn cũng có tiết diện S = 0,1(mm 2 ) và có chiều dài l = 2 (m)

- 7 đoạn dây nối có lỏi bằng đồng và có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài 30(cm); - 2 chốt kẹp nối dây dẫn.

III/HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

2/ Kiểm tra bài cũ: (8 phút)

HS

8’

Trả lời câu hỏi kiểm

tra bài cũ và trình bày

lời giải bài tập ở nhà

theo yêu cầu của GV.

KIỂM TRA: Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào? Phải tiến hành TN với các dây dẫn có đặc điểm gì để xác định sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào tiết diện của chúng? Các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng 1 vật liệu phụ thuộc vào tiết diện của dây như thế nào?

HS 2: Đề nghị HS khác trình bày lời giải một trong các bài tập đã cho về nhà làm.

12’

Tìm hiểu sự phụ thuộc

của điện trở vào vật liệu

làm dây dẫn.

a Từng HS quan sát các

đoạn dây dẫn có cùng

chiều dài, cùng tiết diện

nhưng được làm bằng các

vật liệu khác nhau và trả

lưòi C1.

b Từng nhóm HS trao đổi

xác định điện trở của ba

dây dẫn có cùng cùng dài,

cùng tiết diện nhưng được

làm bằng các vật liệu khác

nhau.

e Từng nhóm nêu nhận

xét và rút ra kết luận

* Cho HS quan sát các đoạn dây dẫn có

cùng chiều dài, cùng tiết diện nhưng làm bằng các vật liệu khác nhau và đề nghị một hoặc hai HS trả lời C1.

* Theo dõi và giúp đỡ các nhóm HS vẽ

sơ đồ mạch điện, lập bảng ghi các kết quả đo và quá trình tiến hành thí nghiệm của mỗi nhóm.

I/ Sự phụ thuộc cùa điện trở vào vật liệu làm dây:

C1:Đo điện trở của các dây dẫn có cùng chiều dài, cùng tiết diện nhưng làm bằng các vật liệu khác nhau.

1 Thí nghiệm:

a.Sơ đồ mạch điện:

b.bảng ghi kết quả TN:

(tương tự bảng 1 bài 8)

•

Tìm hiểu về điện trở suất.

a Từng HS đọc SGK để

tìm hiểu về đại lượng đặc * Nêu các câu hỏi dưới đây và yêu cầumột vài HS trả lời chung cho cả lớp:

II/ Điện trở suất-công thức điện trở.

1.Điện trở suất:

điện trở suất của một vật liệu (hay 1

22

Trang 23

HS

14’ trưng cho sự phụ thuộc của

điện trở vào vật liệu làm

dây dẫn.

b Từng HS tìm hiểu bảng

điện trở suất của một số

chất và trả lời câu hỏi của

GV.

- Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng bằng đại lượng nào?

- Đại lượng này có trị số được xác định như thế nào?

- Đơn vị của đại lượng này là gì?

* Nêu các câu hỏi sau và yêu cầu một

vài HS trả lời trước cả lớp:

- Hãy nêu nhận xét về trị số điện trở suất của kim loại và hợp kim có trong bảng 1 SGK.

- Điện trở suất của đồng 1,7.10 -8Ωm có

Kí hiệu:ρ(đọc là rô)

Đơn vị:Ωm ( ôm mét)

C2:Gọi R’ là điện trở của dây constantan dài 1m, tiết diện 1mm 2

7’

Xây dựng công thức

tính điện trở theo các bước

như yêu cầu của C3.

a Tính theo bước 1.

b Tính theo bước 2.

c Tính theo bước 3.

d Rút ra công thức điện

trở của dây dẫn và nêu

đơn vị đo các đại lượng có

trong công thức.

Vận dụng, rèn luyện kĩ

năng tính toán và củng

cố.

a Từng HS làm C4.

b Suy nghĩ và nhớ lại để

* Đề nghị HS làm C3 Nếu HS tự lực

xây dựng được công thức này ở mức độ càng cao thì GV càng nên ít hướng dẫn.

Tùy theo mức độ khó khăn cảu HS mà

GV hỗ trợ theo những gợi ý sau:

- Đề nghị HS đọc kỹ lại đoạn viết về ý nghĩa của điện trở suất trong SGK để từ đó tính R 1

- Lưu ý HS về sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài của các dây dẫn có cùng tiết diện và làm từ cùng vật liệu.

- Lưu ý HS về sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện của các dây dẫn có cùng chiều dài và làm từ cùng vật liệu.

- Yêu cầu một vài HS nêu đơn vị đo các đại lượng có trong công thức tính điện trở vừa xây dựng.

* Đề nghị từng HS làm C4 Có thể gợi ý

- Tính toán với lũy thừa của 10.

* Để củng cố nội dung của bài học, có

thể yêu cầu một vài HS trả lời các câu

2 Công thức điện trở:

C3: điện trở dây dẫn được tính bằng công thức:

l R S

ρ

=

ρ:điện trở suất (Ωm)

l:chiều dài dây dẫn (m) S: tiết diện dây dẫn (m 2 )

- C4:cho biết l=4m

Trang 24

HS

trả lời các câu hỏi của GV

nêu ra.

hỏi sau:

- Đại lượng nào cho biết sự phụ thuộc của điện trở dây dẫn vào vật liệu làm dây dẫn?

- Căn cứ vào đâu để nói chất này dẫn điện tốt hơn hay kém hơn chất kia?

- Điện trở của dây dẫn được tính theo công thức nào?

* Đề nghị HS làm ở nhà C5 và C6.

• 1 HS đọc phần ghi nhớ.

Về nhà đọc thêm có thể em chưa biết.

Tiết diện dây đồng

3,14.(10 )

l R S

25.3,14.10

5,5.10

R S l

ρ

−

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài 10: “biến trở điện trở dùng trong kĩ thuật” Học và làm BT 9 SBT

1/ Kiến thức - Nêu được biến trở là gì và nêu được nguyên tắc hoạt động của Biến trở.

- Mắc được biến trở vào mạch điện để điều chỉnh I chạy qua mạch

2/Kỹ năng: - Nhận ra được các điện trở dùng trong kỹ thuật (không yêu cầu xác định trị số của điện trở

theo các vòng màu)

- 7 đoạn dây nối có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài 30(cm) - 3 điện trở kỹ thuật loại có ghi trị số

- bóng đèn 2,5 (V)-1 (W) chốt kẹp nối dây dẫn; - 1 biến trở than (chiết áp) có các trị số kỹ thuật như biến trở con chạy nói trên.

- 1 biến trở con chạy có điện trởû lớn nhất 20( Ω ) và chịu được dòng điện có cường độ lớn nhất là 2 (A)

Đối với cả lớp: Một biến trở tay quay có cùng trị số kỹ thuật như biến trở con chạy nói trên.

2/ Kiểm tra bài cũ: (7 phút) HS1: Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào những yếu tố nào? Các dây dẫn cócùng chiều dài, tiết diện nhưng được làm từ các vật liệu khác nhau thì điện trở giữa chúng có quan hệ gì vớinhau? từ đó em rút ra được kết luận gì về mối quan hệ giữa điện trở với vật liệu làm dây dẫn?

Điệ trở suất là gì? công thức tính R? khi nói: điện trở suất của đồng là 1,7.10-8(Ω m) có ý nghĩa gì?

24

Trang 25

HS 2: Đề nghị HS khác trình bày lời giải một trong các bài tập đã cho về nhà làm

GV: Cho HS nhận xét câu trả lời và lời giải của 2 HS trên

16’

- Tìm hiểu cấu tạo và hoạt

động của biến trở.

a Từng HS thực hiện C1 để

nhận dạng các loại biến trở

b.Từng HS thực hiện C2 và

C3 để tìm hiểu cấu tạo và

hoạt động của biến trở con

chạy

c Từng HS thực hiện C4 để

nhân dạng kí hiệu sơ đồ biến

trở

* Yêu cầu HS trong mỗi nhóm này

quan sát hình 10.1 SGK và đối chiếuvới các biến trở có trong bộ thínghiệm để chỉ rõ từng loại biến trở

* Cho cả lớp quan sát từng biến trở và

yêu cầu HS nêu tên của loại biến trởđó Nếu không có các loại biến trởthật thì cho HS quan sát hình 10.1SGK và yêu cầu một vài HS kể têncác loại biến trở

* Yêu cầu HS đối chiếu hình 10.1a

SGK với biến trở con chạy thất và yêucầu một vài HS chỉ ra đâu là cuộn dâycủa biến trở, đâu là là hai đầu ngoàicùng A, B của nó, đâu là con chạy vàthực hiện C1, C2

* Đề nghị HS vẽ lại các kí hiệu sơ đồ

của biến trở và dùng bút chì tô đậmphần biến trở ( ở các hình 10.2a,10.2b, 10.2c SGK) cho dòng điện chạyqua nếu chúng được mắc vào mạch

C2: Không vì khi dịch chuyển con chạy C, khong làm thay đỏi chiều dài cuộn dây có dòng điện chạy qua→không có tác dụng làm thay đổi điện trở

C3: có thay đổi vì khi con chạy C dịch chuyển sẽ làmthay đổi chiều dài cuộn dây có dòng điện chạy qua

→làm thay đổi điện trở

của biến trở

C4: khi dịch chuyển con chạy C sẽ làm thay đổi chiều dài phần cuộn dây có dòng điện chạy qua→thay đổi điện trở của biến trở

8’

Hoạt động 2 Sử dụng biến

trở để điều chỉnh cường độ

dòng điện.

a Từng HS thực hiện C5

b Nhóm HS thực hiện C6 và

rút ra kết luận

* Theo dõi HS vẽ sơ đồ mạch điện

hình 10.3 SGK và hướng dẫn các HScó khó khăn

* Quan sát và giúp đỡ khi các nhóm

HS thực hiện C6 Đặc biệt lưu ý HSđẩy con chạy C về sát điểm N để biếntrở có điện trở lớn nhất trước khi mắcnó vào mạch điện hoặc trước khi đóngcông tắc; cũng như phải dịch chuyển

2 Sử dụng biến trở để

điều chỉnh cường độ dòng điện

C5:

25

Trang 26

con chạy nhẹ nhàng để tránh mònhỏng chỗ tiếp xúc giữa con chạy vàcuộn dây của biến trở

* Sau khi cho các nhóm HS thực hiện

xong, đề nghị một số HS đại diện chocác nhóm trả lời C6

* Nêu câu hỏi:

- Biến trở là gì? Có thể được dùng để làm gì?

Đề nghị HS trả lời và thảo luận chungvới cả lớp về câu trả lời cần có

C6:

3.Kết luận: SGK

5’

Nhận dạng hai loại điện

trở dùng trong kĩ thuật.

a

TừngHSđọc C7 và thực hiện yêu cầu

của mục này

b Từng HS thực hiện C8 để

nhận biết hai loại điện trở kĩ

thuật theo cách ghi trị số của

chúng

* Có thể gợi ý cho HS giải thích theo

yêu càu của C7 như sau:

- Nếu lớp than hay lớp kim loại dùngđể chế tạo các điện trở kĩ thuật mà rấtmỏng thì các lớp này có tiết diện nhỏhay lớn?

- Khi đó tại sao lớp than hay kim loạinày có thể có trị số điện trở lớn?

* Đề nghị một HS đọc trị số của biến

trở hình 10.4a SGK và một số HS khácthực hiện C9

* Đề nghị HS quan sát ảnh màu số 2

in trong tờ rời ở cuối sách hoặc hoặcquan sát các điện trở vòng màu cótrong bộ thí nghiệm để nhận biết màucủa các vìng trên một hay hai điện trởloại này

II/ Các điện trở dùng trong

- Từ đó tính số vòng dây của biến trở

* Đề nghị HS làm ở nhà các bài 10.2

9,0911,1.10

l N d

π

vòng

4- Dặn dò: (1 phút) Xem lại từ bài 6-10 làm BT ở SBT để chuẩn bị tiết tới giải bài tập tại lớp.

………

26

Trang 27

Hết

Ngày soạn: 19/09/2011 BÀI 11: BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT ÔM

Tuần: 6 - Tiết: 11 VÀ CÔNG THỨC TÍNH ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN

1/ Kiến thức HS nắm và vận dụng được định luật Ôm, công thức tính R của dây dẫn để tính được các đại

lượng có liên quan đối với đoạn mạch gồm nhiều nhất là 3 điện trở mắc nối tiếp, song song hoặc hỗn hợp

2/Kỹ năng: Biến đổi công thức, đổi đơn vị của các đại lượng có trong công thức.

3/Thái độ: Nghiêmtúc trong học tập

Thầy: bài tập cho HS khá

Trò: ôn tập ĐL ôm với các đ/m mắc nối tiếp và song song; công thức tính R của dây dẫn theo ξ, l,S

2/ Kiểm tra bài cũ: (4phút)

HS1: viết biểu thức ĐL ôm; công thức tính R tđ của đ/m nối tiếp và song song; công thức tính R theoξ, l,S

GV: Cho HS nhận xét câu trả lời và điều chỉnh (nếu có sai sót)

a Tìm hiểu và phân tích

đầu bài để từ đó xác

được các bước giải bài

tập

b Tính điện trở của dây

dẫn

c Tính cường độ dòng

điện chạy qua dây dẫn

KIỂM TRA BÀI CŨ:-Nêu cấu tạo và

hoạt động của biến trở con chạy?Vễ kí hiệu và cách mắc vào mạch điện?

* Đề nghị HS nêu rõ, từ dữ kiện mà

đầu bài đã cho, để tìm được cường độdòng điện chạy qua dây dẫn thì trướchết phải tìm được đại lượng nào

* Aùp dụng công thức hay định luật

nào để tính được điện trở của dây dẫntheo dữ kiện đầu bài đã cho và từ đótính được cường độ dòng điện chạyqua dây dẫn?

Bài 1:

Tóm tắt:

L=30mS=0,3mm2=0,3.10-6m2

6

U=220VI=?

Hoạtđộng2: Giải bài 2.

Từng HS tự giải bài tập

này

a Tìm hiểu và phân tích

đề bài để từ đó xác định

được các bước làm và tự

lực giải câu a

* Đề nghị HS đọc đề bài và nêu cách

giải câu a của bài tập.

* Đề nghị một vài hay hai HS nêu cách

giải câu a để cả lớp trao đổi và thảo luận Khuyến khích HS tìm ra các cách giải khác Nếu cách giải của HS là đúng, đề nghị từng HS tự giải GV theo dõi, giúp đỡ những HS có khó khó khăn và đề nghị một HS giải xong sớm nhất trình

Bài 2:

Tóm tắt:

R1=7.5Ω

I=0.6AU=12V

Rp=30Ω

S=1mm2

a Tính R2 để đèn sáng bình

27

Trang 28

b Tìm cách giải khác để

giải câu a

c Từng HS tự lực giải câu

b.

bày lời giải của mình trên bảng.

* Nếu không có HS nào nêu được cách

giải đúng thì GV có thể gợi ý như sau:

- Bóng đèn và biến trở được mắc với nhau như thế nào?

- Để bóng đèn sáng bình thường thì dòng điện chạy qua bóng đèn và biến trở phải có cường độ bao nhiêu?

- Khi đó phải áp dụng định luật nào để tìm được điện trở tương đương của đoạn mạch và điện trở R 2 của biến trở sau khi đã điều chỉnh?

* Có thể gợi cho HS giải câu a theo cách

khác như sau (nếu không có HS nào tìm

ra và nếu còn thời gian):

- Khi đó hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đèn là bao nhiêu?

- Hiệu điện thế giữa hai đầu biến trở là bao nhiêu?

Từ đó tính ra điện trở R 2 của biến trở.

* Theo dõi HS giải câu b và đặc biệt lưu

ý những sai sót của HS trong khi tính toán bằng số và lũy thừa của 10.

thường

b l=?

Giải

a Giá trị điển trở R2

Vì đèn sáng bình thường nên dòng điện qua đèn là I=0,6A

Do đèn mắc nối tiếp với biến trở nên :Ib=IĐ=0,6AĐiện trở cả mạch

12 200.6

U R I

= = = Ω

Ma:ø

20 7.5 12.5

b D b d

30.10

750.4.10

Nếu có khó khăn thì làm

theo gợi ý trong SGK

b Từng HS tự lực giải câu

b.

Nếu có khó khăn thì làm

theo gợi ý trong SGK

* Trước hết đề nghị HS không xem gợi ý

cách giải câu a trong SGK, cố gắng tự lực suy nghĩ để tìm ra cách giải cho câu này.

Đề nghị một số HS nêu cách giải đã tìm được và cho cả lớp trao đổi, thảo luận về cách giải đó Nếu các cách giải này đúng, đề nghị từng HS tự lực giải.

* Nếu không HS nào nêu được cách giải

đúng, đề nghị từng HS giải theo gợi ý trong SGK Theo dõi HS giải và phát hiện những sai sót để HS tự lực sửa chữa.

* Sau khi phần lớn HS trong lớp đã giải

xong, cho cả lớp thảo luận những sai sót phổ biến mà GV đã phát hiện được.

* Theo dõi HS tự lực giải câu này để

phát hiện kịp thời những sai sót HS mắc phải và gợi ý để HS tự phát hiện ra sai sót của mình và tự sửa chữa.

* Sau khi phần lớn HS trong lớp đã giải

xong, nên cho cả lớp thảo luận những sai sót phổ biến trong giải phần này.

a Điện trở đoạn mạch MN

• Điện trở dây nối

• Điện trở tương đương của

2 bóng đèn mắc song song.

1 2 1,2

HĐT đặt vào mỗi đèn

• Cường độ dòng điện qua mạch chính

2200.58377

MN MN

Trang 29

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài “Cơng suất điện” làm BT ở SBT.

………

Ngày soạn:25/09/2011

Tuần: 7 - Tiết: 13 BÀI 12: CÔNG SUẤT ĐIỆN

1/ Kiến thức - Nêu được ý nghĩa của số oát ghi trên dụng cụ điện.

- Vận dung công thức P = U.I để tính được một số đại lượng khi biết các đại lượng còn lại

2/Kỹ năng: Tính toán, biến đổi công thức

- Một n.điện 6(V) hoặc 12(V) phù hợp với loại b.đèn - 1 bóng đèn 12(V)- 6 (W)

- 9 đoạn dây nối có vỏ cách điện, mỗi đoạn dài 30(cm) - 1 bóng đèn 12(V)-3(W)

- 1bóng đèn 12(V)-10 (W) (hoặc 6(V)-8 (W)) - 1 (V) có GHĐ 12(V) và ĐCNN 0,1(V)

- 1 biến trở 20( Ω )-2A, 1 con tắc - 1 (A) có GHĐ 1,2(A) và ĐCNN là 0,01(A)

Đối với cả lớp: 1 bóng đèn 6(V)- 3 (W); 1 bóng đèn 12(V)-10 (W); 1 bóng đèn 220(V)-100 (W); 1 bóng đèn 220(V)-25 (W)

2/ Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra

18’

Tìm hiểu công suất định

mức của các dụng cụ điện.

Từng HS thực hiện các hoạt

động sau:

a Tìm hiểu số vôn và số oát

ghi trên các dụng cụ điện

- Quan sát, đọc số vôn và số

oát ghi trên một số dụng cụ

điện hoặc qua ảnh chụp hay

hình vẽ

- Quan sát thí nghiệm của GV

và nhận xét mức độ hoạt

động mạnh yếu khác nhau

* Cho HS quan sát các loại

bóng đèn hoặc các dụng cụđiện khác nhau có ghi sốvôn và số oát

* Tiến hành thí nghiệm

được bố trí như sơ đồ hình12.1 SGK để HS quan sátvà nhận xét

* Nếu điều kiện cho phép,

tiến hành một thí nghiệmkhác, tương tự như thínghiệm trên, nhưng dùngquạt điện thay cho bóngđèn

I/ công suất định mức của các dụng cụ điện:

1.số vôn và số oát trên các d.cụ điện

C1: Với cùng HĐT đèn 100W sáng hơn đèn 15W

C2: Oát là đơn vị công suất

2 Ý nghĩa số oát ghi trên mỗi dụng cụ điện

SGK

C3:

29

Trang 30

của một vài dụng cụ điẹn có

cùng số vôn nhưng có số oát

khác nhau

- Thực hiện C1

- Vận dụng kiến thức lớp 8 để

trả lời C2

b Tìm hiểu ý nghĩa số oát ghi

trên các dụng cụ điện

- Thực hiện theo đề nghị và

yêu cầu của GV

- Trả lời C3

* Nếu HS không trả lời

được C2, cần nhắc lại kháiniệm công suất cơ học, côngthức tính công suất và đơn

vị đo công suất

* Đề nghị HS không đọc

SGK, suy nghĩ và đoánnhận ý nghĩa số oát ghi trênmột bóng đèn hay trên mộtdụng cụ điện cụ thể

* Đề nghị HS đọc phần đầu

của mục 2 Sau đó yêu cầumột vài HS nhắc lại ý nghĩacủa số oát

•Cùng 1 bóng đèn, khi sáng mạnhthì có công suất lớn hơn

•Lúc nóng ít thì có công suất nhỏhơn

a Đọc phần đầu của phần II

và nêu mục tiêu của thí

nghiệm được trình bày như

* Đề nghị một số HS:

- Nêu mục tiêu của thínghiệm

- Nêu các bước tiến hành thínghiệm với sơ đồ như hình12.2 SGK

- Nêu cách tính công suấtđiện của đoạn mạch

- Có thể gợi ý HS vận dụngđịnh luật Ôm để biến đổi từ

công thức P = UI thành các

công thức cần có

II/ Công thức tính công suất điện

2.Công suất tính công suất điện:

P=U.IP:công suất ( W )U: hiệu điện thế ( V )I: cường độ dòng điện ( A)C5:

P=U.IVới U=R.I→P=I2.RVới I=U

Vận dụng và củng cố.

a Từng HS thực hiện C6 và * Theo dõi HS để lưu ý

III/Vận dụngC6:

•Cường độ dòng điện qua bóng

30

Trang 31

* Để củng cố bài học, có

thể đề nghị HS trả lời cáccâu hỏi sau:

- Trên một bóng đèn có ghi12V-5W Cho biết ý nghĩasố ghi 5W

- Bằng cách nào có thể xácđịnh công suất của mộtđoạn mạch khi có dòngchạy qua?

Dặn dị và chuẩn bị bài sau:

-Học bài và chuẩn bị bài 13 Điện năng và cơng của dịng điện

đènP=U.I→I= P

U R P

C8:

•Công suất tiêu thụ của bếp

 Ghi nhớ: SG

4- Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài “Điện năng-Cơng của dịng điện” làm BT ở SBT.

CÔNG CỦA DÒNG ĐIỆN

I MỤC TIÊU.

- Nêu được thí dụ chứng tỏ dòng điện có năng lượng.

- Nêu được dụng cụ đo điện năng tiêu thụ là công tơ điện và mỗi số đếm của công tơ là 1 KWh.

- Chỉ ra được sự chuyển hóa các dạng năng lượng trong hoạt động của các dụng cụđiện như các loại đèn điện, bàn là, nồi cơm điện, quạt điện, máy bơm nước…

Trang 32

- Vận dụng công thức A = Pt = UIt để tính được một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại.

II CHUẨN BỊ.

* Đối với cả lớp.

1 công tơ điện

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH.

thực hiện C1 để phát

hiện dòng điện có năng

* Đề nghị đại diện một số nhóm

lên trả lời các câu hỏi dưới đâysau khi HS thực hiện từng phầncủa C1:

- Điều gì chứng tỏ công cơ họcđược thực trong hoạt động của cácdụng cụ hay thiết bị này?

- Điều gì chứng tỏ nhiệt lượngđược cung cấp trong hoạt động củacác dụng cụ hay thiết bị này?

* Kết luận dòng điện có năng

lượng và thông báo khái niệm điệnnăng

I/Điện năng:

1.Dòng điện có mang năng lượngC1:

•Dọng điện thực hiện công cơ học

ở các thiết bị: máy khoan, máy bơmnước……

Dòng điện cung cấp nhiệt lượng ởcác thiết bị:mỏ hàn , nồi cơm điện ,bàn là……

8’

Tìm hiểu sự chuyển

hóa điện năng thành

các dạng năng lượng

c Một vài HS nêu kết

luận và nhắc lại khái

niệm hiệu suất đã học ở

lớp 8

* Đề nghị các nhóm thảo luận để

chỉ ra và điền vào bảng 1 SGK cácdạng năng lượng được biến đổi từđiện năng

* Đề nghị đại diện một vài nhóm

trình bày phần điền vào từng củabảng 1 SGK để thảo luận chung cảlớp

* Đề nghị một vài HS nêu câu trả

lời và các HS khác bổ sung

* GV cho HS ôn tập khái niệm

hiệu suất đã học ở lớp 8 và vậndụng cho trường hợp này

1 sự chuyển hóa điện năng thành các dạng năng lượng khác

• Bóng đèn dây tóc:điện năng

→Nhiệt năng và quang năng.

• Đèn LED: điện năng →NHiệt năng và quang năng

• Nồi cơm điện, bàn là: điện năng →nhiệt năng

• Quạt diện, máy bơm nước: điện năng →cơ năng và nhiệt năngC3:

14’

Tìm hiểu công của

dòng điện, công thức

* Thông báo về công của dòng

điện

* Đề nghị một hay hai HS nêu

II/ Công của dòng điện:

1.Công của dòng điện:

SGK

32

Trang 33

VIÊN

NỘI DUNG

tính và dụng cụ đo công

của dòng điện.

a Từng HS thực hiện C4

b Từng HS thực hiện C5

c Từng HS đọc phần giới

thiệu về công tơ điện

trong SGK và thực hiện

C6

trước lớp mối quan hệ giữa công A

và công suất P.

* Đề nghị một HS lên bảng trình

bày trước lớp cách suy luận côngthức tính công của dòng điện

* Đề nghị một số HS khác nêu tên

đơn vị đo từng đại lượng trongcông thức trên

* Theo dõi HS làm C6 Sau đó gọi

một số HS cho biết số đếm củacông tơ trong mỗi trường hợp ứngvới lượng điện năng tiêu thụ làbao nhiêu

2.Công thức tính công của dòng điện:

C4:Công suất P đặt trưng cho tốc độ sinh công, có số đo bằng công thực hiện trong 1 đơn vị thời gian

•U đo bằng vôn (V)

•I đo bằng ampe (A)

•t đo bằng giây (s)thì A tính băng Jun (J)1J=1W.1s=1V.A.s2.Đo công của dòng điệnC6:

•Dùng công tơ điện để đo công của dòng điện

•Mỗi số của công tơ ứng với lượngđiện năng sử dụng là 1KWh

* Theo dõi HS làm C7 và C8.

Nhắc nhỡ những HS sai sót và gợi

ý cho những HS có khó khăn Sauđó đề nghị một vài HS nêu kếtquảđã tìm được và GV nhận xét

•Hướng dẫn về nhà:

 Đọc phần có thể em chưa biêt

Học phần ghi nhớ, làm BY 13

Trang 34

VIÊN

NỘI DUNG

 Ghi nhớ: SGK

Dặn dò: (1 phút) Xem trước bài mới làm BT ở SBT.

IV PHẦN BỔ SUNG VÀ RÚT KINH NGHIỆM :

-

-Ngày soạn:28/09/2011

ĐIỆN NĂNG SỬ DỤNG

* Theo dõi HS tự lực giải từng phần

của bài tập để phát hiện những saisót mà HS mắc phải và gợi ý để HStự phát hiện và sửa chữa những saisót đó Trong trường hợp nhiều HSkhông giải được thì GV có thể gợi ýcụ thể như sau:

- Viết công thức tính điện trở R theohiệu điện thế U đặt vào hai đầubóng đèn và cường độ I của dòngđiện chạy qua đèn

- Viết công thức tính công suất P của

bóng đèn

- Viết công thức tính điện năng tiêu

thụ A của bóng đèn theo công suất P

và thời gian sử dụng t

- Để tính được A theo đơn vị Jun thìcác đại lượng khác trong công thứctrên được tính bằng đơn vị gì?

- Một số đếm của công tơ tương ứng

Bài tập 1:

Tóm tắt:

U=220VI=341mA=0.341AT=4.30=120h

b Công suất tiêu thụ của bóng

9 số

34

Trang 35

là bao nhiêu Jun? Từ đó hãy tính sốđếm của công tơ, tương ứng vớilượng điện năng mà bóng đèn tiêuthụ

d Tìm cách giải khác

đố với phần b

e Tìm cách giải khác

đố với phần c

* GV thực hiện tương tự khi HS giải

bài 1

- Đèn sáng bình thường thì dòngđiện chạy qua ampe kế có cường độbao nhêu và do đó số chỉ của nó làbao nhiêu?

- Khi đó dòng điện có cường độchạy qua biến trở có cường độ bằngbao nhiêu và hiệu điện thế đặt vàobiến trở có trị số là bao nhiêu? Từđó điện trở Rbt của biến trở theocông thức nào?

- Sử dụng công thức nào để tínhcông suất của biến trở?

- Sử dụng công thức nào để tínhcông của dòng điện sản ra ở biến trởvà ở toàn đoạn mạch trong thời gianđã cho?

- Dòng điện chạy qua đoạn mạch cócường độ bao nhiêu? Từ đó tính điệntrở tương đương Rtđ của đoạn mạch

- Tính điện trở Rđ của đèn khi đó vàtừ đó suy ra điện trở Rbt của biến trở

- Sử dụng công thức khác để tínhcông suất của biến trở

- Sử dụng công thức khác để tínhcông của dòng điện sản ra ở biến trởvà ở toàn đoạn mạch trong thời gianđã cho

Bài 2:

Tóm tắt:

Đ(6V-4,5W)U=9VT=10pha.IA=?

b.Rb=?

Pb=?

c.Ab=?

A=?

a Số chỉ của Ampe kế

Vì đèn sáng bình thường nên

Pb=Ub.Ib=3.0.75 =2.25(W)c.Công của dòng điện sản ra ở biến trở và ở toàn mạch

Ab=P.t=2,25.600 =1350(J)A=U.I.t=9.0.75.600 = 4050(J)

15’ Hoạt động 3

Giải bài 3.

Từng HS tự lực giải các

phần của bài tập

GV thực hiện tương tự khi HS giảibài 1

Bài tập 3:

Tóm tắt:

Đ:220V-100WBàn là:220V-1000W

35

Trang 36

a Giải phần a

b Giải phần a

c Giải phần c

d Tìm cách giải khác

đối với phần b

Hoạt động5: ( 5’) cũng cố,

hướng dẫn về nhà.

- Hiệu điẹn thế của đèn, của bàn làvà của ổ lấy điện bao nhiêu? Để đènvà bàn là hoạt động bình thường thìchúng phải được mắc như thế nàovào ổ lấy điện? Từ đó hãy vẽ mạchđiện

- Sử dụng công thức nào để tính điệntrở R1 của đèn và R2 của bàn là khiđó?

- Sử dụng công thức nmào để tínhđiện trở tương đương của đoạnmạch này?

- Sử dụng công thức nào để tính điệnnăng đoạn mạch tiêu thụ trong thờigian đã cho?

- Tính cường độ I1 và I2 của các dòngđiện tương ứng chạy qua đền và bànlà Từ đó tính cường độ dòng điện Icủa dòng điện mạch chính

- Tính điện trở tương đương củađoạn mạch này theo U và I

- Sử dụng công thức khác để tínhđiện năng mà đoạn mạch này tiêuthụ trong thời gian đã cho

•Nhận xét tiết học

•Các điểm lưu ý khi giải BT

•BTVN:14 SBT

Chuẩn bị mẫu báo cáo thí nghiệmtrang 43 SGK ra vỏ và trả lời câuhỏi

U

P =2202

1000 =48.4(Ω)Điện trở của mạch

Vì đèn mắc song song với bànlà nên

Xác định được công suất của các dụng cụ điện bằng vôn kế và ampe kế.

36

Trang 37

* Đối với mỗi nhóm HS.

- 1 ampe kế có giới hạn đo 500 mA và độ chia nhỏ nhất 10 mA

- 1 vôn kế có giới hạn đo 5V và độ chia nhỏ nhất 0,1V

- 1 nguồn điện 6V

- 1 bóng đèn 2,5V – 1W

- 1 công tắc điện

- 9 đoạn dây dẫn nối, mỗi đoạn dài khoảng 30cm

- 1 quạt điện nhỏ dùng dòng điện không đổi loại 2,5V

- 1 biến trở có điện trở lớn nhất là 20Ω và chịu được cưồng độ dòng điện lớn nhất là 2A

Từng HS chuẩn bị báo cáo theo mẫu đã cho ở cuối bài trong SGK, trong đó lưu ý trả lời trước cáccâu hỏi của phần 1

8’

Trình bày việc chuẩn bị báo cáo

thực hành, trả lời các câu hỏi về cơ

sở lý thuyết của bài thực hành.

* Làm việc với cả lớp để kiểm tra phần chuẩn bị lý thuyết

của HS cho bài thực hành Yêu cầu một số HS trình bàycâu trả lời đối với các câu hỏi nêu ra ở phần 1 của mẫubáo cáo và hoàn chỉnh câu trả lời cần có

* Kiểm tra việc chuẩn bị báo cáo thực hành như mẫu đã

cho ở cuối bài

16’

Hoạt động 2 Thực hành xác định

công suất của bóng đèn.

a Từng nhóm thảo luận để nêu được

cách xác định công suất của bóng

đèn

b Từng nhóm HS thực hiện các bước

như đã hướng dẫn trong mục 1 phần II

SGK

* Đề nghị một vài nhóm HS nêu cách tiến hành thí

nghiệm để xác định công suất của bóng đèn

* Kiểm tra, hướng dẫn các nhóm HS mắc đúng ampe kế

và vôn kế, cũng như việc điều chỉnh biến trở để có hiệuđiện thế đặt vào hai đầu bóng đèn đúng như yêu cầu ghitrong bảng 1 của mẫu báo cáo

16’

Xác định công suất của quạt điện.

Từng nhóm HS thực hiện các bước

như đã hướng dẫn trong mục 2 phần II

SGK

* Kiểm tra, hướng dẫn các nhóm HS mắc đúng ampe kế,

vôn kế và điều chỉnh biến trở để có được hiệu điện thếđặt vào hai đầu quạt điện đúng như yêu cầu ghi trongbảng 2 của mẫu báo cáo

5’ Hoạt động 4

Hoàn chỉnh toàn bộ báo cáo thực

hành để nộp cho giáo viên.

* Nhận xét ý thức, thái độ và tác phong làm việc của các

nhóm Tuyên dương các nhóm làm tốt và nhắc nhỡ cácnhóm làm chưa tốt

PHẦN BỔ SUNGVÀ RÚT KINH NGHIỆM:

-

37

Trang 38

-

-Cơng thức tính nhiệt lượng tỏa ra trên dây dẫn:Q=I 2 Rt.

-Nên các biện pháp giáo dục và bảo vệ mơi trường

Kiến thức về đồ dùng loại: điện nhiệt ,điện cơ ,điện quang

đổi điện năng

thành nhiệt năng.

a Kể tên một vài

dụng cụ hay thiết bị

biến đổi một phần

điện năng thành

nhiệt năng

b Kể tên một vài

dụng cụ hay thiết bị

biến đổi toàn bộ

điện năng thành

nhiệt năng

* Cho HS quan sát trực tiếp hoặc giới

thiệu hình vẽ các dụng cụ hay thiết bịđiện sau: bóng đèn dây tóc, đèn củabút thử điện, điôt phát quang, nồi cơmđiện, bàn là, ấm điện, mỏ hàn điện,máy sấy tóc, quạt điện, máy bơmnước, máy khoan điện

* Trong số các dụng cụ hay thiết bị

trên đây, dụng cụ hay thiết bị nàobiến đổi điện năng đồng thời thànhnhiệt năng và năng lượng ánh sáng?

Đồng thời thành nhiệt năng và cơnăng?

* Trong số các dụng cụ hay thiết bị

trên đây, dụng cụ hay thiết bị nàobiến đổi toàn bộ điện năng thànhnhiệt năng?

:/ Trường hợp điện năng biến đổi thành nhiệt năng

1 Một phần điện năng biến đổi thànhnhiệt năng:

a Đèn dây tóc, đèn LED

b Máy khoan, máy bơm nước, quạt điện

2 Toàn bộ điện năng thành nhiệt năng

a.Bàn là, nồi cơm điện, mỏ hàn.b.Dây điện trở của các dụng cụ trên bằng hợp kim

nikêlin hay contantan , có điện trở suất rất lớn so với điện trở suất của đồng

* Xét trường hợp điện năng biến đổi

hoàn toàn thành nhiệt năng thì nhiệtlượng tỏa ra ở dây dẫn điện trở R khicó dòng điện cường độ I chạy qua

Trang 39

CỦA HS

trong thời gian t được tính bằng côngthức nào?

* Viết công thức tính điẹn năng tiêu

thụ theo I, R, t và áp dụng định luậtbảo toàn và chuyển hóa năng lượng

15’

Hoạt động 3 Xử

lý kết quả thí

nghiệm kiểm tra hệ

thức biểu thị định

luật Jun- Lenxơ.

a Đọc phần mô tả

* Tính điện năng theo công thức đã

viết dưới đây

* Viết công thức và tính nhiệt lượng

Q1 nhận được, nhiệt lượng Q2 bìnhnhôm nhận được để đun sôi nước

* Từ đó nhiệt lượng Q = Q1 + Q2 nướcvà bình nhôm nhận được khi đó và sosánh Q với A

2 Xử lí kết quả của thí nghiệm kiêmttra

C1:

A = I2Rt = (2,4)2.5.300 =8640 (J)C2:

Q1 = C1m1t = 4200.0,2.9,5 =7980 (J)

Q2 = C2 m2  t = 880.0,078.9,5 = 652,08 (J )

Nhiệt lượng nước và bình nhôm nhận được

Q = Q1 + Q2 = 8632,08 (j)C3: Q A

5’

Phát biểu định

luật Jun-Lenxơ.

* Thông báo mối quan hệ mà định

luật Jun-Lenxơ đè cập tới và đề nghị

HS phát biểu định luật này

* Đề nghị HS nêu tên đơn vị của mỗi

đại lượng có mặt trong định luật trên

3 Phát biểu định luật:

SGKBiểu thức: Q=I2Rt(1)Trong đó:

I: cường độ dòng điện (A)R: điện trở tb ôm ()t: thời gian (s)

Q: nhiệt lượng (J)

Ngoài đơn vị Jun, nhiệt lượng còn được tính bằng đơn vị calo Ta có:1JUN= 0.24 Calo

1Calo= 4.18 Jun

Lưu ý: nếu tính bằng đơn vị calo thì

39

Trang 40

CỦA HS

hệ thức (1) được viết lại Q= 0.24.I2Rt

* Từ hệ thức của định luật Jun-Lenxơ,

hãy suy luận xem nhiệt lượng tỏa ra ởdây tóc bóng đèn và ở dây nối khácnhau do yếu tố nào Từ đó tìm câ ủtảlời C4

* Viết công thức và tính nhiệt lượng

cần cung cấp để đun sôi lượng nướcđã cho theo khối lượng nước, nhiệtdung riêng và độ tăng nhiệt độ

* Viết công thức tính điện năng tiêu

thụ trong thời gian t để tỏa ra nhiệtlượng cần cung cấp trên đây

* Từ đó tính thời gian t cần dùng để

đun sôi nước

- Để tránh hao phí trên đường dây dẫn nhằm tiết kiệm điện năng cần phải làm gì ?

 Hướng dẫn về nhà:

• Đọc phần có thể em chưa biết

Học bài và làm BT 16-17.1; 16-17.2 -CHUẨN BỊ BÀI SAU:bài 17 SGK

* Dây dãn có điện trở nhỏ nên nhiệt lượng tỏa ra ít, do đó dây tóc hầu nhưkhông nóng

C5:

Tóm tắt:

Ấm (220V-1000W)U=220V

V=2lm=2Kg

t0

1=20oC

t0 =1000CC=4200J/Kgđộ

P.t=m C  t

t =

P

t t C

m ( 2− 1)

= 1000

80.2.4200

= 672 ( )Ghi nhớ: SGK

PHẦN BỔ SUNG VÀ RÚT KINH NGHIỆM:

-

-Kiểm tra BGH

Nhận xét………

40

Định dạng
Số trang	204
Dung lượng	5,74 MB